Phm Quang Trung

  • View
    37

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Phm Quang Trung

Phm Quang Trung o o o o o o o o o o o o o o o o o o o o TRANG CH L Lch Vn Hc Quan Nim Vn Chng Tc Phm u Tay Tc Phm Xut Bn Trang Vn Tm c Nhn Xt V nh Gi Tc Phm Mi L Lun Vn Chng Vn Chng C Vn Chng Hin i Ph B nh Vn Chng Ph Bnh Chung Ph Bnh Th Ph Bnh Vn Chn Dung Vn Ngh S Ti ng Ni Bn B i Sng Vn Chng Vn Hm Na Nghin Cu Vn Chng L Lun - Ph Bnh Vn Chng Trong Nc Vn Chng Nc Ngoi T ao i Dch Thu Dch Vn Hc Dch Vn Chng D Hc V D Vn Dy Hc Dy Vn Sng Tc Vn Chng Kch Vn Tn Vn Su Tm Vn Chng Dn Gian

Tm

Dy Hc V Dy Vn

Dy Hc

M hc i cng - Gio

nh i hc

Thut ng m hc (c ngi cn gi l Thm m hc, esthtique) ln u tin cc bi bo ca ng nhan Nhng suy nim trit hc v cc vn lin quan ti sn lt ra i th khi nim ny mi c dng rng ri.

Tuy nhin, m hc nh mt ngnh khoa hc th ny sinh rt sm trong lng x h hc - mn khoa hc tm hiu nhng quy lut chung nht ca t nhin, x hi v t duy. S

Trong thi Xun Thu Chin Quc Trung Quc, cc khuynh hng t tn nhau. Cc quan nim v o c, chnh tr, thm m ua nhau pht trin. xut hi trnh by di hnh thc nhng cu chuyn c tnh ng ngn, kh sinh ng v thm th nht ca phi Php gia ny k rng, c mt ngh s ngi nc T, nhn T Cng hi c th ng p: V ma, qu v nhng t lc khc. Lin sau , ngi ha s gii thch trong bc ha l h lp tc bn tn. Cn ma qu th chng c mt nhn thc r rt no thut ch c xc nh trong tng quan vi ngi tip nhn chng, m ngi cm th c ngha phi gn vi hin thc i sng. Mi tng tng tch ri thc ti u qu ngha m hc ca cu chuyn ny u c nh v u c gii hn ch thi trc.

Hy Lp thi c i cng tng sn sinh ra nhiu nh trit hc, nhiu nh m hc th. ng cho rng: La thch rm hn vng. ng cn ni: Nc bin sch nht ng ung c v n c hi. T Heraklite ch trng tnh tng i ca ci p. ng thnh cng ch nh mt con kh. Nhng quan nim m hc su sc v c sc tng t

R rng, cc hc thuyt m hc ny sinh t rt sm trong lch s t tng i. Mt trong nhng yu t quan trng gip m hc tch dn ra khi trit hc l vic xc

I TNG NGH

Tr li cu hi m hc l g? thc cht l i tm li gii p cho cu hi m h vn, mun tn ti nh mt ngnh c lp th phi xc nh i tng nghin cu chuy nh hai yu cu c bn t nn tng cho bt c mt ngnh khoa hc no gm: Mt l, lnh i tng ny. Chnh Hegel trong tc phm Khoa hc lgic, khi trnh by v vai tr tng ca lgic hc th khng th ni trc n l g c.

Vy u l i tng c th ca m hc? Ni cch khc, m hc nghin cu c qu trnh tm ti khng mt mi ca nhiu nh m hc danh ting thuc nhiu dn tc tro

S

ang

Chng

QA TRNH XC NH

Cc hc thuyt m hc trong qu kh thng tp trung s tm ti vo hai lnh ln nht cho cc giai on pht trin ca m hc nhn loi nh: Platon (427 - 347 TCN 1781), Kant (1724 - 1804), Hegel (1770 - 1831), Bielinxki (1811 - 1848), Tsecnsepxki (1

Platon l nh trit hc, nh m hc duy tm ni ting ca Hy lp c i. Cng trit hc. Ht nhn ca trit hc Platon l thuyt nim (tc tinh thn, linh hn). ng ch vt th, ci ta c th thy nn gi l th gii kh th. Trong , theo ng, ch c th gii , khi i vo m hc, ng cho rng mc d c ci p vt cht v ci p tinh thn, nh l t n. Khi c nh gii thch ci p ca ngh thut, ng ch trng thuyt bt ch l ci bng ca nim, nn vi Platon ch trng: Ngh thut ch l ci bng ca ci b

Aristote l hc tr xut sc ca Platon, nhng v mt t tng, c bn ng i v lnh vc no ng cng vn ti nhng nh cao m thi i cho php. K. Marx gi ti thnh hai th gii i lp, siu hnh, m cho rng ch c duy nht mt th gii vt th l hin tng bn ngoi). Trn c s nhn thc nh vy v th gii, ng tha nhn c hi ha, cn xng. Trong Thi php hc, ng b sung thm tnh xc nh, hu hn v gii hin thc) trc ht l ci p ca thc ti, trung tm l v p ca con ngi. M s phi din t ci c th xy ra theo bn cht v quy lut tt yu. Cao hn, ng cn tr cng vi tnh hin thc. ng c bit cao ngha nhn thc v ngha gio dc c hin cho n nay vn cn nguyn gi tr.

