of 39 /39
SEMINARSKI RAD - Sportski događaji UVOD 1. UVOD 1.1. Pojam sportskоg događaja Reč sport vuče poreklo od latinske reči „di sportare“ koja je potom preuzeta u druge evropske jezike. U našem jeziku pod sportom se podrazumeva igra, zabava, razonoda. Sportski događaji predstavljaju široki društveni fenomen savremene civilizacije. Pod sportskim događajem podrazumevaju se različite aktivnosti organizatora, koje su usmerene na ponudu programa, odnosno igre izvršilaca sportskog događaja određenoj sportskoj publici, sa ciljem ostvarivanja sportskog rezultata. Sportski događaji se mogu posmatrati i u širem kontekstu, gde se izražava njihov netakmičarski karakter. U ovom slučaju, sportski događaji obuhvataju i rekreaciju, relaksaciju, zabavu sa drugačijim pristupom organizovanja. Za menadžment sportskih događaja značajno je da postoje sledeće karakteristike sporta: struktuiranost i organizovanost aktivnosti, koje se organizuju prema preciznim i opšte prihvaćenim pravilima Strana 1

Seminar Upravljanje događaja

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Upravljanje događaja

Text of Seminar Upravljanje događaja

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

UVOD

1. UVOD

1.1. Pojam sportskg dogaajaRe sport vue poreklo od latinske rei di sportare koja je potom preuzeta u druge evropske jezike. U naem jeziku pod sportom se podrazumeva igra, zabava, razonoda. Sportski dogaaji predstavljaju iroki drutveni fenomen savremene civilizacije. Pod sportskim dogaajem podrazumevaju se razliite aktivnosti organizatora, koje su usmerene na ponudu programa, odnosno igre izvrilaca sportskog dogaaja odreenoj sportskoj publici, sa ciljem ostvarivanja sportskog rezultata. Sportski dogaaji se mogu posmatrati i u irem kontekstu, gde se izraava njihov netakmiarski karakter. U ovom sluaju, sportski dogaaji obuhvataju i rekreaciju, relaksaciju, zabavu sa drugaijim pristupom organizovanja. Za menadment sportskih dogaaja znaajno je da postoje sledee karakteristike sporta: struktuiranost i organizovanost aktivnosti, koje se organizuju prema preciznim i opte prihvaenim pravilima sportske aktivnosti su usmerene na stalno i svesno predvianje moguih posledica, uesnici u sportu su motivisani a ponaanje podreuju ostvarivanju cilja. Sportski dogaaji se organizuju kako bi se zadovoljile socijalne, odnosno drutvene potrebe posetilaca. Posetiovi sportskih dogaaja ne predstavljaju homogenu grupu ljudi, jer oni mogu da budu u veoj ili manjoj meri vezani za program sportskog dogaaja, ali i za izvrioce, odnosno sportiste, klubove ili reprezentacije. Publika sportskih dogaaja je slojevita po pitanju afirmacije njihovog programa, odnosno identifikacije sa izvriocima ili dominacije u odnosu na drugu grupu.

Strana

1

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

UVOD

Sportske dogaaje treba razlikovati od odravanja aktivnosti fizike kulture, za koju se smatra da je iri pojam od sporta, odnosno sportskih dogaaja. Fizika kultura je deo opte kulture. Pogreno je poistoveivanje sportskih dogaaja sa odravanjem aktivnosti fizikog vaspitanja, jer ono nije primarno orjentisano na ostvarenje rezultata kroz razliite oblike takmienja.1.

2. Nastanak i razvoj sporta

Sportski dogaaji poznati su jo od poetaka ljudske civilizacije. Sa napretkom u organizovanju drutvenog ivota, primeuje se razvoj sportskih dogaaja u dananjem smislu rei. Poetak organizovanja sportskih dogaaja datira iz antikog perioda. Prve Olimpijske igre odrane su davne 776. godine p.n.e, u antikoj Grkoj. Naravno, razlikovale su se od dananjeg oblika Olimpijada, jer se radilo o petoboju. Slava je vila najvea nagrada i glavni motiv uestvovanja. U vreme Rimskog carstva, sporski duh antike Grke zamenjen je borbama u arenama, u kojima su se umesto sportista gladijatori borili na ivot i smrt. Rimsko drutvo nije razvijalo sportski duh. Razvoj savremenog sporta se vezuje za 1884. godinu, odnosno za odrzavanje Meunarodnog kongresa u Sorboni u Parizu, na kojem je doneta odluka o formiranju Meunarodnog Olimpijskog Komiteta. Prvi predsednik Meunarodnog olimpijskog kvaliteta bio je gospodin Dimetrio Vikelis, a prve savremene Olimpijske igre odrzane su 1896. godine u Atini, dakle u zemlji porekla, odnosno Grckoj. Obnavljanjem Olimpijskih igara, sportski dogaaji postaju sve ucestaliji, u formi nacionalnih i meunarodnih takmicenja, sa veoma razuenim programom, namerama i pravilima odrzavanja. Sportski dogaaji su ubrzo postali integralni deo drustvenog zivota velikog broja naroda i drzava, tako da se u danasnje vreme drzave pojavljuju kao pokrovitelji, a cesto i kao suorganizatori, odnosno domacini popularnih sportskih takmicenja. Dinamian razvoj sportskih dogaaja ne bi bio mogu bez velikih ulaganja u sportsku infrastrukturu, na lokalnom, nacionalnom i meunarodnom nivou. Sve je izraeniji nacionalni i dravni rivalitetna savremenim sportskim dogaajima, koji dovodi do sve vee spremnosti drava na velika ulaganja u poboljanje i razvoj sportske infrastrukture.Strana 2

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

UVOD

U menadmentu sportskih dogaaja, pored vrste sporta, razlikuju se i osnovni oblici sporta, koji u velikoj meri odreuju postavljanje i izvrenje sportskih dogaaja. Pod osnovnim oblicima sporta podrazumevaju se: Profesionalni sport, koji podrazumeva placeno bavljenje sportskim aktivnostima; Amaterski sport, kod kojih ucesnici teze da ostvare drustvenu afirmaciju, a postoji i mogucnost ostvarivanja dopunskih prihoda; Rekreativni sport, u okviru kojeg ucesnici prevashodno nastoje da odrzavaju fizicku kondiciju i stabilno zdravstveno stanje; kolski sport, koji je prilagoen potrebama i afinitetima ucenika razlicitog uzrasta.

