Njega Bolesnika Prije i Poslije Operacije Debelog Crijeva

  • View
    225

  • Download
    3

Embed Size (px)

Text of Njega Bolesnika Prije i Poslije Operacije Debelog Crijeva

  • 8/16/2019 Njega Bolesnika Prije i Poslije Operacije Debelog Crijeva

    1/21

    1. UVOD

    Ulcerozni kolitis, Crohnova bolest i nedeterminirani kolitis su idiopatske kronične upalne

     bolesti probavnog sustava, čiji točan uzrok nije poznat, iako se u podlozi njihovog nastanka

    nalaze genetski i okolišni čimbenici koji dovode do složenih imunoloških reakcija u sluznici

     probavnog sustava. Iskustvo kliničara i samih bolesnika, kao i spoznaje na području

    nutricionizma, sve više ističu važnost pravilne prehrane u liječenju ovih psihički i fizički

    nerijetko vrlo iscrpljujuih bolesti.

    !od upalne bolesti debelog crijeva stvaraju se vrijedovi na sluznici debelog crijeva, često

    izazivajui proljev, krv i gnoj u stolici. Upala je obično najjača u sigmoidnom i zadnjem crijevu" rektumu i obično se smanjuje u višim dijelovima debelog crijeva.

    Idiopatske kronične bolesti probavnog sustava obilježene su opetovanim upalama različtih

    dijelova probavnog sustava koje su, ovisno o zahvaenom odsječku probavnog sustava te

    izraženosti i trajanju upale, popraane raznolikim tegobama. U ovu skupinu bolesti ubrajaju

    se ulcerozni kolitis, Crohnova bolest i nedeterminirani kolitis. Ulcerozni kolitis zahvaa

    debelo i završno crijevo, a Crohnova bolest može zahvatiti bilo koji odsječak probavnog

    sustava od usta do anusa. U oko #$% bolesnika s upalnom bolest crijeva upalne promjene se

    ne mogu svrstati ni u ulcerozni kolitis niti u Crohnovu bolest, pa se za takvo stanje rabi naziv

    nedeterminirani kolitis.

     &akon uvodne cjeline ovog maturalnog rada u drugoj cjelini govori se openito o anatomiji

    debelog crijeva i njegovoj funkciji u organizmu. 'rea cjelina govori o ve spomenutim

    upalnim bolestima crijeva " inflammator( bo)el disease *I+-, konkretno o Ulceroznom

    kolitisu, te o Crohnovoj bolesti. etvrta cjelina vezana je za pripremu bolesnika za operaciju

    na crijevima, te govori o zdravstvenoj njezi bolesnika prije i poslije operacije na debelom

    crijevu. /eta cjelina zaključak je na temu maturalnog rada.

    'ijekom izrade maturalnog rada koristio sam se dostupnom stručnom literaturom te

    literaturom sa interneta.

  • 8/16/2019 Njega Bolesnika Prije i Poslije Operacije Debelog Crijeva

    2/21

    2. ANATOMIJA DEBELOG CRIJEVA

    ebelo crijevo ima četiri dijela0 uzlazni, transverzalni, silazni i sigmoidni, koji se nastavljaju

     jedan na drugi u obliku luka. ebelo crijevo leži isprva desno od tankog crijeva, a onda sukcesivno superiorno i anteriorno od njega, lijevo od njega, te na kraju ispod njega.

