SeferagicSkulic Definisanje Kriterija i Izbor Tipa Raskrsnice Primjenom Multukriterijske Analize

  • View
    39

  • Download
    12

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Kruzne raskrsnice

Text of SeferagicSkulic Definisanje Kriterija i Izbor Tipa Raskrsnice Primjenom Multukriterijske Analize

UNIVERZITET U SARAJEVUFAKULTET ZA SAOBRAAJ I KOMUNIKACIJE

SEMINARSKI RAD IZ PREDMETA

Viekriterijumske analize odluivanja kod saobraajnih projekata

Tema rada: Definisanje kriterija i izbor tipa raskrsnice primjenom multukriterijske analize

Predmetni nastavnik:V.prof.dr.Fadila KisoAsistent:

Studenti:Muris SeferagiSelma SkuliBroj indeksa:409/6379420/6372Usmjerenje:Cestovni saobraajGodina studija:II god II(drugog) ciklusaRezultat rada:

Datum: 14.01.2015.

Sadraj

1.Kriterijumi za uvoenje raskrnica ili prikljuaka32.Izbor tipa raskrsnice primjenom multikriterijske analize52.1.Generalna podjela raskrsnica62.2.Osnovni kriterij za izbor tipa raskrsnice132.2.1 Kriterij saobraajne sigurnosti142.2.2 Kriterij protoka saobraaja182.2.3 Kriteriji prostornog uklapanja212.2.4 Kriterij ekonominosti223.Multikriterijska analiza233.1 Vrednovanje podkriterija234.Kriteriji za izbor tipa kontrole i geometrije raskrija244.1 Openito o primjeni semafora i postojeim kriterijima264.1.1.Prednosti i mane semafora264.2.Alternative postavljanja semafora275.Razine usluge326.Nesemaforizirana raskrsnica357. Semaforizirana raskrsnica388. ZAKLJUAK44

Uvod:Kroz ovaj seminarski rad obraena je tema "Definisanje kriterija i izbor tipa raskrsnice primjenom multukriterijske analize", koja predstavlja veoma kompleksnu materiu jer esto se postavlja pitanje u planiranju i projektovanju saobraajnica koji tip raskrsnice treba da se koristi. Primjenom raznih metoda, kriterija i definisanje razine usluge na osnovu postojeeg stanja moe utvrditi koja je raskrsnica najpogodnija za odreeno podruje. Da bi se donijela pravilna odluka potrebno je u studiji opravdanosti izgradnje rasksnice provjeriti osnovne kriterije za izbor tipa raskrsnice. Proces planiranja poinje izborom tipa raskrsnice na odreenoj projektnoj lokaciji. Potencijalna rjeenja neophodno je primjenom multikriterijske analize, bazirane na osnovnim kriterijima za izbor tipa raskrsnice, uporediti i procjeniti njihovu primjenljivost. U seminarskom radu objanjene su detaljno svi tipovi raskrsnica, njihovi kriteriji, razine usluga kao i metode i naini kojima se odluuje koji tip raskrsnice koristiti. Na raskrsnicama sa svjetlosnom signalizacijom vaan utiecaj na funkcioniranje same raskrsnice i odvijanje toka, a time i definiranje kapaciteta i mjera efikasnosti, ima nain rada semaforskih ureaja. Nain i mogunost pranjenja stvorenih kolona, a time i efikasno odvijanje saobraaja znaajno ovisi o duini ciklusa, tanije o broju i duini trajanja pojedine zelene faze i njihovoj progresiji.bNesemaforizirane raskrsnice predstavljaju najuestaliji element cjelokupnog cestovnog sistema, te njihovo funkcioniranje znaajno utiee na kvalitet odvijanja saobraaja na vangradskom sistemu cestovne mree, naroito kod spoja lokalnih i regionalnih cesta.

