EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

Embed Size (px)

Text of EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    1/22

    EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 1 Februari 2009 Hasil tugasan ini adalah hak miliksaya dan tiada amalan plagiat dijalankan.(SITI FARAH IDAYU BINTI MADI) 891116-03-5558 IPKB/PPISMP/JUL/07-001297PROGRAM IJAZAH SARJANA MUDA PERGURUAN MT/PJ/BI (II) JANUARI 2009EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 2 Februari 2009 EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 3 Februari 2009

    KandunganBil.

    Perkara Mukasurat

    1. Penghargaan 42. Jadual pelaksanaan tugasan 63. Objektif 84. Konsep pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak 105. Ciri-ciri pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak 146. Persamaan dan perbezaan antaran pertumbuhan dan

    perkembangan kanak-kanak.17

    7. Prinsip-prinsip perkembangan kanak-kanak 198. Faktor-faktor perkembangan kanak-kanak 249. Perkembangan fizikal kanak-kanak (6-12 tahun) 3010. Perkembangan kognitif kanak-kanak (6-12 tahun) 3511. Implikasi terhadap pengajaran dan pembelajaran 4712. Rumusan/cadangan 5113. Refleksi 5314. Rujukan 5515. Lampiran 57EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 4 Februari 2009 EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 5 Februari 2009

    PenghargaanAlhamdulillah. Bersyukur ke hadrat Illahi kerana dengan limpah dan kurnianya saya

    akhirnya dapat menyiapkan kerja kursus bagi Perkembangan Kanak-kanak. Jutaan

    terima kasih saya tujukan buat Encik Zarawi bin Mat Noor selaku pensyarahPerkembangan Kanak-kanak yang telah banyak memberi tunjuk ajar dan nasihatsepanjang penghasilan kerja kursus ini. Terima kasih juga saya hadiahkan buat keduaibu bapa saya, Madi bin Hussain dan Sanariah binti Ariffin yang telah banyak memberidorongan kepada saya selama ini. Tidak lupa buat rakan seperjuangan yang banyakmembantu dan memberikan kerjasama pada setiap masa. Sekian, terima kasih. Yangmenghargai, (SITI FARAH IDAYU BINTI MADI) MT/PJ/BI (II)EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 6 Februari 2009 EDU3102 Perkembangan Kanak-

    kanak 7 Februari 2009

    Jadual Pelaksanaan TugasanBIL. TARIKH INPUT & TUGAS1. 19 Februari

    2009Penerimaan tugasan.

    2. 20 Februari2009

    Membuat ringkasan sumber bahan untuk rujukan.

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    2/22

    3. 21Februari2009

    Membuat perancangan untuk mencari sumber bahan.

    4. 22 Februari2009

    Mencari sumber di perpustakaan.

    5. 23 Februari

    2009

    Memulakan penulisan draf pertama.

    6. 24 Februari2009

    Merujuk kepada pensyarah semasa dalam kuliah berhubungtugasan.

    7. 25 Februari2009

    Perbincangan mengenai draf.

    8. 26 Februari2009

    Mempelajari cara menghasilkan portfolio.

    9. 27 Februari2009

    Menaip segala input yang diperlukan.

    10. 28 Februari2009

    Meneruskan tugasan dengan menyiapkan draf akhir.

    11. 1 Mac 2009 Merujuk pensyarah berhubung dengan subtopik yangdimaksudkan.

    12. 2 Mac 2009 Menyemak semula hasil tugasan yang telah siap.13. 3 Mac 2009 Menyempurnakan tugasan.14. 4 Mac 2009 Membuat semakan terakhir.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 8 Februari 2009 EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 9 Februari 2009

    Objektif Tugasan Tugasan ini menyumbang kepada pelbagai manfaat untuk paraguru pelatih untuk meningkatkan ilmu pengetahuan guru pelatih mengenaipertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak. Tugasan ini berdimensikan kanak-kanak berusia 6-12 tahun. Ringkasan objektif tugasan ini adalah seperti berikut:

    1. Konsep pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak.2. Ciri-ciri pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak.3. Perbezaan antara pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak.4. Prinsip pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak.5. Faktor-faktoryang mempengaruhi pertumbuhan dan perkembangan kanak-

    kanak.6. Perkembangan fizikal kanak-kanak.7. Perkembangan kognitifkanak-kanak.8. Implikasi:

    8.1 Perkembangan fizikal; 8.2 Perkembangan kognitif. 9. Rumusan/cadangan

    EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 10 Februari 20091.1 Konsep pertumbuhan kanak-kanak.1.2 Konsep perkembangan kanak-kanak

    EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 11 Februari 2009

    1. Konsep pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    3/22

    Setiap yang hidup pasti akan menjalani dua proses utama yang asas bagimerealisasikan sebuah kehidupan. Proses tersebut adalah perkembangan danpertumbuhan. Dua proses ini merupakan induksi yang penting untuk mematangkanatau mendewasakan semua benda hidup. Perincian bagi perkembangan adalahperubahan abstrak yang berterusan hingga ke akhir hayat benda hidup tersebut.

    Pertumbuhan pula adalah perubahan fizikal yang terhad pada beberapa faktor.1.1 Konsep pertumbuhan kanak-kanak

    Woolfolk dan Margetts (2007) dalam Haliza Hamzah dan Joy N. Samuel mensifatkanpertumbuhan sebagai perubahan dalam saiz dan kematangan. Daripada segi fizikal, inibermaksud pertambahan dalam saiz bahagian-bahagian badan, ketinggian danbilangan saraf-saraf otak. Menurut Dr. Ragbir Kaur (2008), pertumbuhan adalahperubahan-perubahan fizikal yang berlaku pada manusia. Ia juga perubahan-perubahankuantitatif yang berlaku dalam diri manusia. Mok Soon Sang (2009) pula menjelaskanbahawa pertumbuhan adalah perubahan fizikal tubuh badan.Kesimpulannya, pertumbuhan bermaksud suatu perubahan yang bersifat kuantitatif iaitu

    perubahan fizikal manusia dari aspek saiz dan kematangan dan perubahan ini akanterus berlaku hingga ke satu tahap perubahan itu akan berhenti.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 12 Februari 2009

    1.2 Konsep perkembangan kanak-kanak

    Santrock (2008) dalam Haliza Hamzah dan Joy N. Samuel mentafsirkan perkembangansebagai perubahan dalam corak biologi, kognitif dan sosioemosi individu yang bermuladaripada peringkat percambahan sehingga ke akhir hayat. Menurut Dr. Ragbir Kaur(2008), perkembangan didenifnisikan sebagai perubahab-perubahan sistematik yangberterusan dalam seseorang daripada tarikh lahir hinggalah kematiannya. Perubahan-perubahan ini adalah perubahan kualitatif yang berlaku secara progresif dalam dirimanusia. Mengikut Mok Soon Sang (2009), perkembangan merupakan satu prosesyang berterusan daripada peringkat lahir hingga peringkat kematangan. Konsepperkembangan pada asasnya ialah perubahan tingkah laku mental. Menurut Crow dan

    Crow pula, perkembangan merupakan perubahan secara kualitatif serta cenderung ke

    arah yang lebih baik dari segi pemikiran, rohani, moral dan sosial. Karl E. Garrison pulameyatakan bahawa perkembangan terhasil daripada tindakan yang saling berkaitantara perkembangan jasmani dan pembelajaran. Semua perkembangan, sama adaberbentuk struktur, kemahiran satu siri tingkah laku ataupun keseluruhan sahsiah,adalah mengikut beberapa aturan semula jadi dan sifat-sifat yang sejagat. Secararingkas, perkembangan boleh disifatkan sebagai pengaliran yang saling berkait antaraperubahan kuantitatif dan perubahan kualitatif yang menuju ke arah tertentu dan yangdijangkakan. D.S. Wright dan Ann Taylor mentakrifkan perkembangan sebagaiperubahan yang berlaku dalam warisan hayat (baka) dan organisasi kepada strukturorganism dalam keadaan yang saling berkait serta berhubung dengan pertambahanumur.Menurut Atan Long pula, perkembangan ialah perubahan kualitatif. Ia tidak dapat diukursecara kuantitatif tetapi jelas dilihat perubahan telah berlaku kerana sifat baru berlainandaripada peringkat yang lebih awal. Tambahan pula, perkembangan sentiasa berlakusecara berterusan dari permulaan percambahan hingga ke akhir hayat organisma. Ini