Razvoj sportskih dogaaja tekao je paralelno sa razvojem takmicarskog duha u sportu. U sportskoj literaturi postoje misljenja po kojima je pobeda drugo ime za sport. Savremeni sportski dogaaji postaju prepoznatljivi po znacaju pobede pojedinaca, odnosno timova i reprezentacija. Pored snazno izrazenog takmicarskog aspekta, savremeni sportski dogaaji poprimaju karakteristike show-business-a i karnevala. Na ovaj nacin, sportski dogaaji privlace veliku paznju i interes siroke sportske i drustvene javnosti, koja se pojavljuje kao publika u fizickom i informacionom okruzenju.

Strana

3

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

SPECIFINOSTI MENADMENTA

2. SPECIFINOSTI MENADMENTA SPORTSKIH DOGAAJA

Sportski dogaaji postali su znaajna karakteristika savremenih drutava. U Anglosaksonskom smislu sport je specifina industrija, jer ostvaruje visoke godinje stope rasta. Procene su da se u sportskoj industriji godinje realizuke od 213 do 350 USD. Sportski dogaaji belee znatno poveanje poseenosti i medijske pokrivenosti, to omoguuje dalji dinamian razvoj sportske industrije. Globalni rast i razvoj sportske industrije doprinosi ukupnom ekonomskom razvoju, kao i otvaranju novih radnih mesta. Izdvajanje sportske industrije, kao sve znaajnijeg segmenta ekonomskih i poslovnih aktivnosti, dovelo je i do potreba razvijanja menadment pristupa odravanju sportskih dogaaja. Sportski radnici treba da budu obrazovani i osposobljeni u primeni vetina i funkcija menadmenta na sportske dogaaje. Razvoj teorije sportskog menadmenta doprinosi profilisanju sportskih menadera u kvalifikovane strunjake, koji mogu da planiraju, organizuju, upravljaju i kontroliu sportske dogaaje.

2.1. Bitni elementi neophodni za odravanje publici atraktivnog sportskog dogaaja-SPORTSKOG OBJEKTA, odnosno ureenog mesta na kojem se odrava sportsko takmienje; -VREMENA PREDVIENOG ZA ODRAVANJE PROGRAMA odreenog sportskog dogaaja; -SPORTISTA, odnosno aktivnih uesnika sportskog dogaaja koji se takmie za ostvarivanje sportskog rezultata; -SPORTSKE OPREME, koja je neophodna za aktivno uestvovanje sportista u toku odravanja sportskog dogaaja; -SPORTSKE PUBLIKE, koja predstavlja tranju za sportskim proizvodom u profesionalnom sportu; -PRATEI PROIZVODI i USLUGE, koji proiruju ponudu i prihode odreenog sportskog dogaaja.Strana 4

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

SPECIFINOSTI MENADMENTA

2.2. Osnovne funkcije menadmenta sportskih dogaaja!- finansiranje sportskog dogaaja; - upravljanje rizikom odravanja sportskog dogaaja i osiguranje; - organizovanje sportskog takmienja; - registracija uesnika; - upravljanje angaovanim posrednicima; - marketing sportskog dogaaja. Finansiranje je od izuzetnog znaaja u organizovanju sportskih dogaaja, budui da se oni u najveoj meri oslanjaju na izvorne prihode. Problem zatvaranja finansijske konstrukcije sportsog dogaaja oteava injenica da je teko potpuno precizno predvideti ukupne prihode, jer se nezna taan broj posetilaca, njihova potonja na sportskom dogaaju, interesovanje potencijalnih sponzora i medija. Ono to je u finansiranju sportskog dogaaja poznato, odnosi se na planiranje svih prateih trokova odravanja ovakvog dogaaja. Upravljanje rizikom odravanja sportskog dogaaja i osiguranje predstavljaju drugu funkciju menamenta sportskog dogaaja. Afirmisani i uspeni organizatori sportskig dogaaja preuzimaju sve neophodne radnje kako bi se mogunost povreivanja sportista, sportskih radnika i publike svela na minimum. Upravljanje rizicima odravanja sportskog dogaaja ogleda se u primeni adekvatnih metoda procene razliitih opasnosti koje optereuju odravanje sportskog dogaaja. U dananje vreme ova funkcija je posebno fokusirana na fiziko obezbeenje uesnika. Funkcijom organizovanja sportskog takmienja angauje se osoblje u korienju neophodnih resursa za postavljanje odreenog sportskog dogaaja. Organizovanjem se obuhvataju aktivnosti koje predhode sportskom dogaaju, zatim aktivnosti u toku odravanja, kao i aktivnosti nakon odravanja. Najsloenije aktivnosti organizacije su one koje predhode , jer se one odnose na prostorno planiranje i obezbeenje sportskog dogaaja, planiranje i obezbeivanje neophodnih resursa i sportske opreme, programiranje aktivnosti odravanja sportskog dogaaja, komunikaciju sa zainteresovanim medijima i sponzorima, realizaciju promocije, delegiranje odgovornosti i dr. Uspeni organizatori sportskih dogaaja praktikuju upotrebu programa aktivnosti, kojima se detaljno opisuje redosled, izvrioci i odgovornosti u realizaciji postavljanja i izvrenja sportskog dogaaja. Registracija uesnika predstavlja znaajnu fukciju menadmenta sportskog digaaja, jer se njenom implementacijom ostvarije kontakt izmeu osobljaStrana 5

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

SPECIFINOSTI MENADMENTA

zaduenog za organizovanje sportskog dogaaja i i uesnika, odnosno takmiara. Efikasna registracija ostavlja snaan prvi utisak na uesnike i znaajno odreuje profesionalni karakter sportskog dogaaja. Organizatori koriste razliite metode u registraciji uesnika, sa ciljem smanjenja potrebnog vremena i napora sportistima u zadovoljavanju formalnih uslova uestvovanja. Upravljanje angaovanim posrednicima znaajno je za postavljanje i izvrenje sportskog dogaaja, jer su organizatori esto primorani da angauju razliite posrednike za obavljanje aktivnosti u kojima nisu kvalifikovani. Veliina dogaaja u pravilu odreuje i potrebu za angaovanjem posrednika. Dogaaji ije postavljanje i organizovanje traje dui period, odnosi vie meseci ili godina, ukljuuje i angaovanje veeg broja posrednika. Realizacija ove funkcije odnosi se na sagledavanje potreba, broja i strukture neophodnih posrednika, njihovo upoznavanje sa programom, kao i potrebno informisanje i osposobljavanje. Pod marketingom sportskog dogaaja podrazumevaju se sve aktivnosti oblikovane za zadovoljavanje potreba i elja sportskih potroaa u procesu sportske razmene. Specifinost ovog marketinga odreena je osobenou potreba koje se zadovoljavaju ueem, odnosno praenjem dogaaja. Marketing funcija je ne neizostavna funkcija menamenta sportskog dogaaja.

