SUVREMENI EUROPSKI TURIZAM

  • View
    1.508

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of SUVREMENI EUROPSKI TURIZAM

SVEUILITE U RIJECI FAKULTET ZA MENADMENT U TURIZMU I UGOSTITELJSTVU, OPATIJA

SUVREMENI EUROPSKI TURIZAM

OPATIJA, 2011.

SVEUILITE U RIJECI FAKULTET ZA MENADMENT U TURIZMU I UGOSTITELJSTVU, OPATIJA

SUVREMENI EUROPSKI TURIZAM

Opatija, studeni 2011. godine

Sadraj Sadraj.........................................................................................................................................I Popis ilustracija......................................................................................................................II Popis slika...............................................................................................................................II UVOD.........................................................................................................................................3 RAZVOJ I REGIONALNI RAST TRITA.............................................................................4 Regionalni rast trita..............................................................................................................5 EUROPSKA UNIJA I TURIZAM.............................................................................................6 Turizam u Europskoj uniji......................................................................................................6 2.2. Novi trendovi u turizmu..................................................................................................7 2.3. Trendovi u turizmu EU...................................................................................................8 2.3.1. Kako stoji hrvatski turizam?...................................................................................10 TRITA VISOKORAZVIJENIH ZEMALJA EUROPSKE UNIJE I NJIHOVE KARAKTERISTIKE............................................................................................................14 Gospodarstvo i karakteristike trita EU.............................................................................14 Vodee europske destinacije.................................................................................................16 TURIZAM U HRVATSKOJ....................................................................................................18 Vanost turizma za Hrvatsku................................................................................................18 Trendovi u turizmu Hrvatske................................................................................................19 Implikacija trendova turizma EU na Hrvatsku.....................................................................21 ZAKLJUAK...........................................................................................................................24 LITERATURA.........................................................................................................................25

I

Popis ilustracija Popis slika Slika 1: Meunarodni turistiki dolasci u svijetu od 1950.-2020...............................................4 Slika 2: Prikaz doalzaka, prihoda i potronja u turizmu...........................................................10 Slika 3: Dolasci, prihodi i prihodi po dolasku zemalja Europe................................................11

Popis tablica Tablica 1: Dolasci inozemnih turista u svim tipovima turistikih smjetaja u zemljama EU 1996-2000.............................................................................................................................13 Tablica 2: Najvei europski turistiki potroai 2000. i 2001. godine.....................................16 Tablica 3: Noenja turista u Hrvatskoj za razdoblje 1999.-2005..............................................22

II

UVOD U radu se istrauju suvremeni trendovi u razvoju turizma u Europskoj Uniji kao i njihove implikacije na razvoj turizma u Republici Hrvatskoj jer je Europska Unija, kao najvea regionalna integracija u svijetu, sa svojim turistikim tritem, ali i sa svojim ekonomskim potencijalima postala najvea i najznaajnija regionalna ekonomska zajednica koja bitno utjee na razvoj turizma u RH. Radi se o tome da EU od 2007.godine obuhvaa 27 najrazvijenijih zemalja Europe, ako se izuzmu vicarska i Norveka koje imaju vie od 470 milijuna stanovnika, te koje u svjetskom turistikom prometu sudjeluju sa vie od 40% turistikog prometa u svjetskim razmjerima, a u europskim razmjerima sa vie od 75%. Istodobno, po svojim izdacima za turizam, lanice EU su meu najznaajnijim zemljama svijeta jer trenutno sudjeluju sa vie od 45% izdataka u svjetskim razmjerima za inozemni turizam, a isto tako kao emitivne zemlje u turizmu, najznaajniji su izvor razvoja turistikog prometa u svijetu i Europi. U isto vrijeme EU od turizma zarauje trenutno vie od 40% ukupnog prihoda od inozemnog turizma u svijetu, a 2004. godine taj prihod se procjenjuje na 526 milijardi amerikih dolara. U tom kontekstu treba shvatiti da je RH kao tradicionalna mediteranska destinacija u turistikom pogledu izuzetno znaajan partner EU i njenim lanicama. Hrvatska svojim prirodnim, kapitalnim i ljudskim potencijalima ima vrlo veliko znaenje za razvoj turizma u EU jer u 2004. godini od ukupnog turistikog prometa u iznosu od 5,8 milijuna turista, 27 lanica EU sudjelovalo je sa 75% ostvarenog turistikog prometa, te u ostvarenim deviznim primanjima od turizma od 6,9, udio EU bio je vii od 85%. Afirmacija RH kao materinske tradicionalne turistike destinacije, to znai afirmacija svih prirodnih, kulturnih, povijesnih, kapitalnih i ljudskih potencijala, trenutno ini Hrvatsku najpoeljnijom turistikom destinacijom u Europi i svijetu. U tom kontekstu Hrvatska je od prvorazrednog znaaja za EU u turistikom pogledu i jedino zajednikim aktivnostima i koordinacijom Hrvatske i EU mogue je ostvariti u perspektivi da RH doista postane europska turistika Kalifornija. U okviru ovog rada istraivale su se suvremene odnosno moderne tendencije u razvijanju turizma u EU i njihove implikacije na razvoj turizma u Hrvatskoj jer se radi o dijalektikoj povezanosti i uvjetovanosti izmeu razvoja turizma u EU i u Hrvatskoj. Turizam je kao drutvena i gospodarska djelatnost postala jedna od najpropulzivnijih djelatnosti ekonomskog razvoja na suvremenom stupnju znanstveno-tehnoloke i ekonomske razvijenosti u svijetu, a s tim u svezi i EU koja je vodea ekonomska regionalna zajednica u ekonomskom i znanstveno tehnolokom razvoju.

