Cwiczenia 8.pdf

  • View
    220

  • Download
    2

Embed Size (px)

Text of Cwiczenia 8.pdf

  • Materiay informacyjne dla studentw AWFiS kierunku Turystyka i Rekreacja

    Fizjologia czowieka

    Osoby prowadzce przedmiot:

    Prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Jastrzbski zb.jastrzebski@op.pl

    Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdasku

    Katedra: Promocji ZdrowiaZakad: Biomedycznych Podstaw Zdrowia

  • Materiay informacyjne dla studentw AWFiS kierunku Turystyka i Rekreacja

    Temat wicze 8

    Czynno ukadu oddechowego

  • Oddychanie - pobr i wykorzystanie tlenu dla potrzeb wytwarzania energii

    Oddychanie Oddychanie zewnzewntrzne trzne proces wymiany gazowej midzy powietrzem atmosferycznym, a pcherzykami pucnymi. Dyfuzja gazw oddechowych przez barier pcherzykowo-woniczkow oraz transport tlenu i dwutlenku wgla przez krew do komrek i z komrek

    Oddychanie Oddychanie wewnwewntrzne trzne wewntrzkomrkowe procesy zwizane ze uyciem tlenu na potrzeby przemian metabolicznych. Proces zachodzi na acuchu oddechowym wewntrznej bony mitochondrialnej

    Fizjologia CzFizjologia Czowieka w Zarysie, owieka w Zarysie, W. Z. Traczyk, 2005W. Z. Traczyk, 2005

  • Funkcje ukFunkcje ukadu oddechowegoadu oddechowego

    Utrzymywanie staUtrzymywanie staooci ci rodowiska wewnrodowiska wewntrznego trznego poprzez: poprzez:

    Udzia w regulacji rwnowagi kwasowo-zasadowej Obrona organizmu przed wdychanymi ciaami obcymi

    (bakteriami, pykami) Udzia w regulacji stenia niektrych substancji

    rozpuszczalnych we krwi i hormonw- przez rdbonek naczy pucnych

    Udzia w regulacji gospodarki wodnej ( usuwanie pary wodnej)

    Udzia w termoregulacji (parowanie wody)

  • PodziaPodzia anatomiczny:anatomiczny:DROGI ODDECHOWE

    Jama nosowaGardo

    KrtaTchawica

    Oskrzela

    Puca

    GRNE DOLNE

    NARZD ODDECHOWY

  • Transport tlenuTransport tlenu

    Transport tlenu

    Oksyhemoglobina

    (Hb4 + 4O2 Hb4O8 )

    Jest to nietrwae poczenie hemu z czsteczk tlenu -UTLENOWANIE

    Jest ono niezbdne do przetransportowania tlenu z puc do narzdw, tkanek i komrek w naszym organizmie.

    95% 95% -- Hb 5% w osoczuHb 5% w osoczu

  • Transport tlenuTransport tlenu

    Zgodnie z gradientem stedo krwi w naczyniach wosowatych oplatajcych pcherzyki pucne dyfunduj czsteczki tlenu. Zostajone rozpuszczone za zasadzie rozpuszczalnoci gazw w pynach. Czsteczki tlenu natychmiast dyfunduj do erytrocytw gdzie kada czsteczka O2 czy si z kationem elaza ( II ) tworzc oksyhemoglobin.

  • Transport dwutlenku wTransport dwutlenku wglagla

    Transport dwutlenku wgla

    Na zasadzie rnicy cinieparcjalnych ( 6mm Hg) CO2 przenika z tkanek do krwi, rozpuszcza si na bardzo krtko na zasadzie rozpuszczalnoci fizycznej w osoczu i przenika do erytrocytw. Pod wpywem anhydrazy wglanowej reaguje z wod i powstaj H2CO3. CO2 + H2O H2CO3

  • Transport dwutlenku wTransport dwutlenku wglagla

    Powstay kwas wglowy dysocjuje na kationy wodorowe i aniony wodorowglanowe. Kationy wodoru cz si z odtlenowan Hb uatwiajc dysocjacj O2, a aniony wodorowglanowe dyfunduj do osocza i pyn do puc.

    HH22COCO3 3 HH++ + HCO+ HCO33--

  • Transport dwutlenku wTransport dwutlenku wglagla

    Cz CO2 czy si z grupami aminowymi aminokwasw ( NH2 ) tworzc karbaminiany i powstaje karbaminohemoglobina ktra z krwi odtlenowan dociera do puc i w miejsce CO2 ponownie wchodzi O2.

