of 14 /14
FUNKCIONALNA I FORMALNA LINGVISTIKA Škole i pravci u lingvistici

Funkcionalna i formalna lingvistika - University of Belgradeold.fil.bg.ac.rs/katedre/opstaling/materijali/Skole i...Funkcionalna lingvistika Funkcionalna lingvistika A. Martineta Treba

  • Upload
    others

  • View
    29

  • Download
    0

Embed Size (px)

Citation preview

  • FUNKCIONALNA I FORMALNALINGVISTIKA

    Škole i pravci u lingvistici

  • Funkcionalna lingvistika

    � Funkcionalna lingvistika A. Martineta

    � Treba voditi računa o sva tri aspektajezičkog fenomena: o funkcionalnom, označenjskom i o formalnom aspektu

  • F. Boas, E. Sapir and B. L. Whorf

    � Franz Boas je začetnik američke školelingvistike

    � Monumentalno delo Handbook ofAmerican Indian languages

  • F. Boas, E. Sapir and B. L. Whorf

    � Proučavali su jezike američkih Indijanaca,ali je akcenat više bio na vezi izmeđujezika i načina života i mišljenja govornikajezika i načina života i mišljenja govornika

    � Veza lingvistike i antropologije, začeciantropološke lingvistike

  • F. Boas, E. Sapir and B. L. Whorf

    � Sapir-Vorfova hipoteza: jezik i mišljenje sumeđuzavisni, ili prema jakoj verzijimeđuzavisni, ili prema jakoj verzijihipoteze - “jezik određuje način na kojimislimo.”

  • L. BLOOMFIELD

    � Proučavao je i opisivao amerindijanskejezike

    � Pod uticajem bihejviorizma započinjedistribucionalizam – popisivanje i opisivanjesvih položaja u koje mogu dospeti jedinicejezičkog sistema

  • N. Chomsky

    � Kao reakcija na Blumfildov bihejviorizam,Čomski tvrdi da treba pogledati na jezik iz‘unutrašnjosti govornika’

    – intuicija maternjeg govornika je veomavažna u analizi (u pitanju je Sosirovlangue?).

  • N. Chomsky

    �Čomski tvrdi da je naš mozak većsnadbeven bogatim i detaljnim jezičkimprogramom pri našem rođenju

    � Genetski određen jezički uređaj (languagedevice) je ono što se nalazi izaUNIVERZALNE GRAMATIKE

  • N. Chomsky

    � Univerzalna gramatika je OTISAK jezika, aspecifična gramatička pravila se formulišurazličitim manipulacijama ovog otiska

    � Smatrao je da je sintaksa glavna metaistraživanja, jer jezička kreativnost najvišedolazi do izražaja upravo na polju sintakse

  • Formalni pristupi

    � Pristupi koji su proistekli iz ideja Čomskog

    � Formalnost otuda jer postoje teorijskaograničenja pristupa, i posebno zbog nizaograničenja pristupa, i posebno zbog nizaformalnih (matematičko-logičkih) pravilakoje je dao Čomski, a kasnije i drugi, pokojima jezik funkcioniše

    � Obično semantiku tretiraju kao manjevažnu

  • Semantika u formalnom pristupu

    � Značenja su varljiva jer mogu biti poduticajem različitih faktora: lične percepcije,osećanja, straha...osećanja, straha...

    � Ne daju pravu sliku o jeziku kaoautonomnom sistemu

  • Semantika u formalnom pristupu

    � I značenja se mogu analizirati formalnimpristupom

    � Kompozicionalna analiza (binarna obeležja):

    husband [+human][+adult][+married][+male]wife [+human][+adult][+married][-male]son [+human][-adult][-married][+male]daughter [+human][-adult][-married][-male]

    � Uticaj strukturalizma

  • Funkcije

    � Funkcije su često nipodaštavane u ranijimFunkcije su često nipodaštavane u ranijimistraživanjima, i pojava pragmatike kaosamostalne discipline je novijeg datuma

  • Kopenhaška škola

    � Hjelmslevljeva glosematika

    � Poređenje struktura postojećih jezika sastrukturama svih semiotičkih sistemastrukturama svih semiotičkih sistema

    � Izrazito pragmatičan karakter: izgrađivanjeopšte teorije znakova za sporazumevanje- semiologije