Click here to load reader

Pensioen magazine maart 2012

  • View
    216

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Pensioenen blijven de gemoederen bezighouden. De kranten staan dagelijks vol nieuws uit de pensioenwereld. Natuurlijk hebben ook wij onze mening over deze onderwerpen. Er blijft dan ook steeds genoeg om over te schrijven in ons magazine Pensioen.

Text of Pensioen magazine maart 2012

  • Pensioen. nummer 1, maart 2012

    Henk Langendijk en Anne LaningUiteindelijk is het een verdeelkwestie: wat je aan de een geeft, geef je niet aan de ander

  • 4 10 16 20

    RedactioneelHoe krijgen pensioenfondsen voldoende dekking?

    Transparantie in jaarverslagen pensioenfondsen:Work in progress

    Invaren van pensioenrechten

    Pensioenfondsen: transparantie vergroot het vertrouwen

    Verbetert verwacht rendement de dekkingsgraden?Wij concluderen dat het FTK2 niet veel verbetering zal brengen voor de dekkingsgraden.

    Opletten bij aflopende verzekerde pensioenregelingen

    Rekenen met gemiddelde RTS leidt tot extra risicos voor pensioenfondsen

    3

    4

    10

    16

    20

    24

    30

    In dit nummer:

  • 3Pensioen nummer 1 maart 2012

    Redactioneel

    Pensioenen blijven de gemoederen bezighouden. De kranten staan dagelijks vol nieuws uit de pensioenwereld: de verwachting dat er door veel pensioenfondsen volgend jaar afgestempeld

    moet gaan worden, de discussies over de aangepaste rekenrentemethodiek van de Nederlandsche Bank, de onduidelijkheden over het Pensioenakkoord en de aanpassing van het wetsvoorstel om de pensioenleeftijd nu (fiscaal) in n keer op te trekken naar 67 jaar vanaf 1 januari 2014. Natuurlijk hebben ook wij onze mening over deze onderwerpen. Er blijft dan ook steeds genoeg om over te schrijven in ons magazine Pensioen.

    De Nederlandsche Bank heeft de pensioenfondsen de afgelopen tijd op een aantal gebieden onderzocht. Ook Henk Langendijk en Anne Laning hebben een onderzoek gehouden, maar dan naar transparantie in de jaarverslagen 2010, en met name naar de niet-financile transparantie: leggen de pensioenfondsen voldoende verantwoording af over hun gevoerde beleid? In een interview gaan Langendijk en Laning in op de uitkomsten van hun onderzoek. Ook Marc van Luijk en Wouter Molenaar geven hun visie op het inzicht in de financile positie van pensioenfondsen.

    Een terugkerend onderwerp waar waarschijnlijk het meest over wordt gediscussieerd, is het invaren van oude rechten bij de invoering van het Pensioenakkoord. In hoeverre kun je rechten die zijn opgebouwd onder de oude systematiek en een zekere mate van garantie kennen, aanpassen aan de nieuwe regels met een grotere mate van onzekerheid. Advocaat en pensioenjurist Willem Wille geeft zijn visie op deze discussie.

    Een andere discussie is de te hanteren rentetermijnstructuur of discontovoet voor de

    pensioenfondsen. Recent heeft de Nederlandsche Bank de te hanteren rentetermijnstructuur gemiddeld over de laatste drie maanden. Dit geeft wel even lucht voor de pensioenfondsen, maar heeft ook negatieve effecten. Remco Rijntjes en Joep van Loon bespreken die effecten. Ook de nieuwe optie in het Pensioenakkoord om het gemiddelde verwachte rendement als discontovoet te mogen gaan hanteren, heeft de nodige consequenties; daar gaan Remco Rijntjes, Jeroen Linders en Maaike Schakenbos in hun artikel op in.

    Dat de rente niet alleen voor pensioenfondsen een belangrijke rol speelt, toont het artikel van Dirk Korbee en Rogier Bouwman. Zij bespreken de rente-effecten voor verzekerde pensioenregelingen. Alleen openbaart dit effect zich voor verzekerde pensioenregelingen pas bij aflopende pensioencontracten, die in het verleden vaak voor vijf of tien jaar zijn afgesloten. Het is duidelijk dat het om substantile premiestijgingen gaat voor werkgevers, die het aflopen van het contract dus wel moeten aangrijpen om niet alleen het verzekeringscontract, maar ook de gehele pensioenregeling eens kritisch tegen het licht te houden.

    Ten slotte is het voor werkgevers ook interessant en van belang om in de gaten te houden wanneer het dienstverband automatisch eindigt. Omdat we binnenkort verschillen krijgen tussen de AOW-datum en de standaard (fiscale) pensioenrichtleeftijd, is het goed om als werkgever de gevolgen daarvan te overdenken. Deze gevolgen worden door Bertine van Hoorn besproken.

    Reacties: [email protected]

    Hoe krijgen pensioenfondsen voldoende dekking?

  • 4Transparantie in jaarverslagen pensioenfondsen:

    Slechts een handjevol pensioenfondsbesturen legt in het jaarverslag 2010 concreet verantwoording af over de evenwichtige belangenafweging. Dit constateren Henk Langendijk, hoogleraar Externe Verslaggeving aan de Universiteit Nyenrode, en Anne Laning, Hoofd Investment Accounting & Control bij TKP Investments (dochter van AEGON Asset Management), in een onderzoek dat zij hielden onder de vlag van het tijdschrift MAB en de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA), de nieuwe fusieorganisatie waarin NIVRA en NOvAA hun krachten bundelen. Algemene conclusie: deze verantwoording kan beter. Tegelijk zien de onderzoekers een kentering in de goede richting. Pensioenfondsbesturen zijn zich meer en meer bewust dat ze midden in het maatschappelijk spectrum opereren.

