Pravo EU kolokvij

  • View
    461

  • Download
    11

Embed Size (px)

DESCRIPTION

FPFS skripta pitanja EU pravo studenti

Text of Pravo EU kolokvij

1. Panevropski manifest 2. Memorandum o organizaciji re ima Federalne evropske unije projekat Brajan. 3. Evropski pokreti poslije II svjetskog rata. 4. Nastanak evropskog pokreta ujedinjenja. 5. Formiranje savjeta Evrope. 6. Evropska konvencija o za titi ljudskih prava i osnovnih sloboda. 7. Vojnopoliti ko povezivanje i blokovska podjela. 8. umanova deklaracija. 9. Nastanak tzv. Montana unije 10. Rimski (osniva ki) ugovori.1

1. Panevropski manifest. Dokument nazvan Panevropski manifest objavljen je 1924 godine, kao osniva ki dokument prvog savremenog pokreta Panevropa (evropska savezna dr ava ili savez dr ava), koji je zastupao ideju evropskog ujedinjenja, konstituisanjem Panevropske unije, 1923 godine. Ovim dokumentom, osniva ovog pokreta, austrijski kosmopolita, grof Kudenov Kaljari razradio je ideju Panevrope. Ovaj dokument je objavljen 1924. godine a usvojen je na I kongresu ovog pokreta odr anom u Be u 1926. godine, pred oko oko 2000 u esnika iz 24 zemlje. Inspirisan idejama Panevropskog pokreta,(u kojem su se zalagali za carinsku uniju, zajedni ku valutu, vojni savez i za titu nacionalnih manjina), po asni predsjednik Aristid Brijan ministar spoljnih poslova Francuske je 1929. godine pred skup tinom Dru tva naroda u enevi kao predstavnik Francuske, odr ao govor u kojem je apelovao na narode Evrope da oforme neku vrstu federalne veze a to je bio i prvi zvani ni prijedlog jedne vlade o povezivanju svih dr ava i naroda. Danas se na elu pokreta, koji jo uvijek postoji, nalazi nadvojvoda Oto von Habsburg.2

2. Memorandum o organizaciji re ima Federalne evropske unije projekat Brajan. Ovaj memorandum objevljen je u maju 1930. od strane Francuske koja je bila zadu ena da precizira prijedlog iznesen u enevi. Predstavio ga je Aristid Brian - francuski me uratni ministar spoljnih poslova i lan Panevropskog pokreta, kojeg je 27 evropskih dr avnika ovlastilo da sastavi plan, odnosno, memorandum za evropske vlade. Brianov plan predvi ao je elementarni ugovor o uspostavljanju osnovnih principa moralne unije Evrope, i osnivanje Evropske konferencije i njenog stalnog politi kog odbora, dok bi se posredstvom principijelnog ugovora o privrednoj solidarnosti ustanovio cilj, koji bi za idealan kona ni cilj njene carinske politike podrazumjevao i ostvarenje zajedni kog tr i ta. Ovo predstavlja i prvo zvani no pominjanje termina EU u nekom formalnom dr avnom dokumentu. Ovaj projekat, poznat kao Projekat Brijan, nije realizovan iz vi e razloga, kao to su uspon Hitlera, irenje fa isti ke ideologije na Evropskom kontinentu, i velika ekonomska kriza u periodu od 1929. 1933. godine. Zanimljivo je da je jedina evropska vlada koja je bezrezervno podr ala memorandum bila vlada tada nje Jugoslavije, dok su Britanci i Italija bili protiv. Brianov plan formalno je predat Studijskoj komisiji za evropsku uniju, kako se zvalo jedno tijelo Lige naroda, ali koje je nakon bezbroj besplodnih sjednica obustavilo rad ime je propao Brajanov plan.3

3. Evropski pokreti poslije II svjetskog rata. U periodu poslije II svjetskog rata nastao je zna ajan broj evropskih pokreta, naro ito tokom 1946 i 1947 godine. Pored obnavljanja Panevropske unije osnovane su Evropska parlamentarna unija i Evropska unija federalista. Ovi pokreti su nadahnuti nadnacionalnom ideologijom i pripadaju kategoriji tzv. istoevropskih integracija. 1947 godine na inicijativu Pola Van Zelanda osnovana je Evropska liga za ekonomsku saradnju.

