of 5/5

Ekologiczne kierunki w medycynie naturalnej

  • View
    222

  • Download
    2

Embed Size (px)

Text of Ekologiczne kierunki w medycynie naturalnej

  • RECENZJE

    stwa", czyli do chaosu wprowadzanego do spoeczestw w imi szczytnego" celu ochrony biosfery. Zagroeniem jest rwnie podejcie do zagadnienia solidarnoci czowieka z przyrod, od strony rnych dyscyplin naukowych i ujmowanie tego samego zagadnienia w rnych odrbnych metodologicznie jzykach, gdy stwarza to od strony metodologicznej wdziczne pole do popisu specjalistom od stawiania oskare o jednostronno uj oraz wyraania wtpliwoci, ktre dotycz statusu metodologicznego i naukowoci opracowania.

    Autor zauwaa rwnie, e etyka rodowiska nie moe by budowana na podstawie dedukcyjnej zalenoci od metafizyki czy innych teorii filozoficznychi przyrodniczych. Stad te i ekoetyka nie moe by budowana jedynie na teoriach przyrodniczych i filozoficznych.

    W ksice tej zwrcono uwag na zagadnienie ekorozwoju i ekokonsump- cji w wietle zrwnowaonego wzrostu i rozwoju antroposfery z uwzgldnieniem porednictwa kultury w dialogu cywilizacji technicznej z natur i piknem.

    Bardzo interesujcy jest rozdzia XI Odpowiedzialno ekologiczna", w ktrym autor porusza problem odpowiedzialnoci z uwzgldnieniem mioci i sprawiedliwoci, definiuje mdro ekologiczn", docenia ascez i przedstawia odpowiedzialno w wietle chrzecijaskiej koncepcji rozwoju.

    Ze wzgldu na dobro czytelnika uwaam, i w tak obszernej pracy autor winien wicej miejsca powici edukacji ekologicznej i nauczaniu Magisterium Kocioa Katolickiego. Wprawdzie powica on tym zagadnieniom rozdzia VIII, jednak porusza te problemy w sposb bardzo oglny i w zasadzie w rozdzia traktuje jako wstp do pozostaych trzech rozdziaw czci III.

    Powysze uwagi nie umniejszaj mojego uznania dla autora, ktry podj si gigantycznego trudu napisania tak obszernego dziea. Mam nadziej, e jego lektura pozwoli czytelnikom uporzdkowa myli i realnie spojrze na potrzeb ochrony zarwno biosfery jak i antroposfery. Ksika powinna zainteresowa wszystkie osoby, ktre zajmuj, si edukacj w szkolnictwie wszystkich szczebli, a wic inynierw i technikw planujcych kierunki rozwoju i wprowadzajcych w ycie postp naukowo-techniczny, ekonomistw kierujcych gospodark politykw, wszystkich obrocw rodowiska naturalnego oraz modzie akademick.

    Jacek W. Czarloszewski

    Stanisaw K. Wickowski, Ekologiczne kierunki w medycynie naturalnej, Warszawa, PWN 1997

    W ubiegym roku nakadem PWN ukazaa si ksika Stanisawa K. Wic- kowskiego pt. Ekologiczne kierunki w medycynie naturalnej. Jest to wznowienie pozycji z 1993 r., a zarazem kolejna praca tego autora, ktry obraca si w krgu tematyki ekologicznej: Wybrane zagadnienia ochrony i ksztatowania rodo

    390

  • RECENZJE

    wiska przyrodniczego czowieka", Zdrowie i jego zaleno od rodowiska", Prby ekologicznej oceny ywienia, ywnoci i skadnikw pokarmowych". Powysza ksika Ekologiczne kierunki w medycynie naturalnej jest konsekwentn realizacj zapowiedzi tej tematyki, jaka pojawia si we wczeniejszej liczc z chronologicznym porzdkiem wydania, pozycji S. K. Wickowskiego - Prba ekologicznej oceny ywienia, ywnoci i skadnikw pokarmowych".

    We wstpie autor zastrzega, e jest to prba systematycznego przedstawienia waniejszych kierunkw medycyny naturalnej o charakterze wyranie ekologicznym". Tym te tumaczy niewielki rozmiar wydawnictwa i pominicie wielu zagadnie (akupunktura, hydroterapia, zioolecznictwo, wegetarianizm, dygitopunktura). Konieczno zaistnienia takiej pozycji (pomimo jej znacznego okrojenia) autor tumaczy zym stanem zdrowia Polakw, niedocenianiem profilaktyki zdrowotnej i niekonwencjonalnych metod leczenia. S. K. Wickowski postuluje powoanie rady naukowej ds. medycyny niekonwencjonalnej przy ministrze zdrowia, a w miejsce usunitych przedmiotw politycznych w szkoach wprowadzenie ekologii chorb czy orientalnych metod diagnozy.

