„TAJNE SPRAWY PAPIEŻY” XI dorobił się wtedy potomka z czwartą żoną. Aby mgł ją poślubić - choć prawo zezwalało . Tajne sprawy papieży, ^ papieży. ^-----

  • View
    220

  • Download
    2

Embed Size (px)

Text of „TAJNE SPRAWY PAPIEŻY” XI dorobił się wtedy potomka z czwartą żoną. Aby mgł ją...

  • Robert A. Haasler Digitalizacja: Pietka

    TAJNE SPRAWY PAPIEY

    Tytu oryginau: Papes secret cases Edycja polska rozszerzona i uzupeniona Tumaczenie i redakcja: zesp wydawnictwa Okadka: Jan

    Sojka

    ISBN 83-87864-17-X

    Drukarnia Wydawnicza im. W. L. Anczyca S.A. w Krakowie Druk z dostarczonych diapozytyww. arn. 327/99 Digitalizacja: Pietka

  • Zamiast wstpu

    I poznacie prawd, a prawda was wyswobodzi" (J. 8. 32.).

    Przedmowa do wydania polskiego

    Oddajemy do rk Czytelnika ksik specjaln. Specjaln przynajmniej z kilku powodw. Jest ona

    skrtem obszernej - trzytomowej pracy przygotowywanej przez ostatnie 12 lat. W tej monumentalnej

    pracy, szczegowo przedstawiono wane aspekty obyczajowoci dworw papieskich, zwaszcza w

    okresie od V do XVII wieku.

    W dokonanym skrcie z natury rzeczy pominito wiele wtkw i spraw. Cakowicie zrezygnowano

    z przedstawienia aparatu sprawiedliwoci - wiziennictwa, inkwizycji, tortur. Te bowiem sprawy

    przedstawione zostay w interesujcej ksice Vittorio Messoriego Czarne karty Kocioa".

    Zdecydowano take o pominiciu szczegowych opisw wydarze i komentarzy Autora. Ostatecznie

    przygotowano publikacj, ktra a przeadowana jest faktami, wnioski pozostawiajc Czytelnikom.

    Praca powstawaa przez szereg lat. Bibliografia, ktra bya podstaw jej przygotowania liczy ponad

    1000 pozycji. Autor korzystajc z pomocy wielu bibliotek i archiww, dokona konfrontacji

    wikszoci wydawnictw jakie powstay w ostatnich dziesicioleciach. To trudna i porywajca lektura.

    Sporo, zwaszcza w ostatnich latach, ukazao si ksiek przedstawiajcych histori papiestwa i

    papiey. W wikszoci zastosowano jednak metod chronologicznej prezentacji ich yciorysw.

    Metoda zastosowana w tej monografii i jej skrcie jest w tym bogactwie rzadkoci. W niektrych

    rozdziaach tej ksiki zapowiedziane s wydawnictwa, szerzej przedstawiajce opisane wydarzenia.

    Chocia, Autor przedstawi w dokonanym skrcie sprawy i wydarzenia, ktre mona znale take

    w wikszoci wczeniejszych publikacji, to przyjta metoda prezentacji uznana zostaa niemal przez

    wszystkich czytelnikw maszynopisu, recenzentw, redaktorw i wydawcw za wielce prowokujc,

    bulwersujc.

    Ksika w skrconej formie w 1999 roku wydana zostanie w kilku krajach. Oprcz Polski take w

    Czechach, Sowacji, Niemczech, Wielkiej Brytani, Stanach Zjednoczonych i Rosji. Poszerzona wersja

    skierowana zostanie do druku z uwzgldnieniem wszystkich uwag i krytycznych ocen tego wydaw-

    nictwa.

    W uzyskanych opiniach. Autora i wydawcw przestrzegano przed publikacj ksiki, obawiajc si

    niechci i ostrych ocen czci rodowisk. Zawsze zadawano pytania o przyczyn zarwno napisania

    ksiki jak i jej publikacji. Jak czsto bywa w takich przypadkach, rde decyzji naley szuka w

    osobistych dowiadczeniach.