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    4/22

    bermakna, perkembangan bukan sahaja membawa sesuatu organism ke peringkatmatang, tetapi perkembanganEDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 13 Februari 2009

    berterusan berlaku walaupun peringkat kematangan dilampaui. Tegasnya,perkembangan sentiasa berlaku terus-menerus, dari awal sehingga akhir hayat sesuatu

    organisma. Proses perkembangan bagi sesuatu organisma itu sudah sedia terancangdalam gen-gen yang diwarisi daripada keturunan yang terdahulu. Bagi sesuatu jenisorganisma, sifat umum jenis itu iaituphylogeneticadalah serupa. Gesell (1949)menyatakan, walaupun tidak ada dua individu yang benar-benar serupa, secara globalsemua kanak-kanak yang normal cenderung mengikut susunan pertumbuhan yangbiasa dilalui oleh kanak-kanak. Kesimpulannya perkembangan dapat ditakrifkansebagai satu perubahan kualitatif yang sistematik meliputi aspek biologi, kognitif dansosioemosi. Perubahan tersebut adalah berterusan dalam mematangkan danmendewasakan suatu benda hidup hingga ke akhir hayatnya.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 14 Februari 2009

    2.1 Ciri-ciri pertumbuhan kanak-kanak

    2.2 Ciri-ciri perkembangan kanak-kanak.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 15 Februari 20092.1 Ciri-ciri pertumbuhan kanak-kanak

    Pertumbuhan kanak-kanak mempunyai ciri-ciri seperti berikut:2.1.1 Pertumbuhan manusia bersifat kuantitatif, ia dapat dilihat dan diukur.2.1.2 Saiz dan struktur badan bertambah dan kanak-kanak kelihatan lebih besar

    secara fizikal.2.1.3 Selain daripada itu, saiz otak dan organ-organ dalaman juga bertambah.

    Pertambahan saiz otak memberi kanak-kanak keupayaan yang lebih untuk menaakuldan mengingat. Oleh itu, pertumbuhan melibatkan aspek kognitif dan fizikal.

    2.1.4 Pertumbuhan dipengaruhi oleh baka atau keturunan, kematangan,kesihatan ibubapa dan persekitaran individu tersebut.

    2.1.5 Kadar pertumbuhan berbeza daripada individu kepada individu dan iaberlaku peringkat demi peringkat.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 16 Februari 2009

    2.2 Ciri-ciri perkembangan kanak-kanak

    Perkembangan mempunyai beberapa ciri-ciri yang boleh dilihat. Antara ciri-ciriperkembangan yang penting adalah seperti berikut:

    2.2.1 Ia merupakan satu proses perubahan yang berlaku akibat tindakan yangsaling berkait antara perkembangan jasmani dengan pembelajaran.

    2.2.2 Perubahan-perubahan ini adalah dari segi jasmani, emosi, mental dansosial. Ringkas kata, perubahan itu bersifat kualitatif.

    2.2.3 Perubahan-perubahan itu adalah dari segi fungsi.2.2.4 Proses perkembangan membawa perubahan ke arah sifat-sifat yang

    sejagat serta mengikut aturan semula jadi. Contohnya, seseorang kanak-kanak kecilberupaya meniarap sebelum merangkak, duduk sebelum berdiri dan berjalan sebelumberlari.

    2.2.5 Proses perkembangan berterusan sepanjang hayat seseorang individu.

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    5/22

    2.2.6 Perubahan tingkah laku berlaku dalam keadaan yang berterusan danmenerusi peringkat-peringkat kematangan tertentu.

    2.2.7 Peringkat-peringkat perkembangan membawa perubahan yang menuju kearah tertentu serta dijangkakan.

    2.2.8 Perkembangan dipengaruhi oleh baka dan persekitaran. Baka menentukan

    had perkembangan manakala persekitaran akan menolong perkembangan mencapaitahap yang maksimum.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 17 Februari 2009 EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 18 Februari 2009

    3. Persamaan dan Perbezaan antara pertumbuhan danperkembangan kanak-kanak

    Persamaan

    Proses ini membabitkan manusia.Mempunyai corak tertentu.

    Susunan sama bagi semua ahli.Berlaku secaraberterusan

    PerbezaanAspek Pertumbuhan PerkembanganJasmani Tinggi, saiz, berat, pertumbuhan

    gigi, urat daging dan sarafpancaindera

    Kemahiran menggunakan anggotabadan seperti merangkak, berjalan,melompat dan berlari.

    Mental Keupayaan berfikir bertambahtermasuk perkara yang subjektif.

    Kemahiran menggunakan bahasa,angka dan membuat penaakulan.

    Emosi Memiliki pelbagai ragam perasaansayang, gembira, riang, cemburu,duka, marah dan takut.

    Memahami konsep perasaan,menguasai dan mengawal perasaanketika marah, takut dan cemburu.

    Sosial Kenalan semakin bertambah. Keupayaan memilih kenalan.Struktur Mengikut pola dari kepala ke kaki

    dan dari tengah ke sisi.Mengikut kematangan danpengalaman pembelajaran

    EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 19 Februari 2009 EDU3102 Perkembangan Kanak-

    kanak 20 Februari 2009

    4. Prinsip-prinsip pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak4.1 Menurut Mook Soon Sang (2009) prinsip-prinsip perkembangan adalah

    seperti berikut:4.1.1 Pertumbuhan berlaku dalam dua arah4.1.1.1 Dari atas ke bawah.4.1.1.2 Dari tepi ke tengah.4.1.2 Pertumbuhan struktur fizikal mendahului kemahiran fungsinya.

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    6/22

    4.1.3 Pertumbuhan secara menyeluruh mendahului secara khusus.4.1.4 Corak pertumbuhan dan perkembangan adalah sama tetapi kadarnya

    adalah berbeza pada setiap individu.4.1.5 Pertumbuhan berlaku hingga satu tahap, tetapi perkembangan berlaku

    secara berterusan hingga hayat akhir.

    4.1.6 Pertumbuhan dan perkembangan saling berinteraksi. Pertumbuhanjasmani yang kurang sihat boleh menjejaskan perkembangan rohani, emosi dan sosial.4.1.7 Ciri-ciri pertumbuhan dan perkembangan boleh ditentukan mengikut

    peringkat-peringkat berikut:4.1.7.1 Peringkat pralahir (prenatal) (dalam kandung 9 bulan)4.1.7.2 Peringkat bayi (0-2 tahun)4.1.7.3 Peringkat awal kanak-kanak (2-6 tahun)4.1.7.4 Peringkat pertengahan kanak-kanak (6-9 tahun)4.1.7.5 Peringkat akhir kanak-kanak (9-11 tahun)4.1.7.6 Peringkat awal remaja (11-15 tahun)4.1.7.7 Peringkat pertengahan remaja (16-18 tahun)

    4.1.7.8 Peringkat akhir remaja (18-21 tahun)4.1.7.9 Peringkat dewasa (21-60 tahun)4.1.7.10 Peringkat tua (60 tahun ke atas)4.1.8 Perkembangan mental bermula daripada konkrit kepada abstrak.4.1.9 Perkembangan daripada egosentrik kepada menerima pandangan orang

    lain.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 21 Februari 2009

    4.2 Mengikut Dr. Ragbir Kaur (2008), prinsip-prinsip pertumbuhan danperkembangan adalah seperti berikut:

    4.2.1 Perkembangan fizikal, kognitif dan sosial manusai berlaku pada kadar yangberlainan.

    4.2.2 Perkembangan seorang manusia adalah disebabkan oleh pertumbuhandan kematangan.

    4.2.3 Kematangan adalah perubahan dalam tingkah laku manusia yang berlakusecara semulajadi, secara spontan dan tidak berada dalam kawalan manusia.

    4.2.4 Pertumbuhan ialah perubahan fizikal yang boleh dilihat seperti ketinggiandan pertumbuhan rambut.

    4.2.5 Pertumbuhan berlaku daripada umum kapada spesifik.4.2.6 Pertumbuhan dan perkembangan menunjukkan pertambahan dalam

    kompleksiti organ dan sistem saraf manusia.4.2.7 Pertumbuhan dan perkembangan berlaku dalam satu susunan yang boleh

    diramal.4.2.8 Pertumbuhan dan perkembangan berlaku secara perlahan-lahan.

    4.3 Haliza Hamzah dan Joy N. Samuel (2009) turut menyatakan bahawa prinsip-prinsip pertumbuhan dan perkembangan adalah seperti berikut:

    4.3.1 Proses perkembangan berlaku mengikut aturan. Misalnya seseorang bayipada peringkat awal boleh duduk dengan bantuan, kemudian merangkak diikuti dengankebolehan berdiri dan seterusnya berjalan. Perkembangan juga bermula daripadakonkrit kapada abstrak. Ini dapat dilihat khususnya dalam perkembangan kognitif danbahasa.