    Pierwszym z kierunkw, jakie podejmuje si omwi Wickowski, jest ma- krobiotyka. Autor prezentuje histori i genez tego sposobu odywiania si, opartego na przestrzeganiu rwnowagi pokarmowej zgodnie z uniwersaln zasad wszechwiata staroytnej filozofii i medycyny orientalnej yin-yang, czyli dopenienia si przeciwiestw w celu uzyskania rwnowagi. Autor prezentuje podzia pokarmw zgodnie z t zasad na zasadowe i kwane, podaje zesp chorb typu yin i typu yang wywoanych zym czeniem czy proporcj skadnikw pokarmowych, jak te podaje przykady prawidowych zestawie.

    W kolejnym rozdziale przedstawiajcym chisk medycyn ludow rwnie odnajdujemy dychotomiczny podzia na filozoficzne podstawy nurtu i jego medyczne implikacje. W czci filozoficznej znajdujemy gbok chisk mdro o tym, e czowiek zdrowy to taki, ktry zna swj umys i potrafi urzeczywistni swoj prawdziw natur, a studiowanie medycyny nie jest moliwe bez poszukiwania prawdy. Podstawa medycyny ludowej w Chinach jest teori piciu elementw: Drzewa, Ognia, Ziemi, Metalu i Wody, do ktrych przyporzdkowane s organy, narzdy, minie, smaki, kolory i emocje. Szczeglnie obszernie przedstawiony jest wpyw kolorw, emocji oraz zasady zdrowego ywienia, natomiast niewiele miejsca powicono akupunkturze.

    Jako kolejna zostaa opisana medycyna ayurwedyjska, tradycyjna medycyna Indii, ktrej gwnym rdem jest bramiska ksiga wiedzy o yciu liczca pi tysicy lat. Jest ona profilaktyka chorb oparta o rwnowag trzech humorw (dosha): wiatru (vata), ci (pitta), i flegmy (kapha). Autor opisuje trzy konstytucje ludzkiego ciaa, zaburzenia jakie mog powsta w kadej z konstytucji, diagnozowanie w oparciu o objawy zewntrzne i wreszcie sposoby naturalnego zwalczania nieprawidowoci zdrowotnych.

    Osobny rozdzia autor powici jednej z najmodszych gazi medycyny niekonwencjonalnej, liczcej zaledwie dwiecie lat, homeopatii. Ten modny obecnie sposb leczenia, jak mona si dowiedzie z Ekologicznych kierunkw..." zasadza si na piciu przesankach: podobne leczy si podobnym, je

    391

  • RECENZJE

    den rodek leczniczy dla jednego pacjenta, najmniejsza dawka leku, ktry w dawkach wikszych wywoduje objawy danej choroby, potencjonowanie leku i prawo leczenia naturalnego. Autor ponadto omawia rodzaje lekw homeopatycznych i sposoby ich stosowania oraz uspokajania, e rzadko mog one wywoywa skutki uboczne. Ich dziaanie charakteryzuje si duym wspczynnikiem skutecznoci.

    Nastpnie zostaje czytelnikom zaprezentowana metoda diagnozowania, przewidywania i sprawdzania stanu organizmu z mapy, jak jest tczwka oka, czyli irydologia. Wickowski wychwala zalety irydologii. Podkrela, e nie jest to forma leczenia, ale diagnozowania, prewencji i oceny stanu zdrowia.

    Rwnie starym, bo pochodzcym ze staroytnej Grecji i Egiptu, kierunkiem naturalnego leczenia jest chromatografia, ktrej gwnym narzdziem leczenia s kolory. Nawietlenie kolorowym wiatem, picie nawietlonej wody, kpiel w takiej wodzie czy te patrzenie przez filtr o okrelonej barwie s zdaniem Wic- kowkiego witym sposobem na zwalczanie schorze reumatologicznych. Jest to te nieoszacowana pomoc medycynie urazowej i anestezjologii.

    Dwa ostatnie rozdziay ksiki powicone s udziaowi pierwiastkw w organizmie czowieka, a zwaszcza ich leczniczej roli. Rozdzia Chemizm czowieka" jest pobienym przedstawieniem wpywu gwnie makropierwiast- kw na organizm czowieka. Wyczerpujco t tematyk omawia poprzednia praca Wickowskiego, Prba ekologicznej oceny..." Na uwag zasuguje natomiast fragment ksiki zatytuowany Metale i metaloterapia". Szczegowo zaprezentowana cze tablicy Mendelejewa wraz z dobroczynnym dziaaniem dla organizmu ludzkiego jak i skutkami niedoborw. Wyszczeglniona jest magnetoterapia, medycyna antropozoficzna i hemeopatia.