2.3. Funkcije koje obavljaju sportski menaderi ili specijalizovane agencije1. Zastupanje klijenata, koje se odnosi na zastupanje njihovih interesa prilikom sklapanja ugovora vezanih za razliite oblike sportske imovine, od franize, sportskog dogaaja, medija, pa do ustupanja licence. Zatim, razvoj i upravljanje sportskim dogaajima. Razvoj novih sportskih dogaaja posebno je dobio na znaaju sa poveanjem medijskog interesovanja i pojavvom sportskih TV kanala. Sportski dogaaji i TV prenosi su ostvarili naizmenian uticaj na meusoban razvoj. Poveanje medijske praenosti sportskih dogaaja dovelo je do pojave korporativnog sponzorstva u sportu. Pronalaenje i privlaenje korporativnih sponzora postalo je znaajna aktivnost specijalizovanih agencija. 2. Razvijanje grassroots programa, namenjenih uesnicima osnovnih nivoa sportskog takmienja. Ovi programi stimuliu dugorono poveanje sportskih proizvoda, s obzirom da lokalni sportski dogaaji imaju ograniene mogunosti kratkoronog ostvarenja prihoda.

Strana

6

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

SPECIFINOSTI MENADMENTA

3. Istraivanje sportskog trita, koje praktikuju spotrske organizacije u cilju procene uspenosti pojedinih spotrskih dogaaja. Rezultati istraivanja sportskog trita se koriste i u realizaciji korporativnog sponzorstva u sportu. 4. Finansijsko planiranje sportskog dogaaja, postaje sve znaajnija funkcija sportskih menadera i specijalizovanih agencija.

Strana

7

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

MARKETING SPORTSKOG DOGAAJA

3. MARKETING SPORTSKOG DOGAAJAMarketing sportskog dogaaja ili marketing u sportu pretstavlja koncepcijsko zaokruivanje primene teorije i prakse marketinga na specifino podruje sportskih dogaaja. Pod sportskim marketingom podrazumevaju se sve aktivnosti oblikovane za zadovoljene potreba i elja sportskih potroaa u procesu sportske razmene. Poetsci sportskog marketinga vezuju se za Staru Grku i Rim, u kojima su poznati sluajevi sponzorisanja sportskih takmienja, odnosno gladijatorskih borbi. U savremenom smislu, za poetak primene sportskog marketinga moe se uzeti sponzorisanje "Turn Australije" iz 18 61. godien, kada su kompanije Spiers i Pond finansijski potpomogle aktivnosti ;elburn kriket kluba. Promocija je prva aktivnost sportskog marketinga, koja je otvorila put njegovom daljem razvoju i koncepcijskom uobliavanju. Dinamian razvoj marketinga nastao je pojavom radija i televizije. Masovni mediji omoguili su nastanak masovnog trita sportskih dogaaja, kao i profesionalizaciju sporta. Aktivnosti sportskog marketinga praktikuju menaeri sportskih dogaaja, sportisti, sportski klubovi i organizacije.

3.1. Aspekti sportskog marketingaSpecifinost sportskog trita nalae posmatranje sportskog marketinga sa dva aspekta: - marketing sportskih organizacija - marketing poroizvoda i usluga vezanih za sport Marketing sportskih organizacija se u sutini odnosi na marketing sportskih dogaaja. Specifinosti marketinga sportskog dogaaja ogledaju se u originalnim karakteristikama sportske ponude i neizvesnosti sportskog rezultata, to onemoguava potpunu kontrolu menadera spotrskih dogaaja u oblikovanju sportske ponude. Marketing sportskih dogaaja se odnosi na ponudu koja nije potpuno predvidiva. Marketing proizvoda i usluga vezanih za sport Marketing sportskih dogaaja je deo sportskog marketinga, koji obuhvata i marketing za sport vezanih proizvoda i usluga. Navedeni proizvodi odnose se na sportsku opremu, odeu,Strana 8

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

MARKETING SPORTSKOG DOGAAJA

obuu, spotrske suvenire i rekvizite. Usluge vezane za sport ukljuuju usluge odravanja sportskih objekata, usluge obezbeenja, posluenja, zdravstvene ugostiteljske, marketing usluge, edukativne usluge, usluge strune pomoi.

3.2. Podruja delovanja marketing menaderaUspeno organizovanje sportskih dogaaja zahteva detaljno planiranje njihovih marketing programa. Marketing menaderi sportskih dogaeja svoje aktivnosti usmeravaju na osam osnovnih podruja: 1.Obezbeenje KORPORATIVNOG SPONZORSTVA sportskog dogaaja, koje predstavlja znaajne izvore finansiranja mnogih sportskih dogaaja; 2. EKONOMSKU PROPAGANDU sportskog dogaaja; 3. Realizaciju ODNOSA SA JAVNOU, koja je posebno znaajna ukoliko organizatori sport. dog . nemaju dovoljno sredstava za realizaciju ekonomske propagande; 4. Pruanje UGOSTITELJSKIH USLUGA posetiocima sportskih dogaaja; 5.efikasna PRODAJA ULAZNICA za sportskih dogaaja; 6. Obezbeivanje TELEVIZIJSKOG PRENOSA PROGRAMA sportskih dogaaja, jer se time poveava kredibilitet organizatora i privlae se novi sponzori; 7. Prodaju LICENCIRANIH PROIZVODA, na kojima je istaknut naziv sportskog dogaaja, logo organizatora, zatitni znak ili maskota; 8. FANDRAJZING, koji dolazi do izraaja prilikom organizovanja neprofitnih sportskih dogaaja, a razlikuje se od sponzorstva, jer ne omoguava donatoru ostvarivanje promotivnih efekata.

Strana

9

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

STRUKTURA SPORTSKE PONUDE

4. STRUKTURA SPORTSKE PONUDESportski dogaaj je deo sportske ponude. Ponuda se naziva i sportskim proizvodom, koji oznaava sve to moe biti ponueno na tritu, kako bi se zadovoljile odreene elje ili potrebe potroaa. U razmatranju strukture sportske ponude, odnosno sportskog proizvoda, menaderi sportskih dogaaja trebaju da poznaju odgovore na tri osnovna pitanja: 1. ta mogu sportske organizacije, klubovi ili sportisti pojedinci da ponude sportskoj publici, odnosno potroaima sportskih dogaaja? 2. Koje potrebe sportske publike zadovoljavaju sportisti pojedinci, klubovi ili sportske organizacije? 3. Kojim metodama trebaju da se koriste menaderi sportskih dogaaja u zadovoljavanju identifikovanih potreba sportske publike? Postoji razlika u zadovoljavanju potreba ljudi koji prate odravanje sportskih dogaaja. iroka sportska publika dolazi na sportske terene i objekte u cilju zadovoljenja potrebe za razonodom. Deo sportske publike, koji predstavljaju navijai i lanovi sportskih dogaaja zadovoljavaju potrebe za pripadnou. Predstavnici medija koji prate odravanje sportskih dogaaja zadovoljavaju egzistencijalne, odnosno profesionalne potrebe.

