Click here to load reader

Społeczeństwo Informacyjneinformacja-naukowa.pl/wp-journal/201702010130.pdf · Społeczeństwo Informacyjne Zeszyt 2 – Wolumin 1 - 2017 Strona | 3 Michał Leksiński Impression

  • View
    215

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Społeczeństwo Informacyjneinformacja-naukowa.pl/wp-journal/201702010130.pdf · Społeczeństwo...

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 1

1 Spis treci.

2 Wstp.

3 Wsparcie od wszystkich, czyli od kogo? O idei crowdfundingu.

6 Gos jako najwaniejsze spoiwo w relacjach midzyludzkich.

8 Zintegrowana platforma informacji medycznej - wprowadzenie do ClinicalKey.

15 ledzenie, wizualizacja oraz ocena dorobku naukowego z wykorzystaniem bazy Scopus.

29 Informacje o czasopimie.

30 Wsppraca.

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 2

Szanowni Pastwo!

Zapraszamy do zapoznania si z drugim zeszytem kwartalnika Spoeczestwo Informacyjne.

Przygotowalimy dla Pastwa cztery publikacje. Pierwsza z nich jest wprowadzeniem do tematyki

finansowania spoecznociowego na przykadzie polskiego serwisu Patronite. Zjawisko to w ostatnich

latach coraz bardziej zyskuje na popularnoci i rozgosie - take w kraju nad Wis. Jak si jednake

okazuje, idea crowdfundingu nie jest nowa a jej pocztki sigaj 1997 roku. Nastpnie zapraszamy do

przeczytania felietonu na temat podstawowego narzdzia pracy kadego nauczyciela i szkoleniowca -

gosu. Kolejne dwie prace to obszerne materiay edukacyjne powicone naukowym bazom danych.

Publikacja na temat ClinicalKey przedstawia narzdzie majce na celu zapewnienie lekarzom wsparcia

w rozwoju zawodowym oraz w codziennej pracy przy podejmowaniu decyzji. Ostatnia z prac,

adresowana do caego rodowiska naukowego, pomaga w odpowiedzi na pytanie jak wybra dobre

czasopismo do opublikowania pracy naukowej za pomoc narzdzi dostpnych w bazie Scopus.

Omwione zostay take dostpne w Scopusie wskaniki bibliometryczne. Zachcam do ledzenia nas

w mediach spoecznociowych - na Facebooku oraz Twitterze. Linki znajduj si w lewym grnym rogu

strony internetowej czasopisma.

red. nacz. Krzysztof Wodarczyk

Data wydania: 10 stycznia 2018 r.

Wersja pierwotna czasopisma publikowana jest na stronie informacja-naukowa.pl

Wydawca: Krzysztof Wodarczyk (w ramach serwisu Informacja Naukowa).

Adres redakcji: ul. Franciszka Szuberta 76/2, Warszawa 02-425

Wszystkie publikacje udostpnione s na licencji CC-BY-NC-ND

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 3

Micha Leksiski

Impression Designer, Patronite

Mateusz Grski

Key Account Director, Patronite

Wsparcie od wszystkich, czyli od kogo? O idei crowdfundingu.

Gdybymy chcieli sign do pocztkw zjawiska crowdfundingu, musielibymy cofn si ponad

20 lat w czasie. To wanie ponad dwie dekady temu pierwsi artyci na wiecie realizowali swoje

projekty artystyczne na zasadzie zbirek publicznych. Od tej pory wiat finansowania

spoecznociowego przeby krt i dug drog, by osign swj bardzo dojrzay ksztat. Rwnie

jako Patronite.

Jeden z pierwszych kamieni milowych to zbirka zespou rockowego Marillion, ktry w 1997 roku

otrzyma od swoich fanw ponad 60 tysicy dolarw na realizacj trasy koncertowej. Sukces ten

przyczyni si do powstania 4 lata pniej pierwszej w peni crowdfudingowej platformy o nazwie

ArtistShare. To wanie tam artyci i twrcy mogli zbiera fundusze na swoj dziaalno artystyczn.

Kilka lat pniej Internet rodzi takie miejsca jak Kickstarter czy Indiegogo - dwa wane filary historii

finansowania spoecznociowego. Pierwszy oparty jest o zasad wszystko albo nic, czyli projekt

uzyskuje finansowanie tylko w sytuacji, gdy zostaje uzbierane min. 100% kwoty. Drugi, bardziej

liberalny pozwala twrcom zatrzyma rodki nawet gdy zbirka nie zakoczy si sukcesem.

Kolejne lata to rozwj nowych modeli i wzorw crowdfunding. Jednym z nich jest wanie e-mecenat,

czyli wsparcie na zasadzie subskrypcji, finansowania comiesicznego. Mecenas oferuje wsparcie,

w okrelonej przez twrc kwocie, co miesic. W zamian otrzymuje okrelone benefity - dostp do

ekskluzywnych materiaw, moliwo spotka, dziea tworzone przez artyst. Takim przykadem jest

wanie Patronite.pl pierwsza w Polsce platforma crowdfudingowa oparta o zasady e-mecenatu.

Po dwch latach funkcjonowania na polskim rynku, ponad 1500 twrcw znalazo si w serwisie. Przy

jednoczesnym wsparciu ponad 15 000 aktywnych uytkownikw twrcy mog liczy na stae wsparcie

pozwalajce na rozwj swojej pasji.

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 4

Autorzy i Patroni

Pierwszym autorem, ktry w peni pokaza moliwoci Patronite, by youtuber, Krzysztof Gonciarz.

Wzorem zachodnich youtuberw postanowi zwrci si do swojej spoecznoci i - jako pierwszy

w Polsce - finansowa rozwj kanau dziki jej pomocy. Reakcja widzw bya niezwyka - w szczytowym

momencie licznik wsparcia pokazywa 35 000 z comiesicznego wsparcia! Dzi, po kilkunastu

miesicach obecnoci na Patronite, Krzysztof zgromadzi cznie niemal 400 000 z. Co wane, na

wiksz cz tej kwoty skada si wiele niewielkich, jednostkowych wpat - najpopularniejszy prg

opiewa na kwot 10 z. Dlaczego Krzysztof Gonciarz odnis sukces? Przez lata tworzy content

wysokiej jakoci i udao mu si zbudowa aktywn, wiern spoeczno. Te dwa elementy s podstaw

wszystkich sukcesw na Patronite. Co ciekawe, rozmiar spoecznoci autora nie jest kluczowy - jak si

okazao, nie trzeba mie setek tysicy czytelnikw czy widzw, eby zdoby wsparcie.

Micha Baniak Baka, pasjonat gier RPG, w momencie wejcia na Patronite zgromadzi ok. 6000

subskrybentw na swoim youtubowym kanale. W cigu niecaego miesica Patroni ufundowali mu

comiesiczn pensj w wysokoci prawie 5000 z. To niemal trzykrotnie wicej ni wynosia jego

wczeniejsza, nauczycielska wypata! Dziki wsparciu widzw, Micha mg w rozwin swoj pasj,

powicajc si jej w peni - na cay etat.

Kluczowy w modelu crowdfundingu subskrypcyjnego jest czas wsparcia - nie wygasa ono po miesicu

czy dwch. Katarzyna Czajka, autorka bloga Zwierz Popkulturalny jako pierwsza osigna poziom

100 Patronw i 1000 z comiesicznego wsparcia. Jej konto na Patronite dziaa ju prawie od dwch lat

- i rwnie dugo wspiera j kilkudziesiciu Patronw; cigle pojawiaj si te nowi wspierajcy. Suma

ponad trzydziestu tysicy zotych, uzbieranych przez ten czas, zupenie zmienia oblicze bloga

i otworzya mnstwo nowych moliwoci.

Finansowanie pasji

Dziki Patronite twrcy mog monetyzowa swoj pasj, zyskujc jednoczenie niezaleno -

dysponuj bowiem staym, comiesicznym zapleczem finansowym, fundowanym przez Patronw.

To wsparcie pozwala na realizacj niezwykych projektw, zakup sprztu, opacenie kluczowych

wydatkw, pozwalajcych twrcom rozwija si. Z kolei Patroni mog zacieni relacje z autorami,

otrzymujc rwnie nagrody i osobiste podzikowania. Cho - jak sami deklaruj - najwaniejsza jest

wiadomo wspierania pasji uzdolnionego twrcy. Zdecydowana wikszo Patronw podkrela,

e chce si odwdziczy autorom, ktrzy dostarczaj im wartociowe treci cakowicie dobrowolnie

i bezinteresownie.

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 5

Przyszo w cieniu crowdfundingu?

