of 69 /69
MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list1 Sadržaj 1. TEHNIČKI OPIS ................................................................................................................. 3 1.1. INSTALACIJA OSVJETLJENJA I UTIČNICA .......................................................................... 3 1.2. INSTALACIJA UZEMLJENJA............................................................................................. 7 1.2.1. Združeno uzemljenje ...................................................................................... 10 1.2.2. Pogonsko uzemljenje ..................................................................................... 12 2. TEHNIČKI USLOVI ........................................................................................................... 19 3. PRORAČUNI .................................................................................................................... 23 3.1. TEHNIČKE MJERE ZAŠTITE EL. INSTALACIJE NISKOG NAPONA DO 1 KV ............................. 23 3.1.1. Zaštita od prekomjernih struja (jus n.b2.743) ............................................... 23 3.1.2. Zaštita od indirektnog dodira(jus n.b2.741) .................................................. 24 3.2. IZBOR PRESJEKA I INSTALACIONIH KABLOVA I PROVODNIKA ............................................ 26 3.2.1. Trajno dozvoljene struje ................................................................................ 26 3.2.2. Najveći dozvoljeni padovi napona ................................................................. 28 3.3. PRORAČUN OSVJETLJENJA.......................................................................................... 30 3.3.1. Proracun radnog osvjetljenja postrojenja ..................................................... 32 3.3.2. Proracun radnog osvjetljenja komandne prostorije ..................................... 34 3.3.3. Proracun pomoćnog osvjetljenja postrojenja ............................................... 36 3.3.4. Proracun pomoćnog osvjetljenja komandne prostorije ............................... 38 3.4. PRORAČUN UZEMLJIVAČA............................................................................................ 40 3.4.1. Specifična otpornost tla ................................................................................. 40 3.4.2. Proračun otpora rasprostiranja uzemljivača ................................................. 40 3.4.3. Proračun napona dodira i koraka .................................................................. 42 3.5. PRORAČUN GROMOBRANSKE INSTALACIJE .................................................................... 44 3.5.1. Određivanje nivoa zaštite gromobranske instalacije.................................... 44 4. PREDMJER I PREDRAČUN............................................................................................. 48 4.1. ENERGETSKA INSTALACIJA I INSTALACIJA RASVJETE...................................................... 48 4.1.1. Razvodna tabla ............................................................................................... 48 4.1.2. Napojni i signalni vodovi ............................................................................... 51 4.1.3. Instalacije opšte rasvjete ............................................................................... 51 4.1.4. Instalacija priključnica ................................................................................... 53 4.1.5. Transport i montaža ....................................................................................... 54 4.2. UZEMLJENJE TRAFOSTANICE ....................................................................................... 55 4.2.1. Temeljni i spoljni uzemljivač.......................................................................... 55 4.2.2. Unutrašnje uzemljenje ................................................................................... 56 4.2.3. Izjednačenje potencijala u objektu ............................................................... 57 4.2.4. Transport i montaža ....................................................................................... 58 4.3. GROMOBRANSKA INSTALACIJA .................................................................................... 59 4.3.1. Materijal .......................................................................................................... 59 4.3.2. Transport i montaža ....................................................................................... 59 4.4. SPOLJNO OSVJETLJENJE............................................................................................. 60 4.4.1. Materijal .......................................................................................................... 60 4.4.2. Transport i montaža ....................................................................................... 60 4.5. REKAPITULACIJA TROŠKOVA ....................................................................................... 61 5. PRILOG O ZAŠTITI NA RADU ......................................................................................... 62 5.1. UVOD ........................................................................................................................ 62 5.2. NAMJENA OBJEKTA .................................................................................................... 63

NN Instalacije

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Niski Napon

Citation preview

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list1

    Sadraj

    1. TEHNIKI OPIS ................................................................................................................. 3 1.1. INSTALACIJA OSVJETLJENJA I UTINICA .......................................................................... 3 1.2. INSTALACIJA UZEMLJENJA ............................................................................................. 7

    1.2.1. Zdrueno uzemljenje ...................................................................................... 10 1.2.2. Pogonsko uzemljenje ..................................................................................... 12

    2. TEHNIKI USLOVI ........................................................................................................... 19 3. PRORAUNI .................................................................................................................... 23

    3.1. TEHNIKE MJERE ZATITE EL. INSTALACIJE NISKOG NAPONA DO 1 KV ............................. 23 3.1.1. Zatita od prekomjernih struja (jus n.b2.743) ............................................... 23 3.1.2. Zatita od indirektnog dodira(jus n.b2.741) .................................................. 24

    3.2. IZBOR PRESJEKA I INSTALACIONIH KABLOVA I PROVODNIKA ............................................ 26 3.2.1. Trajno dozvoljene struje ................................................................................ 26 3.2.2. Najvei dozvoljeni padovi napona ................................................................. 28

    3.3. PRORAUN OSVJETLJENJA .......................................................................................... 30 3.3.1. Proracun radnog osvjetljenja postrojenja ..................................................... 32 3.3.2. Proracun radnog osvjetljenja komandne prostorije ..................................... 34 3.3.3. Proracun pomonog osvjetljenja postrojenja ............................................... 36 3.3.4. Proracun pomonog osvjetljenja komandne prostorije ............................... 38

    3.4. PRORAUN UZEMLJIVAA ............................................................................................ 40 3.4.1. Specifina otpornost tla ................................................................................. 40 3.4.2. Proraun otpora rasprostiranja uzemljivaa ................................................. 40 3.4.3. Proraun napona dodira i koraka .................................................................. 42

    3.5. PRORAUN GROMOBRANSKE INSTALACIJE .................................................................... 44 3.5.1. Odreivanje nivoa zatite gromobranske instalacije .................................... 44

    4. PREDMJER I PREDRAUN ............................................................................................. 48 4.1. ENERGETSKA INSTALACIJA I INSTALACIJA RASVJETE ...................................................... 48

    4.1.1. Razvodna tabla ............................................................................................... 48 4.1.2. Napojni i signalni vodovi ............................................................................... 51 4.1.3. Instalacije opte rasvjete ............................................................................... 51 4.1.4. Instalacija prikljunica ................................................................................... 53 4.1.5. Transport i montaa ....................................................................................... 54

    4.2. UZEMLJENJE TRAFOSTANICE ....................................................................................... 55 4.2.1. Temeljni i spoljni uzemljiva .......................................................................... 55 4.2.2. Unutranje uzemljenje ................................................................................... 56 4.2.3. Izjednaenje potencijala u objektu ............................................................... 57 4.2.4. Transport i montaa ....................................................................................... 58

    4.3. GROMOBRANSKA INSTALACIJA .................................................................................... 59 4.3.1. Materijal .......................................................................................................... 59 4.3.2. Transport i montaa ....................................................................................... 59

    4.4. SPOLJNO OSVJETLJENJE ............................................................................................. 60 4.4.1. Materijal .......................................................................................................... 60 4.4.2. Transport i montaa ....................................................................................... 60

    4.5. REKAPITULACIJA TROKOVA ....................................................................................... 61 5. PRILOG O ZATITI NA RADU ......................................................................................... 62

    5.1. UVOD ........................................................................................................................ 62 5.2. NAMJENA OBJEKTA .................................................................................................... 63

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list2

    5.3. OBRADA PRILOGA ...................................................................................................... 63 5.4. OPASNOSTI KOJE MOGU NASTATI U OBJEKTU, MJERE ZA SPREAVANJE NJIHOVOG NASTANKA I MJERE ZA NJNIHOVO OTKLANJANJE ......................................................................... 64

    5.4.1. Opasnost od direktnog dodira djelova pod naponom .................................. 64 5.4.2. Opasnost od previsokog napona dodira i koraka ......................................... 64 5.4.3. Opasnost od dejstva elektrinog luka ........................................................... 65 5.4.4. Opasnost od dejstva termikih i elektromagnetnih sila pri ratkom spoju ... 65 5.4.5. Ostale mjere za spreavanje nastanka opasnosti i materijalne tete .......... 65

    5.5. IZJAVA O PRIMIJENJENIM MJERAMA ZATITE NA RADU .................................................... 67 6. PRILOG ZATITE OD POARA .......................................................................................... 68

    6.1. PRIMIJENJENI PROPISI ..................................................................................................... 68 6.2. LOKACIJA TRAFOSTANICE ................................................................................................ 68 6.3. OPASNOST OD POARA ................................................................................................... 68 6.4. OSNOVNA KONCEPCIJA MJERA ZATITE OD POARA ......................................................... 69

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list3

    1. TEHNIKI OPIS

    Predmet ovog dijela projekta je izrada elektrinstalacija utinica, rasvjete, uzemljenja i interfona u komandno-pogonskoj zgradi u TS 35/6 kV "Potrlica" za potrebe Rudnika uglja Pljevlja.

    1.1. Instalacija osvjetljenja i utinica

    Instalacija osvjetljenja obuhvata opte, radno osvjetljenje i pomono svijetlo (NS). Unutranje osvjetljenje u prostoriji razvodnog postrojenja se izvodi pomou svjetiljki: 2x28 W 4x14 W Izvedbe IP 65 Predvieno osvjetljenje zadovoljie zahtjeve po preporukama, za osvjetljenje prostorija trafostanice (75lux za komandne hodnike i limom oklopljena postrojenja, odnosno 200lux za komandne prostorije. Sigurnosno (pomono) osvjetljenje izvodi se sa 7 svjetiljki inkadescentnim izvorom 60W, 110V DC, IP65, postavljenih u postrojenju 35 kV i 6 kV, komandnoj prostoriji i iznad svakih vrata unutar zgrade. Predvieno osvjetljenje zadovoljie zahtjeve po preporukama, za pomono osvjetljenje prostorija trafostanice (0.5lux za glavne prolaze, 2lux za najvanija radna mjesta). Za nuno osvjetljenje su predviene svjetiljke tipa "Topacco - PA" za sijalice sa metalnim vlaknom snage 60 W i sijalinim grlom E27. Visina radnog osvjetljaja pri proraunu je standardno odbrana na hr=0.75m od poda. Radno osvjetljenje je predvieno uglavnom sa fluoroscentnim svjetiljkama jer su ekonominije i predviene su svjetiljke 2x28 i 4x14 W za nadgradnju na plafon. Kompletan proraun osvjetljenja dat je u prilogu. U