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    7/22

    4.3.2 Perubahan dalam pertumbuhan dan perkembangan beransurdaripadakeadaan umum kepada yang lebih spesifik. Seorang bayi boleh menggengam objekdengan tangan sebelum belajar menggunakan jari tangan. Pertumbuhan berlakudengan otot-otot besar terlebih dahulu sebelum beransur ke otot-otot halus.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 22 Februari 2009

    4.3.3P

    ertumb

    uhan dan pe

    rkembangan adalah sat

    uproses yang be

    rlaku

    secaraberterusan. Dalam proses perkembangan seorang kanak-kanak akan menambah

    kemahiran sedia ada. Kemahiran yang ada padanya sekarang juga merupakan asasuntuk mencapai kemahiran-kemahiran baru kelak.

    4.3.4 Corakdan aturan perkembangan adalah hampirsama tetapikadarperkembangan manusia berbeza untuksetiap individu. Misalnya, setengah kanak-kanak dapat berjalan pada umur 10 bulan manakala ada yang hanya boleh berjalanpada 18 bulan. Ini adalah salah satu faktor yang membawa kepada perbezaan di antaramanusia yang kita dapat lihat di dalam sebuah bilik darjah.

    4.3.5 Perkembangan adalah hasil interaksi di antara kematangan danpembelajaran. Kematangan adalah kemunculan potensi yang sedia ada dalamseseorang individu, misalnya merangkak, duduk, berjalan dan kemudian berlari. Iadipengaruhi oleh faktor-faktor genetik. Pembelajaran adalah hasil daripada latihan,proses peniruan atau identifikasi dan memerlukan usaha.

    4.3.6 Proses pembelajaran membantu seseorang individu memperkembanganpotensi yang sedia ada dalam dirinya. Misalnya perkembangan otot dan saraf anggotabadan yang sempurna memungkinkan seseorang itu berenang tetapi dia hanya bolehberenang jika berlatih atau meniru cara-cara berenang.

    4.4 Mengikut sumber lain, prinsip-prinsip pertumbuhan dan perkembanganadalah seperti berikut:

    4.4.1 Ada arah tertentu yang dapat diramalkan:4.4.1.1 Arah dari kepala ke kaki (cephalocaudal)4.4.1.2 Arah dari tengah ke tepi (proximodistal)4.4.2 Susunannya adalah serupa bagi semua ahli: ada yang dahulu dan ada

    yang kemudian, tapi urutan tidak berubah. Contohnya: duduk sebelum berdiri atauberdiri sebelum berjalan.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 23 Februari 2009

    4.4.3 Daripada keadaan menyeluruh kepada keadaan tertentu iaitu mulanyaumum kemudian khusus.

    4.4.4 Berlaku secara berterusan iaitu perkembangan berlaku dari detik masafertilisasi ovum oleh sperma sehingga ke peringkat kematian.

    4.4.5 Berlaku mengikut kepantasan yang berbeza: walau berterusan tetapibeberapa aspek perkembangan pada satu organisma mungkin berbeza.

    Perkembangan satu bahagian saling berhubung dengan bahagian yang lain iaitu wujudpertalian yang nyata antara kematangan jasmani dan kematangan mental.

    4.4.6 Corak perkembangan berbeza-beza kerana tidak semua kanak-kanakmencapai titik perkembangan yang sama pada umur yang sama.

    4.4.7 Perkembangan berlaku mengikut peringkat iaitu peringkat belum lahir, bayi,kanak-kanak, remaja, dewasa dan seterusnya. Proses perkembangan berlaku dalamkeadaan yang saling berkait dan meliputi perubahan dari segi bentuk tubuh dan tingkahlaku. Perubahan-perubahan tersebut melibatkan perubahan jasmani, emosi, mental dan

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    8/22

    sosial dari segi kuantiti serta kualiti. Keseluruhan proses perubahan tersebut adalahproses penyuburan. Oleh itu, proses penyuburan merangkumi pertumbuhan danperkembangan. Ibu bapa memainkan peranan penting dalam membangkitkankebijaksanaan di dalam diri anak-anak dengan mendidiknya secara holistik dalam cara-cara seperti:

    4.4.7.1 Memberikan makanan berkhasiat yang berkualiti;4.4.7.2 Mewujudkan peluang dan ruang untuk perkembangan fizikal;4.4.7.3 Memberikan panduan dan rangsangan yang sesuai untuk perkembangan

    kognitif;4.4.7.4 Memberi galakan dan empati bagi melengkapkannya secara emosi dan

    sosial.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 24 Februari 2009 EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 25 Februari 2009

    5. Faktor-faktor pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak5.1 Menurut Dr. Ragbir Kaur (2008), faktor-faktor pertumbuhan dan

    perkembangan kanak-kanak adalah seperti berikut:

    5.1.1 Dua faktor utama yang mempengaruhi perkembangan seorang individuiaitu baka dan persekitaran.5.1.2 Faktor baka terdiri daripada pengaruh genetik, perbezaan fizikal,

    perbezaan kognitif dan perbezaan emosi dalam diri manusia.5.1.3 Faktor persekitaran pula terdiri daripada keluarga, rakan sebaya, budaya,

    teknologi, guru dan sekolah, media massa serta masyarakat.5.1.4 Faktor keluarga terdiri daripada faktor suasana rumah pemakanan dan

    taraf status sosio ekonomi serta kebudayaan.5.1.5 Kedua-dua faktor baka dan persekitaran adalah penting dalam membentuk

    pertumbuhan dan perkembangan seseorang individu.

    5.2 Mengikut sumber lain, faktor-faktor pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak dihuraikan seperti di bawah:

    Perkembangan seseorang kanak-kanak amat dipengaruhi oleh baka atau keturunandan faktor persekitaran. Baka atau keturunan merupakan ciri-ciri perwarisan yangdibawa oleh ibu bapa kepada anak-anak. Ciri-ciri seperti warna kulit, saiz fizikal, warnamata dan lain-lain. Baka diperturunkan melalui gen-gen ibu bapa kepada anak-anak.Baka ini boleh menguasai penyuburan fizikal dan mental. Baka juga menetapkan hadkeupayaan, kemampuan mental kita sama ada pandai atau tidak pandai.Sebagaimana yang telah dihuraikan dalam teori perkembangan manusia, bahawasetiap individu menunjukkan ciri-ciri perkembangan yang serupa dalam peringkat-peringkat pertumbuhan yang tertentu. Akan tetapi, kadar perkembangan setiap individu,walaupun dalam peringkat pertumbuhan yang sama, tetap berbeza dari segi fizikal,kognitif, emosi dan sosial. Kajian ahli-ahli psikologi telah membuktikan bahawa tidakada dua orang individu mempunyai kadar perkembangan yang sama. Merekaberpendapat baka dan persekitaran adalah faktor-faktor yang menyebabkan kadarperkembangan manusia dan wujudnya perbezaan individu di antara satu sama lain.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 26 Februari 2009

    Pengaruh genetik atau faktor baka kini dikenali sebagai gen yang terdiri daripadanukleoprotein yang menentukan baka atau ciri keturunan. Ia terletak di lokus tertentu

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    9/22

    pada kromosom, iaitu sejenis benda seni berbentuk panjang yang didapati dalamnukleus sel sperma (jantan) dan juga sel ovum (betina). Mengikut kajian, kromosommengandungi bahan DNA dan RNA dan masing-masing membawa gen-gen yangmengandungi sifat-sifat baka. Individu yang normal biasanya mempunyai 23 pasangankromosom. Semasa proses persenyawaan, iaitu percantuman sel sperma (gamet

    jantan) dengan sel ovum (gamet betina) dengan membentuk zigot yang mula mendapat23 kromosom daripada ibu bapa masing-masing. Seterusnya, proses pertukaran diantara kromosom daripada ibu dan bapanya berlaku dan menjadi ciri-ciri bakatersendiri, kemudian diwarisi oleh bayi yang akan dilahirkan pada masa kelak. Rajahberikut mengilustrasikan bagaimana proses percantuman dan pertukaran kromosomberlaku dalam proses persenyawaan di antara sel sperma dan sel ovum.27 MAC 2008EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 27 Februari 2009