    Uzlazno debelo crijevo je drugi dio debelog crijeva. /rolazi superiorno i desnom stranom

    trbušne šupljine od caecuma do desnog režnja jetre, gdje skree u lijevo u desnoj fle1uri coli"

    hepatična fleksura. Uzlazno debelo crijevo je uže nego caecum i sekundarno je

    retroperitonealno duž desne strane  posteriornog abdominalnog zida. Uzlazno debelo crijevo

     prekriveno je peritoneumom anteriorno i sa strane, kod približno 23% ljudi ima kratki

    mezenterij. Uzlazno debelo crijevo odvojeno je od anterolateralnog abdominalnog zida

    omentumom majusom. uboki vertikalni usjek, nazvan desni parakolični usjek, leži izme4u

    lateralne površine uzlaznog debelog crijeva i abdominalnog zida.# 

    Slika 1: Anatomski olo!a" #$i"%&a ' (o&"%ka i n"%)o&i anatomski *i"%lo&i

    Izvor0 +iologija, doc., http055))).biol.pmf.hr5e"skola5odgovori *#6.$7.2$#$.-

    #+iologija, doc., http055))).biol.pmf.hr5e"skola5odgovori *#6.$7.2$#$.-

    2

    http://www.perpetuum-lab.com.hr/w/index.php?title=Jetra http://www.perpetuum-lab.com.hr/w/index.php?title=Posteriorni_abdominalni_zid http://www.perpetuum-lab.com.hr/w/index.php?title=Anterolateralni_abdominalni_zid http://www.biol.pmf.hr/e-skola/odgovori http://www.biol.pmf.hr/e-skola/odgovori http://www.biol.pmf.hr/e-skola/odgovori http://www.perpetuum-lab.com.hr/w/index.php?title=Jetra http://www.perpetuum-lab.com.hr/w/index.php?title=Posteriorni_abdominalni_zid http://www.perpetuum-lab.com.hr/w/index.php?title=Anterolateralni_abdominalni_zid http://www.biol.pmf.hr/e-skola/odgovori

  • 8/16/2019 Njega Bolesnika Prije i Poslije Operacije Debelog Crijeva

    3/21

    8rterijsku opskrbu uzlaznom debelom crijevu i desnoj fle1uri coli daju ogranci

    a.mesentericae superior, a.ileocolica i a.colica de1tra. 9ve arterije me4usobno

    anastomoziraju, ka i s desnim ogrankom a.colicae mediae, prve iz niza anastomotičkih lukova

    na koje se nastavljaju lukovi lijevih količnih i sigmoidnih arterija tvorei jukstakoličnu

    arteriju, paralelnu se širei s mezenteričnim rubom debelog crijeva. /ritoke v.mesentericase superior, ileokolična i desna količna vena odvode krv iz uzlaznog dijela debelog crijeva.

    :imfne žile prolaze prvo u epikolične i parakolične limfne čvorove, pored ileokoličnih i

    intermedijarnih desnih količnih limfnih čvorova, a iz njih u superiorne mezenterične limfne

    čvorove. ;ivci za uzlazno debelo crijevo dolaze iz gornjeg mezenteričnog živčanog pleksusa.

    ebelo crijevo ima četiri dijela0 uzlazni, transverzalni, silazni i sigmoidni, koji se nastavljaju

     jedan na drugi u obliku luka. ebelo crijevo leži isprva desno od tankog crijeva, a onda

    sukcesivno superiorno i anteriorno od njega, lijevo od njega, te na kraju ispod njega.

    Uzlazno debelo crijevo je drugi dio debelog crijeva. /rolazi superiorno i desnom stranom

    trbušne šupljine od caecuma do desnog režnja jetre, gdje skree u lijevo u desnoj fle1uri coli

    *hepatična fleksura-. Uzlazno debelo crijevo je uže nego caecum i sekundarno je

    retroperitonealno duž desne strane  posteriornog abdominalnog zida. Uzlazno debelo crijevo

     prekriveno je peritoneumom anteriorno i sa strane< ipak, kod približno 23% ljudi ima kratki

    mezenterij. Uzlazno debelo crijevo odvojeno je od anterolateralnog abdominalnog zida omentumom majusom. uboki vertikalni usjek, nazvan desni parakolični usjek, leži izme4u

    lateralne površine uzlaznog debelog crijeva i abdominalnog zida.2 

    8rterijsku opskrbu uzlaznom debelom crijevu i desnoj fle1uri coli daju ogranci

    a.mesentericae superior, a.ileocolica i a.colica de1tra. 9ve arterije me4usobno

    anastomoziraju, ka i s desnim ogrankom a.colicae mediae, prve iz niza anastomotičkih lukova

    na koje se nastavljaju lukovi lijevih količnih i sigmoidnih arterija tvorei jukstakoličnu

    arteriju, paralelnu se širei s mezenteričnim rubom debelog crijeva. /ritoke v.mesentericase

    superior, ileokolična i desna količna vena odvode krv iz uzlaznog dijela debelog crijeva.