3

RAZVOJ I REGIONALNI RAST TRITA Nakon drugog svjetskog rata i otklanja njegovih golemih materijalnih posljedica dolo je do velikih promjena i u drutvenim odnosima, pa tako i u turizmu. Turizam se tada poeo razvijati brim tempom te je uz prekide uzrokovane velikom svjetskom krizom tridesetih godina 20.stoljea i u toku drugog svjetskog rata bio u stalnom i jakom porastu. Meunarodni turizam u Europi se javlja u dva oblika:

long haul - dolasci s drugih kontinenta intraeuropski turizam putovanja Europljana u razne zemlje na ovom kontinentu1

Prije samog fokusiranja na Europu kao destinaciju, nuno ju je smjestiti u globalni kontekst razvoja meunarodnog turizma. Tijekom 1990-ih turizam se razvijao u kontekstu ekonomskih fluktuacija i trajne, relativno visoke stope nezaposlenosti u veim industrijaliziranim zemljama. No, usprkos povremeno recesivnom ekonomskom okruenju u Europi i na nekim od glavnih europskih trita na drugim kontinentima, potronja u sferi putovanja i turizma je na globalnoj razini ostala izuzetno elastina. Danas sve vie i vie ljudi putuje ne doputajui da ih sprijei terorizam, prirodne katastrofe, kao ni ekonomski i politiki probleme kod kue i u inozemstvu. Slika 1: Meunarodni turistiki dolasci u svijetu od 1950.-2020.

Izvor: World tourism Organization (WTO) Europa je zadrala svoju vodeu poziciju u inozemnom turizmu, obuhvaajui oko 60% meunarodnih turistikih dolazaka. No, iako je inozemni turizam u Europi nastavljao rasti i u kvantiteti i u kvaliteti, europski dio ukupnom inozemnom turizmu u padu je posljednjih nekoliko desetljea tijekom kojih je openito dolo do velike ekspanzije u svjetskom turizmu.2 Europski trini udio je oigledno podvrgnut procesu postupne erozije, u pogledu udjela u ukupnim inozemnim dolascima i ukupnim inozemnim prihodima. Takoer je bitno1

Steinecke, A.: The historical development of tourism in Europe, u:Pompl, W., Lavery, P.: Tourism in Europe:Structures and Developments, CAB International, Wallingford, 1993., str.1042

Ibidem, str.6

4

napomenuti da je ovaj pad europskoga udjela u meunarodnom turizmu znatno bre napredovao u periodu 1995.-2000.(4,7%, nego u periodu 2000.-2005.(2,2%). tovie, Svjetska turistika organizacija(WTO) je 1990.-ih predvidjela da e Europa nastaviti gubiti trini udio, moda i do udjela od 50% u svim inozemnim dolascima do 2010. Koji su to razlozi? Europa i Sjeverna Amerika vie nemaju monopol koji su imali 1960.-im godinama, kada je meunarodni turizam postao masovno trite. Dolazak novih destinacija, posebice u Aziji i na Karibima, prouzroio je opu diversifikaciju svjetskoga turizma i jasnu regionalnu redistribuciju turistikih tokova na svjetskoj razini. Regionalni rast trita Trini udio Istone Azije i Pacifika porastao je u broju inozemnih turistikih dolazaka i svjetskih prihoda. Unato spomenutom, Europa jo uvijek zauzima vodeu poziciju u meunarodnom turizmu, obuhvaajui vie od polovine svjetskoga meunarodnog turizma koji se odvija na tlu. Kina je takoer sposobna da odigra vanu ulogu u meunarodnom turizmu. Snaan rast bruto drutvenog proizvoda i osobne potronje koju Kina doivljava posljednjih godina. U kombinaciji s liberalizacijom putovanja iz Kine, mogli bi postati dominantnim imbenikom putovanja i turizma te regije. Regionalni rast3 kao posljedica dogradnje integracijskih procesa, pojednostavljenja i pojeftinjenja samih putovanja i socio-demografskih promjena u drutvu. Poveat e se putovanja turista tree dobi, mladi e se poeti sve ranije osamostaljivati,