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list4

    kablovskom prostoru su predviene vodozaptivne svjetiljke sa sijalicama. Takoe, za osvjetljenje trafoboksova i prostora ispred ulaznih vrata u objekat predviene su vodozaptivne svjetiljke sa fluo sijalicama. Svjetiljke u trafo boksovima postaviti na visini 3m od trotoara, a svjetiljke iznad vrata postaviti na 15 cm iznad okvira vrata. Spoljanje osvjetljenje trafostanice izvedeno je sa 9 svjetiljki sa svjetlosnim izvorom natrijum visokog pritiska snage 150 W, postavljenim na fasadi zgrade na visini 5m.Kompletan razvod za upravljanje spoljnim osvjetljenjem se nalazi u GRT u komanndoj zgradi iz kojeg izlazi kabl za napajanje svjetiljki i ide do prikljunih ploa spoljne rasvjete.Spoljna elektrina instalacija prikljuena je kablom PP00 3x2.5mm2 Instalacija osvjetljenja izvee se provodnicima PP/Y 3x1.5mm2. Kompletna instalacija se izvodi polaganjem pod malter. U montanim graevinskim elementima zidova blagovremeno poloiti cijevi za kablove i ostaviti rupe za instalacione prekidae i utinice. Jednu cijev odnosno crijevo predvidjeti za polaganje samo jednog kabla. Prekidai za osvjetljenje se ugrauju na 1.5 m od poda. U objektu su predviene monofazne i trofazne uko utinice za razliite prenosne aparate. Instalaciju monofaznih uko utinica izvesti kablovima PP/Y 3x2.5mm2. Monofazne uko prikljunice montiraju se na 0.5 m od poda, a za klima ureaje na 2.2m od poda. Utinice se montiraju na visini 0.5m od poda, pod malter. Predvieni su posebni strujni krugovi kojima e se napajati invertorski klima ureaji, koje treba montirati u komandnoj (1 ureaj) i pogonskoj prostoriji (1 ureaj). Razvod instalacije e se izvriti iz glavnog razvodnog ormana izraenog od dva puta dekapiranog lima za ugradnju u zid u zatiti IP 44. Vrata se zatvaraju cilindrinom bravicom. U GRO se ugrauje oprema prema jednopolnoj emi i predmjeru. Svi automatski osigurai su B karakteristike djelovanja. Ispod osiguraa napisati koje strujno kolo tite. Uvode provodnika i kablova izvesti kroz odgovarajue bakelitne uvodnice. U GRO se spaja nulti i zatitni vod, preko odgovarajuih sabirnica (ina), a za fazne vodove preko odgovarajuioh rednih

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list5

    stezaljki. Zatitnu sabirnicu spojiti na temeljni uzemljiva odnosno prstenasti uzemljivaa koji se nalazi u kablovskom kanalu P/F 25mm2. Vrata ormana i kuita povezati bakarnom pletenicom presjeka minimalno 16mm2. Elektro prikljuak je predvien iz ormara razvoda naizmjeninog napona, odnosno, iz ormana sopstvene potronje kablom PP-Y 4x35mm2. Zatitnu i nultu sabirnicu spojiti u GRO ormanu i oznaiti da je sistem zatite nulovanje. U okviru elektrine instalacije NN u zgradi TS predviena je montaa i postavljanje slijedee instalacione opreme i materijala:

    a) Prikljunica b) Instalacioni prekidai c) Instalacioni provodnici d) Razvodne kutije e) Elektrini aparati

    a) Prikljunice

    Za prikljuak raznih elektrinih aparata naizmjeninog napona 400 V i 230 V, 50 Hz kao to su TA pei, elektrini bojleri za vodu, razne elektrine alatke, prenosne svjetiljke i dr., predviene su odgovarajue prikljunice. Prema vrsti predviene su dvopolne (monofazne "uko" prikljunice 16A, 250 V, 50 Hz (L,N) i sa kontaktom za zatitno uzemljenje (PE).

    Prema mjestu i nainu ugradnje: Za suve prostorije Za vlane prostorije (IP 54) Za ugradnju u zid

    Sve prikljunice ugraditi na visini 0.5 m od poda, sem prikljunice za klima ureaje koje montiraju na 2.2 m od poda.

    b) Instalacioni prekidai

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list6

    Za ukljuivanje i iskljuivanje strujnih krugova elektrinog osvjetljenja predvieni su odgovarajui instalacioni prekidai. Prema vrsti prekidaa predvieni su:

    Jednopolni obini Dvopolni

    Prema mjestu i nainu ugradnje: Za suve prostorije Za ugradnju u zid

    Sve prekidae ugraditi na visinu 1.5 m od poda. c) Instalacioni kablovi i provodnici Za elektrinu instalaciju NN u zgradi TS predvieni su kablovi i instalacioni provodnici tipa PP-Y sa izolacijom i platom od PVC mase, odgovarajueg presjeka provodnika i broja ila. Provodnici se polau na zid pod malter, horizontalno na visini minimalno 2.0m od poda i vertikalno min. 0.15m od ivice otvora ili zidova. Svi kablovi i instalacioni provodnici moraju biti u skladu sa vaeim standardima:

    JUS N.C3.220 (za instalacione provodnike tipa PP-Y)

    d) Razvodne kutije Za grananje i elektrino povezivanje instalacionih provodnika predviene su odgovarajue instalacione razvodne kutije:

    60mm, 78mm, 100x100mm za suve prostorije i 80x80mm (IP54) za vlane prostorije.

    U zavisnosti od mjesta i naina ugradnje predviene su: Za suve prostorije Za vlane prostorije (IP 54) Za ugradnju u zid

    Sve razvodne kutije montirati na visini min. 2.0m od poda.

    e) Elektrini aparati

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list7

    U sklopu elektrinih instalacije predviena je ugradnja slijedeih elektrinih aparata:

    Invertorski klima ureaj

    1.2. Instalacija uzemljenja

    Prema JUS N.B2.754 svaki objekat treba da ima sprovedene mjere zatitnog uzemljenja i mjere za izjednaavanje potencijala. Kao sistem zatite od previsokog napona dodira primijenjen je TN-C sistem. Kao dopunska zatitna mjera sprovodi se dovoenje svih metalnih djelova objekta na isti potencijal izradom unutranjeg uzemljenja. Unutranje uzemljenje e se izvesti FeZn trakom 25x4mm i provodnikom P/F 16mm2. Provodnik (ue) 16mm2 poloie se po trasama kako je dato u grafikom dijelu projekta, a od njega se vre prikljuivanja metalnih elemenata ramova vrata i prozora, penjalica i ormana, bakarnom pletenicom na koju se stavi bakarna papuica. U kablovskom prostoru ispod prostorije gdje je smjeten razvod 35 kV i 6 kV poloie se trake FeZn 25x4mm na koje e se povezati elije, nosai kablova i kablovski regali. Traka za uzemljenje regala se polae du trase regala i povezuje se sa svakim elementom regala pomou ploica ukrsnog komada i dva vijka. Izmeu trake i regala postavlja se olovna podloka da bi se obezbijedila dobra veza. Na uzemljenje spojie se fabriki izvedeni zavreci za uzemljenje elija 35 kV i 6 kV preko bakarnog ueta 50mm2 koje je poloeno trasama kako je dato u grafikom dijelu projekta. Bakarnim uetom spojie se ormani sopstvene potronje - ormani kunog transformatora, naizmjeninog i jednosmjernog napona. Bakarno ue Cu 50mm2 se polae sa sabinog voda izvedenog Fe/Zn 25x4mm trakom, na koji se spaja ukrsnim komadom ue-traka dimenzija 60mm, kroz zid i betonsku plou do fabriki izvedenih zavrtnjeva na odreenom ormanu.

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list8

    Na uzemljenje spojiti e se i sve metalne mase u trafo boksovima (transformatori, konzole, ine za noenje transformatora, metalna ograda boksova itd. (sve metalne mase koje u normalnom pogonu nijesu pod napon). Uzemljenje trafostanice sastoji se od uzemljivaa u polju i uzemljivake instalacije u zgradi. Prema pravilniku o tehnikim normativima za uzemljenje elektroenergetskih postrojenja nazivnog napona iznad 1000 V(Sl.list SRJ br. 61/95) u ovom objektu treba razlikovati slijedea uzemljenja:

    a) Zatitno uzemljenje Zatitno uzemljenje postrojenja 35 kV Zatitno uzemljenje postrojenja 6kV Zatitno uzemljenje postrojenja 0.4 kV

    b) pogonsko uzemljenje Pogonsko uzemljenje postrojenja 6 kV pogonsko uzemljenje postrojenja 0.4 kV

    c) gromobransko uzemljenje d) uzemljenje ograde TS. U TS je predvieno zdrueno uzemljenje koje je istovremeno zatitno i radno uzemljenje postrojenja visokog napona, zatitno i radno uzemljenje postrojenja niskog napona i gromobransko uzemljenje.

    Odreivanje materijala i presjeka uzemljivaa

    Za uzemljenje trafostanice predvieno je zdrueno uzemljenje koje se sastoji od temeljnog uzemljivaa i dvije spoljne konture uzemljivaa.

    Temeljni uzemljiva je izveden elinom vrue pocinanom trakom Fe/Zn 25x4mm i na vie mjesta je povezan sa spoljnom konturom i sabirnim vodom za izjednaenje potencijala unutar transformatorske stanice. Na taj nain je izvreno izjednaenje potencija i unutar i oko transformatorske stanice.

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list9

    Spoljne konture uzemljivaa su izvedene bakarnim uetom presjeka Cu 50 mm2. Sabirni vod za izjednaenje potencijala unutar trafostanice izveden je elinom pocinkovanom trakom presjeka 25x4mm sa slojem cinka najmanje debljine 70m. Na njega su povezani svi djelovi u zgradi koji u normalnom pogonu nijesu pod napon. Toplotno dimenzionisanje provodnika u sistemu uzemljenja sprovodi se, na osnovu lana 11 navedenog Pravilnika, na osnovu izraza za sluaj automatskog ponovnog ukljuenja:

    =

    =

    n

    jjj tIq k

    1

    2

    min

    gdje je: Ij - ukupna struja jednopolnog dozemnog kratkog spoja u kA, u intervalu j tj - trajanje vremenskog intervala j, u s, n - broj vremenskih intervala k - sainilac koji zavisi od materijala provodnika i za elik iznosi 6.25

    Kao mjerodavan iznos ukupne struje jednopolnog dozemnog kratkog spoja prema kome se dimenzionie uzemljiva trafostanice 35/10 kV, uzima se podatak naveden u projektnom zadatku, iznosi 300 A. Trajanje vremenskog intervala odreeno je vremenom iskljuenja poslije 1s, koje se ponavlja nakon beznaponske pauze automatskog ponovnog ukljuenja od 1s. Prema tome minimalni presjek provodnika u sistemu uzemljenja iznosi:

    =+= 1115 3.03.0 22minq 6.36 mm2 za elik

    =+= 1115 3.03.0 22minq 2.65 mm2 za bakar Odabrani presjeci provodnika u sistemu uzemljenja sa bakarnim uetom presjeka 50 mm2 i elinom pocinkovanom trakom presjeka 25x4mm zadovoljavaju na termika naprezanja.

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list10

    Nain izvoenja uzemljivaa

    Bakarno ue za zatitni uzemljiva treba polagati iskljuivo na slijedei nain: 1. Rov za ue treba iskopati 15 cm vie od dubine na koju se polae ue (0.8m+0.15m). 2. U iskopani rov nasuti sloj isitnjene zemlje dobre specifine provodnosti. 3. Na sloj zemlje poloiti bakarno ue. 4. Preko ueta nasuti drugi sloj zemlje debljine 15 cm. 5. Dobro nabiti nasutu zemlju 6. Zatrpati rov Na ovaj nain e se smanjiti prelazni otpor ue - zemlja loe provodnosti, a time i ukupan prelazni otpor uzemljivaa.