Obecnie z Patronite korzystaj przede wszystkim youtuberzy, blogerzy, rysownicy czy rzemielnicy - ale

moliwoci modelu s znacznie szersze. Niemal kada osoba, ktra zbudowaa wok swojej

twrczoci wiern spoeczno, moe wykorzysta Patronite. Ju teraz na platformie pojawia si

coraz wicej sportowcw, wolontariuszy czy startupw. Jeszcze kilka lat temu mogo si wydawa, e

Polacy nie s gotowi na dobrowolne, regularne wspieranie pasji innych osb - jednak rzeczywisto

cakowicie zaprzeczya temu mniemaniu. Dziki rozwojowi nowoczesnych technologii zmieni si

sposb konsumowania dbr kultury - dzi cakowicie normalne jest pacenie za wartociowe treci,

dysponujemy te narzdziami, ktre uatwiaj ten proces. Crowdfunding staje si filarem nowoczesnej

kultury, gwarantujc twrcom finansowanie, poczucie stabilnoci i niezalenoci. Jego sia bazuje na

relacjach - wspczesne dziea budowane s wsplnie, przez twrcz symbioz autorw i odbiorcw.

W najbliszych latach ten proces bdzie si pogbia - sukcesy kampanii crowdfundingowych na caym

wiecie jasno pokazuj, jak wielka moc tkwi w zaangaowanych spoecznociach.

INFORMACJE O AUTORACH

Micha Leksiski: strateg, planer, czowiek do komunikacji. Zwizany z serwisem Patronite,

o ktrym mwi, opowiada, snuje historie i sieje ide. Zawodowo zwizany z consultingiem

w sektorze cyfrowej gospodarki. Absolwent marketingu politycznego i komunikacji medialnej na

Uniwersytecie Mikoaja Kopernika w Toruniu. Zdobywca i kolekcjoner wielu studiw

podyplomowych: Psychologii Spoecznej w Praktyce, Praktycznej psychologii motywacji,

London School of Public Relations. Studiowa rwnie w Szkole Mistrzw Pira, a od 2015 roku

student kierunku Strategiczny Wywiad Biznesowy w Akademii Leona Komiskiego. Prywatnie:

zafascynowany wspinaczk, alpinizmem, sztuk iluzji. Poszukiwacz adrenaliny.

Mateusz Grski: mionik sw, zafascynowany potg dobrze skonstruowanego komunikatu. Jako

dziennikarz wsppracowa z kilkoma stacjami radiowymi, by nastpnie porzuci fale eteru dla

marketingu. Aktywny lektor, eksperymentujcy gosem z widoczn (syszaln?) przyjemnoci.

Naogowo raczy si yerba mate, poszukujc coraz to dziwniejszych gatunkw i mieszanek.

Zwizany z serwisem Patronite, w ktrym zajmuje si koordynacj najwaniejszych projektw,

wspprac z kluczowymi Twrcami, komunikacj wewntrzn i dostarczaniem solidnego adunku

kreatywnych pomysw!

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 6

Izabela Drobotowicz-Orkisz

Dyrektor Teatru Hagiograf

Gos jako najwaniejsze spoiwo w relacjach midzyludzkich.

Posugiwanie si jzykiem, wysoko rozwinitym systemem komunikacji, jest umiejtnoci

przypisan jedynie czowiekowi. Z natury rzeczy komunikowanie si zawiera w sobie oczywisto

istnienia relacji. Gdyby tym narzdziem jzykiem, posugiwano si tylko w pimie wzajemne

odniesienia midzyludzkie pozbawione byyby zapewne wikszoci, o ile nie wszystkich uczu

i emocji. A zatem dopiero przeniesienie sw w sfer akustyczn pozwala ludziom nawiza

prawdziwe wizi.

Mwienie jest czynnoci niezwykle zoon, na ktr skada si wiele procesw mzgowych

i fizjologicznych. Czowiek uczy si tego we wczesnym dziecistwie wskutek naladownictwa.

Opracowania naukowe przypadkw zupenego odosobnienia dzieci wskazay jak wysok koniecznoci

jest danie wzorca przez wspobecno, przez mwienie do dziecka. Bez wtpienia dlatego natura

wyposaya kobiet-matk w tak atwo. Odrzucone dzieci nie mwi, co najwyej wytwarzaj

autonomiczny jzyk.

Ludzki gos jest nonikiem treci, ale take naszych emocji i uczu, ktrych prawdziwo objawia

si zarwno w intuicyjnym, przekonujcym i prawidowym doborze barwy i intonacji gosu, jak

i w postawie ciaa.

Sprbujcie Pastwo zgodnie z powyszym zdaniem wykona pewne wiczenie. Najlepiej we dwjk lub

kilka osb, by mia kto oceni si przekonywania, ale i zabawa jest przednia. Prosz stan

w swobodnej postawie przed stoem czy biurkiem i pozwalajc sobie na intuicyjne ruchy ciaa,

wypowiada to samo zdanie z rnym zabarwieniem emocjonalnym:

1. Jesz trzeciego schabowego? pytanie

2. Jesz trzeciego schabowego. twierdzenie

3. Jesz trzeciego schabowego! oburzenie

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 7

4. Jesz trzeciego schabowego ironia

5. Jesz trzeciego schabowego? zdziwienie

6. Jesz trzeciego schabowego!? zazdro i al

To samo zdanie, gdy zabrzmi wypowiedziane, moe wyraa skrajnie rne emocje, zadziwiajco inny

przekaz. Jeli nasz przekaz nie znajdzie jednoznacznego odzwierciedlenia w gosie i w ciele, to

komunikat zostanie istotnie zafaszowany.

Jeli jest nasz potrzeb budowanie dobrych relacji interpersonalnych, musimy dba o klarowno

wasnych wypowiedzi. Skada si na ni: stosowanie prawidowej konstrukcji zdaniowej i zasad

wymowy, dbao o artykulacj i dykcj, akcent logiczny w zdaniu, adekwatna barwa i intonacja gosu

oraz odpowiednie pauzy w mwieniu. Mam nadziej, e sprawa trzeciego schabowego zwrcia

Pastwa uwag na te niezwykle istotne aspekty.

INFORMACJA O AUTORZE

Mgr Izabela Drobotowicz-Orkisz jest aktork, producentem, scenarzyst oraz reyserem.

Absolwentka Wydziau Aktorskiego Pastwowej Wyszej Szkoy Teatralnej w Krakowie. Prowadzi

autorskie kursy w tematyce pracy gosem i wizerunku osobistego. Wykada przedmioty z dziedziny

kultury ywego sowa i autoprezentacji na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawa II w Krakowie.

Szkoli grona nauczycielskie z ramienia Maopolskiego Samorzdowego Centrum Doskonalenia

Nauczycieli oraz Krakowskiego Instytutu Rozwoju Edukacji. Jest czonkiem fundacji naukowej

Instytut Karola Wojtyy. Od 20 lat prowadzi w Krakowie teatr sowa, ktry kontynuuje lini Teatru

Rapsodycznego Teatr Hagiograf. Redaktor czasopisma Spoeczestwo Informacyjne.

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 8

Ludmia Wodarczyk, Krzysztof Wodarczyk

Zintegrowana platforma informacji medycznej - wprowadzenie do ClinicalKey.

ClinicalKey to zintegrowana platforma informacji medycznej, ktrej podstawowym celem jest

zapewnienie lekarzom wsparcia zarwno w rozwoju zawodowym, jak i w codziennej pracy - przy

podejmowaniu decyzji diagnostycznych i terapeutycznych. To take potna baza danych,

zapewniajca dostp do ksiek, czasopism, multimediw i wielu innych materiaw z 52

specjalizacji medycznych. Korzystanie z platformy jest bardzo intuicyjne, a dodatkowym atutem

uatwiajcym prac s takie funkcje, jak zapisywanie danych w uporzdkowany sposb oraz

szybkie i wygodne tworzenie prezentacji.

Platforma zawiera ponad 1150 wiodcych podrcznikw w formie e-bookw oraz 620 czasopism

z rnych specjalizacji medycznych. Warto zwrci uwag, e w przeciwiestwie do innych baz

ClinicalKey daje dostp do penotekstowych artykuw i rozdziaw. Co wicej, baza jest regularnie

uaktualniana. Znajdziemy w niej zatem najnowsze wydania ksiek, jak rwnie artykuy opublikowane

na zasadzie ahead of print, czyli takie, ktre zostay zaakceptowane, ale nie ukazay si jeszcze na

amach czasopisma. Poszczeglne rozdziay ksiek i publikacje w czasopismach mona przeglda

bezporednio w bazie, a take drukowa lub pobiera w formie pliku PDF.

Pozostae zasoby to:

1.

opracowania First Consult, przygotowane specjalnie dla platformy ClinicalKey z myl

o osobach uczcych si i lekarzach potrzebujcych dostpu do kluczowych informacji na temat

danej choroby. Obejmuj bazow wiedz na temat poszczeglnych jednostek chorobowych.

