Strateski Plan Turistickog Razvoja Doline Neretve

  • View
    237

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Strateski Plan Turistickog Razvoja Doline Neretve

Centar Turistikih studija Firenca

DOLINA NERETVE STRATEKI PLAN TURISTIKOG RAZVOJA

Oktobar 2007

1

Strateki plan turistikog razvoja doline Neretve je izraen u okviru projekta Valorizacija ambijentalnog turizna u Jugoistonoj Evropi koji je finansirala Vlada Regije Toskana a implementirala NVO UCODEP.

2

SADRAJ1. 1.1 1.1.1 1.1.2 1.1.3 1.1.4 1.2 1.3 1.3.1 1.3.2 1.3.3 1.3.4 1.4 1.4.1 1.4.2 1.4.3 1.5 2. 2.1 3. 3.1 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.3 3.3.1 3.3.2 Uvod: Sliv Neretva kao turistika oblast ANALIZA TURISTIKE PONUDE Primarni turistiki resursi Priroda, ambijent, pejza Umjetnost, istorija i kultura Deavanja i manifestacije Enogastronomija, tipini proizvodi i zanatstvo Turistike prijemne strukture Prijemne usluge Mikro infrastruktura i tehnika oprema Informacioni uredi Informativni promo materijal Turistiki vodii Servisi pristupa i infrastrukture Sistem autoputa Ostale infrastrukture Mikrosistem doline Neretve Izgled i veze ANALIZA PITANJA Turistiki tokovi i unutarnje djeljenje STRATEKI PLAN TURISTIKOG RAZVOJA Dijagnoza SWAT turistikog sistema Jakosti i slabosti Mogunosti i prijetnje Matrica ocjenjivanja Strategija marketinga Teritorijalni brend Turistiki proizvodi Trita i target Strateke smjernice za srednje-dui perioda Trogodinji akcioni plan Intervencije na ponudi Intervencije na potranji: Promotivni plan

Pag. 3 5 5 7 8 8 9 10 10 10 10 10 11 11 12 12 13 14 17 17 18 19 20 20 20 21 23 25 25 26

3

SLIV NERETVE KAO UNITARNJI TURISTIKO-TERITORIJALNI DISTRIKTDolina, ili preciznije sliv Neretve, predstavlja turistiki teritorij sa jakim jedinstvenim osobinama pruajui se izmeu Sarajeva i Mostara i delte Neretve, du puta koji povezuje dva grada i vodi do Ploa. Ba njena geografska pozicija predstavlja njene najjae take: u sutini je tano da Mostar i Sarajevo predstavljaju ve od danas, i u budue, glavne turistike i kulturalne mete u BiH, i takoer je tano da oba grada, a naroito Mostar, imaju potrebu za kompletnijom ponudom da bi opravdala i potpomogla produetak boravka, u principu da ukljui bar jedno noenje riskirajui da ve od danas ne postane dnevna ekskurzijska destinacija iz Meugorja i sa Jadranske obale. Dolina Neretve sa svojim neupitnim prirodnim resursima i pejzaima, sa svojim razliitim turistikim mogunostima aktivnog i sportskog turizma, je sigurno dovoljna da opravda jednu ili vie ekskurzija iz dva grada; i moe predstavljati za jedan ili drugi grad dragocjen sastavni dio za obogaivanje i kompletiranje respektabilne turistike ponude. U isto vrijeme dolina Neretve ima sve pogodnosti, to se tie prirodnih resursa, da postane vana meta ruralnog turizma, prirodnog i sportskog, nudei tritu vlastitu ponudu i autonomnu i jedinstvenu sliku. To omoguava samostalno privlaenje gostiju, a ne parazitsku ulogu u odnosu na ova dva grada. Ali i u ovoj perspektivi, danas vie potencijalnoj nego realnoj, njena pozicija izmeu Sarajeva i Mostara moe predstavljati sastavni dio ponude, mijenjajui strane, pravei je sloenijom i arolikom, koja e se dopunjavati izletima iz dva grada umjetnosti. U sutini Sarajevo i Mostar se okreu razliitom segmentu turizma (kulturalnom) za razliku od onoga kojem se moe okrenuti Neretva (ambijentalnom), ali ova dva segmenta mogu primiti pojaanje jedan od drugoga, predstavljati dopunsku ponudu koja e zavisiti od line motivacije posjetilaca. Pored toga ova sredinja take izmeu dva grada ne moe da ne rezultira pribliavanje meu njima, uz koristenje turistikih vrijednosti jedan od drugog, to danas nije sluaj. Izgleda nam da je strateki scenarijo koji se odnosi na ovaj dokument poprilino jasan. Put nije ni lak ni kratak i naravno ne mislimo da moemo iscrpiti strategiju pokazanu sa ovim projektom, ali postaviti bazu za njegovu aktualizaciju, izgleda nam ve dobar rezultat. Radi se o toma da se kreira svijest pripadnosti u jednom jedinstvenom turistikom teritoriju izmeu svih nosioca interesa, javnih i privatnih, aktualnih i potencijalnih; kreirajui tako pretpostavku za jednu jedinstvenu viziju politika prostornog planiranja, ekonomskog razvoja, valorizacije i pozicioniranje resursa na turistiko trite, koje e moi u kratkom vremenskom periodu dovesti do pokretanja brenda Dolina Neretve.

