Cwiczenia 12.pdf

  • View
    218

  • Download
    2

Embed Size (px)

Text of Cwiczenia 12.pdf

  • Materiay informacyjne dla studentw AWFiS kierunku Turystyka i Rekreacja

    Fizjologia czowieka

    Osoby prowadzce przedmiot:

    Prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Jastrzbski zb.jastrzebski@op.pl

    Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdasku

    Katedra: Promocji ZdrowiaZakad: Biomedycznych Podstaw Zdrowia

  • Materiay informacyjne dla studentw AWFiS kierunku Turystyka i Rekreacja

    Temat wicze 12

    Ocena VO2 max metod Astranda i Ryhming

  • Test Astrand-Ryhming

    Badana osoba wykonuje 6-8 minutowy wysiek o staej mocy. Wysiek moe by wykonany na cykloergometrze lub w formie step testu. Od pocztku wysiku rejestrowana jest czsto skurczw serca (HR). W czasie prby czsto skurczw serca powinna mieci si w przedziale 120-170 ud/min.

    Prof. Olof Astrand

  • Prba na cykloergometrze badany pedauje w rytmie 60 obr/min. Wielko mocy zaley od wydolnoci wiczcego i dobierana jest indywidualnie dla kadej osoby. W czasie prby pod koniec kadej minuty rejestrowana jest czsto skurczw serca, jej wielko powinna mieci si w przedziale 120-170 ud/min.

    Prba wchodzenia na stopie (step test) Badana osoba wchodzi na stopie w rytmie 22,5 razy na minut. Wysokostopnia dla kobiet wynosi 33 cm, a dla mczyzn 40 cm. Rytm podaje metronom lub sygna akustyczny np. z tamy magnetofonowej. Jego czsto jest 4 razy wiksza ni rytm wchodzenia na stopie. Czyli, aby wchodzi na stopie z czstotliwoci 22,5 razy na minut naley ustawi metronom w taki sposb, aby podawa 90 sygnaw na minut.

    Test Astrand-Ryhming

  • Obliczanie VO2 max:

    redni warto HR z okresu stabilizacji funkcjonalnej (3 ostatnie minuty wysiku) wykorzystujemy do wyliczenia maksymalnego pobory tlenu. W tym celu posugujemy si tabelami lub nomogramem Astranda (rys1). Tabele podaj wartoci dla osb w wieku okoo 25 lat. Gdy wiek badanego jest inny, odczytan z tabel warto VO2 max naley pomnoy przez wspczynnik korekcyjny.

    [Grski J., Fizjologiczne podstawy wysiku fizycznego, Warszawa 2002]

    Test Astrand-Ryhming

  • Nomogram Astranda

    Test Astrand-Ryhming

  • VOVO22max a treningmax a trening

    U niektrych osb na skutek treningu wytrzymaociowego VO2 max moe zwikszy sinawet o 20 30%. Jednake u innych realizujcych ten sam program treningowy wzrost moe sigawartoci mniejszych ni 5%. U osb trenujcych, ktre ju maj wysoki puap tlenowy, zmiany bdznacznie mniejsze ni u tych, ktre prowadz mao aktywny tryb ycia.

  • Na przykad: 8-tygodniowy program treningowy dla mczyzn prowadzcych normalny tryb ycia, polegajcy na jedzie na cykloergometrze przez 2 godziny dziennie (intensywno 62% VO2max) 5-6 razy w tygodniu spowodowarednio wzrost VO2 max o 15.6%. Przy czym dynamika wzrostu bya wiksza podczas czterech pierwszych tygodni treningu.

    [Green i wsp. (1995) Adaptations in muscle metabolism to prolonged voluntary exercise and training. Joural of Applied Phyisology, 78, 138-145.]

    VOVO22max a treningmax a trening

  • Puapu tlenowego nie mona poprawia w nieskoczono. Istnieje grna granicamaksymalnego zuycia tlenu, ktra jest indywidualna dla kadego czowieka i moe wynosi np. 80 ml/kg/min ale rwnie dobrze rozwj VO2 max moe zatrzyma si poniej wartoci 50 ml/kg/min. Z grn granic mamy do czynienia wwczas, gdy pomimo zwikszania objtoci zaj treningowych lub ich intensywnoci nie notujemy wzrostu VO2 max.

    VOVO22max a treningmax a trening

  • Czynniki reguluj ce mechanizm grnej granicy nie s w peni zrozumiae, aczkolwiek mog by zwizane z wrodzonymi waciwociami, ktre nie pozwalaj niektrym organizmom osiga ekstremalnie wysokich wartoci VO2 max.