Qua thi trung i, nhn loi bc sang thi Phc hng - thi i sn sin ngi Italia. Theo kin gii ca ng, ci p tn ti trong nhng thuc tnh ca chnh b ca chng. Trong cun Bn v hi ha, ng khng nh: Chng ta hc tp t nhin ch thi. ng r rng k tha nhng tinh hoa t tng ca cc bc tin bi. ng pht tri t ngh tht, trc ht l hi ha, ngang hng vi khoa hc v ngha v phng thc

Diderot l i din xut sc cho thi Khai sng khi nhiu vn m hc ngi Php. Trong cng trnh Nghin cu trit hc v ngun gc v bn cht ca ci Diderot hiu ngh thut nh l s m phng t nhin. ng vit: Thin nhin l m hn ngi: Gii thiu ci o c cho ngi ta noi theo, ci tt xu cho ngi ta ln n, ci l bt v, cm dao khc. ngha cao qu ca ngh thut i vi con ngi v cuc sng c

Ngi i din chi li hn c cho phong tro Khai sng c l Lessing. ting nh Lao Coon, Kch trng Hm buc Da trn quan im duy vt v trit hc phn nh. S chn thc, biu cm c ng coi l nhng quy lut ch yu ca ngh thu v ci p v ci xu, nhm tc ng n o c, un nn nhng sai lc ca tng lp phn nh. Hi ha v iu khc, theo Lessing, thch hp m t vi nhng vt th c

xy ra trong thi gian. ng ng thi ch trng s pha trn tnh bi, hi trong kch, khn

ng t ca nn trit hc c in c - mt trong ba ngun gc gp phn to vi ci c ch v ci thin. Khoi cm do ci p mang li l hon ton v t, v tm. T ng quan nim ci p c tnh thin bm. ng t trng tm nghin cu khng phi b ci p ca con ngi. ng c quyt vit: Chng ta c th coi ci p ca t nhin l hon ton c suy xt trn c s th hiu. Theo Kant, ngh thut l s to dng ci ngh thut l ni n thin ti, m thin ti th l lnh vc hon ton huyn b, tin nghi lc. iu ny cng ging nh di sn m hc ca mt tn tui v i khc: Hegel mt tro

Quan nim m hc ca Hegel tp trung trong cun Nhng bi ging v m hc loi tr ci p ca t nhin ra khi i tng ca chng ta. V sao vy? ng gii thch khng c quy lut no c. Vy l vi Hegel, ci p ngh thut u vit hn nhiu so v nim v hin thc ca n m ng gi l tinh thn v ngoi hin. ng khng dng thut n li rt tinh t. C c s thng nht nh th, ci p ngh thut s t ti tnh tt yu v gi ca m hc duy l Hegel l ht mc cao gi tr nhn thc ca ngh thut. ng tin m hc c xc lp thnh mt khoa hc tht s.

i vi cc nh m hc dn ch cch mng Nga, l lun m hc tr thnh nn mng cho m hc dn ch cch mng Nga l nh ph bnh vn chng li lc Bieli ngh thut l s ti hin thc tin. chng li mi khuynh hng tch ri ngh thu hc. S khc bit gia hai lnh vc ny ch l phng thc phn nh th gii hin th th trnh by th gii qua nhng khi nim bng t duy lgic. Ngh thut vi ng khng c Do , tc phm ngh thut c th v cn phi tc ng ti s pht trin ca x hi. nhng c s trn, Bielinxki c v cho mt nn ngh thut hin thc ch ngha c tnh t mt thit gia ngh thut v hin thc l nhng cng hin xut sc ca nh ph bnh vo

Tsensepxki l i din ln nht ca nn m hc duy vt trc ch ngha Ma v bn cht ca ci p. Tranh lun mnh m vi Hegel, ng khng nh dt khat: hn ci p trong ngh thut. V sau, lm chnh xc thm t tng ny, Tsensepx thut l i tng ch yu ca m hc. Khi bn v ngh thut, ng pht trin t tng cun sch gio khoa ca cuc sng. ng cn yu cu ngh thut chn chnh cn vch p hn. Khng phi ngu nhin khi Marx coi ng l nh bc hc v nh ph bnh v