4

4. Nastanak evropskog pokreta ujedinjenja. 1948. godine u periodu od 7 10 maja u Hagu je odr an kongres na kojem je ustanovljen Evropski pokret ujedinjenja i usvojene tri rezolucije. Jedna je politi ka, druga ekonomsko socijalna i tre e kulturna, a postavljen je i zahtjev da se sazove Evropska skup tina koja bi se sastojala od lanova parlamenta pojedinih evropskih zemalja. Ove inicijative su odlu uju e uticale na formiranje Savjeta Evrope i dono enje evropske konvencije o za titi ljudskoh prava i osnovnih sloboda iz 1950. godine.

5

5. Formiranje savjeta Evrope. Statut o formiranju Savjeta Evrope potpisan je u Londonu 5.5. 1949. godine, a sjedi te ovog Savjeta je bilo u Strazburu. Savjet Evrope ne treba poistovje ivati sa Savjetom evropske unije, jer se radi o razli itim organima. Dr ave osniva i Savjeta Evrope su Belgija, Danska, Francuska, Velika Britanija, irska, Italija, Luksemburg, Norve ka, Holandija i vedska.

6

6. Evropska konvencija o za titi ljudskih prava i osnovnih sloboda. Donesena je 4.11.1950. godine u Rimu pa otuda i naziv Rimska konvencija. Ova konvencija ide dalje u za titi ljudskih prava u odnosu na univerzalnu ili op tu deklaraciju UN o za titi osnovnih ljudskih prava i sloboda iz 1948 godine. Ono to je specifi no za ovu konvenciju je to da predvi a mogu nost da pojedinac, tj. Gra anin jedne dr ave mo e tu iti i sopstvenu dr avu.

7

7. Vojnopoliti ko povezivanje i blokovska podjela. 17. marta 1948. godine Velika Britanija, Francuska i zemlje Beneluksa zaklju ile su Briselski pakt koji je bio za etak nastajanja ugovora o sjevernoatlanskoj zajednici ili NATO paktu. Ovaj pakt je zaklju en na period od 50 godina i trebao je da osigura kolektivnu odbranu dr ava lanica i da pospje i njihovu ekonomsku, socijalnu i kulturnu saradnju. Nakon osnivanja NATO pakta, ovaj pakt je izgubio svoj zna aj i prestao da bude centralno mjesto za koordinaciju aktivnosti koje se odnose na bezbjedonosnu politiku. Oktobra 1954. godine u Briselski pakt je u la i SR Njema ka, a do lo je i do preimenovanja u Zapadnoevropsku Uniju. Mjesec nakon Briselskog pakta, tj. aprila 1948. osnovana je Evropska organizacija za ekonomsku saradnju u iji sastav ulazi 16 dr ava zapadne Evrope, a SAD i Kanada bili su pridru eni lanovi. To su bili prvi temelji okupljanja u zapadnoj Evropi za koje je podsticaj dolazio izvana tj. od strane SAD i njihovog eksponenta Velike Britanije. Sjevernoatlanski savez ili NATO savez je me unarodna bezbjednosno odbrambena organizacija, koja je formirana u Va ingtonu 4 aprila1949 godine. lanice ovog pakta se sla u da se oru ani napad protiv jedne ili vi e lanica u Evropi ili sjevernoj Americi smatraju napadom na sve lanice. Dr ave osniva i NATOa su: belgija, Kanada, Danska, Francuska, Island, Italija, Luksemburg, holandija, Norve ka, Portugalija, Velika Britanija i SAD. Tokom Hladnog rata NATO u su pristupili: Gr ka, Turska, Njema ka i panija. NATO paktu su pristupili i biv e lanice Var avskog pakta: e ka Poljska Ma arska, Bugarska Estonija, Letonija, Litvanija, Rumunija, Slova ka, Slovenija, Hrvatska i Albanija.8