    Powysza praca S. Wickowskiego nieco rozczarowuje. Lepiej wygldaa jej zapowied w Prbie ekologicznej oceny..." ni to w rzeczywistoci zostao zrealizowane. By moe pobiene omwienie dziedzin medycyny naturalnej spowodowane jest, jak to usprawiedliwia we Wstpie" autor, zamierzon niewielk objtoci pracy; ale przez to traci wiele sama ksika jak i image jej autora, ktry niejeden raz bywa na Dalekim Wschodzie, zetkn si z prezentowan tematyk, tote mg stworzy dzieo, a nie tylko broszurk ukazujc redni poziom kompetencji piszcego.

    By moe te same powody przyczyniy si do faktu, e t pozycj mona przyj jako kolejn komercyjn (take ze wzgldu na swj temat) produkcj masow w stylu ycie po yciu" czy Bd asertywny". Autor, znany naukowiec i wietny specjalista w swojej dziedzinie, co potwierdzaj jego poprzednie prace, niebezpiecznie zbliy do Raymonda Moodyego (te profesjonalisty, doktora filozofii!) czy caej reszty populistycznych psychologw amerykaskich.

    W ksice Wickowskiego pojawia si te inny problem, duo powaniejszy ni schlebianie gustom mas. Opisujc problemy naturalnych metod leczenia imperatywem kategorycznym jest stworzenie dziea profesjonalnego i w peni kompetentnego. Wszelkie niedomwienia, pominicia (nawet jeli powodem jest kilka ryz papieru) mog podejrzliwego czytelnika dowie do konstatacji, i autor jest raczej alchemikiem lub szarlatanem zafascynowanym nurtem New

    392

  • RECENZJE

    Age. Do takiego wniosku mona doj po zapoznaniu si z instrukcj i jej objanieniem dotyczcej zwizkw pomidzy poszczeglnymi palcami doni a planetami. Nie ma tu ani sowa naukowego uzasadnienia tej kombinacji. Podobne rysunki mona znale w nic nie wartych z naukowego punktu widzenia pismach, np. Wrka".

    Mao realny wydaje si postulat Wickowskiego powoania rady naukowej ds. medycyny niekonwencjonalnej lub wprowadzenia przedmiotw do programu szkolnego majcych zorientowa uczniw w orientalnych metodach diagnozy czy leczenia chorb. Jest to raczej pobone yczenia o malej sile sprawczej.

    W odrnieniu od poprzednich publikacji autor prawie w ogle pomin negatywne skutki stosowania poszczeglnych sposobw leczenia, cho niewtpliwie takie wystpuj. Nie przestrzega przed zym zastosowaniem poszczeglnych kierunkw ekologicznych.

    Zastrzeenie budzi tytu ksiki. Za kierunki ekologiczne Wickowski uznaje wszystkie kierunki medycyny naturalnej. A jakie uzasadnienie ma w tym kontekcie okrelenia ekologiczne"? We Wstpie" autor wyjania, e ekologiczne" dlaczego, i w sposb historyczny podchodz do zdrowia, lecz czowieka a nie chorob, zwalczaj przyczyny a nie objawy, przywizuj wag do zjawisk energetycznych w biosferze i w organizmie. Czy holizm to nie za- mao, eby wyjani ekologi?

    Mocn stron publikacji s jak zwykle u Wickowskiego zestawienia porwnania, podsumowania i tabele oraz repetytoria, cho w Ekologicznych kierunkach... pojawiaj si one tylko w czci kocowej i to w niezbyt duej iloci. Jednak dziki nim ksika nabiera bardziej encyklopedycznego charakteru, a wic staje si prbk kompetencji wiedzy. Podobnie na pochwa zasuguje jzyk, cisy i rzeczowy a jednak w sposb dostpny prezentujcy zawioci wiedzy filozoficznej Chin czy Indii.

    Pojawi si jeden bd metodologiczny w konstrukcji pracy. W rozdziale zatytuowanym Medycyna ayurwedyjska" w podziale Czowiek i pi elementw" (4.2.) Autor zama zasad podziau caego uniwersum i wydzieli jeden podpunkt, Zmysy" (4.2.1.) Podsumowujc mona powiedzie, e nie jest to publikacja na miar jej autora, poprzednie prace S. K. Wickowskiego byy zdecydowanie lepsze. Ksik mona poleci do przeczytania tym, ktrzy interesuj si powan tematyk, ale z zastrzeeniem, e jest ona pobiena i naleaoby j uzupeni lektur innych, obszerniejszych opracowa na temat medycyny naturalnej.

    Anna wiek

    393