4.1. Nivoi sportske ponude Struktura sportske ponudeSportska ponuda, odnosno sportski proizvod moe se, prema hijerarhiji vrednosti za posetioce, dekomponovati na pet osnovnih nivoa: 1. sportski doivljaj, kao prvi nivo sportske ponude, 2. sportski dogaaj, drugi nivo, 3. sportski rezultat, trei nivo, 4. imid sportskih klubova ili sportista, etvrti nivo, 5.sportski brend, peti nivo.Strana 10

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

STRUKTURA SPORTSKE PONUDE

Sportski dozivljaj oznacava privlacan stil sportskog nadmetanja, kojeg karakterisu brzina, vestina, spretnost, fizicka snaga, harmonija i sl. Najaktraktivnije sportske dozivljaje prireuju vrhunski profesionalci, odnosno sportske zvezde, koje publici pruzaju nezaboravne utiske sportske igre. To je i osnovni razlog zbog kojeg sportske organizacije nastoje da imaju ovakve pojedince u svojim timovima. Sportski dozivljaj je osnovni nivo sportske ponude, koji kreiraju neposredni izvrsioci sportskog programa, odnosno sportisti i treneri. Posmatrano iz ugla sportskog marketinga, sportski dozivljaj odgovara srzi ili bitnoj koristi sportske ponude. Sportski dogaaj je drugi nivo sportske ponude, a odnosi se na osnovnu ponudu u hijerarhiji vrednosti za potrosace sportskog dogaaja. Kao sto je vec istaknuto, sportski dogaaj oznacava svako takmicenje koje se odvija prema nekom sportskom programu, koji ukljucuje jedan ili vise aspekata zabave, za cije je odrzavanje neophodno istovremeno postojanje izvrsioca, mesta, publike i vremena odrzavanja sportskog dogaaja. Pracenje sportskog dogaaja, bilo u fizickom ili informacionom okruzenju, omogucuje zadovoljenje potreba publike za sportskim dozivljajem. Osim neposrednog pracenja sportske igre, publika koja prisustvuje sportskom dogaaju u prilici je da kupuje i proizvode, odnosno usluge vezane za sport, cime se pojacava intenzitet direktnog uzivanja u sportskom dozivljaju. Sportski rezultat je treci nivo sportske ponude. Moze se reci, da sportski rezultat predstavlja kljucni nivo sportske ponude, jer je najveci deo publike sportskih dogaaja zainteresovan upravo za odreeni ishod sportskog rezultata. Sportska publika pracenjem sportskog dogaaja zadovoljava potrebu za sportskim dozivljajem, ali je isto tako zainteresovana za ostvarivanje sto boljeg sportskog rezultata svojih sportskih miljenika, bilo da se radi o klubovima ili sportskim pojedincima, jer se na taj nacin zadovoljava ostvarivanje potreba za uspehom i samopotvrivanjem. Sportski rezultat, sa elementima uspeha, odnosno neuspeha, dozivljavanjem pobede ili poraza, predstavlja prosirivanje osnovnog sportskog dozivljaja. Emotivnost i uzbuenost sportske publike u velikoj meri se vezuje za ostvarivanje ocekivanog ili prizeljkivanog sportskog rezultata. Drugacije receno, sportski rezultat predstavlja nivo sportske ponude, kojim se zainteresovanost publike prevodi u pripadnost, odnosno identifikaciju saStrana 11

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

STRUKTURA SPORTSKE PONUDE

klubovima ili sportistima pojedincima. Sportski rezultat predstavlja, dakle, prosirenje sportske ponude u odnosu na zabavu, atraktivnost ili zanimljivost. Imidz sportskih klubova ili sportista pojedinaca jeste cetvrti nivo sportske ponude. U uzem smislu, imidz predstavlja pozitivnu sliku u svesti posetilaca sportskog dogaaja o klubovima ili sportistima pojedincima, koji se takmice na tom sportskom dogaaju. U sirem smislu, imidz obuhvata i sliku posetilaca sportskih dogaaja o sportskoj ponudi, odnosno poziciji sportskih klubova ili sportista pojedinaca na odreenom segmentu sportskog trzista. Imidz spada u psiholoske karakteristike dozivljavanja sportskog dogaaja, kluba ili sportista pojedinaca od strane sirokog sportskog auditorijuma.Imidz se izgrauje marketing komuniciranjem sportskih organizacija sa postojecom i potencijalnom sportskom publikom. Marketing komuniciranje orijentisano na izgraivanje imidza podrazumeva prenosenje promotivnih poruka u neposrednoj i posrednoj komunikaciji, zatim isticanjem u javnosti sportskog imena, logoa, zastitnog znaka, simbola i maskote odreenog sportskog dogaaja. U izgraivanju imidza sportskih klubova ili sportskih pojedinaca, dolazi i do izrazaja ponasanje sportista na sportskim terenima i borilistima, ali i van njih u vidu ostvarivanja vizuelnog indetiteta. Izgraen pozitivan imidz u sportskoj javnosti omogucuje organizatorima sportskih dogaaja privlacenje veceg broja posetilaca, izgraivanje i odrzavanje obostrano korisnih odnosa sa medijima, kompanijama promoterima, sponzorima, ali i prihvatanje sportskih organizacija kao "dobrih graana" u okruzenju odreenog sportskog dogaaja. Sportski brend je peti, i ujedno poslednji nivo sportske ponude. Americko udruzenje za marketing definise brend kao ime, pojam, znak, simbol ili dizajn, ili kao kombinaciju navedenog, na osnovu cega se identifikuju proizvodi ili usluge jednog prodavca ili grupe prodavaca i diferenciranju u odnosu na konkurente.Brend, dakle, predstavlja proizvod ili uslugu sa dodatnim dimenzijama, na osnovu kojih se izdvajaju od ostalih proizvoda ili usluga dizajniranih za zadovoljenje iste potrebe. Razlike izmeu brenda i ostalih konkurentskih proizvoda i usluga kojima se zadovoljavaju iste potrebe mogu da budu funkcionalne, racionalne ili opipljive. Kada se radi o sportskom brendu, tada se navedene razlike vise odnose na simbolicke, emotivne ili neopipljive razlike. Uloga sportskog brenda je da u sportskoj javnosti istice kreatora odreene sportske ponude, a sportskoj publici da organizatorima sportskih dogaajaStrana 12