4

5

1. ANALIZA PONUDE 1.1 Primarni turistiki resursi1.1.1 PRIRODA, AMBIENT, PEJZA Planinski kompleks Bjelanica (2067 m), Igman i Jahorina okrenute prema Sarajevu, ine jedinstvenu teritoriju sliva Neretve, koja je karakteristina za zimske sportove. Ove planine imaju u isto vrijeme sve predispozicije da postanu meta za izletniki turizam proljee-ljeto: velike ume, nevjerojatnu mreu rijeka (eljeznica, Crna Rijeka, Bijela Rijeka, Rakitnica) kanjona, jezera, mlinova na vodi, planinarskih domova, utoita vukova, divljih svinja i medvjeda. Od posebne ljepote i interesa, u opini Trvovo1, je spektakularni kanjon Rakitnica (duine 20 km 1.500 m nadmorske visine) izmeu planina Bjelanice i Visoice. Neretva duine od 228 km, glavna je rijeka u Hercegovini, raa se ispod planine Zelengore, silazi kroz brze i duboke kanjone, prima vodu iz Rakitnice, u Konjicu ulazi u glavnu dolinu, kojom putuje do mora. Konjic2 se dakle nalazi u centru, u dolini, predio okruen velikim planinskim sistemom velikog interesa: Bjelanica (2067 m), Bitovnja (1744 m), Treskavica (2086 m), Visoica i grupa planina Prenj (2002 m), koja se uzdie iznad arobnog Borako jezero (502 m irine, 786 m duine, dubine do 14 m, na 405 m nadmorske visine), 20 km od grada, u njega utie Boraki potok a istie rijeka itica. Mnogo blie gradu je vjetako akumulaciono Jablaniko jezero, (31 km duine, 2,5 irine, 70 m dubine). Neretva iznad grada Konjica je pitka; od izvora do Konjica (81 km), kategorija pitkosti je 1 A, to znai da bi se mogla piti bez proiavanja. Karakteristina boja svijetlo plava zelena dolazi od hemijske reakcije koja je rezultat dugih filtriranja. Turistiki potencijal ovog podruja je, sa centrom u Konjicu, izmeu ostalog je u sportskom turizmu, lovu, ribolovu, raftingu, alpinizmu. Putujui dalje svojim putem prema Mostaru, Neretva poslije Jablanikog jezera, dobija vodu od rijeke Dreanke, koja prolazi kroz kanjon ukupne duine od 18 km, inei Dolinu Drenice,; radi se o zoni slabo nastanjenoj, proarana malim ruralnim naseljima, tradicionalno malo izloena unutarnjem turizmu, ali bogata pejzaima i turistikim mogunostima. Drenica je lokalitet smjeten du arterije koja povezuje Mostar i Sarajevo (dostupna prelazei most na Neretvi) cirka 30 km od grada Mostara, koji upravlja ovim podrujem. Prije rata podruje poslije kanjona, duine 20 km je bilo nacionalni park. Trenutno je u fazi kreiranja nacionalnog parka na podruju Prenja, ali nije jasno hoe li Drenica biti dio parka. Drenica je dio planinske komponente Hercegovine, gdje se dakle nalaze planine Prenj, vrsnica i abulja koje se sputaju prema dolinama rijeka Neretve, Dreanjke i Dive Grabovice. Dolina Dreanjke (od anonimne rijeke koja se poslije ulijeva u Neretvu) prolazi du duboke doline od 20 km duine, gdje se nalaze razliita mala sela.

