Click here to load reader

Smalle schouders, zware lasten

  • View
    216

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Getuigenissen van gezaghebbende stemmen uit de politiek, het bedrijfsleven, het onderwijs, het sociaaleconomische middenveld, en van medewerkers van de verenigingen zelf.

Text of Smalle schouders, zware lasten

  • Foto

    : Chr

    is H

    arve

    y / S

    hutt

    erst

    ock.

    com

    Smalle schouders zware lastenVerwachten we te veel van het interculturele middenveld?

  • OVER DEZE BROCHURE 3VOORWOORD 4DE DRUK VAN DE VERWACHTINGEN: WAT MOET HET INTERCULTURELE MIDDENVELD DOEN? 6SMALLE SCHOUDERS, ZWARE LASTEN: DE MISMATCH TUSSEN VRAAG EN AANBOD 14VERKLARINGEN VOOR DE MISMATCH 26AANBEVELINGEN

    Aan de beleidsmakers 31Aan derden 34Aan de etnisch-culturele verenigingen 36

    Smalle schouders zware lastenVerwachten we te veel van het interculturele middenveld?

  • GESPREKSPARTNERS

    Tijani Bounaana

    diversiteitsconsulent Federatie Mondiale Democratische

    Organisaties

    Geert Bourgeois

    Vlaams minister van Inburgering

    Mohamed Chakkar

    Federatie Marokkaanse Verenigingen

    Caroline Copers

    algemeen secretaris Vlaams ABVV

    Ann Demeulemeester

    algemeen secretaris ACW

    Birgl Eren

    vereniging Yonja, Unie voor Turkse Verenigingen

    Yilmaz Koak

    Federatie van Vooruitstrevende Verenigingen - CDF vzw

    Fons Leroy

    gedelegeerd bestuurder VDAB

    Pascal Smet

    Vlaams minister van Onderwijs

    Wouter Van Besien

    Groen-voorzitter, districtsburgemeester Borgerhout

    Jo Vandeurzen

    Vlaams minister voor Welzijn

    Karel Van Eetvelt

    gedelegeerd bestuurder UNIZO

    Mieke Van Hecke

    directeur-generaal van de katholieke onderwijskoepel VKSO

    Naira Vardanian

    Internationaal Comit

    Lode Vermeersch

    onderzoeker Hoger Instituut voor de Arbeid

    Emine Yilmaz

    Unie voor Turkse Verenigingen

    2

  • OVER DEZE BROCHURE

    Vlaanderen telt 13 etnisch-culturele verenigingen, erkend binnen het sociaal-cultureel volwassenen-werk. Ze hebben samen meer dan 1.600 afdelingen of groepen en er komen er nog geregeld bij, want de etnisch-culturele verenigingen zitten in de lift. Ze blijven echter een kleine speler binnen het tradi-tionele verenigingsleven.

    Welke rol moet dit interculturele middenveld spelen? Hoe willen de etnisch-culturele vereni-gingen hun verantwoordelijkheid in de samenleving opnemen? Hoe brengen ze het er in de praktijk van af? Zijn er hiaten? Blinde vlekken? Wordt er te veel van hen gevraagd? Hebben ze de mensen en de middelen om aan die verwachtingen tegemoet te komen? En moeten of willen ze dat eigenlijk wel?

    de Verenigde Verenigingen vroeg het Hoger Instituut voor Arbeid en Samenleving (www.hiva.be) van de KU Leuven om de (mis)match te onderzoeken tussen wat er van de etnisch-culturele verenigingen verwacht wordt, en wat zekunnen doen.

    In deze brochure brengen we de belangrijkste bevindingen van onderzoekers Jeroen Sels, Anneloes Vandenbroucke en Lode Vermeersch samen met de meningen, ervaringen en inzichten van gezaghebbende stemmen uit de politiek, het bedrijfsleven, het onderwijs, het sociaaleconomische middenveld, en van medewerkers van de verenigingen zelf.

    3

  • VOORWOORD

    Wie zijn we? Wat doen we? Zijn we goed bezig? Vragen die elke zelfkritische organisatie zichzelf stelt. Wij gingen nog een stuk verder en nodigden buitenstaanders uit te reflecteren over onze opdracht en hun verwachtingen ten aanzien van ons. Samen met de Verenigde Verenigingen en in een traject met andere partners1 vroegen weJeroen Sels, Lode Vermeersch en LoesVandenbroucke van het Hoger Instituut voor de Arbeid om de rol van het intercultureel midden-veld tegen het licht houden. Journaliste Isa Van Dorsselaer vroeg beleids- en opiniemakers om hun kijk op ons te geven. Deze publicatie is hiervan het resultaat.

    Etnisch-culturele verenigingen hebben een belang-rijke rol in de samenleving. Ze zijn bruggen bouwers. Ze empoweren hun achterban, helpen organisaties en overheden diverser worden en vertolken de stem van etnisch-culturele minderheden daar waar ze luid moet klinken.

    Etnisch-culturele verenigingen zijn ook pioniers: ze timmeren aan de transitie naar een samenleving die de bestaande diversiteit een volwaardige plaats geeft; ze treden buiten de platgetreden paden als die voor hun achterban niet werken; ze werken intergenerationeel en transversaal.

    Veel van wat uit het onderzoek en uit de commenta-ren naar voor komt, is herkenbaar voor ons. Want we staan in die dagelijkse, complexe realiteit. We werken vaak met de meest kwetsbare burgers, voor wie we een rol van betekenis willen en moeten spelen. Dit proberen we met vallen en opstaan, binnen en dikwijls ook buiten de bestaande kaders. Dit is niet vanzelfsprekend.