Kade opracowanie zawiera wymienione w punktach zagadnienia, takie jak: informacje

o podou choroby, epidemiologia, dziaania prewencyjne, diagnostyka, sposoby leczenia czy

lista stosowanych lekw. Cao treci uoona jest zgodnie z tokiem pracy lekarza;

2.

Procedures Consult - profesjonalne materiay pokazujce poszczeglne procedury medyczne,

w tym chirurgiczne. Opracowania zawieraj film przedstawiajcy zabieg lub operacj (kada

czynno jest komentowana przez lektora) oraz szczegowy opis danej procedury,

uzupeniony o zdjcia i ilustracje;

3. multimedia platforma ClinicalKey zawiera ponad 3 miliony zdj, ilustracji, wykresw i tabel

oraz ponad 31 tysicy materiaw wideo (stan na grudzie 2017 roku). Zdjcia i ilustracje

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 9

mona w prosty sposb dodawa do prezentacji, co zostao szczegowo opisane w dalszej

czci artykuu;

4.

monografie lekw - szukajc odpowiednich rodkw, mona je filtrowa wedug

nastpujcych kryteriw: klasa leku, reakcje uboczne, wskazania i przeciwwskazania. Filtry

mona czy, a baza powinna wyszuka substancje speniajce wszystkie zadane kryteria.

5. Guidelines - czyli wytyczne dla lekarzy opracowane przez organizacje zwizane z medycyn;

6.

ulotki, materiay edukacyjne dla pacjentw pocztkowo dominoway materiay w jzyku

angielskim i hiszpaskim, natomiast obecnie w bazie dostpnych jest coraz wicej ulotek

w jzyku polskim. Mona je wydrukowa lub wygenerowa w formie PDF-a.

Dostp do ClinicalKey

Platforma dostpna jest w instytucjach, ktre zawary umow subskrypcyjn na dostp do ClinicalKey.

Zapytania o dostp najlepiej kierowa do biblioteki albo innego dziau zajmujcego si korzystaniem

z naukowych baz danych w danej instytucji.

Platforma umoliwia zaoenie osobistego konta (przy rejestracji konieczne jest podanie adresu poczty

elektronicznej w domenie instytucji, ktra wykupia dostp). Zarejestrowany uytkownik ma peny

dostp do zasobw platformy, z moliwoci korzystania z dodatkowych funkcjonalnoci, takich jak

zapisywanie wynikw wyszukiwania czy tworzenie prezentacji. Niezarejestrowani uytkownicy mog

korzysta z systemu wycznie w oparciu o wewntrzn sie danej instytucji i s uprawnieni jedynie do

przegldania zasobw bazy. Indywidualne konto umoliwia rwnie korzystanie z ClinicalKey przez

aplikacj mobiln, dostpn zarwno na urzdzeniach z systemem Android, jak i iOS.

Funkcjonalnoci ClinicalKey

Podczas przeszukiwania zasobw platformy atwo zauway charakterystyczne ikonki, ktre pojawiaj

si przy poszczeglnych materiaach (zazwyczaj w prawym grnym rogu). Ikonka gwiazdki pozwala na

zapisywanie i porzdkowanie interesujcych uytkownika treci. Ikonka PDF umoliwia pobranie

materiaw w tym formacie, a koperta - przesanie mailem odnonika do wybranych zasobw

(oczywicie odnonik bd mogy otworzy wycznie osoby majce dostp do platformy). Ikonka

drukarki daje moliwo wydrukowania tekstu lub zdjcia. Ikonka ekranu, widoczna wycznie przy

ilustracjach, pozwala na automatycznie dodanie ich do prezentacji. Jak wspomniano wczeniej,

niektre ikonki, a co za tym idzie funkcje, dostpne s jedynie dla zalogowanych uytkownikw.

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 10

Ilustracja 1. Kolorem oznaczono lokalizacj omawianych ikonek.

Na stronie gwnej ClinicalKey znajduje si wyszukiwarka, ktra jest podstawowym narzdziem do

korzystania z zasobw. Pod wierszem wyszukiwania znajduj si odnoniki do zapisanych wynikw

(Saved Searches) i penej historii wyszukiwania (Search History), a poniej - odnoniki do konkretnych

rodzajw rde, m.in. ksiek, czasopism czy monografii lekw.

Ilustracja 2. Wyszukiwarka widoczna na stronie gwnej ClinicalKey.

Gdy uytkownik wprowadzi do okna wyszukiwarki interesujcy go temat, pojawi si strona z wynikami

wyszukiwania. Znalezione pozycje posortowane s domylnie wedug trafnoci (Relevance).

Alternatywnie moliwe jest posortowanie wynikw wedug daty publikacji (Date Published), przez co

najnowsze zasoby trafiaj na pocztek listy. Warto zauway, e po najechaniu kursorem na dowolne

rdo pojawiaj si opisane wczeniej ikonki, umoliwiajce korzystanie z funkcjonalnoci platformy.

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 11

Ilustracja 3. Lista wynikw wyszukiwania dla hasa tuberculosis (grulica), posortowana wedug daty publikacji.

Jeeli wyszukiwanym hasem bya jednostka chorobowa, to po prawej stronie ekranu wywietla si

okno z kluczowymi informacjami o danej chorobie (Clinical Overview). Wybranie odnonika View Full

Topic spowoduje przejcie do strony z penym opisem choroby i przebiegu leczenia.

Ilustracja 4. Przejcie do strony z penym opisem choroby.

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 12

Wracajc do wynikw wyszukiwania, warto zauway, e po lewej stronie ekranu znajduj si filtry,

dziki ktrym moliwe jest zawenie wynikw wyszukiwania na podstawie:

1. rodzaju publikacji (np. publikacja w czasopimie, rozdzia w ksice);

2. specjalizacji, w ktrej zakresie interesuje nas dane zagadnienie;

3. aktualnoci publikacji (np. prace z ostatniego roku).

Gromadzenie materiaw i zarzdzanie nimi

Korzystanie z platformy jako zalogowany uytkownik umoliwia gromadzenie materiaw na

indywidualnym koncie. Dziki temu rozwizaniu nie jest konieczne wyszukiwanie tej samej treci za

kadym razem od nowa. Przy zapisywaniu materiau po klikniciu ikonki gwiazdki pojawia si osobne

okno, w ktrym mona od razu zakoczy zapisywanie, klikajc przycisk Done. Jednak w tym miejscu

warto skorzysta z opcji tagowania, czyli opisywania materiau za pomoc sw kluczowych - co pozwoli

uporzdkowa zebrane treci. Mona doda nowy tag lub przyporzdkowa utworzony wczeniej.

Aby znale zapisane materiay, naley wej w profil uytkownika (prawy grny rg). Wywietli si

lista dajca dostp do ustawie konta, zapisanych treci i prezentacji. Po przejciu do zakadki Saved

Content wida list wszystkich zapisanych materiaw. Mona je sortowa po dacie dodania lub dacie

publikacji. W tym miejscu mona rwnie zarzdza zgromadzonymi treciami. Przy kadym tytule

dostpne si ikonki: usu, wylij mailem, wydrukuj. Istnieje take moliwo edytowania tagw

przypisanych do danej pozycji. Po prawej stronie za widoczna jest chmura wszystkich sw kluczowych

utworzonych przez uytkownika. Po klikniciu wybranego tagu uzyskuje si szybki dostp do

wszystkich materiaw na indywidualnym koncie opisanych za pomoc danego sowa kluczowego.

Moliwe jest dzielenie si tagami przy uyciu przycisku share, znajdujcego si w prawym grnym rogu.

Czynno ta spowoduje wywietlenie si okna, w ktrym naley wybra tag i wprowadzi adres poczty

elektronicznej adresata. Osoba, ktra otrzyma odnonik, w celu skorzystania z przesanych materiaw

musi mie dostp do platformy ClinicalKey.

Tworzenie prezentacji

Kolejn moliwoci dostpn z poziomu indywidualnego konta jest tworzenie prezentacji.

Po znalezieniu odpowiedniego zdjcia lub ilustracji wystarczy klikn znajdujc si przy tytule ikonk

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 13

ekranu (zob. il. 5). Pojawi si nowe okno, w ktrym naley wskaza, czy zdjcie ma trafi do ju

istniejcej (Select Presentation), czy do nowej prezentacji (Create New). Oczywicie odnosi si to do

prezentacji, ktre zostay utworzone na koncie ClinicalKey - nie jest moliwe bezporednie dodanie

zdj do prezentacji zapisanej na dysku. Wybr naley zatwierdzi przyciskiem Add. Wybranie przycisku

Add and view presentation spowoduje dodanie tworzonej prezentacji i przejcie do niej. Ogromnym

plusem prezentacji przygotowywanych w ClinicalKey jest to, e zdjcia zaczaj si od razu

z informacj o rdle.