    1.2.1. Zdrueno uzemljenje

    Zdrueno uzemljenje trafostanice izvodi se tako da se izvede zatitni uzemljiva i na njega veu svi metalni djelovi visokonaponskih i niskonaponskih ureaja koji u normalnom pogonu nijesu pod naponom: kuita energetskih transformatora, metalni platovi kablova, elektrine zatite i armatura kablova, sekundarna strujna kola mjernih transformatora, neutralni provodnici energetskih transformatora za kunu potronju, odvodnici prenapona, zatitni provodnici nadzemnih vodova koji ulaze u trafostanicu, zemljovodi gromobranske inatalacije, cjevovodi, limene konstrukcije ormana zatite i upravljanja, elija, kao i svi ostali metalni djelovi opreme i aparata koji u normalnom pogonu nijesu pod napon. Uzemljiva zdruenog uzemljenja ine:

    - Temeljni uzemljiva sa zemljovodovima, od Fe/Zn trake 25x4 mm, poloene u temelj objekta;

    - prva kontura: Cu ue 50mm se postavlja na 1m od objekta na dubini 0,8 m, tamo gdje to dozvoljava geometrija postrojenja;

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list11

    - druga kontura: Cu ue 50mm se postavlja na cca 4m od prve konture. Kontura je sabirni vod za uzemljenje, koji formiraju pravougaona okca, sa stranicama 36m.

    - uzemljiva ograde; Cu ue 50mm postavljeno je sa spoljne strane na rastojanju 1m od ograde na dubini 0,5m. Ovo ue je istovremeno i prva kontura za uzemljenje objekta. Uzemljiva ograde je na svakih 20m povezan sa ogradom, i dalje sa zdruenim uzemljenjem TS-a.

    Temeljni uzemljiva objekta je u sklopu konstrukcije objekta i povezan je sa spoljanjim prstenom uzemljivaa koji je na rastojanju 1m od objekta, na dubini 0,8m.

    Uzemljivai moraju da budu galvanski spojeni meusobno i sa zemljovodima zavarivanjem, pomou vijaka ili pomou stezaljki. Ako je spajanje izvedeno samo jednim vijkom, taj vijak mora da bude najmanje M10. Kod uadi koriste se kompresioni spojevi. Svi podzemni spojevi moraju da se zatite od prodora vlage i korozije zalivanjem bitumenom preko vijaka ili stezaljki. Prikljuak uzemljivaa na nosae aparata izvesti dvostruko u obliku ome na visini od 30 cm od zemlje. Zavrtnje za uzemljenje opreme povezati Cu uetom 50 mm2 na gvozdene konstrukcije nosaa, a prikljuak izvesti papuicom. Predvieno je uzemljenje tj. povezivanje postojee kapije postrojenja na uzemljiva zdruenog uzemljenja Bakarnom pletenicom 25 mm2. Sve metalne cijevi i omotai kablova koji su poloeni u zemlju su spojeni na uzemljiva Uzemljivai moraju biti galvanski spojeni meusobno i sa zemljovodima. Spojevi se izvode zavarivanjem, standardnim ukrsnim komadima, kompresionim strujnim stezaljkama za ue Cu 50mm2 ili pomou vijaka M10. Svi podzemni spojevi moraju biti zatieni od vlage. Princip povezivanja ureaja i opreme na sabirni vod je paralelna veza, tako da se demontiranjem jednog ureaja ne naruava cjelina sistema uzemljenja.

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list12

    1.2.2. Pogonsko uzemljenje

    Neutralna taka 6 kV energetskog trafoa 35/10 kV uzemljuje se u ovoj fazi investicije preko otpornika 20 radi ogranienja struje na 300A. Neutralna taka 0.4 kV energetskog trafoa 10/0.4kV se uzemljuje direktno na uzemljiva TS. Na sabirni vod spojiti zatitno i radno uzemljenje transformatora 10/0,4 kV (sopstvena potronja) i transformatora 35/10kV.

    Instalacija za izjednaenje potencijala

    Instalacija za izjednaenje potencijala projektovana elinom pocinkovanom trakom Fe/Zn 25x4 mm, JUS N.B4.901. Projekat uzemljenja je u skladu sa vaeim zahtjevima iz Pravilnika o tehnikim normativima za uzemljenja elektroenergetskih postrojenja nazivnog napona iznad 1000V (Sl.list SRJ br. 61/95). Osnovni prsten, sabirni vod postavljen je po zidovima objekta u kablovskog prostora na nosaima. Sa uzemljivaem, osnovni prsten je povezan preko ispitnih spojnica. Povezivanje aparata u elijama i djelovima metalne konstrukcije izvriti prilikom montae u fabrici, a komplet elije bakarnim uetom Cu 50mm2 povezati na osnovni prsten u postrojenju. Na sabirni vod povezati i ostalu opremu u TS, relejne ormane, kablovske glave, provodne ploe i sl. Princip povezivanja ureaja i opreme na sabirni vod je paralelna veza, tako da se demontiranjem jednog ureaja ne naruava cjelina sistema uzemljenja. Ureaji u ormanima elija i ormanima za upravljanje i kontrolu su bakarnim papuicama i provodnikom tipa P/F spojeni na metalnu konstrukciju ormana, odnosno elije, a dalje trakom na sabirni vod.

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list13

    Na sabirni vod spojiti zatitno i radno uzemljenje transformatora 10/0,4 kV (sopstvena potronja). Na sabirni vod za izjednaenje potencijala povezati sve metalne djelove u objektu, koji u normalnom radu TS nisu pod naponom, a u sluaju kvara mogu doi pod napon kao to su metalna vrata, prozori, opivke kanala za polaganje kablova i sl. Ovo izvesti sa izolovanim Cu provodnikom od 16mm2.

    Uzemljenje odvodnika prenapona predvieno je uetom preseka Cu 50 mm, a nosaa aparata trakom 25 x 4 mm i preko ispitnih spojnica i zemnog uvodnika, traka 25 x 4 mm povezano direktno na temeljni uzemljiva. Zakljuak: Po zavrenim radovima, prije putanja TS u pogon potrebno je izvriti potrebna mjerenja prelaznog otpora uzemljivaa do najudaljenijeg objekta koji je povezan na sabirnicu za izjednaavanje potencijala (taj otpor ne smije prei 1 ), i napona dodira u skladu sa Pravilnikom o tehnikim normativima za uzemljenja elektroenergetskih postrojenja nazivnog napona iznad 1000 V ( Sl. list SRJ br. 61/95 ). Ako se ne dobiju zadovoljavajui rezultati izvriti poboljanje uzemljivaa prema pravilniku, dok se ne postignu propisane vrijednosti, a u krajnjem sluaju predvidjeti mjere zatitnog izolovanja tla oko TS i energetskih transformatora.

    Gromobransko uzemljenje U cilju zatite TS od atmosferskog pranjenja predvieno je izvoenje gromobranske instalacije. Instalacija gromobrana predviena je klasino (Faradejev kavez). Kao hvataljka koristi se pocinana traka po slemenu krova (najisturenijim djelovima krova) i limeni opivni krovni pokriva. Na instalaciju su povezani oluci i slivnici, metalne mase na objektu (metalna bravarija i sl.). Na odvodima-spustovima, postavljeni su ispitni spojevi preko kojih je trakom 25x4 mm (zemni uvodnik) ostvarena veza sa temeljnim uzemljivaem. Detalji izvoenja gromobranskih instalacija dati su na crteima list broj. 16 i 17

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list14

    Poto se svi odvodi gromobranske instalacije zgrade i postrojenja nalaze u ogradi trafostanice, nije potrebno predviati poseban gromobranski uzemljiva ve se oni prikljuuju na uzemljiva postrojenja prema lanu 34 navedenog Pravilnika.

    Uzemljivaka instalacija zgrade TS

    Uzemljivaka instalacija sastoji se od sabirnih zemljovoda, zemljovoda za prikljuak aparata, kao i ostalih metalnih djelova na sabirni zemljovod za prikljuak sabirnih zemljovoda uzemljivaa. Uzemljivaka instalacija u zgradi je od bakarnog pletenice presjeka 50mm2 i pocinkovane eline trake presjeka 25x4mm Sastavni dio uzemljivake instalacije je takoe i betonska armatura koja se postavlja u podu zgrade. Plan uzemljivake instalacije dat je na crteima u prilogu. Tokom izrade instalacije izvoa moe odstupati od datog plana samo uz prethodnu konsultaciju i pisanu saglasnost Odgovornog projektanta i nadzornog organa. Svi spojevi uzemljivake instalacije sa uzemljivaem moraju biti izvedeni standardnim ukrsnim komadima.

    Uzemljenje energetskog transformatora

    Metalni djelovi energetskog transformatora se moraju direktno spojiti sa uzemljivaem, obzirom da se ne primjenjuje kotlovska zatita transformatora, po istom principu kao i ostali aparati visokog napona.

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list15

    Uzemljavanje srednjenaponskih aparata

    Metalni djelovi svih srednjenaponskih aparata u postrojenju 10 kV i 35 kV koji u normalnom pogonu nijesu pod napon moraju se pouzdano i efikasno uzemljiti.

    Prikljuak eline konstrukcije na uzemljiva

    Privrivanje uzemljenja na elinu konstrukciju izvesti preko odgovarajue rupe na elinoj konstrukciji i zavrtnja za privrenje. Sva prikljuna mjesta na elinoj konstrukciji zatititi od korozije odgovarajuim zatitnim premazom.

    Uzemljenje kola kune potronje 0.4 kV

    U instalacijama koje se napajaju iz transformatora 10/0.4 kV kune potronje zatita od previsokog napona dodira izvedena je nulovanjem. Radna nula 0.4 kV kunog transfromatora vezuje se na uzemljivaku instalaciju trafostanice.

    Uzemljenje armature zgrade

    U okviru graevinskih radova na zgradi postrojenja 35 kV predviena je izrada temeljnog uzemljivaa od elien vrue pocinane trake presjeka Fe/Zn 25x4mm u vidu prstena koja se polae u temeljnu gredu zajedno sa armaturom. U stubovima betonske konstrukcije predvieni vertikalni odvodi od Fe/Zn trake 25x4mm koja se polae zajedno sa armaturom i koja je u galvanskoj vezi sa temeljnim uzemljivaem. U betonskom podu zgrade postrojenja 35 kV obavezno izvriti pouzdano galvansko spajanje zavarivanjem armature tako da rastojanje izmeu zavarenih taaka nije vee od 1.0m.

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list16

    Uzemljenje ograde TS

    Metalna ograda trafostanice uzemljuje se vezivanjem na zajedniki uzemljiva za oblikovanje potencijala koji se polae sa spoljanje strane du ograde na daljinu 1m i dubinu od 0,5m.

    Zajedniki uzemljiva za oblikovanje potencijala se na vie mjesta vezuje na uzemljiva zatitnog uzemljenja trafostanice.

    NAPOMENA:

    Prije putanja pod napon trafostanicu, mora da se izmjeri ukupna otpornost (impedansa) sistema uzemljenja trafostanice. Uslovi bezbijednosti od napona dodira bie ispunjeni u trafostanici i izvan nje, pa nije potrebno mjerenje napona dodira i koraka ako je ispunjen uslov Zu1.5.

    Ako se mjerenje ukupne otpornosti (impedanse) zdruenog uzemljenja dobije vea vrijednost tada se primjenjuje jedna od dvije mjere:

    Vrijeme iskljuenja zemljospoja na sabirnicama 35 kV treba ograniiti na najvie 0.5 s i tada se smatra, u smislu vaeih tehnikih propisa da je kriterijum zatite od napona dodira ispunjen, bez dokazivanja proraunom i mjerenjem;

    Smanjiti vrijednosti otpornosti (impedanse) uzemljivaa zatitnog uzemljenja (npr. dodavanjem vertikalnih uzemljivaa i slino), tako da se zadovolji uslov Zu1.5.