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

STRUKTURA SPORTSKE PONUDE

nametnu odgovornost. Sportski brend ukazuje i na odreeni kvalitet sportske igre, sto dovodi do zadovoljenja posetilaca i ponavljanja posecivanja i pracenja brendiranih sportskih dogaaja. Lojalnost publike sportskom brendu omogucuje organizatorima sportskih dogaaja predvidvljivost, odnosno izvesnost sportske traznje. Vrednost sportskog brenda predstavlja dodatnu vrednost koja se integrise u koncept sportske ponude. Ispoljavanje vrednosti sportskog brenda moze da bude u razmisljanju publike o sportskom brendu, emocijama koje sportski brend izaziva, ponasanju publike prema sportskom brendu, i sl. U svakom slucaju, vrednost sportskog brenda jeste neopipljiva vrednost sa kojom raspolazu organizatori sportskih dogaaja,a koja im obezbeuje ostvarivanje psiholoske i materijalne koristi. Postoji sest kriterijuma na osnovu kojih se vrsi izbor elemenata sportskog brenda. U pitanju su pamtljivost, znacenje, dopadljivost, prenosivost, prilagodljivost i zastita. Prva tri kriterijuma se direktno odrazavaju na izgraivanje sportskog brenda, dok preostala tri kriterijuma predstavljaju odbrambene elemente vezane za razlicite mogucnosti i ogranicenja.

Strana

13

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

KVALITET PROGRAMA

5. KVALITET PROGRAMA SPORTSKOG DOGAAJAKoncept sportske ponude dugorono je odriv ukoliko se bazira na kvalitetu sportskog programa, koji organizatori nude sportskoj publici. Kvalitet programa nije lako definisati. U literaturi se vie govori o kvaliteetu usluga koje se pruaju sportskim potroaima. Kvalitet sportskog programa direktno je povezan sa satisfakcijom publike. Organizatori trebaju da imaju jasan odnos prema strukturi vrednosti sportskog programa. U najirem smislu, kvalitet podrazumeva podudaranje sa specifikacijama, to znai da organizatori trebaju da imaju precizne specifikacije vezane za njihove programe. Kvalitet se definie i kao sposobnost odreenog proizvoda za upotrebu, to znai da proizvod treba da zadovolji identifikovane potrebe potroaa. Program treba da zadovolji realne potrebe publike za zabavom, takmienjem i sportskim doivljajima. Ocenu kvaliteta programa donose posetioci, tj. sportska publika. Oni imaju pozitivnu percepciju kvaliteta njihovog programa, kada doivljeni kvalitet odgovara oekivanom kvalitetu programa. Satisfakcija posetilaca programom se ostvaruje, ukoliko se percipirani kvalitet podudari sa oekivanim.

5.1. SPORTSERV modelU ocenjivanju percepcije posetilaca programa odreenog sportskog dogaaja, moe se koristiti SPORTSERV model. Primenom ovog modela postiu se dobri rezultati u merenju percepcije kvaliteta usluge u profesionalnom sportu, od strane sportske publike. Ovaj model ima pet osnovnih dimenzija: 1. Pristup mestu odravanja sportskog dogaaja, 2. Pouzdanost u izvrenju sportskog dogaaja, 3. Osetljivost u pruanju neophodnih usluga u toku odravanja sportskog dogaaja, 4. Opipljivost materijalnih resursa sportskog dogaaja, 5. Sigurnost takmiara i publike na sportskom dogaaju.

Strana

14

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

KVALITET PROGRAMA

Opipljive dimenzije imaju znaajan uticaj na kvalitet programa sportskog dogaaja, jer ukljuuju adekvatnost sportskog objektaodreenom programu, udobnost za publiku, raspoloivu prostornu infrastrukturu, i dr, ali same po sebi ne dovode do satisfakcije publike. Zadovoljstvo publike ostvaruje se pruenom zabavom, igrom, uzbuenjima i nezaboravnim sportskim doivljajima. Visok kvalitet programa postie se optimalnim kombinovanjem svih pet osnovnih dimenzija. U menadmentu sportskih dogaaja uoavaju se tipini razlozi neodgovarajueg kvaliteta sportskog dogaaja. Veoma esto, slabije afirmisani organizatori kvalitet podreuju kvantitetu, a zanemaruju i trinu usmerenst odravanja sportskog dogaaja, Osim toga, korienje neodgovarajuih materijalnih resursa postavljanja i izvrenja sportskog dogaaja, kao i nepripremljenost izvrioca, takoe, dovede do slabe percepcije kvaliteta. Visok kvalitet sportskog dogaaja omoguuje ostvarivanje satisfakcije posetilaca, koja dovodi do lojalnosti publike prema organizatoru. Lojalnost podie predvienost i izvesnost tranje za sportskim dogaajima, to se dalje manifestuje u ostvarivanju odgovarajueg uea na tritu sportskih dogaaja.

Strana

15

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

PLANIRANJE SPORTSKOG DOGAAJA

6. PLANIRANJE SPORTSKOG DOGAAJAPlaniranjem sportskogdogaaja odreuju se aktivnosti koje je neophodno preduzeti u postavljanju i izvrenju ovakvog dogaaja. Planiranje se odnosi na identifikovanje aktivnosti koje e se preduzeti, vremenski raspored izvrenja pojedinih aktivnosti, naine njihove realizacije, kao i ciljeve koji se trebaju ostvariti. Planiranjem sportskog dogaaja obuhvataju se i neophodni resursi za njegovo postavljanje, kao i izvrioci. Rezultat procesa planiranja sportskog dogaaja jeste detaljan plan aktivnosti. Planom se predvia i delegiranje odgovornosti menadera na saradnike i izvrioce. Generalno posmatrano, planovi su povezani sa izborom adekvatne strategije menadmenta. Planovi treba da sadre sledee elemente: Pregled neophodnih aktivnosti postavljanja i izvrenja sportskog dogaaja Definisane ciljeve sportskog dogaaja Analizu situacije (SWOT analizu) Kreiranje strategije menadmenta sportskog dogaaja Budetiranje sportskog dogaaja Merenje efekata sportskog dogaaja U planiranju sportskog dogaaja organizatori polaze od sopstvenog iskustva, prakse afirmisanih konkurenata, karakteristika sportskog trita , sopstvenih mogunosti, potreba, zahteva i oekivanja publike. Planiranje treba da bude trino orjentisano, kako bi se osim sportskih, ostvarili i ekonomski ciljevi profesionalno upravljanog sportskog dogaaja. Menaderi sportskog dogaaja zajedno sa angaovanim planerima uestvuju u kreiranju adekvatne strategije menadmenta sportskog dogaaja. Stratefija mora da sadri naine ostvarivanja postavljenih ciljeva, kao i izvorne konkurentske prednosti, koje ovu strategiju diferencijaju o odnosu na konkurentske. Praksa menadmenta pokazuje, da se ne mogu svi kreirani planovi sportskih dogaaja ujedno i realizovati.