    Rajah 1: Proses persenyawaan, percantuman dan pertukaran kromosom lelaki danperempuanEDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 28 Februari 2009

    27 MAC Berdasarkan huraian di atas, gen merupakan penentu utama dalam perwarisanciri-ciri perkembangan individu serta sesetengah penyakit ibu bapa. Pengaruh geneticterhadap perkembangan manusia dapat diperhatikan ke atas ciri-ciri perbezaan individudari segi fizikal, mental dan emosi. Setiap individu, kecuali sesetengah kanak-kanakberkembar, mempunyai cirri fizikal, seperti saiz badan, tinggi-rendah, berat-ringan,bentuk dan warna organ deria serta kemahiran fizikal yang unik. Kajian telahmenunjukkan bahawa ciri-ciri fizikal luaran, khasnya warna rambut dan organ deriaadalah diwarisi daripada gen-gen ibu bapa. Kajian ahli-ahli psikologi Galton (1865),Goddard (1890), Newman (1937) dan Shieldo (1962) telah membuktikan bahawa setiapindividu mempunyai kecerdasan dan kebolehan intelek yang berbeza dengan rakansebayanya. Perbezaan kecerdasan di antara individu boleh diperhatikan daripadaprestasi pelajar dalam sesuatu kelas. Kajian ahli-ahli psikologi sering mengaitkan

    perbezaan kecerdasan individu dengan kecerdasan ibu bapa mereka. Biasanya, ibubapa yang cerdas pintar akan melahirkan anak yang juga cerdas pintar. Mengikut kajianahli-ahli psikologi, emosi seseorang individu juga diwarisi daripada baka ibu bapa.Misalnya, ibu bapa yang mempunyai emosi yang kurang stabil dan bersifat pemarahakan melahirkan anak yang agresif dan autokratik. Di samping faktor-faktor sepertikeluarga, rakan sebaya, status sosio-ekonomi, kebudayaan dan kepercayaanmasyarakat, sumber teknologi, guru dan sekolah pula mempengaruhi perkembanganindividu dalam setiap peringkat pertumbuhannya. Institusi keluarga merupakanpengaruh utama terhadap perkembangan manusia. Unsur-unsur institusi keluarga yangpengaruhi perkembangan individu ialah suasana rumah, makanan, asuhan dan statussosio-ekonomi keluarga. Adalah telah diketahui umum, perbezaan suasana rumah,

    makanan, asuhan dan sosio-ekonomi keluarga melahirkan perbezaan individu mengikutperbezaan kadar perkembangannya. Misalnya;

    5.1 Kanak-kanak dilahirkan dalam sebuah rumah yang mesra dan penuh dengankasih sayang akan mengalami perkembangan emosi yang sihat.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 29 Februari 2009

    5.2 Makanan berzat dan seimbang akan membantu kanak-kanakmemperkembangkan jasmaninya dengan sempurna.

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    10/22

    5.3 Kanak-kanak diasuh dan dididik dengan cara yang baik akan mengalamiperkembangan potensi, tingkah laku dan emosi dengan sempurna.

    5.4 Status sosio-ekonomi keluarga yang baik atau tinggi akan membantuperkembangan intelek dan fizikal kanak-kanak ke tahap optimum kerana keluarga iniberupaya memberi makanan yang cukup berzat dan seimbang serta kemudahan

    pendidikan yang sempurna kepada anak-anak mereka.

    Pengaruh rakan sebaya adalah penting dalam perkembangan kanak-kanak, khasnyadari perkembangan intelek, sahsiah, emosi dan sosial. Misalnya; kanak-kanak bergauldengan rakan sebaya yang rajin belajar akan mendorong perkembangan intelek danpotensinya ke tahap optimum. Kanak-kanak yang bersosialisasi dengan rakan sebayayang bersopan santun akan menyerap nilai-nilai murni yang positif daripada mereka.Menurut NAEYC (National Association For the Education of Young Children),perkembangan kognitif kanak-kanak dipengaruhi oleh persekitaran yangmelingkunginya, seperti rumah dan sekolah.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 30 Februari 2009

    6.1 Konsep perkembangan fizikal kanak-kanak;6.2 Prinsip perkembangan fizikal kanak-kanak;6.3 Peringkat-peringkat perkembangan fizikal kanak-kanak;

    EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 31 Februari 2009

    6.1 Konsep Perkembangan Fizikal Kanak-kanak

    (6-12 tahun) Menurut Woolfolk & Margetts (2007), perkembangan fizikal merujukkepada perubahan saiz fizikal, kadar pertumbuhan bahagian-bahagian badan, fungsianggota-anggota badan dan perawakan manusia. Semasa pembesaran kanak-kanakakan mengalami perubahan dalam ketinggian, berat badan, menjadi lebih kuat dandapat melibatkan diri dalam kegiatan fizikal yang lebih kompleks. Perubahan-perubahanini mempengaruhi tingkah laku kanak-kanak secara langsung dan tidak langsung(Hurlock, 1978). Secara langsung, perkembangan fizikal menentukan kebolehan kanak-kanak melakukan sesuatu, misalnya keupayaan mereka bersaing dengan rakan sebayadalam sukan atau permainan. Walaupun bentuk dan saiz tubuh manusia adalah lebihbanyak disebabkan oleh pengaruh-pengaruh bukan kebakaan seperti pemakanan,iklim, senaman dan juga pekerjaan, baka merupakan satu faktor yang mempengaruhiperkembangan aspek fizikal seseorang itu. Biasanya anak-anak daripada ibu bapayang besar badan adalah lebih tinggi dan lebih berat daripada anak-anak ibu bapa yangkecil. Warna kulit, warna mata dan warna rambut juga dipengaruhi oleh trait fenotaip.Umur panjang atau pendeknya juga dipengaruhi oleh faktor persekitaran, tetapipengaruh baka juga memainkan peranan penting. Menurut Buss dan Plomin (1985)

    dalam Ramlah Jantan dan Mahani Razali (2004), kajian mendapati kanak-kanak yangkembar seiras mempunyai persamaan dalam tahap aktiviti, emosi dan kebolehsesuaianberbanding dengan kanak-kanak yang terdiri daripada anak-anak kembar lain uri.Kajian ini membuktikan baka mempunyai pengaruh yang besar ke atas pertumbuhandan perkembangan individu.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 32 Februari 2009

    6.2 Prinsip Perkembangan Fizikal Kanak-kanak

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    11/22

    (6-12 tahun)

    6.2.1 Prinsip asas perkembangan fizikal kanak-kanak adalah seperti berikut:6.2.1.1 Perkembangan bermula daripada kepala hingga kaki bayi.6.2.1.2 Pertumbuhan bermula daripada bahagian tengah badan.

    6.2.1.3 Kebolehan kanak-kanak semakin jelas dan spesifik.6.2.1.4 Aspek perkembangan fizikal pada peringkat yang berbeza.

    6.2.2 Menurut Haliza Hamzah dan Joy N. Samuel (2009), prinsip asasperkembangan fizikal kanak-kanak dihuraikan seperti berikut:

    6.2.2.1 Perkembangan bermula daripada kepala dan beransur ke kaki.

    Selepas kelahiran, saiz kepala seorang bayi berkembang dahulu diikuti denganperkembangan badan, kaki dan tangan. Seorang kanak-kanak dapat mengawalpergerakan kepalanya terlebih dahulu kemudian diikuti dengan lengan dan seterusnyakaki. Seseorang bayi dapat mengawal pergerakan kepala dan ekspresi muka dalam

    masa dua bulan selepas lahir. Dalam beberapa bulan selepas itu, bayi boleh meniarapdan mengangkat badanya menggunakan lengan. Pada usia 6 tahun hingga 12 bulan,bayi tersebut boleh mengawal kakinya, dapat merangkak, berdiri dan seterusnyaberjalan.

    6.2.2.2 Arah perkembangan berlaku daripada tengah badan dan berterusan keluar.

    Perkembangan bermula pada tulang belakang dan menuju ke arah luar badan. Padaperingkat prenatal, jantung dan organ-organ terbentuk dahulu sebelum kaki dan tangan.Otot halus pada jari tangan dan kaki merupakan bahagian akhir perkembangan fizikalbadan. Seorang bayi selepas kelahiran akan cuba mencapai obkel yang dilihatnya

    tetapi gagal kerana masih tidak dapt mengawal otot-otot tnagannya. Selepas beberapabulan, bayi boleh menggunakan kedua-dua tangan untukEDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 33 Februari 2009

    menggengam objek sengan sebelah tangan menggunakan jari tanagan kerana otottangan sudah berkembang.