Ilustracja 5. Dodawanie ilustracji do prezentacji za pomoc ikonki ekranu.

Warto nadmieni, e w przypadku szukania ilustracji odnoszcych si do konkretnego hasa - po

przefiltrowaniu wynikw w taki sposb, aby pokazyway si wycznie ilustracje (wybranie Images za

pomoc filtru rodzaju publikacji) - z atwoci mona doda do prezentacji wiele grafik jednoczenie.

Wystarczy zaznaczy wybrane ilustracje i klikn nadrzdn ikonk prezentacji, znajdujc si nad list.

Na powyszej ilustracji widoczny jest take przycisk View in source (zobacz w rdle), ktry

przekierowuje uytkownika do dokumentu z ktrego dane zdjcie pochodzi (np. do publikacji

w czasopimie lub rozdziau w ksice). Przekierowanie nastpuje dokadnie do miejsca w rdle,

w ktrym zdjcie zostao uyte. Jest to bardzo praktyczne i wygodne rozwizanie.

Wszystkie prezentacje s dostpne w zakadce Presentations, ktra jest widoczna po klikniciu nazwy

konta. Po wejciu w t zakadk po lewej stronie ekranu pojawi si lista utworzonych prezentacji, a po

prawej - ilustracje, ktre tworz aktualnie zaznaczon prezentacj. Nad zdjciami znajduje si przycisk

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 14

export, umoliwiajcy pobranie prezentacji np. w formie pliku Microsoft PowerPoint. Kada ilustracja

wraz z informacj o rdle ukazuje si na osobnym slajdzie. Utworzona prezentacja jest w peni

edytowalna, mona przekopiowa przygotowane slajdy do prezentacji otwartej w PowerPoincie.

INFORMACJA O AUTORACH

Mgr in. Ludmia Wodarczyk jest szkoleniowcem z naturalnym talentem do przekazywania

wiedzy. Absolwentka prawa pracy na Uniwersytecie Warszawskim oraz zarzdzania i inynierii

produkcji w Szkole Gwnej Gospodarstwa Wiejskiego. Dowiadczenie trenerskie zdobywaa

w midzynarodowej korporacji, prowadzc szkolenia z merchandisingu oraz polityki cenowej dla

przedsibiorcw. Zwizana z bran e-commerce, ma dowiadczenie w marketingu internetowym

oraz procesie tworzenia i wdraania wasnych marek produktw i usug. Wsppracowaa

z wydawnictwem Elsevier w zakresie szkole z naukowych baz danych (ClinicalKey). Interesuje si

zagadnieniami zwizanymi z warsztatem pracy trenera, organizacj i prowadzeniem szkole,

metodyk nauczania w teorii i praktyce. Redaktor czasopisma Spoeczestwo Informacyjne.

Mgr Krzysztof Wodarczyk jest bibliotekarzem z humanistycznym i informatycznym

wyksztaceniem, specjalizujcym si w naukowej informacji medycznej. Absolwent Uniwersytetu

Warszawskiego. Interesuje si problematyk bibliografii zespow osobowych, metodami oceny

dorobku publikacyjnego oraz komunikacj naukow. Zajmuje si rnymi aspektami automatyzacji

procesw bibliotecznych, w szczeglnoci oprogramowaniem do zarzdzania bibliografi osobow

oraz instytucjonaln. Prowadzi szkolenia oraz zajcia akademickie z naukowych baz danych i

naukowej informacji medycznej. Redaktor czasopisma Spoeczestwo Informacyjne oraz serwisu

Informacja Naukowa. Prywatnie interesuje si teologi chrzecijask.

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 15

Katarzyna Gaca

Konsultant Klienta w Europie rodkowo-Wschodniej, Elsevier

Tomasz Psonka

Dyrektor ds. Rozwiza Badawczych w Europie rodkowo-Wschodniej, Elsevier

Ocena jakoci czasopism z wykorzystaniem parametrw bibliometrycznych w bazie Scopus.

Sytuacj panujc obecnie w komunikacji naukowej mona okreli jako nadmiar informacji.

Zewszd zalewaj nas wiadomoci, ktre pocztkowo wydaj si interesujce w kontekcie

naszych bada, ale po zweryfikowaniu okazuj si niesprawdzalne lub po prostu niewiarygodne.

Sama weryfikacja to zajcie mudne i pracochonne, co przekada si negatywnie na efektywno

naukowca. Oczywicie proces weryfikacji jako taki nie jest niczym zym jest nawet konieczny, lecz

moe rodzi frustracj i niech. Gdy doda do tego fakt, e wiat nauki sta si globalny

i konkurencyjny jak nigdy wczeniej, nasuwaj si pytania: Jakich uywa narzdzi, aby pracowa

efektywniej i skupia si na tym, co jest wane w pracy naukowej? Po jakie narzdzia sign,

by dotrze do zweryfikowanych treci? Jak odpowiednio wybra czasopismo dla planowanej

publikacji? Czy periodyk, w ktrym zamierzam opublikowa swoje badania, jest waciwy?

Zapewne znakomita wikszo naukowcw, szczeglnie tych, ktrzy dopiero zaczynaj karier

naukow, zadaje sobie takie pytania, kiedy chce przedstawi wasne odkrycia na amach

czasopisma naukowego. Pewnie moglibymy przywoa tutaj wiele innych wtpliwoci, niemniej

w artykule sprbujemy odpowiedzie na te postawione wyej.

Z pomoc mog przyj narzdzia dostpne dla kadego naukowca, ktry pracuje dla instytucji

naukowej, w ramach licencji krajowych zapewnionych przez polskie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa

Wyszego. Wanie teraz, wobec ogromu informacji i danych dostpnych w Internecie, czsto

nieuporzdkowanych i/lub niezweryfikowanych, bazy te zyskuj na znaczeniu jak nigdy dotd.

Jedn z nich jest Scopus. Z niniejszej publikacji dowiedz si Pastwo, jakie czasopisma s indeksowane

w bazie, a take jakie parametry bibliometryczne warto wzi pod uwag przy ocenie czasopisma.

Po przeczytaniu artykuu bd Pastwo ju wiedzieli, czym s CiteScore, SJR, SNIP i do czego su.

Jestemy przekonani, e przeczytanie tych kilku stron powiconych bazie Scopus nie tylko zwikszy

komfort uytkowania tego narzdzia, ale przede wszystkim zapewni lepsze zrozumienie

funkcjonowania komunikacji naukowej na poziomie midzynarodowym. To z kolei powinno si

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 16

przeoy na bardziej efektywn prac w zakresie publikowania prac w czasopismach i/lub

u wydawcw indeksowanych w Scopusie.

Wstp

Na caym wiecie istnieje ponad 5 tysicy wydawnictw (nie wspominajc o drapienych), ktre wydaj

cznie kilkadziesit tysicy czasopism naukowych. Nie ulega wtpliwoci, e nie wszystkie publikuj

treci dobrej jakoci oraz s dobrze zarzdzane i rozwijane. Naukowcy powinni czyta i publikowa

wycznie w rzetelnych czasopismach, speniajcych wysokie standardy rwnie etyczne. Niestety,

czsto czuj si zagubieni w gszczu wskanikw, nie wiedzc, ktrymi warto si kierowa i na co

zwraca uwag przy wyborze czasopisma do opublikowania w nim pracy naukowej. Mamy nadziej, e

artyku przynajmniej czciowo rozwieje wtpliwoci.

Niezmiernie istotnym czynnikiem jest wybr odpowiedniego rda informacji o czasopismach. Mona

pj na skrty zaufa popularnej wyszukiwarce internetowej i w rezultacie pa ofiar drapienego

czasopisma lub wydawcy [1]. Dlatego znacznie lepiej jest poszukiwa informacji o czasopismach

w bazach indeksujcych recenzowane treci naukowe, ktre musz spenia okrelone kryteria

jakociowe, aby by indeksowane. W tych bazach prno szuka czasopism drapienych czy

o wtpliwej reputacji.

Scopus to najwiksza na wiecie baza indeksujca wycznie recenzowane publikacje naukowe,

doniesienia konferencyjne i ksiki, a take patenty. Aktualnie (listopad 2017 roku) w bazie

znajduje si przeszo 70 milionw prac (z czego zaledwie 10% wyda waciciel bazy, firma Elsevier),

a dane o ich cytowaniu przekraczaj ptora miliarda i sigaj 1970 roku [2]. cznie w bazie

zindeksowanych zostao blisko 38 tysicy czasopism, aktywnych obecnie jest za okoo

23 tysicy. Rnica ta wynika z faktu, e cz periodykw zakoczya dziaalno, poczya si

z innymi, zmienia tytu lub zostaa usunita przez rad sprawujc piecz nad jakoci

indeksowanych czasopism.

