Click here to load reader

Voortgangsrapportage aanpak winkelleegstand Limburg · PDF fileJan Bouten, Centrummanager Panningen. 8 Voortgangsrapportage aanpak winkelleegstand Limburg “Structuurvisie Ruimtelijke

  • View
    234

  • Download
    1

Embed Size (px)

Text of Voortgangsrapportage aanpak winkelleegstand Limburg · PDF fileJan Bouten, Centrummanager...

Voortgangsrapportage aanpak winkelleegstand Limburg2017

2 Voortgangsrapportage aanpak winkelleegstand Limburg

2. Plan van aanpak 4

3. Feiten & cijfers 5

6. Kennisdeling 10

7. Vooruitblik

2018 13

4. Beleid 7

5. Uitvoering 9

3 Voortgangsrapportage aanpak winkelleegstand Limburg

1. Inleiding

Demografische ontwikkelingen, de opkomst van het internetwinkelen en de economische crisis hebben de afgelopen jaren geleid tot een snel oplopende winkelleegstand. Vrijwel alle steden en kernen in Limburg hebben met winkelleeg-stand te maken. De verschillen tussen gemeenten en winkelgebieden zijn daarbij groot. Analyses maken duidelijk dat er een neerwaartse spiraal kan ontstaan die de Zuid-Limburgse samenleving uiteindelijk zon miljard euro kan gaan kosten.* Bij de aanpak van de winkelleegstand zijn marktpartijen en gemeenten de cruciale partijen. Zij zijn het die, op het niveau van individuele panden, winkelstraten of winkel- gebieden de noodzakelijke maatregelen moeten treffen om de leegstand aan te pakken. De Provincie wil daarbij aanjagen, verbinden (van partijen, kennis en oplossingsrichtingen) en faciliteren.

Provinciale Staten hebben in het kader van de Programmabegroting 2017 extra financile middelen vrijgemaakt voor de aanpak van winkelleegstand in Limburg samen met gemeenten en marktpartijen. De beoogde aanpak is op 24 februari 2017 sonderend in de Statencommissie voor Ruimte, Landbouw en Natuur (RLN) besproken en vervolgens is het definitieve plan van aanpak door Gedeputeerde Staten (GS) vastgesteld op 16 mei 2017. De financile middelen ( 2 mln.) worden met name ingezet om partijen te stimuleren en te ondersteunen bij de aanpak van winkelleegstand. Waar mogelijk in combinatie met de inzet van middelen vanuit andere portefeuilles, zoals het programma Stedelijke Ontwikkeling. Deze eerste voortgangsrapportage beschrijft wat er in het kader van de Aanpak Winkelleegstand in 2017 is gedaan en geleerd en geeft een vooruitblik op de inzet voor 2018.

De rapportage begint met een korte samenvatting van de aanpak en de actuele feiten en cijfers. Vervolgens wordt een beeld geschetst van het beleid in uitvoering: Het provinciaal beleid zelf n het beleid waarin we samenwerken met de regionaal samenwerkende gemeenten, interprovinciaal en het Rijk. Vervolgens wordt de stand van zaken van de projecten die worden ondersteund vanuit de Limburgse aanpak van winkelleegstand besproken. Daarna wordt er specifiek ingegaan op innovatie en kennisdeling. Er wordt lering getrokken uit de opgedane ervaring en kunnen er dwarsverbanden worden gelegd. Afgesloten wordt met een korte vooruitblik op 2018.

In 2017 is de winkel- leegstand in Overijssel en Limburg het sterkst gedaald. De Limburgse aanpak werkt!

