FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

Embed Size (px)

Text of FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    1/39

    ONETIK DAN ONOLOGI

    BAHASA MELAYU

    Jabatan Pengajian Melayu

    IPG Ka!u" IPOH

    1

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    2/39

    #$% ONETIK

    Fonetik merupakan satu kajian mengenai bunyi-bunyi bahasa yang dihasilkan

    oleh manusia. Perkara ini melibatkan segenap umat manusia yang mampu

    bertutur di seluruh dunia. Mengikut Kamus Dewan (200!"#"$% &onetik membawa

    maksud ilmu bahasa yang berkaitan dengan penyebutan kata dan lambang yang

    menunjukkan sebutannya. 'agi mendapatkan penerangan yang lebih jelas%

    &onetik telah dibahagikan kepada tiga abang utama iaitu &onetik artikulasi%

    &onetik akustik% dan &onetik auditori.

    Fonetik artikulasi merupakan salah satu abang dalam kajian &onetik yang

    mengkaji penghasilan bunyi bahasa dan artikulator yang terlibat dalam

    penghasilan bunyi. 'unyi bahasa akan dideskripsikan mengikut ara bunyi

    tersebut dikeluarkan oleh artikulator. Kesimpulannya% dalam pendeskripsian

    tersebut daerah dan organ artikulasi adalah terlibat sama.

    'agi &onetik akustik pula% transmisi signal bunyi daripada penutur kepada

    pendengar semasa komunikasi sedang berlangsung adalah perkara yang dikaji.

    Dalam erti kata yang lain% kajian yang dilakukan mestilah melibatkan lebih

    daripada dua pihak. )i&at-si&at bunyi bahasa yang dihasilkan oleh pita suara akan

    dianalisis dengan menggunakan alat khas yang dipanggil parameter. Pita suara

    akan menghasilkan signal bunyi yang terdiri daripada &rekuensi &undamental%

    intensiti dan durisi yang akan melalui parameter ketika kajian sedang dijalan.

    *abang terakhir &onetik ialah &onetik auditori. Fonetik auditori pula

    mengkaji ara bunyi bahasa ditanggapi oleh pendengar melalui pendengaran

    dan akan dihantar serta diterjemahkan oleh otak. Kajian yang tidak boleh dilihat

    dan dirasa ini sebenarnya mudah di&ahami. Permulaannya% penutur akan

    menukarkan maklumat yang ingin disampaikan ke dalam bentuk kod-kod tertentu

    sepeti bunyi% kata atau ayat dan pendengar pula akan menta&sirkan maklumat

    yang disampaikan oleh penutur tadi.

    2

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    3/39

    &$% ONOLOGI

    Kamus Dewan (200!"#"$ telah menyatakan bahawa &onologi membawa

    maksud kajian tentang bunyi sebutan dalam sesuatu bahasa. )iti +ajar ,bdul

    ,i (200$ pula meyatakan bahawa &onologi mengkaji iri bunyi bahasa dan

    bagaimana bunyi bahasa dihasilkan. Pengkajian dalam &onologi juga lebih

    banyak melibatkan organ-organ ujaran manusia. )elain itu% sosiolinguistik juga

    turut dikaitkan dengan &onologi disebabkan oleh tingkah laku sosial dan ara

    pengujaran dan komunikasi sesebuah masyarakat dalam kawasannya. )ebagai

    bukti% kita dapat melihat ara pertuturan masyarakat yang berbea mengikut

    kawasan kerana mereka menggunakan dialek mereka yang tersendiri.

    ,ntara pengertian lain bagi &onologi ialah kajian tentang bunyi bahasa

    yang berkaitan dengan iri-iri bunyi bahasa dan ara bunti tersebut berhubung.

    Fonologi juga merupakan pengkajian yang lebih tinggi daripada &onetik dalam

    pengkajian ilmu linguistik. 'agaimanapun% &onetik tetap menjadi asas kepada

    pengkajian ilmu linguistik yang seterusnya. )elain itu% &onologi turut ditakri&kan

    sebagai pengkajian bentuk-bentuk bunyi dalam sesuatu bahasa. Kajian

    mendalam mengenainya akan membawa kita tentang bagaimana bunyi-bunyii

    tersebut dihasilkan.