1.Kriterijumi za uvoenje raskrnica ili prikljuaka

Postoji vie kriterijuma za uvoenje raskrsnice ili prikljuka i meusobno se razlikuju po prirodi. Zbog toga moramo prilikom utvrivanja primjerenosti uvoenja nove raskrsnice uvjek da provjerimo da li to odgovara sljedeim optim kriterijumima:

1. kriterijum funkcionalnosti,2. kriterijum propusnosti,3. prostorni kriterijum,4. saobraajno- bezbjednosni kriterijum.

Kriterijum funkcionalnosti - pod kriterijumom funkcionalnosti smatra se adekvatnost lokacije i poloaja predviene raskrsnice u globalnoj putnoj mrei nekog naselja u odnosu na njegovu funkciju i znaaj. Radi se o provjeri lokacije i tipa predviene raskrsnice sa aspekta njegove funkcije (namjena/znaaj).

Kriterijum propusnosti - pod kriterijumom propusnosti smatra se utvrivanje nivoa saobraajne propusnosti predviene raskrsnice na kraju planskog perioda i tome primjerena kontrola i izbor elemenata raskrsnice (broj saobraajnih traka, provera potrebe za manipulativnim trakama, izbor naina voenja saobraajnih tokova).Sastavni dio provere kriterijuma saobraajne propusnosti raskrsnice u urbanoj sredini je i provjera udaljenosti od prethodne odnosno sljedee raskrsnice, provera kriterijuma lociranja raskrsnice izmeu dve postojee (ili predviene) uzastopne raskrsnice. Zbog injenice da su raskrsnice ometajui faktor koji utie na odvijanje saobraaja izmeu raskrsnica, treba barem na putevima viih kategorija da bude to vee njihovo meusobno odstojanje. Preporueno meusobno odstojanje povrinskih raskrsnica, predstavljeno u nastavku, proizlazi iz opte funkcije raskrsnice, njene namene i znaaja u globalnoj mrei puteva, iz osobenosti naina voenja saobraaja i zahteva saobraajne signalizacije (usmeravajua-"putokazna" signalizacija). Izvan urbanih podruja treba da budu meusobna odstojanja raskrsnica ukoliko ih je mogue sasvim slobodno birati odreena tako, da je izmeu raskrsnica mogue zadovoljiti zahteve koji proizlaze iz minimalne preticajne duine odn. eljene preticajne duine. Ako navedeni zahtev nije mogue ispuniti, potrebno je proveriti mogunost udruivanja pojedinanih parova raskrsnica (tj. "par raskrsnica"), a odsjeke izmeu pojedinanih raskrsnica ili parova raskrsnica oblikovati tako da je na njima mogue preticanje. Najmanja udaljenost izmeu dve raskrsnice koje ine "par raskrsnica" dobijamo na osnovu elemenata raskrsnice (npr. duine traka za skretanje ulevo). U takvom sluaju potrebno je za obe raskrsnice upotrebiti jedinstvenu usmeravajuu signalizaciju

Prostorni kriterijum - vrsta i nain raspodjele saobraaja na povrinskim raskrsnicama i prikljucima, broj saobraajnih traka, izvoenje usmerenih traka... utiu na izbor projektno-tehnikih elemenata raskrsnice, a time i na potronju prostora koji je potreban za izvoenje raskrsnice. Radi se, dakle, o proveri da li je prostor zadovoljavajui za izvoenje predviene raskrsnice sa elementima koji odgovaraju kriterijumu propusnosti.

Saobraajno - bezbednosni kriterijum - pod saobraajno - bezbjednosnim kriterijumom smatra se provera nivoa saobraajne bezbjednosti predviene raskrsnice, koju e pruiti predviena vrsta i nain rasporeda saobraaja, upotrebljeni projektno-tehniki elementi raskrsnice i raspoloiv prostor. Radi se, dakle, o provjeri upotrebljenih elemenata za zadovoljenje kriterijuma funkcionalnosti, propusnosti i prostornog kriterijuma iz aspekta saobraajne bezbjednosti. Ranije navedene globalne kriterijume potrebno je proveriti bez obzira na to da li se radi o rekonstrukciji ili novogradnji. Vanost i redoslijed nabrojanih globalnih kriterijuma zavisi od realnih okolnosti i razlikuje se od sluaja do sluaja.