Zaletami bazy s niewtpliwie jej aktualno oraz rygorystyczne kryteria doboru rde, przestrzegane

przez niezaleny panel ekspertw oceniajcy czasopisma i ksiki przed wczeniem ich do bazy

(Content Selection and Advisory Board, CSAB) [3]. Midzy innymi z tych powodw dane z bazy Scopus

s uznawane za rzetelne i obiektywne, a w konsekwencji wykorzystywane przy tworzeniu wiatowych

rankingw uczelni (zaufali nam m.in. twrcy rankingw Times Higher Education, QS, Financial Times).

Stanowi te rdo informacji dla najwikszych instytucji finansujcych badania, takich jak National

Science Foundation w USA oraz European Research Council. Wspomniane rygorystyczne kryteria

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 17

doboru i oceny czasopism indeksowanych w bazie Scopus gwarantuj, e uwzgldniane s jedynie

czasopisma, w ktrych warto publikowa, a mnogo parametrw pozwala kompleksowo oceni

periodyk przed dokonaniem ostatecznego wyboru.

Jakie czasopisma s indeksowane w bazie Scopus?

Proces oceny czasopism zgaszanych przez redakcje lub wydawcw do indeksowania w bazie Scopus

obejmuje etap oceny spenienia kryteriw minimalnych, a nastpnie - w przypadku ich spenienia -

etap penej oceny merytorycznej, dokonywanej przez rad CSAB [3, 4]. Kryteria minimalne obejmuj

midzynarodowy zasig czasopisma, jasno okrelone cele i zakres tematyczny, zgodno skadu

redakcji z tematyk, regularno publikacji (nadany ISSN), streszczenia, tytuy i sowa kluczowe

w jzyku angielskim, dobrej jakoci, kompletna strona internetowa w jzyku angielskim czy bibliografia

w alfabecie aciskim (akceptowane s transliteracje z innych alfabetw) i dostp do treci online.

Bezwzgldnie wymagane jest rwnie posiadanie i przestrzeganie owiadczenia dotyczcego zasad

etyki, czyli Publishing Ethics and Malpractice Statement. Dokument ten ma precyzyjnie okrela zakres

obowizkw, praw i odpowiedzialnoci autorw, recenzentw oraz redaktorw (i rady naukowej

czasopisma, jeli zostaa powoana) [5].

W bazie Scopus mona znale czasopisma wydawane w ponad 40 lokalnych jzykach (take w jzyku

polskim). Wiele periodykw dotyczy tematyki regionalnej lub specyficznej dla danego kraju - w tym

przypadku wymg rnorodnoci geograficznej pochodzenia autorw i redakcji nie jest rygorystycznie

przestrzegany. W przypadku tematw oglnych, na ktre wypowiada si mog eksperci z caego

wiata (przykadowo: chemia czy fizyka), rnorodno jest ju wymagana. Na dalszym etapie oceny

czasopisma bierze si pod uwag jako publikowanych treci, ich aktualno i oddwik w rodowisku

akademickim. Nie bez znaczenia pozostaje reputacja rady, redakcji i wydawcy periodyku. Cay proces

jest realizowany przez czonkw CSAB, ktrzy maj due dowiadczenie w pracy naukowej i w pracy

redaktora. Ich nazwiska i dorobek naukowy s publicznie dostpne, by uytkownicy bazy mieli

pewno, e nad doborem i jakoci indeksowanych czasopism czuwaj eksperci, a nie anonimowe lub

niedowiadczone osoby.

Czasopisma indeksowane w bazie poddaje si regularnej ocenie jakociowej. Kadego roku wszystkie

periodyki s sprawdzane na trzy sposoby w celu wykrycia tytuw, ktrych jako pogorszya si od

momentu przyjcia do bazy. Pierwszy sposb polega na sprawdzeniu, czy czasopismo spenia

sze kryteriw ilociowych (w tym: okrelone progi autocytowa, liczby dokumentw, wartoci

CiteScore) [4]. Jeli dany tytu nie spenia przynajmniej jednego z tych wymogw przez dwa

nastpujce po sobie lata, jest poddawany ponownej ocenie CSAB. Drugi sposb - noszcy nazw Radar

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 18

- to algorytm analizujcy zachowanie czasopism oraz identyfikujcy te, ktrych zachowanie budzi

wtpliwoci zwizane z rzetelnoci (bardzo znaczny wzrost liczby publikacji w kolejnych numerach

albo gwatowny wzrost liczby autocytowa). Jeli zachowa tych nie mona logicznie wyjani,

czasopismo jest ponownie oceniane w roku, w ktrym zauwaono race nieprawidowoci. Jako e

aden algorytm nie potrafi bezbdnie wykry narusze etyki wydawniczej, przyjmowane s rwnie

zgoszenia takich incydentw od przedstawicieli rodowiska naukowego - to trzeci filar okresowego

monitorowania jakoci. Jeli zgoszenia s udokumentowane i spjne, mog stanowi podstaw do

ponownej oceny czasopisma, a w razie potwierdzenia informacji zewntrznej - do jego usunicia

z bazy. Usunicie periodyku kadorazowo skutkuje naoeniem okresu karencji trwajcego 5 lat.

Ponadto regularnie aktualizowana i publikowana jest lista czasopism usunitych z bazy,

z wyszczeglnieniem midzy innymi tytuu, przyczyny usunicia i numeru, od ktrego czasopismo nie

bdzie indeksowane.

Parametry bibliometryczne w odniesieniu do czasopisma

W bazie Scopus dostpnych jest kilka parametrw bibliometrycznych, ktrymi mona si posikowa,

szacujc jako czasopisma. Naley tu podkreli, e zawsze powinno si korzysta z rnych

parametrw, a nie przyglda si indywidualnym wartociom i wycznie za okrelony rok. Trzeba

jednoczenie pamita, i niektre parametry nie s znormalizowane, wic ich warto bdzie zalee

od dziedziny. Dlatego nie mona z nich korzysta, porwnujc czasopisma dotyczce odrbnych,

niespokrewnionych ze sob dziedzin, przykadowo z chemii i historii.

W przypadku parametrw bibliometrycznych okrelajcych jako czasopism warto pamita, e ich

podstawow rol jest ilociowe opisanie poczytnoci i cytowalnoci danego tytuu. Naley zatem

unika korzystania z nich podczas dokonywania innych ocen oceny indywidualnej publikacji czy te

dorobku naukowego autora. Ocena indywidualnej publikacji powinna si opiera na sumarycznej

liczbie cytowa, parametrze Field-Weighted Citation Impact [6] oraz przykadowo na parametrach

PlumX Metrics, okrelajcych oddwik danej publikacji w spoeczestwie [7]. Z kolei oceniajc

dorobek naukowca, kierujmy si dedykowanymi wspczynnikami (jak indeks H), zamiast przenosi

wartoci parametrw z czasopism, w ktrych autor publikowa, bezporednio na jego dorobek w myl

zasady, e mona mie fatalny artyku w wietnym czasopimie i vice versa.

W bazie Scopus czasopisma maj trzy parametry bibliometryczne: CiteScore, SCImago Journal Rank

(SJR) oraz Source Normalized Impact per Paper (SNIP). Analiza ich wartoci w wybranym przedziale

czasu, w poczeniu z informacjami dostarczonymi przez specjalne narzdzie do oceny i porwnywania

czasopism (opis poniej), pozwala na caociow ocen periodyku.

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 19

CiteScore

Parametr CiteScore to nieskomplikowany wskanik umoliwiajcy okrelenie redniej cytowalnoci

czasopism. Jego niewtpliw zalet - obok prostoty - jest transparentno: informacje o dokumentach

i cytowaniach uwzgldnionych w obliczeniach s dostpne na stronach czasopism w wykazie

indeksowanych rde (wicej informacji poniej). Wartoci parametru CiteScore okrelaj redni

liczb cytowa otrzymanych w danym roku - odwoujcych si do dokumentw opublikowanych

w czasopimie w ostatnich 3 latach.

Ilustracja 1. Zobrazowanie metody obliczania parametru CiteScore.

CiteScore ma kilka zalet w porwnaniu z innym popularnym i podobnie skonstruowanym parametrem.

Przede wszystkim uwzgldnia trzyletni przedzia, co czyni go bardziej obiektywnym w dziedzinach,

w ktrych cykl publikacji nie przebiega szybko. W przypadku czasopism medycznych lub w szeroko

pojtej inynierii dokumenty s cytowane czsto nawet w roku ukazania si, za w innych naukach -

spoecznych, humanistycznych - cytowania mog si pojawia z opnieniem. Okres 3 lat pozwalana

ocen periodykw ze wszystkich dziedzin, ale jednoczenie doceniane s czasopisma publikujce

aktualne treci, stanowice przedmiot zainteresowania naukowcw. Dodatkowym czynnikiem

zwikszajcym obiektywno CiteScore jest fakt, e w mianowniku uwzgldnia si wszystkie

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 20

indeksowane dokumenty, czyli - obok artykuw naukowych - listy, noty czy erraty. Uniemoliwia to

(do pewnego stopnia) celowe wpywanie na warto mianownika, a co za tym idzie - na wartoci

parametru.

