Krajowe systemy kartowe w Europie - .Wyspy Brytyjskie to podstawowy rynek kartowy w Europie, rynek

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Krajowe systemy kartowe w Europie - .Wyspy Brytyjskie to podstawowy rynek kartowy w Europie, rynek

Krajowe systemy kartowe

w Europie

Warszawa, 18 lutego 2016 r.

Krajowe systemy kartowe w Europie

2

Spis treci

1. Wprowadzenie .................................................................................................................................................... 3

2. Przykadyeuropejskichkrajowychschematwkartowych.......................................................... 4

2.1 Wielka Brytania i Irlandia ................................................................................................................... 4

2.2 Francja.......................................................................................................................................................... 7

2.3Niemcy....................................................................................................................................................... 9

2.4 Dania .......................................................................................................................................................... 12

2.5 Holandia i Belgia ................................................................................................................................... 14

2.6 Hiszpania i Portugalia ........................................................................................................................ 16

2.7Wochy...................................................................................................................................................... 20

3. Inicjatywyoglnoeuropejskie.................................................................................................................. 21

4. Kontekstintegracjieuropejskiej.............................................................................................................. 23

5. Nowetechnologie.......................................................................................................................................... 24

6. Podsumowanie i wnioski dla Polski ...................................................................................................... 24

3

Lokalny w opozycji do midzynarodowego czy zwaszcza w ostatnich latach global-nego. To przeciwstawienie towarzyszy nam od dawna, jest nie tylko podziaem klasyfikuj-cym czy porzdkujcym otaczajc nas rzeczywisto, ale take czsto osi, nieraz emocjo-nalnego czy wrcz ideologicznego, dyskursu, a nawet sporu. Dla jednych lokalny jest sy-nonimem tego co bliskie, przyjazne, dostosowane do potrzeb i moliwoci spoecznoci lo-kalnych, a midzynarodowy czy globalny oznacza to co odlege, obce, bezosobowe; dla drugich lokalne jest mao zaawansowane, staromodne, a midzynarodowe rwna si nowoczesne i postpowe. W miar jak wiat kurczy si pojcie tego co lokalne staje si coraz bardziej pojemne. Niegdy za lokalne mogo zosta uznane to, co dotyczyo wioski, miejscowoci. Potem pojcie to rozszerzyo si na ma ojczyzn, a dzisiaj, zwaszcza w kon-tekcie integracji europejskiej, lokalny coraz czciej znaczy krajowy. W skali za wiata, lokalny moe take oznacza kontynentalny

Sfera patnoci bezgotwkowych, bdca istotn czci wiata finansw, jest mocno osa-dzona w gospodarczych procesach globalizacyjnych. W pierwszej kolejnoci, niemal rwno-czenie z globalizacj wiata finansw, postpowaa globalizacja w zakresie patnoci midzy instytucjami finansowymi, majcych pierwszoplanowe znaczenie dla gospodarczej wymiany midzynarodowej. Patnoci bezgotwkowe, w tym kartowe, realizowane przez konsumen-tw, czy te lokalnie przez przedsibiorstwa, podlegay procesom globalizacyjnym w znacz-nie mniejszym stopniu. Od zawsze wprawdzie istniao zjawisko podry midzynarodowych obywateli, ruch biznesowy czy turystyczny systematycznie si zwiksza, ale skala patnoci zwizanych z tym ruchem bya niewspmiernie maa w stosunku do skali patnoci realizo-wanych lokalnie, w pobliu miejsca czy w kraju zamieszkania.

Powszechnie wiadomo, e Europa jest od wiekw narodowociowym tyglem. Mona przyj, e apogeum rozwoju idei narodowociowych, ktrych tragicznym pokosiem byy w znacz-nej mierze wojny wiatowe, przypada na wiek XIX. Dynamicznie rozwijajce si pastwa na-rodowe tworzyy swoje, narodowe instytucje finansowe, suce w znacznej mierze budo-waniu wasnej siy gospodarczej i - jakbymy dzi powiedzieli przewag konkurencyjnych.

Te specyfiki lokalne znalazy take, przynajmniej po czci, odzwierciedlenie w specyfikach systemw patnoci, ktre w naturalny sposb wyrastay z sektora bankowego. W miar wzrastania presji globalizacyjnych oraz pozostaych czynnikw zarwno wewntrznych, jak i zewntrznych - majcych wpyw na sektor finansowy, poszczeglne narodowe, czy krajo-we sektory bankowe wraz ze swoimi systemami patniczymi i schematami kartowymi w r-ny sposb odpowiaday na pojawiajce si wyzwania.

Krajowe systemy kartowe w Europie

Wprowadzenie1.

Krajowe systemy kartowe w Europie

4

Do Europy karty patnicze zawitay dopiero w poowie lat 60. XX wieku. Geneza ich pojawie-nia si na Starym Kontynencie bya zwizana z chci dostosowania si europejskich plac-wek handlowo-usugowych oraz instytucji do potrzeb amerykaskich turystw oraz instalu-jcych si w Europie Zachodniej przedsibiorstw z USA. W kolejnych latach zacza rozwija si rwnie infrastruktura umoliwiajca dokonywanie patnoci kartami przez Europejczy-kw. Instrumenty te najszybciej zdobyy popularno w Wielkiej Brytanii oraz Francji.