Strana

16

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

PLANIRANJE SPORTSKOG DOGAAJA

6.1. Faze procesa planiranja sportskog dogaaja!U zavisnosti od od fizike veliine i obima sportskog dogaaja, proces planiranja moe da obuhvati vei ili manji broj aktivnosti. U sutini, aktivnosti procesa planiranja sportskog dogaaja obuhvaene su pojedinim fazama, od kojih se po znaaju izdvajaju: - Istraivanje sportskog trita, - Odreivanje misije sportskog dogaaja, - Analiza sportske ponude i za sport vezanih usluga, - Analiza konkurencije, - Definisanje ciljeva sportskog dogaaja, - Plan akcije, - Ocenu plana sportskog dogaaja. Istraivanje sportskog trita predstavlja prvu fazu procesa planiranja sportskog dogaaja. U ovoj fazi prikupljaju se podaci i informacije o tome da li postoji interes sportske publike i sportskih organizacija za odravanje odreenog sportskog dogaaja. Menaderi treba da budu svesni ciljnog auditorijuma odreenog dogaaja. Primena adekvatnog metoda istraivanja sportskog trita u velikoj meri olakava sagledavanje potreba, zahteva i oekivanja odreenog segmenta sportskog trita. Istraivanjem se rizik smanjuje na prihvatljivu meru, ali ga je nemogue potpuno iskljuiti. Sportski dogaaji se meusobno razlikuju po fizikoj veliini i obimu. Po tome se i razlikuju potrebe za istraivanjem trita. Razlikujemo osam kategorija sportskih dogaaja: 1. Sportski dogaaji u susedstvu, koje organizuju razliita udruenja ili grupe, sa ogranienim finansijskim mogunostima; 2. Sportski dogaaji lokalnog karaktera, koji privlae interes neto veeg ciljnog auditorijuma, a najee nemaju stalan kalendar odravanja; 3. Sportski dogaaji ireg znaaja, koji se odravaju u velikim gradovima, a slue za obeleavanje znaajnih gradskih datuma; 4. Sportski dogaaji dravnog nivoa, koji predstavljaju dravna prvenstva razliitih vrsta sportova; 5. Sportski dogaaji regionalnog karaktera, iji organizatori dolaze iz nekoliko drava, najee susednih;Strana 17

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

PLANIRANJE SPORTSKOG DOGAAJA

6. Sportski dogaaji nacionalnog karaktera, kod kojih se istiu nacionalni sportski turniri; 7. Sportski dogaaji meunarodnog karaktera, koji po fizikoj veliini i obimu odgovaraju mega sportskim dogaajima; 8. Sportski dogaaji promotivnog karaktera, iji programi sadre sportske, kulturne i zabavne karakteristike, sa ciljem promovisanja odreenih proizvoda ili usluga. Odreivanje misije sportskog dogaaja jeste druga faza u procesu planiranja sportskog dogaaja. Osnovno pitanje organizovanja nekog dogaaja jeste odreivanje njegove misije, odnosno svrhe. Ona se odreuje prema programu, namerama i karakteristikama okruenja. Misija sportskog dogaaja moe da bude takmiarskog, ali i netakmiarskog karaktera, koji se vie odnosi na ostvarivanje odreenih drutvenih uticaja u okruenju sportskog dogaaja. Odreivanjem misije definiu se i aktivnosti koje je neophodno preduzeti, kako bise organizovao odreeni dogaaj. Ona u sutini oredstavlja opis razloga odravanja odreenog sportskog dogaaja. Misijom se obuhvataju neophodni resursi njegovog postavljanja i izvrenja, ciljni segment sportskog dogaaja. Tako se stvara identitet sportskog dogaaja. Misija sportskog dogaaja ogleda se u stvaranju posetilaca. Bez odreivanja misije ne mogu se precizno definisati ciljeve velikih, a naroito mega sportskih dogaaja. Adekvatno definisanje misije sportskog dogaaja stimulativno deluje na na obledinjavanje napora neophodnih u procesu odluivanja na svim nivoima menamentasportskog dogaaja. Pod misijom sportskog dogaaja podrazumeva se i njegova fundamentalna vrednost, odnosno zbog ega se odrava, koji su njegovi ciljevi i koje segmente sportskog trita nastoji da zadovolji. Analiza sportske ponude i za sport vezanih usluga oznaava treu fazu procesa planiranja sportskog dogaaja. Sportska ponuda se sutinski odnosi na pruanje atraktivnih i publici nezaboravnih sportskih doivljaja. Pored brojnih sportskih doivljaja, ponuda sportskog dogaaja ukljuuje i pruanje razliitih usluga vezanih za sport usluge zabave, udobnog smetaja, obezbeenja, posluenja, itd. Posetioci oekuju odreeni kvalitet za sport vezanih usluga, koji se povezuju sa osnovnim dimenzijama. Dimenzije kvaliteta usluga odnose se na pristupanost,Strana 18

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

PLANIRANJE SPORTSKOG DOGAAJA

pouzdanost, osetljivost, opipljivost i sigurnost. Kvalitet navedenih uslugapodie konkurentnost sportske ponude. Uvaavanjem hijerarhije potreba posetilaca, ponuda se moe dekomponovati na tri nivoa: 1. Sportski doivljaj, osnovni razlog posete 2. Proizvodi i usluge vezani za sport, koje su u funkciji upotpunjavanja sportskog doivljaja, ali sutinski nisu znaajni ta ostvarivanje cilja sportskog dogaaja 3. Periferne usluge, kojima se zadovoljavaju potrebeod manjeg znaaja posluenje, obezbeenje parkinga, prodaja suvenira, rekvizita, i sl. Menaderi sportskih dogaaja treba da planiraju, organizuju, upravljaju i kontroliu navedene nivoe ponude, sa ciljem potpunog zadovoljena potreba, zahteva i oekivanja posetilaca. U organizovanju mega sportsih dogaaja, kao to su kontinentalna i svetska prvenstva popularnih sportova i Olimpijskih igara, neophodno je koristiti strune i specijalizovane usluge razliitih posrednika. Budui da je za organizovanje ovakvih dogaaja neophodna dua, pa ak i viegodinja priprema, organizatori sa posrednicima sklapaju ugovore u sledeim formama: - Ugovor o zakupu - Ugovor o koncesiji - Ugovor o zakupu/koncesiji Analiza konkurencije predstavlja etvrtu fazu procesa planiranja sportskog dogaaja. Menaeri sportskog dogaaja treba da poznaju i aktivnosti konkurenata, budui da se sa njima zajedno takmie za privlaenje interesa i panje isto ciljnog auditorijuma sportske publike. Analiza konkurencije predstavlja analizu atraktivnosti programa sportskih dogaaja koje organizuju konkurentske sportske organizacije. Za menaere sportskih dogaaja je znaajno da poznaju koje aktivnosti preduzimaju konkurenti u odabranom okruenju sportskog dogaaja, kakve su im snage i slabosti, zakoje strategije menadmenta su se opredelili, kakva je struktura njihove sportske ponude, na koji nainkomuniciraju sa sportskom publikom, kako bi mogli da im efikasno i efektivno pariraju u postravljanju i izvrenju sportskog dogaaja.