    Zbyt czsto w literaturze opisujcej wydarzenia przywoane w tej ksice stosuje si podwjn

    miar. Usprawiedliwienia niektrych niegodnych czynw innymi zasugami. Autor sam przed laty

    dowiadczy} pouczania przez nowonawrconych" co do oceny postaw spoecznych. Owi

    nowonawrceni" jako cnoty przywoywali takie postawy, ktre jeszcze niedawno, w innej sytuacji

    byy im zupenie obce. A wszystko z powoaniem na odwieczn nauk Kocioa. Myliby si jednak

    kady, ktry chciaby doszukiwa si w tej ksice nuty osobistego rozrachunku. Dowiadczenie

    osobiste byo impulsem do gbokiej, wieloletniej pracy nad poznawaniem trudnych wtkw

    historycznych. Historia papiey i papiestwa jest przy tym zaledwie jednym z kilkunastu tematw.

    Ksika nie jest pisaniem historii od nowa. Jest przypomnieniem. Cakowicie odrzucamy wszelkie

    posdzenia o zakulisowe interesy jakoby przywiecajce Autorowi i wydawcom.

  • Szczeglnie, w adnym wypadku nie byo celem obraanie kogokolwiek. Jestemy wiadomi, e

    znajd si osoby, ktre bd podwaa, dyskredytowa to, co zostao tu napisane. Ciosy krytyki

    skierowane wobec Autora i wydawcw gboko zostay przemylane przed podjciem decyzji o edycji

    ksiki. Wanie dlatego w pierwszej kolejnoci do publikacji skierowana zostaa wersja skrcona.

    Pewnego rodzaju ostrono i asekuracja legy take u podstaw wyboru form dystrybucji ksiki,

    przede wszystkim poprzez sprzeda wysykow. Odrzucamy wreszcie posdzenia o propagandowy

    wymiar

    ksiki. Liczne mity, faszywe twierdzenia obce s inicjatorom tego wydawnictwa. Wierzymy, e

    Czytelnicy obiektywnie przyjm t prac i tym samym zachceni zostan do dalszych samodzielnych

    poszukiwa prawdy. Prawda bowiem was wyzwoli".

    Ksika nie jest wreszcie histori papiey, histori papiestwa, czy te histori Kocioa. Jest z

    natury rzeczy wycznie prezentacj czci faktw z bogatszych dziejw. Jest, jak to nazwa jeden z

    recenzentw homeopatyczn" dawk historii. Wierzymy, e ksika ta nikomu nie zaszkodzi, nikogo

    nie dotknie, niczyich uczu nie obrazi. Niech bdzie - korzystajc z tego medycznego porwnania -

    lekiem, gdy uyta zostaa w minimalnej dawce.

    Autor i wydawcy dzikuj wszystkim osobom i instytucjom, ktre pomagay w przygotowaniu

    tego wydawnictwa. Bibliotekom, pracownikom nauki, tumaczom, redaktorom technicznym, a

    zwaszcza pierwszym jej Czytelnikom. To ich oceny i wyraany czasem strach by podstaw wyboru

    odpowiednich fragmentw obszernej monografii do publikacji oraz stonowania i przystosowania do

    potrzeb polskiego Czytelnika niektrych opisanych faktw. Czas pokae, czy te obawy byy

    uzasadnione.

    luty, marzec J 999 roku.

  • ROZDZIA I

    Siedem kobiet ktre wstrzsny Watykanem

    Zwyko si uwaa, e Watykan, podobnie zreszt jak cay Koci, by i jest domen mczyzn.

    Spr o rol kobiet w Kociele jest rwnie stary, jak historia Kocioa. Na jej kartach pojawiay si

    zawsze kobiety, zapisujc si na nich zarwno gorliw wiar i obron witoci Kocioa, jak i mniej

    chlubnymi postawami.

    W tym rozdziale przypomnimy kilka najbardziej barwnych postaci z owej drugiej grupy.

    Wyprzedzajc ewentualn krytyk tej pracy za niby jednostronny wybr, przypomnimy, e nie jest

    naszym celem przedstawienie tu penej historii Kocioa, lecz spojrzenie na niektre tylko jej karty.

    Zainteresowany signie do innych rde. Jeeli ta ksika zainspiruje go do dodatkowej lektury, do

    gbszego zainteresowania si losami Kocioa - to swoj funkcj wypeni waciwie.