    6.2.2.3 Kebolehan bayi bertambah jelas dan spesifik.

    Sebagai contoh nya, sekiranya kepala bayi terhantuk sesuatu, bayi akan menangisdengan kuat. Selepas beberapa bulan, jika inseden yang sama berlaku, bayi masihakan menangis tetapai bolah menunjuk kepada kepala yang sakit. Seterusnya, apabilabayi menguasai kebolehan bahasa, bayi akan memberitahu kepalanya sakit.

    6.2.2.4 Aspek berbeza berkembang pada tahap yang berbeza.

    Kaki dan tangan mencapai tahap perkembangan maksimum semasa peringkat remajatetapi bahagian bahu mengambil masa lebih lama. Kreativiti misalnya berkembangdengan cepat dan mencapai tahap maksimum pada peringkat remaja tetapi kebolehanmenaakul berkembang dengan lebih perlahan.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 34 Februari 2009

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    12/22

    6.3 Peringkat-peringkat Perkembangan Fizikal Kanak-kanak (6-12 tahun)

    Kadar pertumbuhan dan perkembangan pada peringkat ini stabil dan tidak begitu pesatjika dibandingkan dengan peringkat-peringkat sebelum ini. Pertumbuhan dan

    perkembangan pada peringkat ini lebih bercorak penambahan kemahiran-kemahiranpsikomotor yang sedia ada. Pada peringkat ini, pertumbuhan gigi kekal bermula dangigi susu akan diganti. Ketinggian kanak-kanak perempuan bertambah pada umur 8sehingga 10 tahun dan mencapai tahap kemuncak pada 12 tahun. Ketinggian kanak-kanak lelaki mula bertambah apabila mereka berumur antara 10 sehingga 12 tahunakan mencapai tahap kemuncak semasa mereka berumur 15 tahun. Pada umumnyakanak-kanak menjadi lebih kurus. Pada umur sebelas tahun apabila kanak-kanakmenghampiri akil baligh, kanak-kanak kelihatan lebih kuat, cepat dan mempunyaikeupayaan untuk fokus kepada aktiviti atau tugas yang diberi kapada mereka.Perkembanagn otot-otot halus, koordinasi mata dan tangan sudah mencukupi untukkanak-kanak menulis dengan lebih kemas, belajr bermain alat-alat muzik seperti piano

    dan biola, menjahit, mengait, membina model, belajar gimnastik, berenang, tenis danolahraga. Kanak-kanak lelaki cenderung kepada permainan lasak misalnya permainandi padang.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 35 Februari 2009

    7.1 Konsep perkembangan kognitif kanak-kanak;7.2 Peringkat operasi konkrit;7.3 Teori perkembangan kognitifJean Piaget;7.4 Teori perkembangan kognitifLev Vygotsky.7.5 Teori-teori metakognisi

    EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 36 Februari 2009

    7.1 Konsep Perkembangan Kognitif Kanak-kanak

    (6-12 tahun) Menurut Haliza Hamzah dan Joy N. Samuel (2009), kemahiran kognitifmerupakan kebolehan individu berfikir, memberi pendapat memahami, mengingatiperkara-perkara yang berlaku di persekitaran masing-masing. Ia melibatkan aktivitimental seperti ingatan, mengketogeri, merancang, menaakul, menyelesaikan masalah,mencipta, berimaginasi dan lain-lain. Kemahiran kognitif penting untuk kelangsunganhidup seseorang individu. Perkembangan kognitif kanak-kanak memberi penekananterhadap pembinaan pemikiran kanak-kanak. Ia berpusat kepada perubahan pemikirankanak-kanak yang berlaku daripada satu peringkat perkembangan kepada yangseterusnya. Mok Soon Sang (2008) menyatakan, maksud kognitif adalah berkaitan

    rapat dengan kognisi, iaitu aktiviti atau proses memperolehi ilmu secara taakulan ataupemikiran melalui deria. Maka perkembangan kognitif kanak-kanak adalah berkaitanrapat dengan perkembangan otaknya serta interaksi sosial, khasnya dengan rakansebaya yang lebih berpengalaman. Dengan perkataan lain, perkembangan kognitifkanak-kanak adalah bergantung kepada perkembangan otak atau sensorimotor (fizikal)serta interaksi dengan orang yang lebih berpengalaman, iaitu perkembangan sosial.Tambahan pula, perkembangan kognitif juga tidak dapat dipisahkan daripadakemahiran berfikir, sesuatu proses pemikiran berlandaskan pengendalian metakognisi.

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    13/22

    Kesimpulannya, perkembangan kognitif kanak-kanak adalah perkembangan otakkanak-kanak tersebut yang membolehkan kanak-kanak tersebut mengenal,membanding beza dan berfikir tentang sesuatu. Ia juga selari dengan perkembanganfizikal dan sosial kanak-kanak tersebut.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 37 Februari 2009

    7.2 Peringkat Operasi Konkrit (6-12 tahun)

    Kanak-kanak peringkat operasi konkrit juga secara beransur-ansur berubah daripadapemikiran egosentrik kepada pemikiran decentered atau objektif (slavin, 1997).Pemikiran decentered membolehkan kanak-kanak memahami bahawa persepsi oranglain berlainan daripada mereka. Contohnya bila seseorang kanak-kanak peringkatoperasi konkrit ditanya, apakah bentuk awan yang dia lihat pada masa itu? Jawapannyamungkin arnab. Sementara kawannya nampak burung dan yang lain jawab pokok. Diadapat menerima jawapan rakan-rakannya kerana dia memahami orang lain masing-masing mempunyai persepsi tersendiri. Satu lagi kebolehan yang diperolehi oleh kanak-kanak peringkat konkrit ialah individu tersebut boleh memikirkan secara serentak

    tentang keseluruhan kumpulan objek dan hubungan di antara subordinate atau sub-kumpulan yang membentuk kumpulan besar tersebut. Kebolehan ini dinamakan 'classinclusion'.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 38 Februari 2009

    7.3 Teori Perkembangan KognitifJean Piaget

    7.3.1 Menurut Jean Piaget, kanak-kanak akan melalui peringkat-peringkatperkembangan kognitif yang sama tetapi pada usia yang berbeza-beza. Beliauberpendapat persekitaran tidak membentuk kognitif kanak-kanak, sebaliknya, kanak-kanak membina pengetahuan mereka secara aktif untuk memahami persekitarannya.Keadaan ini berlaku melalui pelbagai proses penerokaan,

    manipulasi dan menilai persekitaran fizikalnya. Untuk menerangkan dengan lebihlanjut mengenai proses ini, Piaget memperkenalkan 4konsep utama:

    7.3.1.1 Skema (Schema)7.3.1.2 Penyerapan (Assimilation)7.3.1.3 Pengubahsuaian (Accomodation) dan7.3.1.4 Keseimbangan (Equilibrium)

    Skema adalah struktur kognitif atau mental yang membolehkan individu mengurus danmenyesuaikan diri dengan keadaan persekitaran. Skema adalah seperti sebuah kabinetyang menyimpan banyak fail dan setiap fail mewakili satu skema. Apabila seorang bayidilahirkan ia mempunyai skema umum dan semakin bayi itu membesar skema yang

    diperoleh semakin meningkat dan skema itu semakin diperhalusi. Skema adalah prosesmencipta, memperhalus, membuat perubahan, menyusun dan mengurus. Apabilaseorang bayi dilahirkan, skema sedia ada pada bayi itu ialah menghisap susu danmenggenggam. Apa sahaja benda yang dimasukkan ke mulutnya akan dihisapnya.Seperti puting susu atau jari tangan. Bayi berkenaan masih belum dapat membezakanyang mana satu akan mengeluarkan susu atau sebaliknya, kerana hanya ada satusahaja skema iaitu menghisap.

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    14/22

    Asimilasi merupakan proses kognitif di mana seseorang menyatukanmaklumatmaklumat baru atau pengalaman-pengalaman baru ke dalam skema yangsedia ada, iaitu penyerapan (fitting) maklumat baru ke dalam struktur sedia ada.