    6% CO2 dociera do p6% CO2 dociera do puc na drodze fizycznejuc na drodze fizycznej94% CO2 dociera jako wodorow94% CO2 dociera jako wodorowglany ( 84glany ( 84--88%) i 88%) i karbaminiany (6karbaminiany (6--10%)10%)

    CO2 + Hb-NH COO- + H+

  • HEMOGLOBINAHEMOGLOBINA

    Wysycenie hemoglobiny tlenem - jest to stosunek zawartoci oksyhemoglobiny do hemoglobiny cakowitej we krwi wyraony w procentach.

    W spoczynku dla krwi ttniczej wspczynnik ten powinien wynosi min. 94%

  • HEMOGLOBINAHEMOGLOBINA

    Czynniki wpywajce na zdolno Hb do wizania si z tlenem:1. Prno tlenu - wraz z jej wzrostem zwiksza si wysycenie. Przy PO2 = 12,7

    kPa 97,5 % Hb jest wysycone.

    2. Prno CO2 wzrost zmniejsza stopie wysycenia Hb tlenem.

    3. Temperatura spadek temperatury krwi przy tej samej prnoci O2 zwiksza stopie wysycenia.

    4. pH zmniejszenie ph spowodowane zwikszon iloci jonw wodorowych zmniejsza stopie wysycenia Hb tlenem.

    5. 2,3 DPG kwas syntetyzowany w erytrocytach w pobocznym torze glikolitycznym w steniu 4,5 mmol/l . Wzrost jego stenia powoduje czenie si tego zwizku z acuchami Beta i maleje powinowactwo Hb do O2. Zwiksza to moliwo oddawania tlenu tkankom i przesuwa krzyw dysocjacji w prawo.

    Fizjologia Czowieka. Zagadnienia wybrane, Anna Szczsna-Kaczmarek, Andrzej Suchanowski, Zbigniew Jastrzbski, Ewa Ziemann, Radosaw Laskowski, Tomasz Grzywacz, 2005

  • SpirometriaSpirometria

    Jest badaniem diagnostycznym ukadu oddechowego, ktre umoliwia ocen jego czynnoci: pojemno puc objto oddechow, czyli ilo powietrza nabieranpodczas spokojnego oddychania opr drg oddechowych prdko przepywu powietrza

  • Parametry spirometryczne Parametry spirometryczne charakteryzujcharakteryzujce ukce ukad oddechowy:ad oddechowy:

    1. VT objto oddechowa: ilo powietrza (oddechowa, wdechowa i wydechowa), wprowadzana do ukadu oddechowego w czasie spokojnego wdechu lub usuwanie z ukadu oddechowego w czasie spokojnego wydechu VT=500ml.

    2. IRV (inspiratory reserve volume) zapasowa objto wdechowa: ilopowietrza wprowadzana do ukadu oddechowego podczas maksymalnego wdechu wykonywanego z poziomu spokojnego wydechu; IRV=3300ml

    3. ERV (expiratory reserve volume) zapasowa objto wydechowa: ilopowietrza usuwana z ukadu oddechowego podczas maksymalnego wydechu wykonywanego z poziomu spokojnego wdechu; ERV=1000ml

    4. RV (residual volume) objto zalegajca: ilo powietrza pozostajca w pucach na szczycie maksymalnego wydechu; RV=1200ml

    Fizjologia Czowieka. Zagadnienia wybrane, Anna Szczsna-Kaczmarek, Andrzej Suchanowski, Zbigniew Jastrzbski, Ewa Ziemann, Radosaw Laskowski, Tomasz Grzywacz, 2005

  • Rodzaje pojemnoRodzaje pojemnoci pci puc:uc:

    1. IC (inspiratory capacity) pojemno wdechowa: objto powietrza wypeniajca ukad oddechowy na szczycie podczas maksymalnego wdechu wykonywanego z poziomu spokojnego wydechu; IC=3800ml; IC= VT +IRV

    2. FRC (functional residual capacity) czynnociowa pojemno zalegajca: objto powietrza pozostajcego w pucach na szczycie spokojnego wydechu; FRC=2200ml; FRC = ERV+RV