    Pierwsz kobiet, ktra wywara znaczny wpyw na losy kociow lokalnych w Europie, bya

    Petronilla, crka apostoa Piotra i Joanny. Jak chce Klemens Aleksandryjski, Piotr nis zgub onie

    Joannie, ktra podobnie jak on zgin miaa mierci mczesk. Szcztki w. Petronilli odnaleziono

    w katakumbach.

    Papie Stefan II (III) (752-757) obieca krlowi Frankw Pepinowi III, e przekae mu doczesne

    szcztki witej jako relikwie. Ten papieski dar sprawi, e Francj przez kilkanacie wiekw

    nazywano pierworodn cr Kocioa". Papie Pawe I (757-767) ufundowa w Bazylice w. Piotra

    now kaplic, w ktrej umieszczono relikwie w. Petronilli.

    Na dworze papieskim pojawiao si wiele kobiet uznawanych przez Koci za wite. Wrd nich

    byy midzy innymi wite Tarsylia i Emiliana, ciotki papiea Grzegorza I Wielkiego - take

    witego.

    Donios rol odegray wreszcie matki poszczeglnych papiey, czasem ich siostry. Przykadem

    niech bdzie Laodinica Piccolomini, matka papiea Piusa III (1503) i siostra papiea Piusa II(1458-

    1464).

    Tragiczny los spotka rodzin papiea Hadriana II (867-872). Hadrian pochodzi z rzymskiej rodziny

    Colonnw. Nim zosta ksidzem, by onaty. Jego ona Stefania i crka zostay uprowadzone,

    zgwacone i zamordowane w 868 roku przez Eleuteriusza, syna biskupa Orte Arseniusza. Synem

    biskupa Arseniusza, a wic bratem (przyrodnim) mordercy, by Anastazy, zwany Bibliotekarzem,

    kardyna, sekretarz osobisty papiea Hadriana II, a faktycznie zarzdzajcy Kocioem. Anastazy, po

    mierci Leona IV (855), sam przeszo dwa miesice okupowa tron papieski. Wanie Hadrian II

    przywrci Anastazego do ask, oddajc mu wszystkie urzdy i sprowadzajc do Rzymu, by wskutek

    saboci papiea faktycznie rzdzi Kocioem. Wydaje si, e pogoski o wspudziale Anastazego w

    zamordowaniu ony i crki papiea nie s bezpodstawne. Hadrian II mocno przeywa mier bliskich

    mu osb.

    Warto wspomnie i te kobiety, ktre skaday wizyty papieom, wizyty czasem nieco si

    przecigajce Jak chociaby wizyta Krystyny, krlowej Szwecji, w latach 1632-1654, ktra po

    abdykacji przybya do Rzymu, nawrciwszy si na wiar katolick. Paac krlowej Krystyny w

    Rzymie by nie tylko centrum intelektualnym miasta, ale przysparza papieskim gospodarzom nieco

    kopotw natury moralnej. Kuria rzymska wybaczaa Krystynie wiele, liczc, e za jej wstawi-

    ennictwem Szwecja przejdzie na katolicyzm. W kadym razie krlowa duo kosztowaa skarbiec a

    trzech kolejnych papiey: Aleksandra VII, Klemensa IX i Klemensa X. Zaoya w Rzymie sawn

    akademi, ktrej czonkiem by midzy innymi papie Klemens XI, a papie Aleksander VIII wyda

    wielkie sumy ze skarbca papieskiego na zakup wielu manuskryptw i ksigozbiorw Krystyny,

    wzbogacajc tym samym Bibliotek Watykask.

  • Papie Innocenty XII (1691-1700) uroczycie przyj i goci w Rzymie krlow Polski, Mari

    Kazimier, wdow po Janie III Sobieskim. Maria Kazimiera gocia w Rzymie a do roku 1714.

    Poprzestamy na tym wyliczeniu - cho i wspczenie np. za krtkiego pontyfikatu Jana Pawa I

    pojawiy si kobiety - zakonnice, o ktrych warto wspomnie.

    Przyjrzyjmy si nieco dokadniej losom kilku wybranych kobiet najbardziej barwnych. Kolejno

    przypomnimy postaci Teodory Starszej, Marozii, Teodory Modszej, Lukrecji Bor-gii, Olimpii Panfili

    Maidalchini, Franciszki Lehnert - matki Pasqualin