1

Opina Trnovo je jedna od 9 Opina Kantona Sarajevo, smjetena je u jugoistonom dijelu Kantona, na 30 km od grada. Po dravnoj Agenciji za Statistiku u opini ivi 2187 osobe, srednja gustoa naseljenosti je 6 osoba po km. Rasprostire se na 338, 4 km i nalazi se na nadmorskoj visini od 900 m Grad Konjic broji cca. 14.500 stanovnika, a opina cca. 45.000.

2

6

Dolina je povezana jednim putem koji poinje od ua rijeke Dreanke pa do ravnice oko jezera Blidinje (formirano uslijed izgradnje hidrocentrale Salakovac). Danas Drenica broji 37 sela sa ukupno 3.000 stanovnika. Naseljena podruja su Donja Drenica (sela Ue, Gorica, Kneluk, Donje Selo, lib, Kosirica i Perutac) Gornja Drenica (Svea, Ina, Grubilas, Strievo, Zagreblje, Buni, Poglavica, Lisiine, Draga), Kremenac (Ominje, opi, Kremenac, Diva Grabovica) Donja i Gornja Grabovica, i Donji i Gorni Jasenjani. Stanovnitvo Drenice se preteno bavi poljoprivredom i uzgajanjem ribe, zeeva i pilia; posljednjih godine se razvija i pelarstvo. Ipak, broj nezaposlenih stanovnika je jako visok. Brojne su turistike mogunosti podruja, tranje, penjanje, kupanje, vonja kanuom, sportski lov i ribolov. Kada se pree stari grad Mostara, koji je na svojim visokim obalama posijao veliki broj slikovitih lokalnih, kafia, restorana i hotela, Neretva prima Bunu, iji se izvor nalazi nedaleko od Blagaja,esta meta izleta mjetana i turista, a uz obalu je arobni turski gradi Poitelj i dakle, na podruju delte, prua se veliki park prirode Hutovo Blato, koncentrat biolokih rariteta, koji se poslije usmjerava prema moru. Prirodni park Hutovo Blato, je jedinstveni nacionalni park Hercegovine i predstavlja sigurno jedan od resursa sa najveim potencijalima razvoja: vie od 7.000 hektara vlane zone u delti Neretve, na samo 30 km od Mostara i 20 km od hrvatskog primorja, habitus izuzetno bogat biodiverzitetima, nastanjen od bezbrojnih vrsta ptica, takoer rijetki, isprepletan gustom vodenom mreom koja daje ivot movarnom sistemu i 4 jezera, od kojih jedno vjetako jezero Svitava duine preko 10 km. Park se nalazi jednim dijelom u Opini apljina34 i jednim djelom u Opini Stolac. Delta rijeke Neretve (20.000 hektara) karakterie se kao zona koja predstavlja vane vlane biotipe zatiene od ornitolokih, ihtiolokih i botanikih rezervi. Usprkos to je cijela delta jedinstven ekosistem, granica ga dijeli na dva dijela. Treina pripada Bosni i Hercegovini i ostatak Hrvatskoj. Prirodni park Hutovo Blato se nalazi u tipino krkom ambijentu, na lijevoj obali rijeke Neretve, uzvodno od rijeke Kupre, na lokalitetu Draevo. Radi se o jednoj ouvanoj i zbog mnogih aspekata jedinstvenoj mediteranskoj movari sa izobiljem vode, bogatom florom i faunom. Podruje je movarno, izmeu ravnica i krkih brda, prelazei tako sa 2,5 do 578 metara nadmorske visine, sa razliitim uvalama koje se nalaze na 13-18 m ispod nivoa mora. Glavni dio (Gornje blato) je jo zatien. to se tie flore, u parku je do danas zabiljeeno