Scimago Journal Rank (SJR)

Parametr SJR ma na celu przede wszystkim okrelenie prestiu danego czasopisma [8]. Uwzgldnia nie

tylko presti cytujcego rda, ale take jego zwizek tematyczny z cytowanym czasopismem.

Dziki wspczynnikowi korygujcemu warto na podstawie liczby cytowanych prac opublikowanych

przez czasopismo jest to wspczynnik niezaleny od rozmiaru periodyku. Metoda obliczania SJR

uwzgldnia rwnie fakt, e cytowania nie s sobie rwne - wedug zaoe tego parametru cytowania

pochodzce od czasopism z tych samych lub pokrewnych dyscyplin maj wiksz wag ni te od

czasopism z dziedzin niespokrewnionych, gdy z wikszym prawdopodobiestwem s to cytowania

uprawnione, merytorycznie stosowne. Naley jednak pamita, e istotna jest tutaj te rnorodno

cytujcych rde.

Wysokie wartoci parametru SJR wiadcz o duym prestiu, uznaniu i rozpoznawalnoci w rodowisku

naukowym. Warto SJR tytuu cytujcego moe do pewnego stopnia wpywa na tytu cytowany: jeli

czasopismo o wysokim SJR zacytuje czasopismo o niskim SJR, parametr tego drugiego moe si

zwikszy. Oceniajc periodyk na podstawie omawianego parametru, pamitajmy, e SJR nie jest

wskanikiem znormalizowanym, a zatem wartoci bd odmienne dla czasopism z rnych dyscyplin.

Source Normalized Impact per Paper (SNIP)

Parametr SNIP zosta wprowadzony przez Marka Moeda w roku 2010 i pozwala na okrelenie

cytowalnoci danego czasopisma w odniesieniu do dziedziny [9]. Jest to jedyny znormalizowany

parametr, ktry bierze pod uwag rnice wynikajce z odmiennych praktyk wydawniczych w rnych

dziedzinach. Wspczynniki korygujce uwzgldnione w metodzie obliczania parametru obejmuj

redni czstotliwo cytowa w danej dyscyplinie, a take czas dojrzewania publikacji (ile czasu

upywa od opublikowania do szczytu cytowa) czy odsetek autocytowa. Warto wspomnie, e sposb

obliczania parametru by udoskonalany, midzy innymi w roku 2012 (przykadowo: zwikszono liczb

czynnikw korygujcych) [10]. W pewnym uproszczeniu mona powiedzie, e warto SNIP jest

ilorazem redniej liczby cytowa z danego roku odnoszcych si do publikacji z ostatnich 3 lat oraz

potencjau cytowalnoci w danej dziedzinie. Dziki temu, korzystajc z wartoci parametru SNIP,

mona pokusi si o porwnanie czasopism z odmiennych dyscyplin, jak wspomniane wczeniej

chemia i historia.

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 21

Narzdzia do oceny jakoci czasopism w bazie Scopus

Jednym ze sposobw na znalezienie biecych wartoci parametrw czasopism indeksowanych w

bazie Scopus jest wywietlenie listy Sources i odszukanie tytuu lub wybranie go z listy. Poniej (il. 2)

przedstawiono zrzut ekranu pokazujcy widok dla czasopisma The Lancet Oncology [11].

Ilustracja 2. Strona dedykowana czasopismu The Lancet Oncology,

ktra jest widoczna po wybraniu czasopisma z listy czasopism indeksowanych.

Bezporednio pod tytuem czasopisma znajduj si informacje o wydawcy, okresie indeksowania

w bazie Scopus i dziedzinie naukowej. Z prawej strony prezentowane s biece wartoci CiteScore,

SJR i SNIP. Poniej z lewej strony wida obliczenia parametru CiteScore. Pokazano tutaj dokadnie,

ile cytowa i dokumentw zostao uwzgldnionych w obliczeniach. Wartoci w liczniku i mianowniku

s podlinkowane, mona wic pozna dokadn (co wane, oglnodostpn) list cytujcych

i cytowanych prac. Poniej znajduje si CiteScore Tracker: przedstawione tu wartoci oblicza si w taki

sam sposb jak CiteScore, ale dla biecego roku, a nie dla poprzednich, penych lat. Obliczenia

przedstawione w CiteScore Tracker s aktualizowane raz w miesicu i pozwalaj oszacowa,

jak czasopismo funkcjonuje i czy jest cytowane na bieco. To cenne rdo informacji zarwno dla

potencjalnych autorw, jak i dla redaktorw danego czasopisma.

Poniewa CiteScore to parametr nieznormalizowany, mona mie trudnoci z okreleniem, czy dana

warto jest dobra w okrelonej dziedzinie, czy te jest poniej oczekiwa. Dlatego w bazie Scopus

tworzone s dziedzinowe listy rankingowe czasopism na podstawie tego wskanika (CiteScore rank,

z prawej strony). Mona tutaj znale informacj o pozycji tytuu w danej dyscyplinie (w przypadku

analizy czasopism publikujcych prace z kilku dyscyplin, s one wszystkie wywietlane).

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 22

W prezentowanym przykadzie The Lancet Oncology zajmuje 5. pozycj wrd 318 periodykw

z dziedziny onkologii, co czyni ten periodyk lepszym od 98% pozostaych. Klikajc w zakadk CiteScore

rank & trend (z lewej strony), mona zobaczy pen list czasopism z tej dyscypliny i pozna tytuy

zarwno 4 lepszych, jak i ponad 300 gorszych wedug wartoci parametru CiteScore. Takie porwnanie

jest bardzo wygodne i stosowne, poniewa zestawiane s czasopisma z tej samej dziedziny ocenione

wedug tego samego wskanika.

Na znacznie peniejsz ocen czasopism oraz ich wygodne porwnanie pozwala dedykowane

narzdzie, do ktrego link znajduje si w prawym grnym rogu na gwnej stronie lub na podstronie

czasopisma jak na il. 2 (nazwa linku: Compare sources). Po klikniciu tego linku otwiera si narzdzie

(il. 3), ktre umoliwia porwnanie do 10 tytuw jednoczenie, na podstawie nie tylko biecych

wartoci parametrw CiteScore, SNIP i SJR, ale rwnie wartoci historycznych, co umoliwia

caociow ocen jakoci czasopisma. Periodyki do porwnania mona wyszukiwa za pomoc numeru

ISSN, tytuu (lub jego fragmentu) albo wydawcy. Jest to jedna z najwygodniejszych i najlepszych metod

oceny czasopisma, w ktrym chcemy opublikowa prac. Po wybraniu kilku tytuw do

porwnania pojawia si wykres z siedmioma zakadkami, z ktrych kada odpowiada danemu

parametrowi lub wartoci (il. 4).

Ilustracja 3. Narzdzie do porwnywania czasopism pole do wprowadzania zapytania.

Jak wida poniej na il. 4, narzdzie pozwala na caociow ocen i porwnanie jakoci wybranych

czasopism wedug siedmiu parametrw. Pierwsze trzy - CiteScore, SJR oraz SNIP - zostay omwione

wczeniej. Pozostae zakadki to sumaryczna liczba cytowa, liczba opublikowanych dokumentw,

odsetek niecytowanych prac i odsetek artykuw przegldowych. Przeanalizujemy je krok po kroku na

przykadzie trzech czasopism z zakresu nauk rolniczych.

W przypadku pierwszych trzech zakadek od dobrego czasopisma naley oczekiwa tendencji

wzrostowej lub przynajmniej stabilnoci. Rosnce wartoci parametrw CiteScore, SJR i SNIP wiadcz

o tym, e tytu cieszy si coraz wikszym zainteresowaniem naukowcw, a take coraz wikszym

prestiem. Trzeba unika wyboru czasopism, ktrych parametry s bardzo niskie w porwnaniu z

innymi czasopismami (kolor zielony), malej lub s nacechowane fluktuacjami (kolor czerwony).

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 23

Ilustracja 4. Narzdzie do oceny oraz porwnywania jakoci czasopism wykres pogldowy.

Ilustracja 5. Narzdzie do oceny oraz porwnywania jakoci czasopism - zakadka z cytowaniami.