Strana

19

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

PLANIRANJE SPORTSKOG DOGAAJA

Analizom konkurencije, obuhvataju se brojne aktivnosti, koje govore o trinoj usmerenosti organizatora konkurentskih sportskih dogaaja. Naglaene su sledee aktivnosti vezane za analizu konkurencije: - Indentifikacija postojeih i potencijalnih organizatora sportskih dogaaja sa istovrsnim programom u odabranom okruenju - Analiza profila, tj. snaga konkurentske ponude - Analiza potencijala posetilaca sportskih dogaaja Ocena konkurentnosti u organizovanju sportskih dogaaja odreenog programa jedste dinamian proces, budui da se broj aktivnosti konkurenata vremenom mogu poveavati, odnosno smanjivati. Definisanje ciljeva sportskog dogaaja jeste peta faza procesa planiranja sportskog dogaaja. U praksi menadmenta sportskih dogaaja retke su situacije da organizatori uspevaju zafovoljiti potrebe, zahteve i oekivanja svih posetilaca sportskog dogaaja. Ogranienost u raspolaganju materijalnim u ljudskim resursima postavljanja i izvrenja sportskog dogaaja nalae skaliranje potreva, zahteva i oekivanja posetilaca po redosledu vanosti. Organizatori ostvaruju ciljeve sportskog dogaaja u zadovoljavanju potreba, zahteva i oekivanja precizno odreenog segmenta sportskog trita. Generalno posmatrano, ciljevi koji se ostvaruju na ciljnom trinom segmentu mogu se razdvojiti u dve osnovne grupe: - Profitni ciljevi sportskog dogaaja, - Neprofitni, odnosno sportski ciljeni Profitni ciljevi sportskog dogaaja odnose se na prodaju ulaznica posetiocima, prodaju prava medijskog prenosa programa sportskog dogaaja, zakljuivanje ugovora sa sponzorima, sklapanje ugovora sa donatorima, prodaju proizvoda i usluga vezanih za sport, kao i pruanje perifernih usluga posetiocima odreenog sportskog dogaaja. Neprofitni, odnosno sportski ciljevi vezani su za ostvarenje pozitivnog sportskog rezultata, bogatstvo sportskih doivljaaj pruenih posetiocima, atraktivnost i originalnost programa, i konano, podudaranje oekivanog i ostvarenog kvaliteta programa, odnosno satisvakciju posetilaca odreenog sportskog dogaaja.

Strana

20

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

PLANIRANJE SPORTSKOG DOGAAJA

SMART pristup. Pod SMART pristupom podrazumeva se odreen, merljiv, dostizan, realistican i vremenski ogranicen pristup definisanju ciljeva sportskog dogaaja. Ukoliko definisani ciljevi sportskog dogaaja udovoljavaju zahtevima SMART pristupa, povecava se verovatnoca njihovog efikasnog i efektivnog ostvarivanja. U svakom slucaju, ciljevi sportskog dogaaja trebaju da budu precizno definisani, da se jasno ukazuje sta se zeli postici odrzavanjem sportskog dogaaja odreenog programa, na kojem ciljnom segmentu sportskih trzista i u kojem vremenskom periodu. U menamentu sportskih dogaaja razlikuju se i dva osnovna tipa ciljeva odravanja odreenog sportskog dogaaja: - Operativni ili ciljevi postavljanja sportskog dogaaja - Ciljevi izvrenja sportskog dogaaja. Plan akcija odnosi se na estu fazu procesa planiranja sportskog dogaaja. U ovoj fazi procesa planiranja sportskog dogaaja planiraju se konkretne akcije koje je neophodno preduzeti, kako bi se ostvarili planirani ciljevi odreenog sportskog dogaaja. Plan akcije obuhvata i odreivanje izvrilaca pojedinih aktivnosti, koji uestvuju i snose odgovornost u realizaciji planiranih ciljeva. Akcionim planom menaderi obuhvataju aktivnosti ijim se izvrenjem dolati do sledeih odgovora: - Koje aktivnosti treba preduzeti, kako vi se ostvarili planirani ciljevi? - Gde e se planirane aktivnosti realizovati? - Ko snosi odgovornost za realizaciju navedenih aktivnosti? Ocena plana sportskog dogaaja oznaava poslednju, tj. sedmu fazu procesa planiranja sportskog dogaaja. Zavrna faza procesa planiranja odreenog sportskog dogaaja odnosi se na ocenu ostvarenja planiranih ciljeva. Ocenom plana proverava se racionalnost i realnost ispoljena u toku procesa planiranja. Menaderi sportskih dogaaja ocenjuju njihove planove, najee nakon odravanja sportskog dogaaja, iako u metodolokom smislu, ocenu plana treba sprovoditi i tokom gore navedenih est faza procesa planiranja odreenog sportskog dogaaja. Primena metoda marketinga istraivanja moe znaajno doprineti efikasnosti i efektivnosti ocene plana sportskog dogaaja, a naroito metod ispitivanja, metod posmatraja, motivaciona istraivanja, kao i metod usmenog odnosno pismenog ispitivanja miljenja sportskih eksperata. U praksi, esto se koristi iStrana 21

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

PLANIRANJE SPORTSKOG DOGAAJA

analiza video snimaka, koje ukazuju na propuste u pripremi i odravanju odreenog sportskog dogaaja. Ocena plana sportskog dogaaja omoguuje menaderima i organizacionim odborima uoavanje faktora i otklanjanje posledica koje bi rezultirale nezadovoljenjem potreba, zahteva i oekivanja posetilaca odreenog sportskog dogaaja.