    Ostale vane napomene

    1. Prilikom izvoenja radova na izgradnji uzemljenja trafostanice izvoa je duan da se pridrava odredaba slijedeih zakonskih propisa, pravilnika i tehnikih preporuka:

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list17

    Pravilnik o tehnikim normativima za uzemljenja elektroenergetski postrojenja nazivnog napona iznad 1000 V "Sl. list SRJ" br.61/95

    Pravilnik o tehnikim normativima za zatitu objekata od atmosferskog pranjenja "Sl. list SRJ" br.11/96

    2. Sve probleme koji nastanu na licu mjesta prilikom izvoenja radova na izradi uzemljenja trafostanice i detalje koji nijesu obuhvaeni ovim projektom, izvoa radova je duan da rjeava uz prethodnu konsultaciju sa nadzornim organom i Odgovorni projektantom. 3. Prije predaje objekta na upotrebu potrebno je izvriti mjerenje prelaznog otpora uzemljivaa, napona dodira i napona koraka. 4. Poslije obavljene primopredaje izvoa radova je duan da investitoru preda detaljan plan cijelog uzemljivaa nacrtan u povoljnoj razmjeri sa oznaenim svim karakteristinim mjestima. 5. Ovaj plan u potpunosti mora da odgovara izvedenom stanju. Sve izmjene koje se kasnije budu vrile na uzemljivau, moraju se detaljno unositi u ovaj plan. 6. Investitor je duan da vri stalni nadzor, uredno odravanje i redovnu reviziju uzemljivakog postrojenja u skladu sa tehnikim propisima za pogon i odravanje i reviziju elektroenergetskih postrojenja. Shodno Pravilniku o tehnikim normativima za zatitu objekata od atmosferskog pranjenja (Sl.list SRJ br. 11/1996) predviena je gromobranska instalacija, koja se sastoji od spoljanje i unutranje gromobranske instalacije.

    Elementi spoljanje gromobranske instalacije su: - prihvatni sistem, koji se izvodi od trake Fe/Zn 20x3 mm, a koja se postavlja

    po krovu na odgovarajuim nosaima. - spusni provodnici, koji se takoe izvode od trake Fe/Zn 20x3 mm, a koja se

    polae u zidu (stubovima), do visine 1,7 m od kote trotoara. - sistem uzemljenja je ostvaren spoljnim i temeljnim uzemljivaem izveden

    uetom Cu 50mm2, koji se trakom Fe/Zn 25x4 mm vee za spusne

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list18

    provodnike na visini 1,7 m od kote trotoara, gdje se pravi spoj i koji ini mjerni (rastavni) spoj.

    Unutranja gromobranska instalacija obuhvata sve dodatke spoljanjoj instalaciji koji e smanjiti elektromagnetna dejstva struje atmosferskog pranjenja. To su pridrueni metalni djelovi u tienom prostoru (npr. cjevovodi, stepenita, meusobno povezane armature i sl.), kroz koje moe protei struja atmosferskog pranjenja. Proraun zatite od groma je dat u prilogu prorauna.

    Zatita od indirektnog napona dodira

    Zastita od indirektnog napona dodira se ostvaruje sistemom TN - C/S. U tu svrhu se samo u GRT vezuju zatitna i nulta ina. Proraun zatite je dat u prilogu projekta.

    Odgovorni projektant

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list19

    2. TEHNIKI USLOVI

    Svi radovi se moraju izvesti sa opremom i materijalom na nain kako je predvieno ovim projektom, a po vaeim propisima za izvoenje radova ove vrste.

    Za sve izmjene i ostupanja ma koje vrste, kako u pogledu tehnikog rjeenja, tako i u izboru materijala, mora se traiti pisana saglasnot nadzornog organa imenovanog (ovlaenog) od strane investitora.Prije davanja ove saglasnosti nadzorni organ je duan da konsultuje Odgovorni projektanta. Za posledice samovoljnog mijenjanja rjeenja datih ovim projektom, bez konsultovanja Odgovorni projektanta, odgovoran je nadzorni organ, odnosno investitor.

    Za sve eventualne nepravilnosti ili odstupanja od projekta na graevinskom ili elektrotehnikom dijelu objekta, na kome se montira elektro opreme, izvoa radova je duan da obavijesti nadzornog organa, kako po montai ne bi dolo do havarije. Samo uz pisani nalog nadzornog organa pristupie se montai opreme.

    Sav materijal koji se ugrauje mora odgovarati JUS i IEC standardima i biti prvoklasnog kvaliteta - prema specifikaciji priloenoj uz projekat.Ranije upotrebljavan materijal zabranjeno je montirati bez posebne pisane dozvole investitora.

    Prije svakog buenja, temovanja ili sjeenja djelova zidova, stubova, podova i tavanice, izvoa je duan, ukoliko ih sam vri, da pribavi preko svog nadzornog organa saglasnost nadzornog organa za graevinske radove.

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list20

    Polaganje kablova unutar i na prilaznim putevima izvesti kako je to projektom predvieno. Kablove poloiti u zemlju ili kanal prema upustvu datom u projektu i prema vaeim propisima. Savijanje kablova pri polaganju vriti sa minimalnim prenikom 15xd (d-spoljni prenik kabla). Projektom se ne predvia nastavljanje kablova i ne smije se izvesti bez odobrenja nadzornog organa.

    Nulti vod u elektrinom i mehanikom smislu mora predstavljati neprekidnu cjelinu. Nultim vodom moraju se povezati svi metalni djelovi instalacije koji normalno nijesu pod naponom.

    Ako se kod montae oteti boja gvozdene konstrukcije, neophodno je ta mjesta poslije prethodnog ienja premazati radi zatite od korozije.

    Prilikom montae visokonaponskih aparata izvoa je duan da se pridrava svih upustava proizvoaa opreme. Na svim aparatima postaviti natpisne ploice.

    Zavrtnjeve i stezaljke pritezati moment kljuem, silom koja je propisana proizvoaa stezaljki. U toku montae, prije stavljanja u pogon, treba vriti periodino dotezanje svih zavrtnjeva na svim stezaljkama moment kljuem, takoe propisanom silom.Za eksploataciju objketa potrebno je, kao aktivnost u godinjim remontima, propisati kontrolu zategnutosti zavrtnjeva na svim stezaljkama.

    Obavezno priloiti ateste za krupnu srednjenaponsku opremu. Ukoliko ne postoji atest proizvoaa obavezno je izvriti odgovarajue ispitivanje u skladu sa standardima i propisima.Ako se oprema i materijal isporuuje sa atestima, izvoa mora da ih sauva i da ih kao obavezan, sastavni dio tehnike dokumentacije preda korisniku.

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list21

    Pri izvoenju radova voditi rauna da ne doe do dodira izmeu aluminijuma i bakra direktno ili alatom koji se upotrebljava za rad sa bakrom, jer to izaziva hemijsku reakciju koja dovodi do korozije aluminijuma.

    Temperatura okoline mora se mjeriti termometrom svakog sata u toku montae kablova.

    Po zavretku objekta obavezno kontrolisati odstojanje provodnika od tla. Provjerite sva njihova meusobna rastojanja kao i rastojanja od uzemljenih djelova.

    Pri izvoenju elektromontanih radova preduzeti potrebne mjere bezbijednosti kao to je uzemljenje i meusobno spajanje provodnika.Radna uzemljenja i kratko spajanje provodnika ukloniti i izvriti elektrino ispitivanje prije putanja pod napon. Po zavrenom pregledu postavljaju se tablice za upozorenje i tablice za objeleavanje faza.Prvo putanje dalekovoda pod napon moe da uslijedi po zavretku svih radova, poto se prethodno o tome na pouzdan nain obavijeste svi zainteresovani.

    Kod izvoenja radova treba voditi rauna da se to manje otete ve izvedeni radovi. Isto tako treba sprovesti koordinaciju radova, ime se izbjegavaju smetnje u radu.

    Uad uzemljivaa polagati u prethodno iskopani rov dubine 0.8m. pri zatrpavanju obavezno nabijati zemlju na svakih 15cm.

    Na uzemljiva povezati sve metalne konstrukcije elektrinih aparata, nosaa aparata i sve druge metalne djelove koji bi mogao doi u dodir.

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list22

    Svi radovi se imaju izvesti prema slijedeim propisima: "Tehniki propisi za elektroenergetska postrojenja iznad 1000 V" Sl. list SFRJ, br. 4/74. godine.; "Pravilnik o tehnikim normativima za izgradnju nadzemnih elektroenergetsjih vodova", Sl. list SFRJ br. 65/88, kao i uslovima propisanim od strane isporuioca opreme.

    Odgovorni projektant

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list23

    3. PRORAUNI

    3.1. Tehnike mjere zatite el. instalacije niskog napona do 1 kV

    Za zatitu elektrine instalacije NN predviene su dvije vrste zatite i to: a) Zatita od prekomjernih struja b) Zatita od indirektnog dodira.

    3.1.1. Zatita od prekomjernih struja (jus n.b2.743)

    Za zatitu strujnih krugova elektrine instalacije od struja preoptreenja Ith> i kratkih spojeva Ik>> predviena je zatita automatski iskljuenjem napajanja pomou niskonaponskih instalacionih prekidaa odgovarajuee nazivne struje In sa t/I karakteristikama tipa: B (IEC 898). U strujnim krugovima naizmjeninog napona 3x400/230 V, 50 Hz tite se samo fazni provodnici L1,L2 i L3. U strujnim krugovima jednosmjernog napona 110 V DC tite se oba provodnika L+(+pola) i L- (-pol). Da bi ova zatita od prekomjernih struja Ith> i Ik>> efikasno djelovala moraju biti ispunjeni slijedei uslovi: - za struju preoptereenja:

    1. IBInIz

    2. I21.45Iz

    - za kratak spoj

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list24

    3. It kdSk =

    4. t (A) - termika struja preoptereenja Ik>> (A) - efektivna vrijednost srvarne struje kratkog spoja K (A/mm2) - dozvoljena jednosekundna gustina struje provodnika S (mm2) - presjek provodnika td (s) - dozvoljeno vrijeme trajanja kratkog spoja provodnika t (s) - vrijeme djelovanja zatitnog ureaja

    Na ovaj nain se obezbjeuje da e u sluaju strujnog preoptreenja ili kratkog spoja na nekom dijelu elektrine instalcije protei struja kvara koja e pruzrokovati automatsko iskljuenje zatitnog ureaja u dovoljno kratkom vremenu i i iskljuiti napajanje dijela elektrine instalacije gdje je nastao kvar.