2.1. Wielka Brytania i Irlandia Wielka Brytania jest obecnie najwikszym europejskim rynkiem kartowym. Jest liderem pod wzgldem liczby kart w obiegu, a patnoci nimi realizowane stanowi okoo 26% wszystkich transakcji kartowych w Unii Europejskiej. Udzia patnoci kartowych w wydatkach brytyj-skich gospodarstw domowych wynosi ok. 52% (przy redniej unijnej na poziomie ok. 28%). Pod tym wzgldem Wielka Brytania take plasuje si w europejskiej czowce.

Tabela: Wybrane wskaniki dla rynku Wielkiej Brytanii

Wskanik 2010 2011 2012 2013 2014

PKB (mld EUR) 1 813,33 1 866,02 2 053,61 2 042,89 2 253,31

Ludno(mln) 62,76 63,29 63,71 64,11 64,60

PKBpercapita(tys.EUR) 28,89 29,48 32,23 31,87 34,88

Liczbawydanychkart(mln) 146,8 147,2 151,6 157,3 159,0

Wtymzfunkcjdebetow 84,6 86,3 88,6 95,7 95,7

Liczbawydanychkartpercapita 2,3 2,3 2,4 2,5 2,5

Liczbatransakcjikartowychpercapita 140,3 156,5 165,5 181,1 201,4

Wartotransakcjikartowychpercapita(tys.EUR) 8,5 9,1 9,9 10,3 11,6

Wartotransakcjikartowychdo PKB (%) 29,26 30,99 30,69 32,32 33,37

LiczbaterminaliPOS(tys.) 1 252,7 1 360,6 1 639,3 1 653,9 1 701,9

LiczbaterminaliPOSnamilionmieszkacw 19 960,2 21 497,4 25 730,2 25 798,0 26 344,7

LiczbaATM(tys.) 63,1 64,4 66,1 68,0 69,4

LiczbaATMnamilionmieszkacw 1 006,1 1 017,1 1 038,0 1 060,1 1 074,0

rdo: Opracowanie wasne na podstawie EBC

Przykadyeuropejskichkrajowychschematwkartowych2.

5

Krajowe systemy kartowe w Europie

Wielka Brytania jest tym krajem, w ktrym najszybciej w Europie pojawiy si karty patni-cze. Co wane, brytyjski rynek kartowy jest praktycznie od pocztku swej historii silnie zwi-zany z rynkiem USA. Podobnie jak w USA rozwj kart patniczych zacz si tam od kart kre-dytowych. Na pewno nie bez wpywu na taki stan rzeczy pozostaje fakt, tradycyjnie dobrych relacji polityczno-gospodarczych pomidzy tymi dwoma krajami.

W poowie ubiegego stulecia powstaje w Wielkiej Brytanii pierwszy schemat kart kredyto-wych. Tworzy go Donald McCullough, ktry w 1951 r., zainspirowany tym co zobaczy w USA, zakada Finders Services. W 1962 w Wielkiej Brytanii pojawia si pierwszy gracz zza oceanu: Diners Club, rok pniej: American Express. W 1966 r. pojawia si Barclaycard pierwszy masowy projekt kart kredytowych na Wyspach firmowany przez jedn z czoowych bry-tyjskich instytucji finansowych. Barclaycard to historia patnoci kartowych w Wielkiej Bry-tanii, ale ma take pewien udzia w tworzeniu historii wiatowej. Instytucja ta, ktra niemal od pocztku bya licencjobiorc BankAmericard, w 1977 r. staa si jednym z zaoycieli Visa po tym, jak Visa de facto pojawia si na rynku po finalnym oddzieleniu od Bank of America. W 1990 r. wydana zostaa pierwsza karta Barclaycard MasterCard, natomiast na wspprac pomidzy Barclaycard a American Express trzeba byo sporo poczeka. Taka co-badgeowa-na karta ukazaa si w roku ubiegym.

Barclaycard dziaa aktywnie w obszarze innowacji, wprowadzajc na rynek brytyjski nowo-czesne rozwizania takie jak pierwszy na wiecie bankomat, karty chipowe, patnoci mobil-ne czy patnoci contactless.

Dla konkurowania z Barclaycard powsta Access schemat kredytowy stworzony przez na-stpujce banki: National Westminster Bank, Midland Bank, Lloyds Bank i National and Com-mercial Banking Group. Access wystartowa take w Irlandii, za spraw Ulster Bank. Schemat ten zaprzesta dziaalnoci w 1996 r., a biznes zosta przejty przez MasterCard.

Karty debetowe pojawiy si w Wielkiej Brytanii w latach 80., podobnie jak to miao miejsce na niektrych innych rynkach europejskich, choby w Niemczech w wyniku ewolucji czeko-wych kart