Strana

22

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

ORGANIZOVANJE SPORTSKOG DOGAAJA

7. ORGANIZOVANJE SPORTSKOG DOGAAJAOrganizovanje lokalnih i regionalnih sportskih dogaaja ustaljenog ili povremenog kalenfara odravanja ne predstavlja poseban proble, tako da se njime u sutini bave menaderi sportskog dogaaja, koji angauju neophodan broj saradnika i izvrilaca. Sportski dogaaji manje fizike veliine i obima ne zahtevaju dugo vreme pripreme, kao ni formalnu organizacionu strukturu, karakteristinu po razliitim nivoima odgovornosti i definisanim tokovima informacija. Organizovanje postaje sloena funkcija u menadmentu velikih, odnosno mega sportskih dogaaja, kao to su Olimpijske igre i kontinentalna, odnosno svetska prvenstva popularnih sportova. Pripreme za odravanje ovakvih dogaaja mogu da traju i po nekoliko godina, u njihovom organizovanju uestvuje veliki broj izvrilaca i angaovanih posrednika, a fao pokrovitelji mogu da se pojave drutvene i dravne institucije, odnosno vlade zemalja domaina. U organizovanju ovakvih dogaaja, osim menadera dogaaja pojavljuju se i organizacioni odbori, odnosno komiteti, koji predstavljaju najvii nivo odluivanja. Umesto klasinih formalnih organizacionih struktura, sve se vie koriste partnerstvaposlovne mree i alijanse, zajedniko ulaganje i upravljanje resursimaneophodnih u postavljanju i izvrenju velikih, odnosno mega sportskih dogaaja, kao i definisanje zajednikih ciljeva u ijem ostvarivanju uestvuje vei broj poslovnih subjekata. Ovakav pristup organizovanju istie kooperativnost uesnika koji tee ostvarivanju zajednikih ciljeva.

7.1. Mrena organizacija velikog sportskog dogaajaPraksa menadmenta velikih spotskih dogaaja pokazuje prednost mrene organizacije, kao i savremenog i fleksibilnog organizacionoh reenja, kojim se povezuju delovi i celine pojedinih kompanija, sa ciljem realizacije razliitih poslovnih funkcija, na osnovu ugovorom utvrenih odnosa. Prednost mrene organizacije proizilazi iz prilagodljivosti brzim promenama u okruenju sportskih dogaaja. Mrene organizacije su karakteristine po efikasnom protoku informacija neophodnih u organizovanju velikih sporstkih dogaaja. One ukljuuju veliki broj unutranjih i meusobnih kontakata i odnosa umreenih organizacija. Ovakvi odnosi omoguavaju razmenu znanja i iskustva neophodnih u efikasnom i efektivnom reagovanju na promene uStrana 23

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

ORGANIZOVANJE SPORTSKOG DOGAAJA

okruenju. Najvredniji resursi su nevidljivog karaktera, a to su pojedinane i zajednike kompetencije, kao i resursi uspostavljenih i izgraenih odnosa. Domai stakeholderi Domae marketing agencije Strane marketing agencije Strani stakeholderi

Domee finansijske institucije

Organizator velikog sportskog dogaaja

Strane finansijske institucije

Domai mediji

Domai sponzori

Strani sponzori

Strani mediji

Uesnici odnosno partneri u mrenoj organizaciji drugaije se usmeravaju u postavljanju i izvravanju velikih sportskih dogaaja. Umreeni partneri su prevashodno orjentisani na: - Odreivanje atraktivne misije velikog dogaaja za iroki ciljni audotorijum - Upravljanje procesima u organizovanju veliog sportskog dogaaja - Razvijanje kompetencija i mogunosti angaovanih izvrilaca Prilikom formiranja mrene strukture velikog sportskog dogaaja, povezani partneri se odrii potpune kontrole u poslovanju, zarad prilagoavanja i kontrolisanja promena u okruenju planiranog dogaaja. Osim toga, povezani partneri su najee dobro specijalizovani u obavljanju odreenih aktivnosti vezanih za postavljanje i izvrenjesportskog dogaaja, to je preduslov adekvatne podele rada unutar mrene strukture. Mrena organitacija predstavlja interorganizacioni pristup postavljanju i izvrenju velikog dogaaja, na osnovu integrisanja znanja, sposobnosti i vetina povezanih partnera. Mrena organizaciaj omoguuje uspostavljanje i izgraivanje odnosa sa kvalitetnim partnerima, koji dele sline ili istevrednosti iStrana 24

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

ORGANIZOVANJE SPORTSKOG DOGAAJA

ciljeve, a usmereni su na pronalaenje optimalnog odnosa izmeu samostalnosti i kontrole unutar mree.

Strana

25

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

LITERATURA

8. LITERATURAMenament dogaaja, Prof. dr Aleksandar Andrejevi, Doc. dr Alrksandar Grubor Ferranal and M. Pages: Image Management in Sport Organizationing: the creator of value, European Jurnal of Marketing, Vol. 33, No. , 1999. . Ljubojevi i A. Andrejevi: Menadment dogaaja, FABUS, Novi Sad 2002. D. Kokovi: Socologija sporta, Sportska akademija, Beograd, 2001. G.S.Erikson and R.J. Kushner: Public Event Network: An Aplication of Marketing Theory to Sport Events, European Jurnal of Marketing, Vol 33, No. 3-4,1999 H. Thomas, D. O Neal and M. Gherman: Strategy, Structure and Style, Willey, 1997 Lj. Lazarevi: Psiholoke osnove fizike kulture, VST, Beograd, 2001. M. Gaovi: Sportski marketing, IntermaNet, Beograd 2004. N.Pope and D. Turco: Sport & Event Marketing, The McGrow Hill Companies, Inc, Rosevill, 2001. P.B. Crosby: Quality whitout Tears, New American Library, Newjork, 1984. R.Jeckson: Making Special Fit in the 21st Century, Champaign, IL, Sagamore Publishing, 1997. T. Erdem: Brand Equity as a Signaling Phenomenon, Jurnal of Consumer Psychology, Vol. 7, No. 2, 1998

Strana

26

SEMINARSKI RAD - Sportski dogaaji

SADRAJ

9. SADRAJ1. UVOD 1. 1. Pojam sportskog dogaaja 1. 2. Nastanak i razvoj sporta 2. SPECIFINOSTI MENAMENTA SPORTSKIH DOGAAJA 2. 1. Bitni elementi za odravanje publici atraktivnog dogaaja 2. 2. Osnovne funkcije menadmenta sportskih dogaaja 2. 3. Funkcije koje obavljaju sportski menaderi ili spec. agencije 3. MARKETING SPORTSKOG DOGAAJA 3. 1. Aspekti sportskog marketinga 3. 2. Podruja delovanja marketing menadera 4. STRUKTURA SPORTSKE PONUDE 4. 1. Nivoi sportske ponude Struktura sportske ponude 5. KVALITET PROGRAMA SPORTSKOG DOGAAJA 5. 1. SPORTSERV model 6. PLANIRANJE SPORTSKOG DOGAAJA 6. 1. Faze procesa planiranja sportskog dogaaja 7. ORGANIZOVANJE SPORTSKOG DOGAAJA 7. 1. Mrena organizacija velikog sportskog dogaaja 8. LITERATURA 9. SADRAJ 1 1 2 4 4 5 6 8 8 9 10 10 14 14 16 17 23 23 25 26

Strana

27