    3.1.2. Zatita od indirektnog dodira(jus n.b2.741)

    Najvei trajno dozvoljeni napon dodira je:

    ULmax

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list25

    Svi metalni djelovi elektrine instalacije koji u redovnom pogonu nijesu pod naponom (metalna kuita svjetiljki, grejalice, zatitni kontakti svih prikljunica i dr.) moraju se galvanski spojiti za zatitni provodnik utozelene boje PE iji se drugi kraj spaja sa sabirnicama za uzemljenje niskonaposnkog razvoda. Za zatitu elektrine instalacije od indirektnog dodira predviena je zatita automatskim iskljuenjem napajanja pomou niskonaposkih instalacionih automatskih prekidaa odgovarajue nazivne struje In sa t/I karakteristikom tipa: B (IEC 898). Na ovaj nain se obezbjeuje da e u sluaju nekog kvara, odnosno pojave previsokog napona dodira UL na nekom dijelu elektrine instalacije protei dovoljno velika struja kvara Ig koja e prouzrokovati automatsko iskljuenje zatitnog ureaja u dovoljno kratkom vremenu i iskljuiti napajanje elektrine instalacije gdje je nastao kvar. Da bi ovakva mjera zatite od previsokog napona dodira efikasno djelovala moraju biti ispunjeni slijedei uslovi: 1. ZsxIaUo 2. Ig>Ia 3. ta

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list26

    U sklopu zatite od indirektnog napona dodira, projektom je predvieno izjednaenje potencijala svih metalnih masa, koje bi u sluaju nekog kvara mogle doi pod napon. U sanitarnim vorovima je predviena kutija za izjednaenje potencijala sa sabirnicom na koju se prikljuuju metalne vodovodne cijevi u zidu pomou zatitnog provodnika (PE) presjeka minimalno 16mm2. Kutija za izjednaenje potencijala se povezuje na uzemljivaku instalaciju u zgradi TS pomou glavnog provodnika za izjednaenje potencijala utozelene boje P/F presjeka minimalno 16 mm2. Izjednaenje potencijala metalnih masa mora se izvesti u skladu sa vaeim standardima: JUS N.B2.754 I JUS N.B2.771 (Slubeni list SFRJ br. 9/86).

    3.2. Izbor presjeka i instalacionih kablova i provodnika

    Izbor presjeka instalacionih kablova i provodnika vren je u skladu sa:

    a) trajno dozvoljenim strujam (JUS N.B2.752) b) najveim dozvoljeni padovima napona (l. 20, Pravilnik o tehnikim

    normativima elektrinih instalacija niskog napona)

    3.2.1. Trajno dozvoljene struje

    U okviru elektro instalacija u zgradi TS izabrani su slijedei presjeci za bakarne provodnike: S=35mm2 za napajanje NN kabl od sekundara kunog transformatora do ormana razvoda napona 3x400/230 V, 50Hz S=16mm2 za napajni NN kabl od ormana razvoda napona 3x400/230 V, 50Hz do razvodnog ormaria (+RIN) S=10mm2 za napojni NN kabl od ormana razvoda napona 3x400/230 V, 50Hz do prikljune ploe spoljnjeg osvjetljenja (+RIN) S=2.5mm2 za termike ureaje i sve utinice

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list27

    S=1.5mm2 za unutranje osvjetljenje i drugo

    a) Trajno dozvoljene struje

    S obzirom da je za elektrine instalacije predvien elektrini razvod tipa: C kao i instalacioni provodnici sa PVC izolacijom, iz tabele za struje kablova odreenih presjeka, kolona 4 za temperaturu okoline od 300C dobijaju se slijedee dozvoljene struje za izabrane presjek provodnika:

    S=35mm2: Iz=117A S=16mm2: Iz=73A S=16mm2: Iz=54A S=2.5mm2: Iz=22A S=1.5mm2: Iz=17A

    Za zatitu elektrine instalacije od prekomjernih struja odabrani su zatitni ureaji za automatsko iskljuenje napajanja sa slijedeim nazivnim strujama:

    S=35mm2: In=100A

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list28

    Zakljuak:

    Poto su najvee struje optereenja manje od nazivnih struja zatitnih ureaja i od trajno dozvoljenih struja izabrani presjeci provodnika zadovoljavaju trajno dozvoljene struje optereenja.

    3.2.2. Najvei dozvoljeni padovi napona

    Prema l. 20, Pravilnik o tehnikim normativima elektrinih instalacija niskog napona najvei dozvoljeni padovi napona izmeu taaka napajanja elektrine instalacije i bilo koje druge take ne smije biti vei od: umax%= 5% od naznaenog napona za strujna kola osvjetljenja i umax%= 8% od naznaenog napona za strujna kola ostalih potroaa ako se elektrina instalacija napaja neposredno iz trafostanice koja je prikljuena na visoki napona (u naem sluaju radi se o kunom transformatoru 10/0.4 kV. Kako se strujna kola elektrinog osvjetljenja tite NN instalacionim automatski prekidaima naznaene struje In=10A, iz toga slijedi da u najnepovoljnijem sluaju strujnog optereenja najvea ukupna duina provodnika presjeka S=1.5mm2 moe biti:

    Za monofazno napajanje:

    mx

    xxxSlI

    Uun

    f 5010200

    2305.1585200

    %max==

    =

    Za trofazno napajanje:

    mxx

    xxxSlI

    Uun

    L 1001073.11004005.1585

    100 3%max

    ==

    =

    gdje je g=58 Sm/mm2 elektrina provodnost za bakarni provodnik na 200C.

    Kako se ostala strujna kola tite NN instalacionim automatskim prekidaima nazivna struje In=16 A, iz toga slijedi da u najnepovoljnijem sluaju

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list29

    strujnog optereenja najvea ukupna duina provodnika presjeka S=2.5mm2 moe biti:

    Za monofazno napajanje:

    mx

    xxxSlI

    Uun

    f 6316200

    2305.2588200

    %max==

    =

    Za trofazno napajanje

    mxx

    xxxSlI

    Uun

    L 1671673.11004005.2588

    100 3%max

    ==

    =

    gdje je g=58 Sm/mm2 elektrina provodnost za bakarni provodnik na 200C.

    Najvee stvarne duine instalacionih provodnika za izabrane presjeke iznose:

    S=1.5mm2: l=20m

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list30

    3.3. Proraun osvjetljenja

    Prema preporukama usvaja se neutralno bijela svjetlost (nw), temperatura boje 4000 K. Proraun osvjetljenja je uraen po metodi korisnog djelovanja za trafostanicu 35/6 kV. Prvi korak: Odrede se zahtijevane vrijednosti faktora osvjetljenja:

    Nazivna osvijetljenost - JKO Boja svjetlosti Stepen reprodukcije boja Razred bljetanja

    Drugi korak: Proraun potrebnog broja izvora i stvarne srednje osvijetljenosti Odrede se dimenzije prostorije DxxV (axbxhp) Visina radne povrine Visina (duina) vjeanja svjetiljke Korisna visina na osnovu izraza: hk=h-hr-hs

    Indeks prostorije na osnovu izraza:

    Odrede se apolutni faktori refleksije na osnovu odgovarajuih tabela Odaberu se svjetiljke i sijalice sa poznatim nazivnim svjetlosnim fluksom Odredi se iz tabela ili kataloga stepen korisnog dejstva osvjetljenja Predvidi se stepen zaprljanja svjetiljke i odabere se faktor zaprljanosti

    svjetiljke Odredi se iz tabele faktor starenja sijalice

    Ukupan svjetlosni fluks rauna se po izrazu:

    ( )babak

    hk +

    =

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list31

    ffE

    sz

    sr

    uk

    ba

    = min

    Na osnovu fluksa jedne sijalice raunski se dobija potreban broj sijalica na osnovu:

    =

    s

    ukrn

    1

    =6.9

    Konaan broj sijalica se usvoja i izraunava ukupna snaga osvjetljenja

    Odreuje se stvarna vrijednost srednjeg osvjetljaja na osnovu izraza:

    ban ff

    E szsss

    =

    1

    Trei korak: Ravnomjernost osvijetljenosti Da bi se postigao pravilan raspored svjetiljki potrebno je ispuniti uslov:

    ba

    NN

    b

    a=

    gdje su: Na - broj svjetiljki paralelan stranici duine "a", a Nb - broj svjetiljki paralelan stranici duine "b".

    Srednje rastojanje izmeu susjednih svjetiljki je:

    nsv

    bas

    =

    Razmjer stvarnog razmaka odreuje se na opsnovu izraza: s/hk

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list32

    Na kraju se uporeuju razmjer stvarnog razmaka (s/hk) i maksimalno dozvoljeni razmjer (S/H) odreen iz odgovarajue tabele. Ako je (s/hk) (S/H) ravnomjernost osvjetljaja je zadovoljavajua, a ko navedeni odnos nije ispunjen ravnomjernost osvjetljaja je nezadovoljavajua. U prostoriji za smjetaj postrojenja 35 kV i 6 kV ravnomjernost osvjetljaja je nezadovoljavajua zbog toga to bi postavljanje svjetiljki iznad elija oteavalo njihovo odravanje. Meutim, moe se zakljuiti da nije ni potrebna potpuna ravnomjernost osvjetljenja, jer u dijelu prostorije gdje se ne vre manipulacije i ostali potrebni radovi ne zahtijeva se osvijetljenost 250 lx. Potreban je dobar osvjetljaj izmeu postrojenja, odnosno na njihovom prednjem dijelu panela. U prostoru iznad opreme i nije potrebna potpuna ravnomjernost osvijetljaja kao u prostoru izmeu elija. U tabelama dati su fotometrijski prorauni za komandnu prostoriju i prostoriju za smjetaj postrojenja 35 kV i 6 kV. Prorauni su dati i za radno i za pomono osvjetljenje.

    3.3.1. Proracun radnog osvjetljenja postrojenja

    PRORACUN OSVJETLJENJA METODOM SREDNJE OSVIJETLJENOSTI (KORISNOG DEJSTVA) OBJEKAT: TS PROJEKTOVAO LIST

    Br. Naziv pozicije Radno svijetlo postrojenja Oznaka Upustva i jednaine Varijanta

    ZAHTIJEVANE VRIJEDNOSTI FAKTORA OSVJETLJENJA 1 Minimalna vrijednost srednje osvijetljenosti - JUS Esrmin[lx] Tabela 150 2 Nazivna osvijetljenost - JKO Esr[lx] Tabela 250

    3 Boja svjetlosti

    Oznaka Tabela tb Temperatura boje Tabela 4000

    4 Stepen reprodukcije boja Tabela 3 5 Razred bljetanja Tabela 2

    PRORAUN POTREBNOG BROJA IZVORA I STVARNE SREDNJE OSVIJETLJENOSTI

    6 Dimenzije prostorije

    Duina a [m] Plan osnove 10.65 irina b [m] Plan osnove 5.5

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list33

    Visina hp [m] Karakt. presjek 3,15 7 Visina radne povrine hr [m] Karakt. presjek 1 8 Visina (duina) vjeanja svjetiljke hs [m] Karakt.n presjek 0,066

    9 Korisna visina hk [m]

    hk=h-hr-hs

    2,084

    10 Indeks prostorije k 1,74

    11 Apsolutni faktori refleksije

    Tavanica rtmin-

    rtmax Tabela 0,7

    Zidovi rzmin-

    rzmax Tabela 0,5

    Pod rp Tabela 0,2

    12 Ekvivalentni faktori refleksije

    Tavanice rte

    Zidova rze

    13 Svjetiljke Tip svjetiljke

    Katalog TCS600 2x28W

    Broj sijalica/cijevi u svjetiljci ni [kom] Katalog 2

    14 Sijalice/cijevi Tip Tabela 28W Nazivni svjetlosni fluks F0[lm] Tabela 2600

    15 Stepen korisnog dejstva osvjetljenja

    hmin-

    hmax Katalog - tabela 0,51

    16 Ekvivalentni stepen korisnog dejstva osvjetljenja h

    17 Zaprljanje svjetiljke

    Kategorija zaprljanja Katalog - tabele V Stepen zaprljanja Procijeniti malo Period ienja [mjeseci] Predvidjeti 12 Faktor zaprljanja fz Dijagram 0,8