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 24

W przypadku czwartej zakadki (il. 5) najlepiej skorzysta z moliwoci wyczenia autocytowa w

obrbie czasopisma i nie bra pod uwag biecego roku (jeli rok si nie skoczy, jeszcze mog si

pojawi cytowania). Warto te zwrci uwag na du dysproporcj midzy sumaryczn liczb

cytowa: czasopismo zaznaczone kolorem niebieskim znacznie odbiega od dwch pozostaych. Moe

to wiadczy zarwno o jakoci periodyku, jak i bezporednio o jego rozmiarze, gdy liczba cytowa

wie si nierozerwalnie z liczb z opublikowanych dokumentw - co mona zweryfikowa dziki

nastpnej zakadce (il. 6).

Ilustracja 6. Narzdzie do oceny oraz porwnywania jakoci czasopism zakadka z liczb dokumentw.

Analiza zakadek z liczb dokumentw i liczb cytowa (il. 6 oraz il. 5) pozwala wnioskowa, e dua

liczba cytowa czasopisma zaznaczonego kolorem niebieskim nie jest zwizana wprost z jego

rozmiarem: publikuje ono podobn liczb dokumentw co czasopismo zaznaczone kolorem zielonym.

Mona zatem przypuszcza, uwzgldniajc rwnie analiz zakadek 13, e czasopismo zielone

publikuje treci o mniejszym oddwiku w rodowisku naukowym, czyli (prawdopodobnie) gorszej

jakoci. Mwic o liczbie cytowa, warto wzi pod uwag kolejne dwie zakadki, prezentujce odsetek

prac niecytowanych i odsetek artykuw przegldowych (il. 7).

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 25

Ilustracja 7. Narzdzie do oceny oraz porwnywania jakoci czasopism

- zakadka z odsetkiem artykuw nie cytowanych.

Analizujc przebieg krzywych na il. 7, pamitajmy, e dane z ostatnich 23 lat mog nie by miarodajne,

poniewa s to do mode artykuy, ktre mogy jeszcze nie zosta zauwaone, przeanalizowane

i zacytowane przez innych. Najlepiej, eby wartoci zawarte w tej zakadce byy moliwie najmniejsze,

tak jak w przypadku czasopisma oznaczonego kolorem niebieskim. Do niekorzystnie - ponownie -

prezentuje si czasopismo zaznaczone kolorem pomaraczowym. A 48% artykuw z roku 1996 nie

zostao (jeszcze) zacytowanych, a dla prac opublikowanych w latach 1997-2009 odsetek ten wynosi

rednio okoo 35%. Niestety, warto ta ronie dla nowych artykuw (starszych ni 3 lata), co

powinno wzbudzi niepokj.

Dlaczego warto dokona te analizy ostatniej zakadki, pokazujcej odsetek artykuw przegldowych?

Poniewa artykuy przegldowe najczciej otrzymuj najwicej cytowa, co moe zaburzy obraz

wartoci wszystkich parametrw bazujcych na rednich lub sumarycznych liczbach cytowa. Zamy,

e analizujemy czasopismo, w ktrym ukazao si 100 artykuw. Jeden z nich by artykuem

przegldowym i otrzyma 100 cytowa, pozostae - 0. rednia liczba cytowa na artyku wynosi

zatem 1, ale czy jest obiektywna? Nie. Artykuy przegldowe s niejednokrotnie nieocenionym rdem

wiedzy, ich znaczenia ani roli nie wolno w aden sposb deprecjonowa. My rwnie nie chcemy tego

robi, niemniej trzeba pamita, e czasopismo nie powinno sztucznie zwiksza liczby takich publikacji

w celu uzyskania wyszych parametrw zwizanych z cytowaniami. Owszem, moe si zdarzy,

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 26

e czasopismo powici jeden czy dwa numery w roku wycznie artykuom przegldowym,

przykadowo dedykowanym znanej osobistoci z okazji jubileuszu pracy naukowej lub urodzin. Naley

jednak ostronie podchodzi do periodykw, w ktrych odsetek artykuw przegldowych

systematycznie siga kilkudziesiciu procent (oczywicie z wyjtkiem wszystkich czasopism

deklarujcych, e s czasopismami przegldowymi).

Czym si kierowa poza parametrami, eby nie popa w tzw. punktoz?

Sposb wybierania czasopisma przez naukowca powinien by analogiczny do sposobu wybierania

banku, w ktrym chcemy zdeponowa lokat pienin. Jak wiadomo, bank musi by wiarygodny

i dobrze zarzdzany, a nasza lokata dobrze oprocentowana. Z punktu widzenia autora rzecz

niezmiernie istotn jest to, aby jego publikacja, podsumowujca wane odkrycie lub

dokumentujca postp nauki, zostaa dostrzeona przez moliwie najszersze grono naukowcw,

dla ktrych bdzie miaa znaczenie. Innymi sowy, chodzi tu nie tylko o liczb czytelnikw, ale take

o ich zainteresowania. Dlatego warto przy wyborze czasopisma zwrci szczegln uwag na jego

cele i zakres tematyczny (Aims and Scope). Ten krtki opis powinien jasno komunikowa, jak

misj peni dany periodyk, jakie treci publikuje i kto jest ich odbiorc. Po lekturze opisu autor

powinien umie oceni, czy jego artyku pasuje do czasopisma.

Bardzo istotny jest skad redakcji lub rady naukowej, a w szczeglnoci - redaktor naczelny i jego

zastpcy. Naley przeanalizowa ich dorobek oraz sprawdzi, czy s rozpoznawalni w rodowisku

naukowym. Ostronie podchodmy do czasopism naukowych, ktrych redaktorzy naczelni nie

wskazuj swojej afiliacji, a ich dorobek jest praktycznie niewidoczny w znaczcych bazach, takich jak

Scopus. Nie jest te dobrze, gdy zwyke wyszukiwanie informacji o danej osobie za pomoc

najpopularniejszej wyszukiwarki nie pozwala uzyska adnych sensownych wynikw poza kilkoma

portalami spoecznociowymi. Warto ponadto zwrci uwag na rad naukow (o ile taka istnieje),

a w szczeglnoci - na jej skad i rol (powinna ona by jasno opisana na stronie czasopisma).

Periodyki, ktre wybieramy jako miejsce publikacji pracy naukowej, bezwzgldnie powinny

postpowa etycznie: stroni od plagiatw, zapewnia uczciw i obiektywn recenzj naukow,

w legalny sposb rozpowszechnia opublikowane dokumenty. Aby mie pewno, e czasopismo jest

prowadzone etycznie, naley zwrci uwag, czy posiada ono stosowne owiadczenie, ktre precyzuje

zakres odpowiedzialnoci i praw autorw, recenzentw oraz edytorw. Ponadto takie owiadczenie

powinno okrela rol redakcji oraz rady naukowej i wskaza kroki podejmowane w razie zamania

zasad przez ktrkolwiek ze stron. Owiadczenie jest podstaw, na ktrej mona budowa relacj autor

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 27

- recenzent - redakcja opart na wzajemnym szacunku i zaufaniu. Incydenty naruszania deklarowanych

zasad etycznych trzeba kadorazowo zgasza do redaktora naczelnego lub wydawcy, a take -

w uzasadnionych przypadkach - do administracji baz indeksujcych.

Warto przeanalizowa histori czasopisma i regularno jego ukazywania si. Periodyki, ktre czsto

zmieniay harmonogram wydawniczy, zmniejszajc czstotliwo, albo wielokrotnie zmieniay tytuy,

powinno si traktowa z pewn doz ostronoci. Taka historia nie oznacza, e czasopismo jest zej

jakoci, lecz moe w pewien sposb wiadczy o mao efektywnym zarzdzaniu albo o burzliwej

przeszoci.

Nie bez znaczenia s te reputacja wydawcy oraz to, czy dany tytu by lub jest oficjalnym czasopismem

szanowanego stowarzyszenia naukowego (dotyczy to gwnie czasopism medycznych). Naley

sprawdzi, jakie czasopisma i ksiki wprowadza na rynek konkretny wydawca, czy je znamy i czytamy,

a moe nawet cytujemy albo ju w nich publikowalimy. Na sam koniec - w razie wtpliwoci - nie

zaszkodzi zapyta kolegw z brany, czy znaj dane czasopismo (lub wydawc) i jakie maj z nim

dowiadczenia. Do relacji kolegw podchodmy jednak z pewn doz sceptycyzmu, poniewa s to

relacje subiektywne, zupenie odmienne od twardych liczb parametrw bibliometrycznych.

Podsumowanie

Wybr czasopisma do publikacji artykuu naukowego nie jest zadaniem atwym, ale ma zapewni

autorowi odpowiednie grono odbiorcw, czyli naukowcw, ktrzy chtnie zapoznaj si z treci

pracy. Niezalenie od dyscypliny warto mierzy wysoko i stara si o publikacj w moliwie

najlepszym periodyku.