    3

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    4/39

    '$% A(TIKULASI

    Kamus Dewan (200!/$ memberi erti artikulasi sebagai ara atau proses

    menyebut bunyi atau kata dengan jelas. Pengertian yang diberikan menunjukkan

    bahawa artikulasi memiliki aturannya yang tersendiri. ,rtikulasi juga melibatkan

    artikulator untuk menahirkan bunyi. )ebelum bunyi bahasa dihasilkan% ia

    mestilah melalui beberapa bahagian artikulator.

    )$% A(TIKULATO(

    ,rtikulator adalah anggota tubuh manusia atau organ-organ yang terlibat dalam

    mengeluarkan bunyi bahasa. Dalam erti kata yang lebih mudah% artikulasi ialah

    alat artikulasi. 'unyi yang terbit adalah hasil daripada pergerakan udara dari

    paru-paru yang dipam ke organ-organ yang terlibat. erdapat dua bahagian

    artikulator iaitu bahagian yang boleh digerak-gerakkan dan daerah pengeluaran.

    ,ntara artikulator manusia adalah seperti berikut!

    #. +ujung 1idah

    2. +adapan 1idah. engah 1idah". 'elakang 1idah3. ,kar 1idah4. 5ahang. ,nak ekak. 5ongga ekak (Farink$/. 5ongga +idung#0.5ongga Mulut##. enggorok#2.6piglotis#.Pita )uara#".Paru-paru

    4

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    5/39

    Gambar 1! Kedudukan artikulator manusia.

    5

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    6/39

    4.1 Anak Tekak

    Gambar 2 : Kedudukan anak tekak.

    Daging yang tergantung dari lelangit lembut ini ber&ungsi untuk

    menentukan bunyi yang dihasilkan oleh manusia sengau atau tidak.

    'ahagian artikulator ini juga boleh digerak-gerakkan. Kedudukan anak

    tekak di dalam mulut manusia ialah di belakang rongga mulat dan

    berhampiran dengan lelangit lembut. Penyataan mengenai anak tekak itu

    merupakan antara kenyataan yang diberkan oleh )iti +ajar ,bdul ,i

    (200$.

    6

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    7/39

    4.2 Lidah

    Gambar 3: Lidah merupakan artikulator paling aktif.

    )esuatu yang tidak boleh dina&ikan adalah &ungsi lidah dalam sistem

    artikulasi manusia. 1idah merupakan artikulator paling akti& dan boleh

    dibahagikan kepada beberapa bahagian. )etiap bahagian lidah memiliki

    &ungsinya yang tersendiri. 'ahagian-bahagian lidah ialah hujung lidah%

    hadapan lidah% tengah lidah% belakang lidah% akar lidah dan daun lidah.

    4.3 Pita Suara

    7

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    8/39

    Gambar 4: Keadaan pita suara dalam menghasilkan bunyi bahasa.

    ,rtikulator yang terletak di dalam tenggorok atau &ariks manusia ini adalah

    amat penting dalam menghasilkan bunyi bahasa. 'unyi bahasa yang

    dihasilkan datang dari getaran yang berasal dari peti suara. erdapat satu

    selaput di pita suara yang membolehkannya menghasilkan bunyi

    bersuaran ataupun tidak bersuara.

    4.4 Rahang

    8

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    9/39

    Gambar 5: Rahang terletak di bahagian hadapan bawah muka.

    5ahang ialah bahagian kepala di sebelah depan yang terdiri daripada

    dua tulang yang membolehkan mulut dibuka dan ditutup. 7alaupun

    rahang tidak begitu penting dalam menghasilkan bunyi 8bunyi bahasa%

    kedudukannya adalah penting dalam pembunyian 9okal.