Hans Teunissen,

Gedeputeerde

Provincie Limburg

* Position Paper detailhandel Zuid-Limburg: opmaat POL-afspraken; Aan Bestuurlijk overleg Ruimtelijke

Economie regio Zuid-Limburg; Auteurs: Stec Groep, samen met ambtelijke werkgroep winkels

Zuid-Limburg; 6 juli 2015

4 Voortgangsrapportage aanpak winkelleegstand Limburg

2. Plan van aanpak

In het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL) 2014 is de volgend ambitie opgenomen: een gezonde detailhandelsmarkt die bijdraagt aan de aantrekkelijkheid voor consumenten, de leefbaarheid van woongebieden en de werkgelegenheid. Het creren van een nieuwe balans in de winkelstructuur, waarbij het gaat om de ruimtelijke vertaling van economische ontwikkelingen met oog voor de aantrekke-lijkheid van binnensteden en de leefbaarheid van dorpen en buurten. In het verlengde daarvan zijn in het Plan van Aanpak Winkelleegstand de fundamenten gelegd voor de drie pijlers van onze aanpak van de detailhandel:1. Sturen met beleid: via POL, regiovisies en regionale afspraken en - indien

nodig - via de verordening.2. Ondersteunen en aanjagen van de uitvoering: door de inzet van financile

middelen voor projecten, pilots en experimenten.3. Faciliteren met kennisdeling: leren en ontwikkelen.

Bij de aanpak van de winkelleegstand zijn marktpartijen en gemeenten de cruciale partijen. Samenwerken met andere overheden en marktpartijen is de sluitsteen waarmee wij de drie pijlers met elkaar verbinden en versterken en onze gemeen-schappelijke ambitie willen waarmaken.

Samenwerken: verbinden

en versterken van de aanpak

winkelleegstand

5 Voortgangsrapportage aanpak winkelleegstand Limburg

3. Feiten en cijfers

Onderstaande cijfers schetsen de ontwikkeling van de winkelvoorraad en leegstand in aantallen in Limburg en de huidige stand van zaken per regio. Deze cijfers zijn gebaseerd op de winkelmonitor Limburg (2013 2016). Uit de cijfers blijkt dat de aanvankelijk toenemende leegstand vanaf het jaar 2014 is omgebogen naar een daling. Voor een deel kan dat effect worden toegewezen aan het economische herstel, maar voor een deel toont het ook aan dat de Limburgse aanpak succesvol is. Cijfers van Locatus* over het jaar 2017 laten immers zien dat de daling van winkelleegstand in Limburg, samen met Overijssel, het sterkste is.

Tabel 1 laat de ontwikkeling van de totale winkelvoorraad in Limburg zien tussen 2013-2016. Hierbij worden de cijfers van de winkelvoorraad in aantallen winkel-panden weergeven. In deze tabel valt te zien dat sinds 2013 het leegstands-percentage enigszins is toegenomen om vervolgens vanaf 2015 weer af te nemen. Dit terwijl het aantal panden tussen 20132016 steeds is toegenomen. Figuur 1 geeft grafisch het huidige leegstandspercentage per gemeente weer in een hittekaart. Figuur 2 laat het leegstandspercentage (in winkelvoorraad) per regio zien in de afgelopen vier jaar. Zowel in Midden- als Zuid-Limburg valt de trend waar te nemen dat het leegstandspercentage in eerste instantie regionaal toeneemt, maar vanaf 2015 weer afneemt. In Noord-Limburg neemt het leegstandpercentage na 2013 ook in eerste instantie toe maar blijft het tussen 2015 en 2016 gelijk.

Tabel 1. Winkelvoorraad in aantallen

Winkelvoorraad Leegstand winkelvoorraad Percentage leegstand

2013 7819 822 10,5 %

2014 7815 908 11,6 %

2015 7902 880 11,1 %

2016 7992 824 10,3 %

Tabel 2a en b geeft een overzicht van de winkelvoorraad per regio. Tevens wordt naast de winkelvoorraad in aantal panden de winkelvoorraad in verhuurbare vloeroppervlakte (VVO) en winkelvloeroppervlakte (WVO) in m2 weergeven. Bij de verhuurbare vloeroppervlakte (VVO) gaat het om de oppervlakte van een ruimte of een groep ruimte, gemeten op vloerniveau, tussen de opgaande scheidingscon-structies die deze ruimtes omhullen.