    VOVO22max a treningmax a trening

  • Badania dowiody, e wzrost VO2 max jest notowany tylko przez 8-12 tygodni treningu. Pniej, pomimo zwikszania intensywnoci zaj, poziom puapu tlenowego stabilizuje si na okrelonym poziomie. Co ciekawe, mimo zahamowania wzrostu VO2 max osoby kontynuuj ce trening dalej poprawiaj swojwytrzymao. Spowodowane jest to zmianami adaptacyjnymi pozwalajcymi pracowaorganizmowi na wyszej intensywnoci (%VO 2max).

    [J.H. Wilmore, D.L Costill, Physiology of sport and exercise, 1999]

    VOVO22max a treningmax a trening

  • Najwysza warto VO2 max, jak zanotowano u czowieka to 94 ml/kg/min. Taki puap mia norweski zawodnik trenujcy narciarstwo biegowe.

    Jeli chodzi o kobiety to najwysza warto, jakzbadano miaa Rosjanka trenujca rwnie narciarstwo biegowe - 77 ml/kg/min. Przyjmuje si, e najnisza warto VO2 max umoliwiaj ca pen niezalenolokomocyjn czowieka wynosi okoo 15 ml/kg/min.

    VOVO22max a treningmax a trening

  • METODA CI GA

    VS

    METODA INTERWAOWA

    VOVO22max a treningmax a trening

  • VOVO22max a treningmax a trening

    Istniej prace dowodzce, i intensywny trening interwaowy rwnie wpywa na poprawpoziomu puapu tlenowego. Np. 6 tygodniowy trening polegajcy na wykonywaniu 4-6 testw Wingate dziennie ( 3 razy w tygodniu) przynosi zbliony efekt do treningu wytrzymaociowego (5 razy w tygodniu 40-60 min. pracy cigej na poziomie 65% VO2 max). W obu grupach puap tlenowy wzrs o 7 - 17%.

    [Gibala Martin J. i wsp. Similar metabolic adaptations during exercise after low volume sprint interval and traditional endurance training in humans. J Physiol 586.1 2008 pp. 151-160]

  • Dlaczego u rnych osb poddanych takiemu treningowi notuje si diametralnie inne zmiany puapu tlenowego?

    W 1991 roku grupa fizjologw (min. Holloszy i Ogawa) przeprowadzia badania na grupie ludzi w wieku 60-71 lat. Wszyscy wykonali dokadnie taki sam program treningowy o charakterze wytrzymaociowym. Okazao si jednak, e rezultaty byy bardzo zrnicowane. U niektrych nastpiwzrost VO2 max a o 43%, a u innych tego wzrostu nie zaobserwowano w ogle! Dlaczego?

    VOVO22max a treningmax a trening

  • W znacznym stopniu na to pytanie odpowiedziay badania przeprowadzone przez Boucharda, ktry udowodni, e przyrost VO2max jest uwarunkowany genetycznie. Ot podda on 20-tygodniowemu treningowi wytrzymaociowemu 10 par bliniakw. Zmierzono tyme bliniakom puap tlenowy zarwno przed jak i po badaniach. Okazao si, e bliniacze organizmy zareagoway na podane obcienia w bardzo podobny sposb. Np. Gdy jedno z rodzestwa zanotowao przyrost VO2 max poniej 3% to poprawa w przypadku jego brata/siostry rwnie nie przekroczya 5%.

    Wilmore J.H., Costill D. L., Physiology of sport and exercise, Human Kinetics 2004

    VOVO22max a treningmax a trening

  • Dziki tym badaniom wiemy, e nie mona od wszystkich zawodnikw oczekiwa takich samych postpw w rozwoju puapu tlenowego nawet, jeli realizowali idealnie taki sam trening. Wielu trenerw moe szuka przyczyn w podejciu zawodnikw do zaj lub nieprawidowym trybie ycia. Naley jednak pamita, i kady organizm reaguje indywidualnie na zadane mu obcienia.

    VOVO22max a treningmax a trening

  • Materiay informacyjne dla studentw AWFiS kierunku Turystyka i Rekreacja

    Fizjologia CzFizjologia Czowieka w Zarysie , owieka w Zarysie , W. Z. Traczyk ,2005W. Z. Traczyk ,2005

    Fizjologiczne podstawy WysiFizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego , ku fizycznego , JJ. . GGrski, 2001rski, 2001

    Wprowadzenie do fizjologii klinicznej, Kozowski S., Nazar K., Warszawa 1999

    Physiology of sport and exercise,Wilmore J.H., Costill D. L., Human Kinetics 2004

    Bibliografia