Rzetelna i caociowa ocena jakoci czasopisma - chocia do trudna - powinna stanowi podstaw

decyzji naukowca o zgoszeniu bd niezgoszeniu pracy do publikacji w danym tytule. W tak istotnych

decyzjach nie naley kierowa si przesankami innymi ni twarde dowody, a w przypadku wtpliwoci

- zasign porady specjalisty, czyli bibliotekarza. W bazie Scopus znajduje si kilka wskanikw

pomocnych w ocenie jakoci czasopism (CiteScore, SJR czy SNIP) i trzeba korzysta z nich wszystkich,

nie sugerujc si wycznie jednym, gdy moe to prowadzi do bdnych wnioskw.

Wrd wielu powodw, dla ktrych warto publikowa w rdach indeksowanych w bazie Scopus, s

ich midzynarodowy zasig oraz sprawdzona i potwierdzona wysoka jako, co cznie przekada si

na wiksz rozpoznawalno i cytowalno opublikowanej pracy. Innymi sowy, zwikszamy swoje

szanse na to, e inni naukowcy dostrzeg nasz publikacj, a nastpnie j zacytuj. Aby jednak tak si

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 28

stao, trzeba mie wiadomo, jak wyglda ocena czasopisma oraz jak si ono prezentuje na tle innych

periodykw z okrelonego obszaru badawczego. Nie naley sugerowa si jedynie przyzwyczajeniami

ani jedynie rekomendacjami kolegw. Warto zada sobie trud na etapie doboru czasopisma, poniewa

pniej ten trud bdzie procentowa w postaci licznych cytowa.

Bibliografia

1. Kolata G.: Many Academics Are Eager to Publish in Worthless Journals [Internet]. 2017 (dostp 04.12.2017)

2. Elsevier. Scopus Content at-a-glance [Internet]. 2017 (dostp 04.12.2017)

3. Elsevier. Content Selection and Advisory Board [Internet]. 2017 (dostp 20.11.2017)

4. Elsevier. Content Policy and Selection [Internet]. 2017 (dostp 30.11.2017)

5. Elsevier. Policies and ethics [Internet]. 2017 (dostp 03.12.2017)

6. Beatty S.: New Scopus Article Metrics: A better way to benchmark articles [Internet]. 2015 (dostp 04.12.2017)

7. PlumX. PlumX metrics [Internet]. 2017 (dostp 04.12.2017)

8. Guerrero-Bote VP., Moya-Anegn F.: A further step forward in measuring journals scientific prestige: The SJR2 indicator. Journal of

Informetrics 2012;6(4):674688

9. Moed HF.: Measuring contextual citation impact of scientific journals. Journal of Informetrics 2010;4(3):265277

10. Waltman L., van Eck NJ., van Leeuwen TN., Visser MS.: Some modifications to the SNIP journal impact indicator. Journal of Informetrics

2013;7(2):272285

11. Elsevier. Scopus sources [Internet]. 2017 (dostp 04.12.2017)

(Odnoniki do poszczeglnych pozycji bibliografii znajduj si w publikacji na stronie informacja-naukowa.pl)

INFORMACJA O AUTORACH

Dr in. Katarzyna Z. Gaca jest absolwentk Politechniki Krakowskiej oraz University of Strathclyde,

posiadajc blisko dekad dowiadczenia w pracy naukowej i dydaktycznej w Polsce i w Europie.

Specjalizuje si w chemii polimerw oraz w badaniu kinetyki reakcji chemicznych. Aktualnie

pracuje jako Konsultant Klienta w firmie Elsevier, odpowiada za rejon Europy rodkowo -

Wschodniej. Specjalistka w zakresie baz danych oraz rozwiza firmy Elsevier stworzonych

dla naukowcw. Pasjonuje si tematyk etyki w pracy naukowej, a take problematyk szeroko

pojtej bibliometrii.

Tomasz Psonka jest menederem z 20-letnim dowiadczeniem w szeroko rozumianej brany usug

informacyjnych. Zdobywa dowiadczenie na rnych stanowiskach, m.in. w takich firmach jak

Konica Minolta, MathWorks (MATLAB, Simulink). Obecnie pracuje w Elsevier jako Dyrektor ds.

Rozwiza Badawczych w Europie rodkowo-Wschodniej. Pasjonuje go tematyka ewaluacji nauki

na poziomie krajowym oraz zarzdzanie informacj naukow.

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 - 2017

Strona | 29

Informacje o czasopimie.

Czasopismo jest spoecznociowym projektem, ktrego celem jest dzielenie si wiedz

i dowiadczeniem w zakresie funkcjonowania w nowoczesnym spoeczestwie oraz wiecie nauki.

Podstawow zawarto pisma tworz materiay edukacyjne powicone m.in. nowoczesnym

technologiom umoliwiajcym docieranie do informacji, ksztatowi wspczesnej sieci informacyjnej,

zarzdzaniu informacj oraz jej przetwarzaniu i udostpnianiu. T ostatni sfer naley rozumie

w szerokim kontekcie komunikacji spoecznej umiejtne przekazywanie informacji nie powinno by

obce wiadomemu obywatelowi spoeczestwa informacyjnego. Dlatego drugim, istotnym nurtem

czasopisma s publikacje dotyczce warsztatu pracy trenera, zawierajce m.in. porady na temat

doskonalenia autoprezentacji oraz technik komunikacji interpersonalnej. Opisujemy take nowe

zjawiska, trendy oraz moliwoci, jakie daje nam spoeczestwo informacyjne. Kadziemy duy nacisk

na popularyzacj nowoczesnych technologii w rnych aspektach ycia codziennego, ze szczeglnym

uwzgldnieniem edukacji oraz nauki. Publikowane materiay adresowane s do wszystkich

wiadomych obywateli spoeczestwa informacyjnego, ze szczeglnym uwzgldnieniem studentw,

nauczycieli akademickich, naukowcw oraz bibliotekarzy.

Dzisiejsze spoeczestwo okrelane jest mianem informacyjnego, poniewa to wanie informacj

uznaje si za szczeglne dobro. Informacja ma wymiar ekonomiczny: proces jej pozyskiwania,

przetwarzania oraz udostpniania stanowi znaczn cz gospodarki. Coraz czciej dziaania zwizane

z informacj opieraj si na wykorzystywaniu nowoczesnych technologii. A zatem szczeglnymi

wartociami spoeczestwa informacyjnego s: informacja, wiedza, technologia, komunikacja oraz

rozwj. Kada osoba w spoeczestwie informacyjnym musi si ustawicznie doksztaca, aby mc

odnale si w nowoczesnej sieci informacyjnej, funkcjonujcej niemal w kadej dziedzinie ycia -

szczeglnie w edukacji i nauce.

Czasopismo Spoeczestwo Informacyjne jest kwartalnikiem. Prace udostpniane s w serwisie

informacja-naukowa.pl, ktry jest gwnym miejscem publikacji. Nastpnie ukazuj si one w postaci

czasopisma elektronicznego w wersji PDF. Wszystkie artykuy publikowane s w otwartym dostpie

(open access), na licencji CC-BY-NC-ND. Zapraszamy take do wsppracy.

Redakcja

Spoeczestwo Informacyjne

Zeszyt 2 Wolumin 1 2017

Strona | 30

Wsppraca.

Zapraszamy do wsppracy nad tworzeniem czasopisma. Jestemy zainteresowani pracami

o charakterze poradnikowym, materiaami edukacyjnymi oraz publikacjami opisujcymi nowe zjawiska

i technologie zwizane ze spoeczestwem informacyjnym. Prace adresowane s do wiadomych

obywateli spoeczestwa informacyjnego, ze szczeglnym uwzgldnieniem studentw, doktorantw,

naukowcw, nauczycieli akademickich, trenerw oraz bibliotekarzy.

Do czasopisma przyjmowane s wycznie prace wczeniej niepublikowane. Prosimy o doczenie

owiadczenia, e praca jest wycznym i oryginalnym dorobkiem autora. Udzia innych osb, ktre

przyczyniy si do powstania pracy, powinien zosta ujawniony. Autor zobowizany jest do wskazania

nazwisk wspautorw oraz charakteru ich wkadu w powstanie publikacji.

Czasopismo ma charakter niekomercyjny i udostpniane jest bezpatnie, na zasadzie otwartego

dostpu (open access). Koszty wydania ponoszone s przez redakcj. Autorom publikacji nie s

wypacane honoraria. Kademu autorowi przysuguje prawo do zamieszczenia biogramu (ok. 650

znakw) wraz z odnonikami do profilw w mediach spoecznociowych lub do innej wybranej strony.

Zastrzegamy prawo do redakcji oraz korekty otrzymanych tekstw. Po ewentualnym wprowadzeniu

zmian zawsze przesyamy tekst do autoryzacji przed ostateczn publikacj.

Po wicej informacji dot. wsppracy, zapraszamy na stron: informacja-naukowa.pl