Laag Hoog

Figuur 1 - Hittekaart leegstands-

percentage per gemeente

Ontwikkeling totale winkelvoorraad

in Limburg (2013-2016)

Figuur 2 - Percentage ontwikkeling

leegstand per regio

* http://www.locatus.com/blog/aantal-lege-winkelpanden-daalt-derde-jaar-op-rij/

6 Voortgangsrapportage aanpak winkelleegstand Limburg

Onder winkelvloeroppervlakte (WVO) wordt het oppervlak van een (winkel)unit dat voor publiek vrij toegankelijk is verstaan, danwel zichtbaar is inclusief de ruimten die direct met de verkoop samenhangen.

Tabel 2a. Winkelvoorraad per regio (31-12-2016)

Regio Percentage leegstand (aantal)

Winkel voorraad (aantal)

Leegstand (aantal)

Noord-Limburg 12,2% 1.738 212

Midden-Limburg 10,7% 1.821 194

Zuid-Limburg 9,4% 4.433 418

Maastricht & Mergelland 7,5% 1.702 127

Parkstad Limburg 10,8% 1.614 175

Westelijke Mijnstreek 10,4% 1.117 116

Totaal 10,3% 7.992 824

Tabel 2b. winkelvoorraad in WVO en VVO per regio (31-12-2016)

Regio Percentage leegstand (VVO)

Winkelvoorraad (VVO, m2)

Leegstand (VVO, m2)

Percentage leegstand (WVO)

Winkelvoorraad (WVO, m2)

Leegstand (WVO, m2)

Noord-Limburg 8,4% 818.867 68.654 10,5% 591.159 62.337

Midden-Limburg 8,9% 742.520 65.902 10,2% 531.975 54.510

Zuid-Limburg 8,9% 1.670.672 149.379 9,7% 1.256.870 121.918

Maastricht & Mergelland 5,2% 509.485 26.605 7,5% 378.303 28.471

Parkstad Limburg 9,5% 728.303 69.150 10,0% 549.999 54.864

Westelijke Mijnstreek 12,4% 432.884 53.624 11,7% 328.568 38.583

Totaal 8,8% 3.232.059 283.935 10,0% 2.380.004 238.765

7 Voortgangsrapportage aanpak winkelleegstand Limburg

4. Sturen met beleid

POL 2014

De belangrijkste opgave is het zorgen voor een afname van het aantal winkels en gelijktijdig een kwaliteitsslag in het winkelaanbod te realiseren. De sleutel daarbij is dynamisch voorraadbeheer. Dat is, om in beelden te spreken, een combinatie van de kraan dichtdraaien n dweilen. Deze aanpak vereist maatwerk: kansrijke en minder kansrijke winkelgebieden benoemen; verborgen plancapaciteit in beeld brengen en het schrappen van overbodige

plannen; de aanpak van leegstand; het compacter maken van winkelgebieden en laten verkleuren van aanloop-

straten; het verplaatsen van solitaire vestigingen naar perspectiefrijke gebieden; kwaliteitsverbetering in winkelgebieden.Daarom hebben Provinciale Staten aangegeven dat het belangrijk is dat gemeenten in regioverband concreet invulling geven aan dynamisch voorraadbeheer voor detailhandel. De eerste stappen daartoe zijn gezet door het maken van bestuursaf-spraken en het opstellen van regionale visies.

Bestuursafspraken en regionale visies

In april 2016 zijn bestuursafspraken gemaakt over de regionale uitwerking van het POL2014 tussen gemeenten. Hierin is onder meer overeengekomen dat er regionale visies komen voor detailhandel. De bestuursafspraken zijn geborgd in de Provinciale Omgevingsverordening