    18 Faktor starenja fs Tabela 0,87

    19 Ukupan potreban fluks Fuk[lm]

    41254

    20 Broj svjetiljki Raunski nsv

    [kom] 8 Stvarni nsv [kom] Odrediti 13

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list34

    21 Stvarna srednja osvijetljenosti Esr[lx] 406 RAVNOMJERNOST OSVIJETLJENOSTI

    22 Srednji razmak

    Pojedinaan raspored svjetiljki s [m]

    2,12

    Linijski raspored svjetiljki s [m] s=0 1,3875

    23 Razmjer stvarnog razmaka s/hk s/hk=s/hk 1.01

    24 Ocjena ravnomjernosti

    Maksimalno dozvoljen razmjer S/H Katalog - tabel 1,25 Ocjena ravnomjernosti [da/ne] s/hk

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list35

    8 Visina (duina) vjeanja svjetiljke hs [m] Karakt.n presjek 0,066

    9 Korisna visina hk [m]

    hk=h-hr-hs

    2,084

    10 Indeks prostorije k 1,0699

    11 Apsolutni faktori refleksije

    Tavanica rtmin-

    rtmax Tabela 0,7

    Zidovi rzmin-

    rzmax Tabela 0,5

    Pod rp Tabela 0,2

    12 Ekvivalentni faktori refleksije

    Tavanice rte

    Zidova rze

    13 Svjetiljke Tip svjetiljke

    Katalog TCS630 4x14W

    Broj sijalica/cijevi u svjetiljci ni [kom] Katalog 4

    14 Sijalice/cijevi Tip Tabela 18W

    Nazivni svjetlosni fluks F0[lm] Tabela 1200

    15 Stepen korisnog dejstva osvjetljenja

    hmin-

    hmax Katalog - tabela 0,51

    16 Ekvivalentni stepen korisnog dejstva osvjetljenja h

    17 Zaprljanje svjetiljke

    Kategorija zaprljanja Katalog - tabele V Stepen zaprljanja Procijeniti malo Period ienja [mjeseci] Predvidjeti 12 Faktor zaprljanja fz Dijagram 0,8

    18 Faktor starenja fs Tabela 0,87

    19 Ukupan potreban fluks Fuk[lm]

    14526

    20 Broj svjetiljki Raunski nsv

    [kom] 3 Stvarni nsv [kom] Odrediti 4

    21 Stvarna srednja osvijetljenosti Esr[lx] 400 RAVNOMJERNOST OSVIJETLJENOSTI

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list36

    22 Srednji razmak

    Pojedinaan raspored svjetiljki s [m]

    2,03 Linijski raspored svjetiljki s [m] s=0 0,935

    23 Razmjer stvarnog razmaka s/hk s/hk=s/hk 0,4486

    24 Ocjena ravnomjernosti

    Maksimalno dozvoljen razmjer S/H Katalog - tabel 1,25 Ocjena ravnomjernosti [da/ne] s/hk

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list37

    10 Indeks prostorije k

    1,74

    11 Apsolutni faktori refleksije

    Tavanica rtmin-

    rtmax Tabela 0,7

    Zidovi rzmin-

    rzmax Tabela 0,5

    Pod rp Tabela 0,2

    12 Ekvivalentni faktori refleksije

    Tavanice rte

    Zidova rze

    13 Svjetiljke Tip svjetiljke

    Katalog PA 1x60W

    Broj sijalica/cijevi u svjetiljci ni [kom] Katalog 1

    14 Sijalice/cijevi Tip Tabela 60W

    Nazivni svjetlosni fluks F0[lm] Tabela 900

    15 Stepen korisnog dejstva osvjetljenja

    hmin-

    hmax Katalog - tabela 0,51

    16 Ekvivalentni stepen korisnog dejstva osvjetljenja h

    17 Zaprljanje svjetiljke

    Kategorija zaprljanja Katalog - tabele V Stepen zaprljanja Procijeniti malo Period ienja [mjeseci] Predvidjeti 12 Faktor zaprljanja fz Dijagram 0,8

    18 Faktor starenja fs Tabela 0,87

    19 Ukupan potreban fluks Fuk[lm]

    330,04

    20 Broj svjetiljki Raunski nsv

    [kom] 0,37 Stvarni nsv [kom] Odrediti 4

    21 Stvarna srednja osvijetljenost Esr[lx] 21,65 RAVNOMJERNOST OSVIJETLJENOSTI

    22 Srednji razmak

    Pojedinaan raspored svjetiljki s [m]

    4,82 Linijski raspored s [m] s=0 2,775

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list38

    svjetiljki 23 Razmjer stvarnog razmaka s/hk s/hk=s/hk 1,83

    24 Ocjena ravnomjernosti

    Maksimalno dozvoljen razmjer S/H Katalog - tabel 1,25 Ocjena ravnomjernosti [da/ne] s/hk

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list39

    faktori refleksije rtmax

    Zidovi rzmin-

    rzmax Tabela 0,5

    Pod rp Tabela 0,2

    12 Ekvivalentni faktori refleksije

    Tavanice rte

    Zidova rze

    13 Svjetiljke Tip svjetiljke

    Katalog PA 1x60W

    Broj sijalica/cijevi u svjetiljci ni [kom] Katalog 1

    14 Sijalice/cijevi Tip Tabela 60W Nazivni svjetlosni fluks F0[lm] Tabela 900

    15 Stepen korisnog dejstva osvjetljenja

    hmin-

    hmax Katalog - tabela 0,51

    16 Ekvivalentni stepen korisnog dejstva osvjetljenja h

    17 Zaprljanje svjetiljke

    Kategorija zaprljanja Katalog - tabele V Stepen zaprljanja Procijeniti malo Period ienja [mjeseci] Predvidjeti 12 Faktor zaprljanja fz Dijagram 0,8

    18 Faktor starenja fs Tabela 0,87

    19 Ukupan potreban fluks Fuk[lm]

    116,21

    20 Broj svjetiljki Raunski nsv

    [kom] 0,13 Stvarni nsv [kom] Odrediti 2

    21 Stvarna srednja osvijetljenost Esr[lx] 30,77 RAVNOMJERNOST OSVIJETLJENOSTI

    22 Srednji razmak

    Pojedinaan raspored svjetiljki s [m]

    3,2 Linijski raspored svjetiljki s [m] s=0 3

    23 Razmjer stvarnog razmaka s/hk s/hk=s/hk 1,53 24 Ocjena Maksimalno S/H Katalog - tabel 1,25

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list40

    ravnomjernosti dozvoljen razmjer Ocjena ravnomjernosti [da/ne] s/hk

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list41

    =

    SR 44.0 6,22

    gdje su: R - otpornost rasprostiranja temeljnog uzemljivaa () =500 m - specifina elektrina otpronost tla (m) S=44x28,4m - povrina uzemljivaa zgrade (m2)

    A prema Loranovoj formuli:

    =

    +

    =

    LOR 6.16.1 9,8

    gdje su: R - otpornost rasprostiranja temeljnog uzemljivaa () =500 m - specifina elektrina otpronost tla (m) O=2x44+2x28.4 - obim uzemljivaa zgrade (m) L=2x44+2x28.4+2x15+2x6 - ukupna duina uzemljivaa zgrade (m)

    b) PRORAUN MREASTOG UZEMLJVAA

    Otpor rasprostiranja mreastog uzemljivaa pravougaonog oblika proraunava se:

    =

    =

    NS

    SR 2400log13.0 6,71

    R - otpornost rasprostiranja mreastog uzemljivaa () - specifina elektrina otpronost tla (m) S - povrina uzemljivaa zgrade (m2) N - broj okaca mree

    c) PRORAUN TRAKASTOG UZEMLJIVAA

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list42

    Uz kablove polae se i pocinana traka presjeka 25x4 mm. Za proraun uzemljenja uzee se da je najmanja duina poloene trake 100m.

    Otpor rasprostiranja jednog trakastog uzemljivaa je:

    ==

    Hdl

    lR ln

    pi

    5.01

    gdje su: R - otpornost rasprostiranja trakastog uzemljivaa () - specifina elektrina otpronost tla (m) l - duina trake (m) H - dubina ukopavanja (m)

    =

    +=

    pi

    )(2 bad ekvivalentni prenik (m)

    a - irina trake (m) b - debljina trake (m)

    Otpor raspostiranja za n trakastih uzemljivaa je:

    R=R1/n=0,45

    d) UKUPNI OTPOR RASPROSTIRANJA

    Ukupni otpor rasprostiranja novopostavljenog uzemljivaa bie:

    ++

    =

    RRRRRRRRRR

    mTtTtm

    tmTu

    0, 4

    3.4.3. Proraun napona dodira i koraka

    Dozvoljeni napon dodira i koraka prema lanu 13. ranije pomenutog pravilnika je:

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list43

    Udoz=65 V za trajanje zemljospoja due od t=1.153s, gdje je t vrijeme trajanja zemljospoja.

    Za trajanje zemljospoja t=0.5s dozvoljeni napon dodira i koraka prema lanu 13. ranije pomenutog pravilnika je:

    ==

    tU doz75 150 V

    Za vrijednost struje kroz uzemljiva (Iuz=300A) i vrijednost prelaznog otpora uzemljivakog sistema trafostanice (Ruz=0,4) dobijena je slijedea vrijednost napona na uzemljivau: Uuz= RuzxIz=120 V S obzirom da je napon na uzemljivau manji od 150 V, to znai da je u granicama dozvoljenog. Pored ovog moraju se primijeniti zatitne mjere pri tekim uslovima uzemljenja, tj. treba tlo u irini 1.25 m oko zgrade i oko transformatora betonirati ili posuti slojem ljunka ili tucanika debljine 15 cm. Izjednaenjem potencijala unutar trafostanice ispinjeni su uslovi bezbijednosti od napona dodira i napona koraka te nije su potrebne dodatne zatitne mjere, kao to je postavljanje izolacionog tepiha. Prije aktiviranja trafostanice, a u toku eksploatacije u vremenskim intervalima prema propisima i preporukama, izmjeriti ukupnu otpornost sistema uzemljenja. Uslov za dozvoljeni napon dodira mora biti ispunjen. Ako se mjerenjem ukupne otpornosti uzemljenja dobiju vrijednosti vee od navedenih tada se moraju primijeniti mjere za smanjenje vrijednosti otpornosti uzemljivaa, npr. dodavanjem jo jednog prstena uzemljivaa, dodavanjem tapnih uzemljivaa i slino. Treba napomenuti da prema tehnikim preporukama EPS-a (TP-7)u fazi projektovanja TS 35/X kV nije potrebna provjera ili proraun uzemljenja ve projektom treba samo da se predvidi izvoenje uzemljenja prema ovoj preporici,

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list44

    odnosno zgrada u kojoj se postavlja kompletna TS mora da posjeduje temeljni uzemljiva i sprovode se mjere izjednaavanja potencijala unutar zgrade. Kablovi sa neprovodnim platom tipa XHE-49 i slini posredno djeluju kao uzemljivai jer pomou elektrine zatite(Cu presjeka 16mm2 ili 25mm2) paralelno vezuju uzemljivae susjednih TS i tako smanjuju impedansu sistema uzemljenja svih TS. Prema TP-7 u TS se koristi zdrueno uzemljenje a izvidi se tako da se izvede uzemljiva zatitnog uzemljemja i na njega veu svi metalni djelovi opreme i aparata koji ne pripadaju strujnim kolima(kuita energetskih transformatora, metalni platovi, elektrine zatite i armature kablova, sekundarna strujna kola mjernih transformatora, niskoomska impedansa, odvodnici prenapona, zatitna uad nadzemnih vodova koji ulaze u TS, gromobranska instalacija, neutralni provodnici transformatora za sopstvenu potronju).