R rng, ci p v ngh thut c nhiu nh m hc trong sut trng p(Baumgarten) v m hc l trit hc v ngh thut (Hegel). C hai quan nim u c v phin din. nh rng, ci p c v tr c bit trong i sng thm m. Nhng ngo cao c, ci bi, ci hi... v nhiu phm tr thm m khng c bn khc ngoi i sng v thiu ca bt k dng quan h thm m no. Do vy, c th khng nh: quan nim M va hp va m h. Hp v m hc khng ch nghin cu ngh thut cho d y l hnh ra tht xc nh gii hn nghin cu ngh thut ca m hc so vi trit hc v cc ngnh

C

I TNG M HC

Mun vn hin tng, s vt trong t nhin, x hi v con ngi vn l i t hi v nhn vn. Tuy nhin khng h c i tng chuyn bit cho ngnh khoa hc n Trong Cc tc phm trit hc chn lc, nh bc hc nhn xt rt ch l rng: C trong tng y li c nhng thuc tnh khin n thu ht s ch ca nh vt l, nh ha hc cn ngi th ba trn quan im thm m. kin ca Paplov c ngha phng php l

1. Mi hin tng v s vt trong t nhin v x hi u c nhiu mt khc nhau

2. Mi ngi (nh vt l, nh ha hc, nh ngh s) khi tip cn ti mun v hin tng

3. Do mi ch th c tng i tng xc nh m ny sinh ra nhng quan h kh

Cc nh sng lp ra Ch ngha Marx - Lenin cng a ra nhng kin tng t hng ha. Bn v gi tr ca ci cc, V. Lenin cho rng: c khi n c dng khng ph h tru tng, chung chung, ch tn ti nhng mi quan h c th, xc nh. l quan hc, thm m M hc nghin cu mi quan h thm m ca con ngi i vi thc ti.

hiu vn , cn phi lm sng t th no l mi quan h? v th no l m bit gia hai thut ng lin h v quan h. Mun tn ti, con vt phi lin h vi mi tr ngi khng ch hot ng m cn hnh ng, ngha l tc ng vo t nhin, ci bin t hnh ng ca mt kin trc s, Marx gi nh c th con ong vi nhng ngn ng ca nh kin trc s khc nhau rt nhiu, khc nhau v nguyn tc. y l bi, tr dng ca to nh ph hp vi mc ch s dng v mc ch thm m. Ni khc i, co trng m thi. Chnh nhn t tch cc, ch ng, chuyn nhng mi lin h thnh n ngi cng u c tnh mc ch, tnh t gic, ngha l cng u xc lp c mi qu tng i vi con ngi ch l khch thch khng phi l i tng. Ch c th coi l t b v rng buc vi nhau, tn ti bi nhau v cho nhau.

Trong mi quan h thm m cng vy, khng th c mi quan h thm m nu thnh nhiu ngi quan nim). Mi nh tch ri quan h cht ch gia ch th v kim cng di do phm cht thm m kia i vi ngi li bun ch c gi tr hng ha m ca vin kim cng ni ln v tr hng u khin c gi say m v hng th.

Mi quan h thm m c nhiu nt khng ging vi cc mi quan h khc ca o c, khoa hc, tn gio, php quyn S khc bit nm trong tnh hnh tng ca loi quan h nhng tt c v cm tnh, c th u chm i sau nhng khi qut tru t tng no trong mi quan h thm m cng u mang tnh hnh tng. chnh l nh ngi: ch th thm m cm nhn trc tip chng bng hnh tng ca chnh chng.

Tm li, mi quan h thm m ca con ngi vi thc ti - i tng nghin c phn nh trong mt hnh thi thc c th l ngh thut v do ngh thut l hnh thi ngh thut.iu cn lu chnh l cp quan tm nghin cu ngh thut ca m hc trng lp v cu trc tri thc m khng t gio trnh m hc mc phi.

ni mt cch ngn gn, ta c th coi ton b i sng thm m v ngh thu con ngi cng tt c nn vn ha ca con ngi, mt phng din v trong mt mc chng u l mi trng ca cc nhu cu m hc, l i tng nghin cu ca m hc bit gia lch s v s hc, vn chng v vn hc thm m hon ton khng phi phn bit rch ri v dt khot.

P MI QUA

CI.1. Th no l mi quan h thm m?

KHI QUT V M

Chng ta c th nh ngha mi quan h thm m l mi quan h c th v mt biu hin nhng du hiu loi bit ca mi quan h thm m, trong s i chiu vi cc

Trc ht, mi quan h thm m phi rt c th v khng gian v thi gian. khng th chung chung m rt xc nh - xc nh c v