    :imfne žile prolaze prvo u epikolične i parakolične limfne čvorove, pored ileokoličnih i

    intermedijarnih desnih količnih limfnih čvorova, a iz njih u superiorne mezenterične limfne

    čvorove. ;ivci za uzlazno debelo crijevo dolaze iz gornjeg mezenteričnog živčanog pleksusa.

    2=aruši 8., 8natomija čovjeka, =edicinska naklada 2$$2

    >

    http://www.perpetuum-lab.com.hr/w/index.php?title=Jetra http://www.perpetuum-lab.com.hr/w/index.php?title=Posteriorni_abdominalni_zid http://www.perpetuum-lab.com.hr/w/index.php?title=Anterolateralni_abdominalni_zid http://www.perpetuum-lab.com.hr/w/index.php?title=Jetra http://www.perpetuum-lab.com.hr/w/index.php?title=Posteriorni_abdominalni_zid http://www.perpetuum-lab.com.hr/w/index.php?title=Anterolateralni_abdominalni_zid

  • 8/16/2019 Njega Bolesnika Prije i Poslije Operacije Debelog Crijeva

    4/21

    +. U,ALNA BOLEST CRIJEVA - INLAMMATOR/ BO0EL DISEASE

      IBD

    'ermin koji uključuje ulcerozni kolitis i Crohnovu bolest, poremeaje nepoznatih uzroka

    kojima je posljedica upala debelog ili tankog crijeva.

    +.1. Ul#%$o3ni kolitis

    Ulcerozni kolitis je kronična upalna bolest crijeva. Upalne promjene zahvaaju sluznicu

    debelog i završnog crijeva. !linički tijek bolesti karakteriziran je izmjenama pogoršanja s

    razdobljima bez tegoba i simptoma. U pravilu je upalnim promjenama zahvaen rektum,

    završni dio debelog crijeva, a u veem segmentu bolesnika upalne promjene u kontinuitetu

    zahvaaju i druge dijelove debelog crijeva.

    Etiolo)i"a ili '3$ok 

    ?asan razlog nastanka ulceroznog kolitisa nije poznat. Uz nasljednu predispoziciju, veliku

    ulogu imaju čimbenici okoliša, u prvom redu bakterije, psihogeni čimbenici te lijekovi.

    !onzistentno se opisuje niža učestalost bolesti u populaciji pušača te mogua terapijska uloga

    nikotina. Ipak, pušenje zbog brojnih drugih loših učinaka na zdravlje ljudi ne smije se

     preporučivati bolesniku s ulceroznim kolitisom. /oznata je sveza pogoršanja bolesti pa čak i  provociranje nastanka bolesti nakon uzimanja nesteroidnih antiupalnih lijekova.

    /sihološki stres navodi se kao mogui čimbenik koji inducira nastanak bolesti.

    8pendektomija ili operacija slijepog crijeva navodi se kao mogui zaštitni čimbenik, a

    nedavno je objavljen rad koji dokazuje da apendektomija može imati ulogu i u terapiji

    ulceroznog proktitisa.>

    3  prof. dr. sc. !rznari ;., Ulcerozni kolitis, doc., http://www.zdrav zivot.com.hr5indeks *#@.$7.2$#$.-

    7

    http://www.zdrav/ http://www.zdrav/ http://www.zdrav/

  • 8/16/2019 Njega Bolesnika Prije i Poslije Operacije Debelo