    3.5. Proraun gromobranske instalacije

    3.5.1. Odreivanje nivoa zatite gromobranske instalacije

    Nivoa zatite gromobranske instalacije procjenjuje se na osnovu podataka o uestalosti direktnog udara u objekat (Nd) i usvojene uestalosti udara groma (Nc). Ako je Nd Nc, gromobranska instalacija nije potrebna. U sluaju da je Nd>Nc, gromobranska instalacija je potrebna i nivo zatite, u skladu sa Pravilnikom o tehnikim normativima za zatitu objekata od atmosferskog pranjenja (Sl.list SRJ3/96) za elektroenergetska postrojenja se bez prorauna odreuje i to je nivo zatite I.

    Srednja godinja vrijednost Nd moe se izraunati iz izraza:

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list45

    Nd = Ng Ae 10-6 (broj udara/god.) gdje su: - Ng = 0,04 Td1,25 (broj udara / km2 god.) gustina atmosferskog pranjenja

    u tlo - Ae ekvivalentna prihvatna povrina objekta, u m2. Ekvivalentna prihvatna povrina Ae na ravnom terenu, bez uticaja okolnih objekata je:

    hA bahbae 29)(6 +++= pi

    gdje su: a, b i h dimenzije objekta. Za posmatrani objekat moe se usvojiti da je: Td = 49 (broj dana sa grmljavinom) a=22m b=10m h=8.0m Vrijednosti Ng i Ae potrebni za proraun iznose: Ng = 5,18 (broj udara / km2 god.) Ae = 3634,64m2 Odatle slijedi: Nd = 5,18 3634,64 10-6 = 0,019 (broj udara/god.) Uestalost udara groma (Nc) zavisi od analize opasnosti od teta i to:

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list46

    C1 tip konstrukcije objekta

    krov

    konstrukcija objekta

    Metalni Kombinovani Zapaljiv

    Metalna konstrukcija 0,5 1 2 Kombinovana 1 1 2,5

    Zapaljiva 2,0 2,5 3

    C2 sadraj objekta Bez vrijednosti i nezapaljiv 0,5 Mala vrijednost ili uglavnom zapaljiv 1 Vea vrijednost ili naroito lako zapaljiv 2 Inzvaredno velika vrijednost, nenadoknadive tete, eksplozivan 3

    C3 namjena objekta Nezaposjednut 0,5 Uglavnom nezaposjednut 1 Teka evakuacija i opasnost od panike 3

    C4 posledice od udara groma u objekat Nije obavezna neprekidnost pogona i bez uticaja na okolinu 1 Obaveza neprekidnosti pogona, ali bez uticaja na okolinu 5 uticaj na okolinu 10

    Nc =3 10-3/ C1 C2 C3 C4 = 0,0003

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list47

    Poto je Nd > Nc gromobranska instalacija je potrebna. Zemljovodi gromobranske instalacije veu se na zdrueno uzemljenje trafostanice. Detaljan prikaz gromobranske instalacije je dat na crteima u prilogu projekta.

    Vodei projektant

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list48

    4. PREDMJER I PREDRAUN

    4.1. Energetska instalacija i instalacija rasvjete

    4.1.1. Razvodna tabla

    Isporuka i ugradnja u zid Glavne razvodne table (GRT) izraene od dva puta dekapiranog lima sa vratima i bravom za zakljuavanje. Tabla je u zatiti IP 54. Tabla se sastoji od slijedeih polja:

    - Dovodno polje naizmjeninog napona - Polje za brojilo i uklopni sat - Polje razvoda naizmjeninog napona - Polje spoljne rasvjete

    Sva polja meusobno odvojiti pregradom od 2x dekapiranog lima, debljine 2mm sa prorezom izmeu zadnjeg zida table i pregrada. irina proreza je 4 cm. a slui za provlaenje vodova za emiranje table. Sva polja su opremljena sa krilima i bravicama sa zakljuavanjem.Na krilima polja za brojila naspram brojila tj. njegovog brojanika napraviti otvor jednakih dimenzija kao i otvor na brojilu i zastakliti ga sa pleksiglas staklom, debljine 5mm i uklopnog sata. Tablu ofarbati 2x temeljnom bojom i dva puta bojom RAL 7032.

    Za upravljake vodove, a izmeu sabirnica, brojila i osiguraa, emiranje izvriti sa provodnicima tipa P/F istog presjeka kao odlazei napojni vod za lokalni strujni krug.

    Na unutranjoj strani vrata nalijepiti jednopolnu emu prema izvedenom stanju, komplet emirano i povezano, sa oznakama gdje je jednosmjerni, a gdje je naizmjenini napon itd.

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list49

    U tablu se ugrauju slijedei elementi:

    Dovodno polje

    - tropolni grebenasti prekida, poloaj ruice 0-1, naznaenog napona 690V, 50 Hz, naznaene struje 63A, za eonu ugradnju (U), za ukljuenje i iskljuenje kombinovanih aktivnih i induktivnih potroaa (AC 22), sa plavom ruicom. Na primjer kao BS 63/G63-10-U-P proizvodnje Rade Konar.

    Kom. 1 - bakarne sabirnice Cu 30x4 mm - odvodnici prenapona za unutranju montau 280V, 10 kA Kom. 6

    Polje brojila

    -Trofazno trosistemsko dvotarifno brojilo za mjerenje aktivne energije u klasi 2. Tehnike karakteristike brojila: Naznaeni napon: 3x230/400V Struja: 10-40A Naznaena frekvencija: 50 Hz Kom. 1

    - Uklopni sat za prikljuak na 230 V, 50Hz, sa mogunou upravljanja dnevnom tarifom, nedjejnom tarifom i upravljanje spoljnim osvjetljenjem

    Uklopni sat tanosti 5 minuta mjeseno. Kom. 1 Polje razvoda naizmjeninog napona

    - automatski prekidai 16 A, naznaenog napona 230/400V, 50Hz, struje kratkog spoja 10kA, karakteristike B Kom. 6

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list50

    - automatski prekidai 10 A, naznaenog napona 230/400V, 50Hz, struje kratkog spoja 10kA, karakteristike B Kom. 7 - automatski prekidai 6 A, naznaenog napona 230/400V, 50Hz, struje kratkog spoja 10kA, karakteristike B Kom. 1 - zavrtnji i ostali sitan materijal. - predvidjeti rezervni prostor za ugradnju jo 3 automatska prekidaa.

    Polje rasvjete - Bakarne sabirnice Cu 30x 4 mm kg 3 - Automatski prekidai 32 A, naznaenog napona 230/400V, 50Hz, struje

    kratkog spoja 10kA, karakteristike B Kom. 3 - Automatski prekidai 10 A, naznaenog napona 230/400V, 50Hz, struje

    kratkog spoja 10kA, karakteristike B Kom. 6 - Tropoloni kontaktor snage za napon 400V AC snage 23 kW i struju do 35

    A, sa dva radna i dva mirna kontakta (2NO+2NC), sa kalemom za naponom napajanja 230V 50Hz. Kom. 1

    - Troploni grebenasti tropoloajni prekida (1-0-2) naznaenog napona 690V, 50 Hz, naznaene struje 25A, za eonu ugradnju (U), za ukljuenje i iskljuenje kombinovanih aktivnih i induktivnih potroaa (AC 22), sa plavom ruicom. Na primjer kao BS 32/G25-53-U-P proizvodnje Rade Konar.

    Kom. 1 - Uklopni sat 250 V AC, sa izlazom10A, Kom. 1 - Odvodnici prenapona za unutranju montau 280V, 10 kA Kom. 3 - Redne kleme, pertinaks i ostali sitan materijal - U okviru table ugraditi inu za izjednaenje potencijala sa 6 otvora i

    zavrtnjima M 8 x 20.

    Komplet tabla sa svim povezivanjima. kom. 1 a1=1700 a=1700

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list51

    4.1.2. Napojni i signalni vodovi

    1. Nabavka i postavljanje po regalima i u zidu, napojnog kabla PP00/Y 5x10mm2. m 30 a1=5 a=150 2. Nabavka i postavljanje po regalima i u zidu u cijevi napojni kabal PP/Y 3x2.5mm2 jednosmjernog razvoda za svjetiljke nune rasvjete. m 100 a1=2 a=200

    4.1.3. Instalacije opte rasvjete

    1. Nabavka i postavljanje svjetiljki tipa TCS600 2xTL5-28W C7 dimenzija: AxBxCxD - 1250x1188x253x191mm, za nadgradnju, napon napajanja 230 V 50 Hz, sa svom potrebnom prikljunom opremom za sijalice tipa TL5 28W/840. Svjetiljka je proizvodnje PHILIPS. kom. 9 a1=100 a=900 2. Nabavka i postavljanje fluo cijevi tipa MASTER TL5 HE Super 80, snage 28W/840, dimenzija: AxBxCxD - 1149x1156x1163mm, prenika 16mm, podnoja G5, sa reprodukcijom boje i boje svjetlosti 840, snage 28W, svjetlosni fluks sijalice na 250C je 2600 lm, proizvodnje PHILIPS. kom. 18 a1=10 a=180 3. Nabavka i postavljanje svjetiljki tipa TCS630 4x14W C7 dimenzija: AxBxC - 658x658x60mm, za nadgradnju, napon napajanja 230 V 50 Hz, sa svom potrebnom prikljunom opremom za sijalice tipa TL5 14W. Svjetiljka je proizvodnje PHILIPS. kom. 4 a1=100 a=400 4. Nabavka i postavljanje fluo cijevi tipa MASTER TL5 HE Super 80, snage 14W/840 sa podnojem G5. Dimenzije fluo cijevi: AxBxCxD - 549.0x556.1x563.2mm, prenika 16mm, sa reprodukcijom boje i boje svjetlosti

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list52

    840, snage 14W, svjetlosnog fluksa sijalice sa prigunicom na 250C je 1200 lm, proizvodnje PHILIPS. kom. 8 a1=10 a=80 5. Nabavka i postavljanje svjetiljki otporne na vodu, prainu i udarce, stepen zatite IP 65, tipa FCW196 2xPL-L 18W dimenzija 350x350x104mm, za nadgradnju na zid. Napon napajanja 230 V 50Hz, za sijalice tipa 2xMASTER PL-L 18W. Svjetiljka je proizvodnje PHILIPS. kom. 6 a1=50 a=300 6. Nabavka i postavljanje tedljive kompaktne flurescentne sijalice sa etvoropinskim podnojem, bez startera i kondezatora, a sa kondezatorom za suzbijanje radio smetnji. Dimenzije sijalice: AxBxCDxD1 - 195x220x227x38x18mm. Tip sijalice MASTER PL-L 18W/840/4P sa podnojem 2G11, svjetlosnog fluksa 1200 lm i indeksom reprodukcije boje Ra=82, proizvodnje PHILIPS. kom. 12 a1=3 a=36 7. Nabavka i postavljanje plafonske svetiljke PA, za INC svjetlosne izvore, 60W, grlo E 27, proizvodnje "Topaco" Beograd. kom. 7 a1=30 a=210 8. Nabavka i postavljanje svjetiljki BRODSKA 1, za INC svjetlosne izvore, 100 W, grlo E 27, sa zatitnom mreom od pocinkovane ice, proizvodnje "Topaco" Beograd. kom. 7 a1=30 a=210 9. Nabavka i postavljanje standardnih sijalica snage 60 W, grlo E 27, za napon 110 V DC. kom. 7 a1=3 a=21 10. Nabavka i postavljanje standardnih sijalica snage 60 W, grlo E 27, za napon 230 V, 50Hz kom. 8 a1=3 a=24 11. Nabavka i postavljanje jednopolnih prekidaa kom. 10 a1=3 a=30