    3. VC (vital capacity) pojemno yciowa: objto powietrza wprowadzana do ukadu oddechowego podczas maksymalnego wdechu wykonywanego z poziomu maksymalnego wydechu bd objto powietrza usuwana z ukadu oddechowego podczas maksymalnego wydechu wykonywanego z poziomu maksymalnegowdechu; VC=4800ml; VC = IRV+ VT+ERV lub VC = IC+ERV

    4. TLC (total lung capacity) cakowita pojemno puc: objto powietrza w ukadzie oddechowym na szczycie maksymalnego wdechu; TLC=6000ml; TLC=IRV+ VT +ERV+RV; TLC=IC+FRC

    Fizjologia Czowieka. Zagadnienia wybrane, Anna Szczsna-Kaczmarek, Andrzej Suchanowski, Zbigniew Jastrzbski, Ewa Ziemann, Radosaw Laskowski, Tomasz Grzywacz, 2005

  • KONTROLA ODDYCHANIAKONTROLA ODDYCHANIAOrodek oddechowy (kompleks oddechowy pnia mzgu)

    dzielimy na:

    a) Orodek wdechowy

    b) Wydechowyc) Pneumotaksyczny

    Istniej 2 typy regulacji oddychania:

    a) Nerwowab) Chemiczna

    Fizjologia CzFizjologia Czowieka w Zarysie, owieka w Zarysie, W. Z. Traczyk, 2005W. Z. Traczyk, 2005

  • REGULACJA NERWOWAREGULACJA NERWOWAOdbywa si na zasadzie odruchu nerwowego. W obrbie ukadu

    oddechowego wystpuj 3 typy receptorw:a) Mechanoreceptory wolno adoptujce si SAR

    b) Mechanoreceptory szybko adoptujce si RAR

    c) Receptory okoo-kapilarne J (zakoczenie bezmielinowe nerwy bdnego)

    Regulacja czynnoci ukadu oddechowego jest podwjna:a) Kontrola dowolna, zalena od orodkw w korze mzgu, bardzo

    precyzyjna

    b) Sterowanie automatyczne, odbywajce si bez udziau naszej woli, za porednictwem rytmicznej aktywnoci kompleksu oddechowego pnia mzgu ( KOPM)

    Fizjologia CzFizjologia Czowieka w Zarysie, owieka w Zarysie, W. Z. Traczyk, 2005W. Z. Traczyk, 2005

  • Receptory drg oddechowych i puc

    Mechanoreceptory wolno adaptujce (SAR) obecne sw miniwce gadkiej tchawicy, oskrzeli i oskrzelikw, odpowiadaj za odruch Heringa-Breuera, ktry: hamuje neurony wdechowe, skraca wdech i zmniejsza jego amplitud pobudza neurony wydechowe i wydua czas wydechu przyspiesza i spyca rytm oddechowy przyspiesza akcj serca aktywowany jest podczas hiperwentylacji hamowany jest przez CO2Fizjologia CzFizjologia Czowieka w Zarysie, owieka w Zarysie, W. Z. Traczyk, 2005W. Z. Traczyk, 2005

  • Receptory drReceptory drg oddechowych i pg oddechowych i pucuc

    Mechanoreceptory szybko adaptujce (RAR) obecne s pod b. luzow tchawicy i oskrzeli: pobudzaj aktywno wdechow, zmniejszaj czas wydechu zwikszaj podatno puc poprawiaj upowietrznienie pcherzykw odpowiadaj za odruchy ziewni, westchnie itp

    Fizjologia CzFizjologia Czowieka w Zarysie, owieka w Zarysie, W. Z. Traczyk, 2005W. Z. Traczyk, 2005

  • OOrodkowa regulacja oddychaniarodkowa regulacja oddychania

    Orodek oddechowy w rdzeniu przeduonym neurony wdechowe - przednia cz rdzenia neurony wydechowe - tylnia cz rdzenia

    Orodek apneustyczny - most (pie mzgu) pobudzanie orodka wdechu

    Orodek pneumotaksyczny - most (pie mzgu) hamowanie orodka wdechu

    Chemoreceptory orodkowe pobudzanie orodka wdechu

    Regulacja dowolna - wpyw kory mzgowej

    Fizjologia CzFizjologia Czowieka w Zarysie, owieka w Zarysie, W. Z. Traczyk, 2005W. Z. Traczyk, 2005

  • Materiay informacyjne dla studentw AWFiS kierunku Turystyka i Rekreacja

    Fizjologia CzFizjologia Czowieka w Zarysie, owieka w Zarysie, W. Z. Traczyk, 2005W. Z