    Asimilasi berlaku sepanjang masa kerana manusia sentiasa melalui pelbagai maklumatEDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 39 Februari 2009

    dan pengalaman. Keadaan ini boleh disamakan dengan sebuah belon yang semakinmembesar apabila ditiupkan angin ke dalamnya. Oleh itu, perubahan yang berlakuadalah secara kuantitatif atau bukan kualitatif. Akomodasi atau penyesuaian diri danmenghasilkan perubahan kualitatif serta perkembangan skema (development ofschema). Jika maklumat yang diterima sesuai dengan skema yang ada, maka ia akandiserap ke dalam skema, sebaliknya jika maklumat itu tidak sesuai, maka maklumat ituakan ditolak atau diubah atau diubahsuai. Oleh itu, proses penyesuaian diri berlakuapabila skema yang sedia ada diubah suai untuk digabungkan dengan maklumat-maklumat atau pengalaman-pengalaman baru. Peningkatan maklumat dan pengalamanini meningkatkan tahap skema sedia ada. Proses ini berlaku secara berterusansehingga seseorang itu mencapai tahap pemahaman yang stabil dan mantap bagi satu-satu kemahiran tertentu. Keseimbangan akan tercapai apabila seseorang kanak-kanakmenyeimbangkan proses penyerapan dan pengubahsuaian. Contohnya, apabilaseseorang kanak-kanak menerima maklumat baru, ia akan menyerap maklumat itu kedalam skemanya. Sekiranya ia berjaya proses keseimbangan akan tercapai.Sebaliknya, jika ia tidak dapat diserap, maka maklumat itu akan diubahsuai melaluipengubahsuaian skema atau mencipta skema yang baru. Jikalau maklumat baru itudapat disesuaikan, maka tahap keseimbangan akan tercapai. Proses ini berlaku secaraberterusan bermula dari bayi sehingga dewasa. Dari kajian dan pemerhatiannya, Piagetmendapati bahawa perkembangan kognitif kanak-kanak adalah berbeza dan berubahmelalui empat peringkat mengikut perubahan umur mereka. Piaget membahagikanempat peringkat ini sebagai peringkat sensori motor, pra operasi, operasi konkrit danoperasi formal.

    7.3.2 Peringkat Sensori Motor (0 2 tahun)

    Dalam peringkat ini, kanak-kanak mula menggunakan deria motornya untuk memahamidan berinteraksi dengan persekitarannya. Selepas dilahirkan selama dua bulan,seorang bayi sudah boleh membezakan objek-objek di dalam persekitarannya. Kanak-kanak kelihatan mula boleh belajar bahasa dan lambing yang mudah. Kanak-kanakcuba belajar koordinasi di antara deriaEDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 40 Februari 2009

    motor dengan gerakannya serta cuba mengaitkan perkataan-perkataan dengan objek-objek yang dapat dilihat dalam persekitarannya.

    7.3.3 Peringkat Operasi Konkrit (7 12 tahun)

    Kanak-kanak mula memperolehi konsep transformasi, menguasai proses kebalikan danakhirnya mengamati proses songsangan. Di samping itu, kanak-kanak sudah bolehmempelajari lebih daripada satu perkara pada satu masa. Kanak-kanak sudah bolehmemikir secara induktif atau deduktif serta dapat menguasai konsep masa dankelajuan. Bagaimanapun, keupayaan berfikir secara logik masih terbatas kepada konkritsahaja. Mereka masih tidak mempunyai kebolehan untuk berfikir secara abstrak. Olehitu, mereka tidak dapat menyelesaikan masalah yang kompleks. Di dalam peringkat ini,

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    15/22

    kebanyakan aktiviti pembelajaran yang bererti masih bergantung kepada objek-objekkonkrit dan pengalaman secara langsung.

    7.3.4 Peringkat Operasi Formal (selepas 12 tahun)

    Remaja telah boleh berfikir secara abstrak dan boleh menyelesaikan masalah yang

    lebih kompleks. Mereka juga boleh berfikir secara deduktif atau induktif, danmenggunakannya untuk membuktikan teorem atau hukum matematik serta membuatrumusan atau generalisasi daripada aktiviti-aktiviti matematik. Remaja juga bolehmenggunakan simbol-simbol matematik untuk menggambarkan konsep yang abstrak,mengaitkan satu konsep dengan konsep yang lain serta menggunakan logik untukmenyelesaikan masalah matematik.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 41 Februari 2009

    Menurut Piaget, pada peringkat ini kanak-kanak mengalami perkembangan pesatdalam proses operasi kognitif dan mengaplikasi kemahiran ini apabila berfikir tentangobjek, situasi dan orang yang telah mereka lihat. Operasi kognitif adalah aktiviti mentaldalaman yang membolehkan kanak-kanak mengubahsuai dan menyusun semula imejdan simbol dalam membuat rumusan atau keputusan yang logik. Beberapa pemikiranyang beransur-ansur dikuasai oleh kanak-kanak pada peringkat operasi konkrit ini ialahpengekalan terutamanya isipadu dan berat, mengklasifikasi dan mengkategori serta

    juga berupaya membuat perkaitan logik (relational logic). Pengekalan ( conservation )Pengekalan bermaksud memahami bahawa perubahan objek atau susunan tidakmengubah cirinya atau sifatnya. Pengekalan berlaku pada isipadu atau kuantiticecair,berat bahan pepejal seperti plastersin dan nombor. Seperti dalam rajah dibawah, sekiranya ditanya soalan kepada kanak-kanak berusia 7 tahun, bekas A atau B'yang banyak air, dia tentu menjawab B' kerana dia telah memperoleh konseppengekalan isipadu air. Dia juga telah menguasai konsep 'tidak memusat' (decenter)iaitu boleh melihat kaitan tinggi dan lebar bekas air. Dia juga secara mental melakukanproses pembalikan iaitu menuang semula ke dalam bekas A. A dan B adalah 2 gelasyang sama besar diisi kandungan air. Air dalam bekas B dituang dengan air yang samabanyak kepada bekas tinggi iaitu bekas B'EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 42 Februari 2009

    Mengklasifikasi Kanak-kanak peringkat operasi konkrit boleh mengumpul benda-benda mengikut ciri-cirinya ke dalam kategori tertentu. Contohnya pengangkutan daratterdiri daripada kenderaan seperti kereta, lori, van, basikal, motosikal, trak, ambulance.Cirinya beroda 2, 4 atau lebih dan bergerak atas jalan raya. Begitu juga kereta api, LRT,Putera RT yang merupakan pengangkutan darat yang berjalan di atas landasannya.Perkaitan LogikSalah satu kebolehan penting peringkat operasi formal iaitu pemahaman yang lebihbaik tentang perkaitan kuantitatif dan perkaitan logik. Contohnya guru memberi arahan

    "berbaris mengikut ketinggian, dari tinggi ke rendah". Arahan seperti ini mudah difahamioleh mereka yang berada di peringkat operasi konkrit. Mereka telah berkebolehanmembuat persirian secara mental (mental seriation) iaitu kebolehan untuk menyusundalam minda mereka senarai secara siri ketinggian atau berat. Mereka jugaberkebolehan dalam 'transitiviti' iaitu menerangkan perkaitan antara elemen dalamsesuatu senarai. Contohnya, Fadlullah lebih tinggi daripada Redza. Redza pula lebihtinggi daripada Firdaus. Siapakah yang lebih tinggi, Fadlullah atau Redza? Mereka

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    16/22

    yang talah berada di peringkat operasi konkrit akan boleh memberi jawapan yang betuliaitu Fadlullah lebih tinggi daripada Firdaus.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 43 Februari 2009

    7.4 Teori Perkembangan Kognitif Lev Vygotsky7.4.1 Lev Semenovich Vygotsky (1896-1934) merupakan ahli

    psikologi Russia. Beliau mendalami bidang ilmu perubatan dankemudian beralaih kepada pengajian undang-undang dan padamasa yang sama mendalami bidang kesususteraan. Penerbitandan kajian beliau yang mendapat perhatian bertajuk ThePsychology of Art.

    Vygotsky percaya bahawa perkembangan kognitif individu berlaku dlam persekitaransosio budaya yang mempengaruhi tingkah laku dan pemikiran individu. Beliau memberialternatif kapada idea Piaget tentang perkembanagn kognitif kanak-kanak di mana diamenekankan peranan sosial dan budaya dalam perkembangan minda kanak-kanak.Perkambangan mental kanak-kanak terhad disebabkan oleh sistem biologi yang belum

    berkembang dan matang. Menurut Lev Vygotsky dalam Haliza Hamzah dan Joy N.Samuel (2009), pemikiran kanak-kanak berkembang akibat pergaulan dengan oranglain. Baginya, kanak-kanak tidak dapat membina pengetahuannya sendiri melainkandengan interaksi bersama individu-individu di persekitarannya. Perkembangan kognitifberlaku dalam dua peringkat:

    7.4.1.1 Peringkat sosial

    Maklumat atau pengetahuan individu diperolehi melalui interaksi individu denganindividu lain di persekitarannya.