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list53

    12. Nabavka i postavljanje duplih prekidaa kom. 4 a1=3 a=12

    13. Isporuka i ugradnja provodnika PP/Y-3x1,5 mm2, za napajanje rasvjetnih tijela. Provodnik se u betonskim zidovima u ploi postavlja u plastinim cijevima 16 mm, a po zidovima od opeke pod malter. U betonskim zidovima i betonskoj konstrukciji - ploi, cijevi, razvodne kutije i instalacione kutije ubetonirati u betonske zidove tj. postaviti prije betoniranja. Prosjena duina po rasvjetnom tijelu je 10 m od ega u plastinim cijevima 5 m a pod malter 5 m. kom. 39 (39x10=330m) a1=10 a=390 14. Isporuka i ugradnja razvodnih kutija 78mm kom. 15 a1=1 a=15

    15. Isporuka i ugradnja instalacionih kutija 60mm kom. 20 a1=1 a=20

    4.1.4. Instalacija prikljunica

    1. Isporuka i ugradnja provodnika PP/Y-3x2,5 mm2, za napajanje monifaznih uko prikljunica. Provodnik se u betonskim zidovima u ploi postavlja u plastinim cijevima 16 mm, a po zidovima od opeke pod malter. U betonskim zidovima i betonskoj konstrukciji - ploi , cijevi, razvodne kutije i instalacione kutije ubetonirati u betonske zidove tj. postaviti prije betoniranja. Prosjena duina po prikljunici je 15 m od ega u plastinim cijevima 5 m, a pod malter 10 m.

    kom. 20 (10x20m=200m) a1=20 a=400 2. Isporuka i ugradnja provodnika PP/Y-5x2,5 mm2, za napajanje trofaznih uko prikljunica. Provodnik se u betonskim zidovima u ploi postavlja u plastinim cijevima 16 mm, a po zidovima od opeke pod malter. U betonskim zidovima i betonskoj konstrukciji - ploi , cijevi, razvodne kutije i instalacione kutije ubetonirati u betonske zidove tj. postaviti prije betoniranja. Prosjena duina po prikljunici je 15 m od ega u plastinim cijevima 5 m a pod malter 10 m.

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list54

    kom. 8(4x15m=60m) a1=30 a=240

    3. Isporuka i ugradnja monofaznih uko utinica:16A, 250 V, 50 Hz (L,N) i sa kontaktom za zatitno uzemljenje (PE). Komplet isporuka i montaa. kom. 10 a1=5 a=50 4. Isporuka i ugradnja duplih monofaznih uko utinica. Komplet isporuka i montaa. kom. 8 a1=5 a=40 5. Isporuka i ugradnja trofaznih uko utinica. Komplet isporuka i montaa. kom. 5 a1=5 a=25 Ukupno instalacija GRT, prikljunica i osvjetljenja: 5633.0

    4.1.5. Transport i montaa

    Transport materijala za instalaciju RT, prikljunica i osvjetljenja: Montaa materijala za izradu prikljunica i osvjetljenja:

    Ukupno transport i montaa: 1000.0 Ukupno za instalaciju RT, prikljunica i osvjetljenja: 6633.0

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list55

    4.2. Uzemljenje trafostanice

    4.2.1. Temeljni i spoljni uzemljiva

    1. Pocinana traka Fe/Zn 25x4mm, teine 0.8kg/m, za temeljni uzemljiva prema JUS N.B4.901 kg 200 a1=2 a=400

    2. Bakarno ue Cu 50mm2, teine 0.438kg/m, za spoljni uzemljiva trafostanice i prikljuke ukupne duine 400m kg. 175.2 a1=15 a=2628

    3. Vijana strujna stezaljka od bakra sa tri toplo cinkovana zavrtnja za spajanje dva ueta od bakra 50 mm2 u zemlju. Na primjer kao strujna stezaljka kodnog broja 3695122 oznake FSS Cu 50-70/3 sa toplocinkovanim zavrtnjima, proizvoa Feman Jagodina. kom. 50 a1=10 a=500

    4. Ukrsni komad ue-traka, za spoj Cu ueta 50 mm2 i pocinkovane eline trake FeZn 25x4mm, 60x60mm, JUS N. B4.935 kom. 30 a1=5 a=150

    5. Ukrsni komad traka-traka, za spoj pocinkovane eline traka-traka FeZn 25x4mm, 60x60mm JUS N. B4.936/III kom. 50 a1=2 a=100

    6. Olovni omota dimenzija10x10x2mm kom. 30 a1=3 a=90

    7. Bakarne cjevaste stopice za gnjeenje za bakarno ue 50 mm2 i prikljuni zavrtanj M10. Na primjer kao stopice kodnog broja 0705010, oznake FCPCu-50/10 proizvodnje Feman. kom. 30 a1=5 a=150

    8. Pocinkovani vijak, matica, elastina i obina podloka: Komplet za M8x25, kom. 30 a1=3 a=90

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list56

    Komplet za M10x40mm kom. 30 a1=3 a=90

    9. Bitumenska masa za zalijevanje ili premazivanje svih spojeva uzemljivaa u zemlji kao i djelova FeZn trake u zemlji kg 10 a1=3 a=30

    10. Ostali sitan nespecificiran materijal Paualno a=100

    Ukupno temeljni i spoljni uzemljiva: 4328.0

    4.2.2. Unutranje uzemljenje

    1. Pocinkovana elina traka FeZn 25x4mm, teine 0.8kg/m, prema JUS N.B4.901 kg 100 a1=2 a=200

    2. Potpora za pocinkovanu elinu traku FeZn 25x4mm, za privrivanje vodova na zidovima kablovskog prostora od betona, duine L=120mm, JUS N. B4.925-P. kom. 100 a1=5 a=500

    3. Ukrsni komad ue-traka, za spoj Cu ueta 50 mm2 i pocinkovane eline trake FeZn 25x4mm, 60x60mm JUS N. B4.935 kom. 30 a1=5 a=150

    4. Ukrsni komad traka-traka, za spoj dvije pocinkovane eline trake FeZn 25x4mm, 60x60mm JUS N. B4.936/III kom. 10 a1=5 a=50

    5. Bakarna pletenica 16mm2, (20x1.8mm), teine 0.155kg/m, za uzemljenje pokretnih djelova vrata i prozora kg 10 a1=10 a=100

    6. Olovni omota dimenzija 100x20x2mm za bakarnu pletenicu16mm2, (20x1.8mm). kom. 50 a1=1 a=50

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list57

    7. Pocinani vijak, matica, elastina i obina podloka, Komplet za M8x30mm, kom. 100 a1=2 a=200

    8. Ostali sitan nespecificiran materijal Paualno a=100

    Ukupno unutranje uzemljenje: 1350.0

    4.2.3. Izjednaenje potencijala u objektu

    1. Isporuka i postavljanje provodnika utozelene boje P/F 16 mm2 za uzemljavanje metalnih ramova vrata i prozora, metalnih djelova, telefonske, interfonske i RTV instalacije, od zatitne sabirnice u GRT do kutije PS-49, od PS-49 do svih metalnih masa u kupatilima (odvodna cijev umivaonika, kanalizaciona cijev, vodovodna cijev i sl.). Provodnik se postavlja ispod maltera. m 200 a1=2 a=400

    2. Isporuka i montaa bakarne cjevaste stopice za gnjeenje za bakarni provodnik utozelene boje presjeka 16 mm2 i prikljuni zavrtanj M8. Na primjer kao stopice kodnog broja 0701608, oznake FCPCu-16/8 proizvodnje Feman. kom. 50 a1=3 a=150

    3. Isporuka i montaa kutije za izjednaenje potencijala, ugradna, na primjer kao PS-49. kom. 1 a1=10 a=10

    4. Ostali sitan nespecificiran materijal Paualno a=100

    Ukupno za izjednaenje potencijala u objektu: 660.0

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list58

    4.2.4. Transport i montaa

    Transport materijala za izradu temeljnog, spoljnjeg i unutranjeg uzemljenja, i materijala za izjednaenje potencijala u objektu

    Graevinski radovi Iskop rova dubine 0.8m, irine 0.4m za polaganje uzemljivaa (ue Cu 50

    mm2) sa zatrpavanjem i nabijanjem zemlje u slojevima debljine 15cm Montaa materijala za izradu temeljnog, spoljnjeg i unutranjeg

    uzemljenja, i materijala za izjednaenje potencijala u objektu sa povezivanjem temeljnog, spoljnjeg i unutranjeg uzemljenja

    Ispitivanje instalacija sa nabavkom protokola, te primopredaja instalacije, uz projekat izvedenog stanja.

    Ukupno transport i montaa: 4100.0 Ukupno uzemljenje trafostanice: 10438.0

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list59

    4.3. Gromobranska instalacija

    4.3.1. Materijal

    5.1. Isporuka i postavljanje pocinkovane eline trake FeZn 20x4mm, teine 0.8kg/m, prema JUS N.B4.901 kg 100 a1=2 a=200

    5.2. Isporuka i postavljanje potpora za pocinkovanu elinu traku FeZn 20x3mm, za privrivanje po sredini slemenjaka krova, dimenzija b=200mm, h=100mm, JUS N. B4.920-P. kom. 100 a1=3 a=300

    5.3. Isporuka i montaa ukrsnih komada traka-traka, za spoj dvije pocinkovane eline trake FeZn25x4mm, 60x60mm, JUS N. B4.936/III kom. 10 a1=5 a=50

    5.4. Isporuka i postavljanje ormaria za rastavni (mjerni) spoj. Ormari je priblinih dimenzija 220x160 mm. Spoj u ormariu ostvariti preklopom u duini od 10 cm i sa dva vijka M8. Ormari za mjerni spoj, oznaka: A JUS N.B4.912 kom. 5 a1=10 a=50

    5.5. Isporuka i montaa obujmica za spajanje oluka za gromobranske vodove. kom. 10 a1=5 a=50

    Gromobranska instalacija: 650.0

    4.3.2. Transport i montaa

    Transport materijala za izradu gromobranske instalacije Montaa materijala za izradu gromobranske instalacij

    500 Ukupno transport i montaa: 500.0 Ukupno gromobransko uzemljenje trafostanice: 1150.0

  • MontEnergo Rudnik uglja Pljevlja

    Glavni projekat TS 35/6kV Potrlica list60

    4.4. Spoljno osvjetljenje

    4.4.1. Materijal

    1. Nabavka napojnih kablova spoljneg osvjetljenja PP00/Y3x2.5mm2. m 150 a1=2 a=300 2. Isporuka i postavljnaje svetiljki reflek