2.Izbor tipa raskrsnice primjenom multikriterijske analize

U toku planiranja i projektovanja saobraajnica esto se postavlja pitanje koji tip raskrsnice se treba primijeniti: rotor iii klasicna raskrsnica. Da bi se donijela pravilna odluka potrebno je u studiji opravdanosti izgradnje rasksnice provjeriti osnovne kriterije za izbor tipa raskrsnice. Proces planiranja poinje izborom tipa raskrsnice na odreenoj projektnoj lokaciji. Potencijalna rjeenja neophodno je primjenom muItikriterijske analize, bazirane na osnovnim kriterijima za izbor tipa raskrsnice, uporediti i procjeniti njihovu primjenjivost. Osnovni kriteriji koji se uzimaju u obzir pri izboru tipa raskrsnice su:1. Kriterij saobraajne sigurnosti2. Kriterij protoka saobraaja, 3. Kriterij prostornog uklapanja i 4. Kriterij ekonominostiIzbor tipa raskrsnice a time i primjenjenih projektnih elemenata u zavisnosti je od kategorije saobraajnice i njene funkcije u mrei te odnosa prognoziranih intenziteta i propusne moi. Uslovi odvijanja saobraaja na raskrsnici moraju biti tako regulisani da obezbjeuju maksimalnu sigurnost svih uesnika u saobraaju i potreban protok saobraaja. Pri izboru tipa raskrsnice treba teiti unifornim rjeenjima ime se kod vozaa doprinosi stvaranju "slike oekivane situacije" i prepoznatljivosti kategorije saobraajnice sto pozitivno utie na ponaanje vozaa a time i na nivo sigurnosti. Pored toga na izbor tipa raskrsnice utiu uslovi lokacije raskrsnice, uklapanje u raspoloivi prostor (graevinsko i estetski) i uticaj na okolinu. Tip raskrsnice i primjenjene mjere uslovljavaju j trokove graenja i odravanja te i to treba uzeti u obzir pri izboru tipa raskrsnice.

Raskrsnica/raskrije je povrina na kojoj se ukrtaju/kriaju ili spajaju dva puta/ceste ili vie puteva/cesta, kao i ira saobraajna/prometna povrina koja nastaje ukrtanjem/krianjem, odnosno spajanjem puteva/cesta.

2.1.Generalna podjela raskrsnica

Raskrsnice se generalno mogu podijeti na:

1. raskrsnice u nivou ili povrinske raskrsnice 2. raskrsnice u vie nivoa ili denivelisane raskrsnice.

Raskrsnice u nivou predstavljaju najbrojniju grupu raskrsnica u putnoj mrei. S obzirom na oblik i nain regulisanja saobraaja, povrinske raskrsnice se mogu podijeliti na:

1. klasine raskrsnice i 2. krune raskrsnice3. turbo rotori

Klasine raskrsnice

Pod klasnim raskrsnicama se, u ovom radu, podrazumjevaju prikljuci (T oblika) i ukrtaji (+ oblika) koji s ozirom na nain regulisanja saobraaja mogu biti nesignalisane i signalisane raskrsnice.

Nesignalisane raskrsnice su raskrsnice na kojima se regulisanje saobraaja vri davanjem prava prvenstva prolaza jed nom putnom pravcu primjenom horizontalne i vertikalne saobraajne signalizacije.

Slika 1. Nesignalisana raskrsnica

Signalisane raskrsnice su raskrsnice na kojima se vri regulisanje saobraaja i kontrola prava prvenstva prolaza primjenom svjetlosnih signala.Slika 2. Signalisana raskrsnica

Krune raskrsnice

Kruna raskrsnica je kanalizirana raskrsnica krunog oblika sa neprohodnim ili djelomino prohodnim sredinjim ostrvom i krunim voznim tokom na koji se veu tri ili vie prikljunih cesta u nivou, a u kojem se saobraaj odvija u suprotnom smijeru od kazaljke na satu.Prednosti krunih raskrnica:

1. U pogledu sigurnosti Imaju manji broj konfliktnih taaka u por