    7.4.1.2 Peringkat individu (peribadi)

    Kebolehan individu menukar maklumat dan pengetahuan yang diperolehi daripadainteraksi sosial kepada kefahaman individu (peribadi). Maklumat yang diperolehi inibileh menukar skemata individu.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 44 Februari 2009

    7.4.2 Zon Perkembangan Proksimal

    HAD ATAS Peringkat kemahiran kanak-kanak yang boleh dicapai dengan bantuanindividu yang lebih mahir. Contohnya: Boleh membuat penambahan angka 1-1000sendiri.

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    17/22

    ZON PERKEMBANGAN PROKSIMAL Contohnya: Membuat penambahanangka 1-1000 dengan bantuan.

    HAD BAWAH Kemahiran yang boleh/telah dicapai sendiri oleh kanak-kanak.Pengetahuan sedia ada kanak-kanak. Contohnya: Kanak-kanak sudah mahirmenambah angka 1-1000.

    7.4.3 Perancah (Scaffolding)

    Bermaksud mengubahsuai tahap sokongan yang diberikan. Menurut Santrock (2007)dalam Haliza Hamzah dan Joy N. Samuel (2009), apabila seseorang pelajarmempelajari kemahiran baru atau kemahiran yang sukar, guru mungkin akan memberibimbingan penuh tetapi pelajar sudah mula memahami, bimbingan yang diberidikurangkan sehingga pelajar boleh menguasai kemahiran tersebut.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 45 Februari 2009

    Menurut Lev Vygotsky dalam Haliza Hamzah dan Joy N. Samuel (2009), selainberkomunikasi denagn orang lain, kanak-kanak sekitar usia 3-7 tahun berkomunikasi

    dengan diri mereka sendiri. Komunikasi ini seterusnya bertukar kepada suara hati ataudorongan pemikiran dewasa kelak. Komunikasi sebegini memberi impak yang positifuntuk kanak-kanak tersebut (Berk & Spuhl, 1995) dalam Haliza Hamzah dan Joy N.Samuel (2009).EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 46 Februari 2009

    7.5 Teori Perkembangan Metakognisi

    Berdasarkan Mok Soon Sang (2008) antara teori matakognisi adalah seperti berikut:7.5.1 Dewey (1910) menghuraikan pemikiran sebagai aktiviti mental dalam

    sesuatu proses untuk menyelesaikan masalah yang dihadapi.7.5.2 Guilford (1967) berpendapat pemikiran merupakan sesuatu jenis

    kibolehan atau keupayaan. Ia mempunyai pelbagai kemahiran berfikir.7.5.3 Teori Roger Sperry (1979) nghuraikan otak manusia yang menggunakan

    bahagian kirinya berfikir secara kritis dan bahagian kanannya berfikir secara kreatif.7.5.4 Mayor (1977) manfsirkan pemikiran sebagai pengelolaan operasi mental

    dalam sistem kognitif dan digunakan untuk menyelesaiakn masalah.7.5.5 Davidoff (1979) melihat pemikiran sebagai penggunaan simbol, gambar,

    perkataan, pengamatan dan konsep. Melalu pemikiran, rangsangan luar yang diterima

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    18/22

    oleh deria akan ditafsirkan dengan peggunakan perkataan atau simbol untukmembentuk konsep terhadap rangsanagn tersebut.

    7.5.6 Beyer (1991) memberi erti pemikiran sebagai operasi mental terhadapinput deria dengan menggunakan maklumat ingatan untuk menaakul, mengadaptasidan mengasimilasikannya dengan tujuan membentuk untuk mencari sesuatu makna.

    7.5.7 Menurut pandangan Islam, pemikiran ialah sesuatu proses ynagmenggunakan minda untuk mencari makna dan penyelesaian terhadap sesuatukeraguan untuk masalah yang tertimbul dengan menggunakan pelbagai cara, membuatpertimbangan dan keputusan serta refleksi yang logikal dan munasabah terhadapproses yang dialami.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 47 Februari 2009

    8.1 Implikasi perkembangan fizikal terhadap proses pengajaran danpembelajaran;

    8.2 Implikasi perkembangan kognitif terhadap proses pengajaran danpembelajaran;

    8.3 Kesimpulan implikasi perkembangan fizikal dan kognitif kanak-kanak (6-12 tahun).EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 48 Februari 2009

    8.1 Implikasi Perkembangan Fizikal kanak-kanak

    (6-12 tahun) Terhadap Pengajaran dan Pembelajaran. Pada peringkat inikanak-kanak boleh diajar bermain alat-alat muzik pada aktiviti-aktiviti seperti melukis.Mereka juga boleh dilibatkan dalam aktiviti permeianan dan latihan-latihan sepertiberenang, gimnastik untuk menguatkan otot, daya tahan serta membina pergerakanyang lebh cekap. Guru boleh menyediakan aktiviti-aktiviti yang lasak untuk kanak-kanaklelaki, misalnya bola sepak dan permainan atau sukan yang sesuai untuk kanak-kanak

    perempuan misalnya bola jaring. Aktiviti senaman dan pemakanan yang sesuai yangperlu siterapkan kapada kanak-kanak. Perbezaan saiz, berat badan dengan rakansebaya, lebih-lebih lagi jika kanak-kanak tersebut terlebih berat badan bolhmenimbulkan masalah sosial dan masalah penyesuaian.

    8.2 Implikasi Perkembangan Kognitif kanak-kanak

    (6-12 tahun) Terhadap Pengajaran dan Pembelajaran. Implikasi daripadateori Jean Piaget.

    8.2.1 Teruskan penggunaan bahan yang konkrit terutamanya untuk mempelajarikemhiran tertentu.

    8.2.2 Memberi peluang kepada pelajar untuk memanipulasi dan menguji objek-

    objek yang diajar.8.2.3 Memastikan pembentangan dan pembacaaan adalah rngkas dan tersusun.8.2.4 Menggunakan contoh-contoh yang sesuai dan berkaitan dengan

    pengalaman pelajar untuk mengajar mereka perkara-perkara yang lebih kompleks.8.2.5 Memperkenalkan soalan-soalan berbentuk penyelesaian masalah yang

    memerlukan pemikiran logik dan analitik.

    Implikasi daripada teori Lev Vygotsky.

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    19/22

    8.2.6 Penilaian perlu difokuskan untuk menentukan Zon PerkembanganProksimal setiap kanak-kanak.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 49 Februari 2009

    8.2.7 Menggunakan Zon Perkembangan Proksimal dalam pengajaran.8.2.8 Menggalakkan bantuan daripada rakan sebaya yang sudah mahir.

    8.2.9 Mengawal dan menggalakkan kanak-kanak bercakap sendiri semasamenyelesaikan sesuatu masalah.8.2.10 Memberi arahan yang bermakna.

    8.3 Kesimpulan Implikasi Perkembangan Fizikal dan Kognitifkanak-kanak (6-12 tahun) Terhadap Pengajaran dan Pembelajaran.

    Faktor-faktor genetik dan persekitaran yang mempengaruhi perkembangan manusiamelahirkan pelajar yang berbeza dari segi jasmani, intelek, emosi dan sosial di antarasatu dengan yang lain. Ini bermakna, setiap pelajar di dalam bilik darjah adalah unikdan berbeza di antara satu sama lain. Oleh itu, guru harus merancang aktiviti

    pengajaran-pembelajaran mengikut kebolehan pelajar. Sehubungan ini, guru harusmenggunakan strategi dan pendekatan yang sesuai seperti aktiviti kumpulan,pemulihan, pengayaan dan sebagainya, untuk melayan pelajar yang berbeza dari segi

    jasmani, intelek, emosi dan sosialnya.Gambar 1: Setiap pelajar mempunyai kebolehan yang berbezaEDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 50 Februari 2009

    Mengikut kajian pakar-pakar pendidik, kanak-kanak pada keseluruhannya mempunyaidaya intelek dan kecerdasan yang rendah serta kurang berkebolehan menerimapendidikan biasa dengan sepenuhnya. Mereka kurang mampu membuat kesimpulandan kurang menghadapi masalah dalam aktiviti pembelajaran mereka. Untukmembantu murid-murid ini mengatasi masalah pembelajaran mereka, program

    pemulihan merupakan satu-satunya aktiviti pengajaran dan pembelajaran yang palingberkesan. Seperti mana yang telah dihuraikan, murid-murid di dalam sesebuah kelasberbeza dari segi intelek, jasmani, rohani, emosi, pengalaman, minat, bakat dansebagainya. Oleh yang demikian, kadar keupayaan mereka belajar juga berbeza. Didalam sesebuah kelas yang mengandungi ramai murid, perbezaan-perbezaan inisememangnya tidak dapat diberi perhatian dan dilayani oleh guru secara penuhnya.Tambahan pula, untuk menghabiskan sukatan pelajaran yang begitu berat, guruterpaksa menggunakan kaedah seluruh kelas dalam aktiviti pengajaran mereka. Dalamkeadaan ini, murid-murid yang mempunyai kebolehan belajar yang rendah tentu tidakboleh menerima apa yang diajarkan oleh guru. Akibatnya, murid-murid ini ketinggalan dibelakang kerana tidak dapat menguasai kemahiran-kemahiran asas yang ditentukan.