    4.5 Rongga

    9

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    10/39

    Gambar 6: Rongga menjadi laluan utama kepada pengaliran udara.

    empat laluan udara dari luar atau paru-paru yang terlibat dalam

    penghasilan bunyi bahasa dipanggil rongga. Dua rongga utama adalah

    rongga hidung dan rongga mulut. 5ongga hidung adalah lebih luas

    daripada rongga mulut.

    *$% DAE(AH A(TIKULASI

    10

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    11/39

    'ibir% gigi% gusi dan lelangit adalah daerah artikulasi manusia ()iti +ajar ,bdul

    ,i!200$. Daeh artikulasi ini merupakan tempat organ yang terlibat dalam

    penghasilan bunyi bahasa. ,da di antara daerah artikulasi yang boleh digerak-

    gerakan dan ada yang sebaliknya.

    5.1 Bibir

    Gambar :Bibir yang sumbing boleh mengakibatkan masalah pertuturan

    tetapi boleh diatasi dengan melakukan pembedahan.

    'ibir boleh dihamparkan% dibundarkan dan dirapatkan semasa bunyi

    bahasa diahirkan. ,lat artikulasi yang berada di luar mulut ini adalah

    kenyal dan &leksibel. 'ibir sangat membantu penghasilan bunyi bahasa

    ketika pengujaran dilakukan.

    5.2 Gigi

    11

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    12/39

    Gambar !:Gigi yang sempurna.

    :igi terbahagi kepada gigi bawah dan gigi atas. 'agaimanapun%

    peranannya tidaklah akti& dalam penghasilan bunyi bahasa.

    5.3 Gu"i

    Gambar #:Gusi yang berada anta gigi dan lelangit keras.

    'unyi bahasa yang dihasilkan pada gusi adalah dengan bantuan hujung

    lidah. :usi berada antara gigi dan lelangit keras. )elain itu% gusi juga tidak

    boleh digerak-gerakkan.

    5.4 Le$angit

    12

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    13/39

    Gambar 1%:Lelangit yang berada di dalam mulut.

    Daerah artikulasi terakhir ini boleh dibahagikan kepada dua bahagian iaitu

    lelangit keras dan lelangit lembut. 1elangit keras yang berbentuk embungterletak pada atas mulut manakala lelangit lembut berada di belakang

    lelangit keras. Kelebihan yang terdapat lelangit lembut adalah

    kemampuannya untuk diturunkan dan dinaikkan. Peranan lelangit dalam

    sistem artikulasi manusia sangat penting. 1elangit menentukan jenis

    buunyi yang kan dihasiilkan iaitu antara bunyi nasal atau bunyi oral. )elain

    itu% bunyi sengau% bunyi letupan dan bunyi geseran turut dibantu oleh

    lelangit dalam penghasilannya.

    13

  • 7/21/2019 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU ass.docx

    14/39

    +$% HU(UF DALAM BAHASA MELAYU

    Penulisan huru& bahasa Melayu pada masa ini telah menggunakan huru& 5umi.

    )ebelum huru& 5umi digunakan% +uru& jawi merupakan jenis huru& yang

    digunakan dalam penulisan masyarakat di alam Melayu. Kemasukan penjajah

    dari 6ropah mengubah keadaan ini. ;aman yang sudah berubah bagaimanapun

    menerima baik kehadiran huru&-huru& 5umi yang digunakan dalam bahasa

    Melayu.

    erdapat 24 huru& asas 5umi yang digunakan di seluruh dunia

    termasuklah negara Malaysia dan penggunaannya untuk bahasa Melayu. 1ima

    daripada huru&-huru& tersebut dipanggil huru& 9okal dan selebihnya adalah huru&

    konsonan. urut disenarai kan adalah digra& dan di&tong iaitu dua huru& 9okal

    atau konsonan bergabung yang turut digunakan dalam pengejaan perkataan

    bahasa Melayu. 'erikut merupakan senarai huru& yang digunakan dalam bahasa

    Melayu!

    6.1 &uru' (oka$

    B)L. &*R*+ ,-)L &*R*+ B-SAR

    # a ,

    2 e 6

    i