Nova organizacija je Evroatlansi pakt. To je Partnerstvo za mir sastavljeno od 46 zemalja lanica i to 26 NATO i 20 zemalja, koje se nalaze van ove Alijanse: 5 vojno neutralnih zemalja, i to Austrija, Finska, Irska, vedska i vajcarska, 12 biv ih sovjetskih republika i 3 balkanske Zemlje. Var avski pakt ili Var avski sporazum, zvani no nazvan Sporazum o prijateljstvu, saradnji i uzjamnoj pomo i, je bio vojna organizacija Centralnoevropskih i isto noevropskih komunisti kih zemalja. Ovaj sporazum je uspostavljen 1955 godine, da bi odbio mogu i napad od strane NATO Saveza. Stvaranje ovog pakta je bilo izazvano uklju ivanjemponovo naoru ane zapadne njema ke u NATO pakt. Var avski pakt je postojao tokom Hladnog rata sve dok, nakon kolapsa komunisti kih zemalja u Evropi, i politi kih promjena u Sovjetskom savezu, lanice nisu po ele da se povla e iz ovog saveza. 1991. godine. Var avski pakt je zvani no raspu ten jula 1991. Sve zemlje sa komunisti kim dru tvenim ure enjem u centralnoj i isto noj Evropi, osim Jugoslavije, bile su potpisnice ovog pakta. lanice Var avskog pakta su se obavezale da e braniti jedna drugu ako jedna ili vi e lanica budu napadnute. Ugovor je tako e predvi ao da se odnosi izme u potpisnika zasnivaju na uzajamnom nemije anju u unutra nje probleme i po tovanje nacionalnih suvereniteta i nezavisnosti. Pravilo o nemije anju je kasnije prekr eno intervencijama u Ma arskoj1956 i ehoslova koj 1968. u oba ova slu aja interventne snage su tvrdile da su bile pozvane i da se pravilo o nemije anju nije prekr ilo. 3 oktobra 1990. godine danom ujedinjenja Njema ke zavr eno je lanstvo Isto ne Njema ke u ovom bloku.9

8. umanova deklaracija. Francuski ministar spoljnih poslova Rober uman je na osnovu plana svog sunarodnika, ekonomiste ana Monea, predlo io ujedinjenje francuske i zapadnonjema ke industrije uglja i elika, i pozvao je i druge zemlje da se pridru e. Dokument umanova deklaracija (tako e nazivana i umanovim planom) je predstavljena 9. maja 1950, i po eli su pregovori o osnivanju Evropske zajednice za ugalj i elik (EZU ), koji su uspe no zavr eni. Tog dana je Robert uman, na konferenciji za tampu predstavio prijedlog, upu en prije sve--ga njema koj vladi, za stvaranje nadnacionalne organizacije koja bi se starala o proizvodnji uglja i elika. Osnovna ideja umanove deklaracije, je objedinjavanje uprave nad resursima koji su u prvoj polovini XX vijeka bili glavni adut zara enih strana u dva svjetska rata. Ovaj prijedlog, smatra se kao po etak stvaranja onoga to danas poznajemo pod imenom Evropska zajednica.

10

9. Nastanak tzv. Montana unije Na osnovu umanove deklaracije izra en je Pariski ugovor, kako je Ugovor o Evropskoj zajednici za ugalj i elik nazivan u javnosti. Predstavljen je 18. aprila 1951, i njegovim stupanjem na snagu 24. jula sljede e godine, i to na vremenski period od 50 godina, do lo je do ujedinjenja industrija uglja i elika est zapadnoevropskih zemalja Francuske, Zapadne Njema ke, Italije, Belgije, Holandije i Luksemburga. Sve carine u trgovini gvo em, ugljem i elikom su ukinute, uvedena je zajedni ka tarifa prema zemljama van EZU , a po ela je da se sprovodi i stro a kontrola proizvodnje i prodaje ovih sirovina. Kao rukovode e tijelo EZU osnovana je Visoka vlast, za ijeg je prvog predsednika izabran an Mone, idejni tvorac EZU , a za privremeno sedi te je izabran Luk