    Work inprogress

  • 5Pensioen nummer 1 maart 2012

  • 6Waarom is het van belang dat pensioenfondsen periodiek verantwoording afleggen aan hun deelnemers over het gevoerde beleid en de uitkomsten daarvan? Verantwoording niet in traditionele, cijfermatige zin, maar inhoudelijk, de mate waarin het beleid zelf is beschreven, doelstellingen en argumenten worden genoemd en belangenafwegingen inzichtelijk zijn gemaakt. Het antwoord kan luiden: om alle stakeholders inzicht te geven en het vertrouwen in het instituut pensioenfonds te versterken. Op de achtergrond speelt dat pensioenfondsen en hun belanghebbenden de komende tijd voor grote veranderingen staan, zoals de omhoog kruipende levensverwachting en een toegenomen kwetsbaarheid voor schokken op de financile markten.

    Alle besluiten die een pensioenfonds neemt op het gebied van belegging, financiering en toeslagen hebben invloed op de portemonnee van de werkgever, maar ook op de hoogte en zekerheid van het huidig en

    toekomstig inkomen van werknemers. Immers, op basis van deze beleidsbeslissingen gaat een fonds al dan niet indexeren, de premie verhogen of zelfs afstempelen. En redenerend vanuit de principes van solidariteit en risicodeling heeft, contra-Cruijffiaans geformuleerd, elk voordeel daarbij zijn nadeel. Defensief of risicoavers beleggen leidt bijvoorbeeld tot meer zekerheid voor de gepensioneerden, maar verkleint de kans op indexatie. Een hoge premie geeft meer toeslagruimte, maar verslechtert de concurrentiepositie van de werkgever. En toeslagverlening is goed voor de waardevastheid van het pensioen, maar verkleint het buffervermogen en de kans op toekomstige indexatie. De Pensioenwet schrijft voor dat besturen van fondsen een evenwichtige afweging maken van de belangen van de deelnemers, gewezen deelnemers, pensioengerechtigden en de werkgever(s).

    Alle besluiten die een pensioenfonds neemt op het gebied van belegging, financiering en toeslagen hebben invloed op het huidig en toekomstig inkomen van werknemers

    Doen ze dat ook, wilden de onderzoekers weten. Laning en Langendijk onderzochten de bestuursverslagen, als niet-financieel onderdeel van het jaarverslag. Leidende vraag: in welke mate rapporteren pensioenfondsen over het gevoerde beleid inzake beleggen, premies en toeslagen in hun jaarverslagen 2010?

  • 7Pensioen nummer 1 maart 2012

    Uitgelezen kansWaarom is dit onderzoek juist nu uitgevoerd? Henk Langendijk: Zie alle publiciteit over afstempelen ja of nee. Pensioenfondsen staan toenemend in de spotlights. Deze trend is de laatste drie jaar geaccelereerd door de lage rekenrente voor pensioenverplichtingen in combinatie met een turbulent beursklimaat. Dat betekent dat de balansen op springen staan. Daarbij blijft de levensverwachting almaar stijgen en worden beleggingen meer volatiel. Vanuit de toezichthouder is er druk op fondsen om hun management te professionaliseren. Met dank aan de IFRS-regelgeving voelen werkgevers de gevolgen van de pensioenvoorziening of in hun vermogen of in hun bedrijfsresultaat. Hoe dan ook, je krijgt beweging. Je ziet ook veel fondsen samengaan met andere, of liquideren en herverzekeren. Er is dus veel aan de hand in pensioenland, en het gaat over heel veel geld. Dat ontgaat ook de burger niet, die in de krant leest dat een kwart van alle fondsen moet afstempelen. Bepaald geen ongeschikt moment voor een onderzoek naar de wijze waarop pensioenfondsen zich verantwoorden over het gevoerde beleid.

    Dit zegt tegelijk iets over de verwachtingen die we vooraf hadden, meldt Anne Laning. Ik werk nu zon zestien jaar in de sector en juist nu de dekkingsgraden laag staan, verwacht je dat fondsbesturen zich rekenschap geven van de moeilijke situatie. Bijvoorbeeld dat ze aangeven hoe ze een tekort van enkele tientallen miljoenen euros gaan verdelen over werkgevers, werknemers, slapers en gepensioneerden. Hoe maak je die afweging? Het bestuursverslag biedt een uitgelezen kans om dit uit te leggen aan de stakeholders. Maar dat viel tegen, moesten de onderzoekers vaststellen. Ter illustratie: 17 procent van de onderzochte pensioenfondsen vermeldt berhaupt geen beleggingsbeleid. 20 procent maakt hier wel kort melding van, maar gaat niet in op de doelstellingen en geeft ook geen argumenten ter toelichting. Veel pensioenfondsen (43 procent) geven weliswaar de beleidsdoelstellingen aan in combinatie met argumenten, maar de belangen van de stakeholders worden hierbij nauwelijks in het jaarverslag expliciet afgewogen. Geen enkel fonds vernoemt zowel beleid, argumenten als belangenafweging. Soortgelijke bevindingen gelden ook voor het premie- en toeslagbeleid. Informatie over belangenafweging

    ontbreekt in 90 procent van de bestuursverslagen. De belangrijkste conclusie luidt dan ook dat pensioenfondsen belangrijke verbeteringen kunnen aanbrengen in het bestuursverslag waar het de neiging betreft om beleid en belangenafweging toe te lichten en keuzes met argumenten te onderbouwen.

Search related