    Dalam situasi ini, program pemulihan hendaklah disediakan untuk mereka denganserta-merta supaya masalah-masalah pembelajaran tidak berhimpun hingga keperingkat yang tidak dapat dipulihkan lagi. Murid-murid yang lemah dalam pelajaranmereka memang memerlukan perhatian dan bimbingan guru semasa mereka menjalaniaktiviti pembelajaran dan membuat kerja bertulis. Murid-murid dalam golongan inibiasanya tidak bermotivasi untuk belajar, tidak tahu cara belajar dan caramenyelesaikan masalah di samping tidak berdisiplin semasa belajar. Mereka jugamudah terganggu dan mudah berputus asa. Mereka biasanya kurang cerdas, lambat

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    20/22

    berfikir dan bertindak serta cepat lupa kemahiran atau fakta yang baru dipelajari. Murid-murid ini memang memerlukan banyak perhatian dan bimbingan guru, sama adasecara kumpulan kecil atau secara individu. Justeru itu, program pemulihan haruslahdisediakan untuk membantu mereka mengatasi masalah pembelajaran yang merekahadapi.

    EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 51 Februari 2009 EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 52 Februari 2009

    9. Rumusan/Cadangan

    Pertumbuhan melibatkan aspek fizikal seperti perubahan ketinggian dan saiz badan.Pertumbuhan berlaku secara berperingkat yang selari dengan perkembangan kognitifdan perkembangan sosial. Ia juga dipengaruhi oleh beberapa aspek perubahan.Perkembangan adalah aspek perubahan yang dialami individu dan bersifat kualitatiftetapi jelas berubah melalui peredaran masa. Perubahan tingkah laku berlaku dalamkeadaan yang berterusan dan menerusi peringkat-peringkat kematangan tertentu.Peringkat-peringkat perkembangan membawa perubahan yang menuju ke arah tertentu

    serta dijangkakan. Perkembangan dipengaruhi oleh baka dan persekitaran. Bakamenentukan had perkembangan manakala persekitaran akan membantu individumencapai tahap perkembangan yang maksimum. Perkembangan satu bahagian salingberhubung dengan bahagian yang lain iaitu wujud pertalian nyata antara kematangan

    jasmani dan kematangan mental. Corak perkembangan berbeza-beza di mana semuakanak-kanak mencapai titik perkembangan yang sama pada umur yang sama.Perkembangan berlaku mengikut peringkat iaitu peringkat belum lahir, bayi, kanak-kanak, remaja, dewasa dan seterusnya. Pertumbuhan dan perkembangan fizikal dankognitif kanak-kanak sememangnya harus diberi tumpuan utama kerana kanak-kanakmerupakan insan yang mudah menerima dan menginterpretasikan sesuatu perkaradengan cepat. Sehubungan dengan itu, induksi utama yang wajar menuntun kanak-

    kanak ini adalah ibu bapa dan guru. Ini kerana, mereka merupakan insan paling hampirdengan kanak-kanak tersebut. Tindakan utama yang harus dilakukan ialah membentuksahsiah kanak-kanak tersebut melalui pengajaran nilai-nilai murni untuk menguatkan

    jati diri kanak-kanak. Kanak-kanak ialah individu yang mudah dibentuk. Oleh yangdemikian, untuk memastikan kesinambungan pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak, persekitaran yang positif adalah amat penting untuk melahirkan insan yangcemerlang, gemilang dan terbilang.EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 53 Februari 2009 EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 54 Februari 2009

    Refleksi Ringkasan refleksi:1. Mengenal subjek Perkembangan kanak-kanak;

    2. Mengetahui konsep perkembangan dan pertumbuhan kanak-kanak;3. Boleh membanding beza antara pertumbuhan dan perkembangan;4. Mendalami psikologi kanak-kanak;5. Memantapkan ilmu mengenai kanak-kanak;6. Mempelajari dengan lebih mendalam mengenai kanak-kanak;7. Persediaan untuk peperiksaan.

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    21/22

    Sepanjang proses untuk menyiapakan kerja kursus ini, saya telah berjaya mendapatpelbagai manfaat. Antaranya, saya dapat mengenal subjek perkembangan kanak-kanakdengan lebih terperinci. Saya sebelum ini tidak begitu mengambil berat mengenaisubjek ini berikutan saya menjangkakan bahawa subjek ini tidak perlu dititik beratkan.Selain itu, melalui kerja kursus ini, saya dapat mengetahui konsep perkembangan dan

    pertumbuhan kanak-kanak. Dengan itu, pengetahuan saya terhadap konsep sebenarperkembangan dan pertumbuhan kanak-kanak semakin jelas difahami. Saya juga telahdapat membuat perbandingan antara perkembangan dan pertumbuhan . mengetahuiperbezaannya adalah merupakan perkara yang penting untuk mengenal konsepsebenar yang telah dipelajari. Saya dapat mendalami psikologi kanak-kanak. Sebagaiseorang bakal guru, saya seharusnya memantapkan pengetahuan mengenai psikologikanak-kanak untuk memudahkan sesi pengajaran dan pembelajaran kelak. Selainmendalami psikologi kanak-kanak, kerja kursus ini membantu saya memantapkan ilmupengetahuan mengenai kanak-kanak. Ini adalah penting untuk memastikan bahawabakal guru yang bakal lahir pada mada hadapan adalah guru yang kritir, kreatif daninovatif. Secara tidak langsung, saya mempalajari dengan lebih mendalam mengenai

    kanak-kanak. Ini amat penting untuk persediaan untuk menempuh peperiksaan padaakhir semesta nanti. Berilmu, Beriman dan BertawakalEDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 55 Februari 2009 EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 56 Februari 2009

    Rujukan Haliza Hamzah, Joy N. Samuel, Rafidah Kastawi (2008). PerkembanganKanak-kanakUntukProgram Perguruan Pendidikan Rendah Pengajian Empat Tahun.Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn. Bhd. Kamaruddin Hj. Husin (1996). Sekolahdan Perkembangan Kanak-kanak. Kuala Lumpur : Utusan Publications & DistributorsSdn. Bhd. Mohd Salleh Lebar (1999). Asas PsikologiPerkembangan. Kuala Lumpur :Utusan Publications & Distributors Sdn. Bhd. Mok Soon Sang (2009), Perkembangan

    Kanak-kanak, Penerbitan Multimedia Sdn. Bhd. Noraini bt Tahir, Roszikin bt Zakaria,

    Zainab bt Zakaria (2007).P

    erk

    embangan Kognitif danP

    embelajaran Kana

    k-kana

    k.Kuala Lumpur: Meteor Doc. Sdn. Bhd. Sharifah Alwiah Alsagoff (1992). Psiologi

    Pendidikan 1 Konsep Asas Psikologi dan PsikologiPendidikan, PsikologiPerkembangan. Subang Jaya: Longmanhttp://myschoolnet.ppk.kpm.my/sp_hsp/pra/hk_pra_sek_keb2.pdfhttp://www.utusan.com.my/utusan/archive.asp?y=2005&dt=0501&pub=utusan_malaysia&sec=kesihatan&pg=kn_01.htm&arc=hivehttp://www.utusan.com.my/utusan/archive.asp?y=2007&dt=0403&pub=utusan_malaysia&sec=dalam%5Fnegeri&pg=dn_08.htm&arc=hivehttp://www.utusan.com.my/utusan/archive.asp?y=2007&dt=0405&pub=utusan_malaysia&sec=keluarga&pg=ke_02.htm&arc=hive

  • 8/8/2019 EDU3102 Perkembangan Kanak DOWNLOAD!DOWNLOAD!

    22/22

    EDU3102 Perkembangan Kanak-kanak 57 Februari 2009