AMC Magazine Maart

  • View
    225

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

AMC Magazine Maart

Text of AMC Magazine Maart

  • Ernstig ziek op de IC

    Maak de patint koud

    Vroeggeboorte: uitsluitsel voor een paar tientjes

    De taaiheid van een hippe discipline

    Dunne poep

    maar t 2013 | nummer 3

  • BERICHT VAN REDACTIE

    Beste lezer,

    Voor u ligt een afgeslankt AMC

    Magazine. Omdat ook dit blad

    niet aan de bezuinigingen ont-

    komt, is besloten het Magazine

    vanaf dit jaar niet tien maar

    negen keer per jaar te laten ver-

    schijnen en het aantal paginas

    te verminderen.

    Als gevolg daarvan is besloten

    de kalenders voor de promoties

    en oraties en voor de congres-

    sen en cursussen voortaan niet

    meer in het AMC Magazine op

    te nemen. Die zijn vanaf nu al-

    leen nog maar beschikbaar via

    de AMC-website: www.amc.nl

    onder het kopje agenda. Voor-

    deel daarvan is dat u daardoor

    over de allerlaatste informatie

    beschikt, wat handig is als er

    bijvoorbeeld een tijdstip of een

    datum verandert.

    Ook de indeling van het blad

    is anders dan u gewend bent.

    Zo is onze vaste rubriek De

    Stelling naar de achterpagina

    verhuisd en vindt u de berich-

    ten en het colofon voortaan

    naast de inhoudsopgave.

    De redactie

    NIEUWE BEHANDELIN-GEN VOOR CHRONISCHE

    DARMONTSTEKING

    Jeroen den Dunnen kreeg

    onlangs een Career Deve-

    lopment Grant van de Maag

    Lever Darm Stichting (MLDS).

    Dit is een persoonsgebonden

    beurs voor talentvolle jonge

    researchers die maag-, darm-

    en leveronderzoek doen. Het is

    voor het eerst dat deze wordt

    toegekend.

    Met het bedrag van 250.000 gaat Den Dunnen op zoek naar

    nieuwe medicijnen voor de

    behandeling van de ziekte van

    Crohn en colitis ulcerosa, de

    twee hoofdvormen van chro-

    nische darmontsteking of IBD

    (irritable bowel disease). Hij

    wil achterhalen hoe het komt

    dat bepaalde witte bloedcellen

    in de darm, die normaal de

    afweer onderdrukken, bij deze

    ziekten opeens ontstekingen

    veroorzaken.

    V ICI-SUBSIDIE VOOR VETONDERZOEKERS

    Professor Esther Lutgens

    van de afdeling Medische

    Biochemie krijgt van NWO 1,5

    miljoen euro om de komende

    vijf jaar onderzoek te doen naar

    ontstekingscellen in aandoe-

    ningen die door vetten worden

    gedreven. Zij is een van de 32

    toponderzoekers in Nederland

    die zon Vici-beurs kregen

    toegekend. Vici is een van de

    grootste persoonsgebonden

    wetenschappelijke premies van

    Nederland.

    Lutgens, sinds 2011 verbon-

    den aan het AMC, houdt zich

    bezig met aderverkalking.

    Net als obesitas (ziekelijk

    overgewicht) is aderverkalking

    een vet-gedreven aandoening

    waarbij ontstekingsreacties een

    belangrijke rol spelen. Vreemd

    genoeg is niet bekend hoe

    ontstekingscellen in een vet-

    rijke omgeving hun werk doen.

    Lutgens wil daarom uitzoeken

    hoe ontstekingscellen zich on-

    der dat soort omstandigheden

    gedragen.

    KOM OOK IN ACTIECHECK FIGHTCANCER.NL

    LOVE IT...MET AL JE VRIENDEN IN ACTIE KOMENCHECK FIGHTCANCER.NL

    B E R I C H T E N

    COLOFONAMC Magazine is een uitgave van het

    Academisch Medisch Centrum. Het

    verschijnt 9 maal per jaar.

    Oplage: 11.000 exemplaren.

    AMC Magazine wordt toegezonden aan

    huisartsen, specialisten, gezondheids-

    zorginstellingen in de regio Amsterdam,

    Het Gooi en Almere en aan (oud) mede-

    werkers van het Academisch Medisch

    Centrum en de in het AMC gevestigde

    onderzoeks instituten, alsmede aan studen-

    ten van de Faculteit Geneeskunde. Verder

    ontvangen alle Nederlandse ziekenhuizen

    en de landelijke advies- en beleidsorganen

    op het terrein van de gezondheidszorg

    het magazine, evenals de persmedia,

    de rijksoverheid en AMC-relaties in het

    bedrijfsleven.

    REDACTIEFrank van den Bosch (hoofdredactie),

    Marc van den Broek, Jasper Enklaar, Edith

    Gerritsma, Simon Knepper, Andrea Hijmans

    en Irene van Elzakker (eindredactie).

    MEDEWERKERSRob Buiter, John Ekkelboom, Maarten

    Evenblij, Tom Haartsen (fotografie werken

    AMC Collectie), Liesbeth Jongkind, Pieter

    Lomans, Len Munnik (illustratie De Stel-

    ling), Xander Remkes (fotografie), Tineke

    Reijnders, Angela Rijnen, Berber Rouw,

    Henk van Ruitenbeek (illustraties), Sandra

    Smets, Arthur van Zuylen

    NFUHet AMC maakt deel uit van de

    Neder landse Federatie van Universitair

    Medische Centra (NFU). De NFU is een

    samenwerkingsverband van de acht

    universitair medische centra (UMCs) in

    Nederland en heeft als algemene doel-

    stelling het behartigen van de gezamenlijke

    belangen van de UMCs.

    Andere UMCs die deel uitmaken van de

    NFU zijn het AZM, Erasmus MC, LUMC,

    UMCG, UMC St Radboud, UMC Utrecht en

    VU medisch centrum. In totaal zijn 60.000

    medewerkers verbonden aan de acht UMCs.

    REDACTIE-ADRESAMC afdeling Voorlichting C0-229,

    Postbus 22660, 1100 DD Amsterdam.

    +31 (20) 566 24 21 fax +31 (20) 696 78 99

    E-mail: magazine@amc.nl

    ABONNEMENTENAbonnementen-administratie:

    zie redactie-adres.

    Jaarabonnement 22,00.

    ADVERTENTIE - EXPLOITATIEVan Vliet, Bureau voor Media-Advies,

    t 023 571 47 45

    ONTWERPGrob Enzo, www.grobenzo.nl

    DRUKDrukkerij Mart. Spruijt bv

    COPYRIGHT AMC Magazine. ISSN: 1571-411x Niets uit

    deze uitgave mag worden gereproduceerd

    zonder voorafgaande toestemming van de

    uitgever. Van werken van beeldende kunste-

    naars aangesloten bij een CISAC-organisatie

    zijn de publicatierechten geregeld met

    Pictoright te Amsterdam.

    2013 c/o Pictoright Amsterdam.

  • i n h o u d aMC MagazInE

    2Berichten en colofon

    4Psychiatrie-hoogleraar Eske Derks

    DE ta aIhEID Van EEn hIppE DIsCIplInE

    7Vroeggeboorte

    uItsluItsEl Voor EEn pa ar tIEntjEs

    8Ernstig ziek op de IC

    Ma ak DE patInt kouD

    10Plotselinge hartdood

    EEn bIobank als glazEn bol

    12Patintenstudies

    a anDaCht als wEDErDIEnst

    15FecestransplantatieDunnE poEp

    16Niet te moeilijk graagIVorEn torEn MEEts hIlton

    20AMC collectieEEn VErstoftE hErInnErIng

    22ZwangerschapIs hEt DE sChIlDklIEr wEl?

    24De Stellingzorg Voor DE proVInCIE

    Foto omslag: Olivier Prevosto/TempSport/Corbis

  • AMc MAgAzine maart 20134

    Eske Derks (37) is de eerste Nederlandse hoogleraar

    die zich fulltime bezighoudt met de genetica van

    psychiatrische aandoeningen. Om het ontstaan

    daarvan te doorgronden in de eerste plaats, niet met

    het oog op toekomstige genetische screening van

    babys, kleuters of basisschoolleerlingen. Er zijn veel

    betere instrumenten om schizofrenie en depressie te

    voorspellen dan de genetica.

    We hadden op snellere successen gehoopt

    P s y c h i A t r i e - h o o g l e r A A r e s k e d e r k s

    Haar cv mag respectabel heten. Psychologiestudie cum laude afgerond, gepromoveerd op tweelingonderzoek naar ADHD, statistisch genetisch onderzoek gedaan in het eerbiedwaardige Oxford. En onder professor Ren Kahn, excellent vertegenwoordiger van de biologische psychiatrie, bestudeerde ze in het UMC Utrecht de genetische achtergrond van schizofrenie.Maar toen het AMC haar begin 2012 zelf een profes-soraat aanbood in Genetics of Psychiatry, was de keuze snel gemaakt. Sindsdien is het vooral de genetica van alcoholverslaving en ernstige dwangstoornissen waarop Eske Derks zich richt. In haar werkkamer op de tweede verdieping van het nog steeds fonkelnieuw ogende psychiatriegebouw schetst ze de perspectieven, maar vooral ook de beperkingen van een hippe discipline.

    In de jaren zestig werd de schuld van psychiatrische aan-doeningen gezocht bij de omgeving, in de jaren negentig

    moesten we juist bij de biologie zijn. Hangt de slinger nu weer in het midden?Mmm, ja. Niet dat iemand tien jaar geleden dacht dat het alln een zaak van genetica was, maar het belang van omgevingsfactoren wordt nu wel steeds beter beseft. Depressie is voor zon 40 procent te verklaren uit genetische aanleg, schizofrenie voor 70 tot 80 procent. Evengoed hebben traumatische gebeurtenissen veel invloed op de ontwikkeling van zon aandoening, zoals omgekeerd een stabiele omgeving veel kan voorkomen. Dat geldt zelfs bij autisme, met een erfelijkheidsfactor van gauw 90 procent.

    Uw Maastrichtse collega Jim van Os zei recentelijk in Trouw dat het genetisch onderzoek tot nu toe weinig heeft opgeleverd.Ik denk dat we allemaal wel wat teleurgesteld zijn over wat er de afgelopen tien jaar is bereikt. We hoopten op snellere successen, maar de onderliggende genetische architectuur is veel complexer dan verwacht. En gevolg daarvan is dat er heel omvangrijke onderzoeksgroepen nodig zijn, Waar ook weer een zonnige kant aan zit, want daardoor wordt er wereldwijd veel samengewerkt. Nadeel is dat de geteste hypotheses bij grootschalig onderzoek relatief simpel moeten blijven. Meestal gaat het om de vraag hoeveel genen er bij een aandoening betrokken zijn en welke dan precies. We hebben inmid-dels naar miljoenen genetische varianten gekeken, en bij de meest voorkomende aandoeningen blijken verras-send veel genen een rol te spelen. Maar welke precies is nog mistig.

    Wat maakt het zo moeilijk om dat op te helderen?Die ingewikkelde architectuur. Dat een aandoening nooit een zaak is van n of twee genen wisten we al. Maar dat je door de hele populatie heen vaak wel duizend genen vindt die erbij betrokken zijn, is