    Het DNA van onze werking is gericht op emancipa-tie van de achterban en dus in essentie op sociaal-cultureel werk. En toch flirten we wel eens met de actuele beelden over sociaal-culturele methodes en beleidsgrenzen. Dit levert een boeiende zoektocht op, maar leidt soms ook tot een onwezenlijke

    1 Het onderzoek gebeurde in opdracht van de Verenigde Verenigingen in een samenwerking van de 13 etnisch-culturele federa-ties met Minderhedenforum en FOV. Het onderzoek kadert in een traject in samenwerking met Kruispunt Migratie-Integratie, Socius, Demos en voornoemde partners. Deze publicatie kwam tot stand met de steun van de Koning Boudewijnstichting, de federale minister van Gelijke Kansen en Vlaanderen in Actie.

    4

  • discussie: een discussie die voorbij gaat aan het historisch ingewortelde, emancipatorische wezen van sociaal-cultureel werk.

    Maar we merken dat ook overheden, diensten en middenveldorganisaties zoekende zijn om de diverse samenleving vorm te geven. Ook zij verken-nen de begrenzingen van de bestaande kaders. Opzoek naar antwoorden kloppen zij bij ons aan Zogaat men er vaak van uit dat bijvoorbeeld inter-culturaliseringsprojecten tot de core business van de etnisch-culturele federaties behoren

    De Vlaamse regering zet via Vlaanderen in Actie (ViA) en het Pact 2020 volop in op innovatie, transitie en domeinoverschrijdend werken, maar ziet daarbij onze praktijken en onze pioniersrol over het hoofd.

    Deze paradox(en) ervaren wij dagelijks en zijn ook terug te vinden in het onderzoek van het HIVA en in de interviews met de beleids- en opiniemakers. Het contrast tussen onze smalle schouders en de zware lasten, de onduidelijkheid rond de rol, de toekomst en de verwachtingen voor het intercultureel midden veld: zij waren voor de 13 etnisch-culturele

    federaties en de andere initiatiefnemers de aanlei-ding om de handen in elkaar te slaan.

    Overheden en diverse organisaties erkennen het potentieel van een slagkrachtig, onafhankelijk en duurzaam ondersteund intercultureel middenveld. En dat doet deugd. Wij van onze kant voelen de frustratie prikken omdat we veel mr van dit potentieel willen kunnen realiseren. Uiteraard gaat dit ook over middelen, over de engagementen die de overheden moeten nemen. Maar dit gaat ook over het blijven aanwakkeren van onze eigen creati-viteit om over de muren te kijken en krachten te bundelen.

    In deze publicatie geven onderzoekers en opinie-makers ons aanzetten voor hoe we dat kunnen, en waar we bondgenoten kunnen vinden. Ook waar we ze misschien niet verwachten. We hopen dat deze kritische analyse eindelijk - het chte startpunt kan vormen om een match te maken tussen potentieel en realiteit. Als iedereen de daad bij het woord voegt, dan komen we er zeker. Wij willen er alvast onze schouders onder zetten.

    De etnisch-culturele federaties

    5

  • DE DRUK VAN DE VERWACHTINGEN:

    WAT MOET HET INTERCULTURELE MIDDENVELD DOEN?

    Deze federaties en verenigingen brengen mensen uit etnische minder

    heden bijeen, waardoor die het gevoel hebben er bij te horen. Ze helpen

    hun achterban zich te ontplooien en te vormen. Tot slot vertolken ze de

    verzuchtingen van hun leden en proberen ze invloed uit te oefenen op

    het beleid en de samenleving. Zij zijn voor etnische minderheden wat

    vakbonden zijn voor arbeiders, vrouwenverenigingen voor vrouwen. Ze

    moeten hun een stem geven.

    Ann Demeulemeester, koepel christelijke arbeidersbeweging ACW

    Emancipatie is de basisrol voor het interculturele

    midden veld. Mensen bijeenbrengen met dezelfde

    achtergrond, in activiteiten waar ze plezier en beteke

    nis uit halen, die hen betrekken bij de samenleving,

    hen impliciet trainen in burgerschap. Maar ook signa

    leren waar het mis gaat, hoe het anders en beter kan.

    Die twee rollen liggen in elkaars verlengde, ze zijn

    niet van elkaar te scheiden.

    Wouter Van Besien, Groen-voorzitter,

    districtsburgemeester Borgerhout

    Zij moeten doen wat alle midden veldorganisaties

    doen: duidelijk maken welke de kansen en de

    mogelijkheden zijn, waar er hiaten zijn, welke pro

    blemen de achterban heeft, en daarover het debat

    aangaan met het beleid en andere stakeholders.

    Daarnaast moeten ze hun achterban begeleiden en

    richting geven. Dat betekent soms boodschappen

    geven die hun leden misschien niet graag horen.

    Karel Van Eetvelt,

    gedelegeerd bestuurder UNIZO

    6

  • Verenigingen zijn ontmoetingsplaatsen. Wie lid is

    van een vereniging, staat sterker in de wereld en is

    socialer. Ik begrijp dat een gemeenschappelijke

    herkomst een band schept. Het wordt helemaal

    interessant wanneer ook de band wordt gelegd met

    de samenleving waarin we wonen. Door uitwisse

    ling en kennismaking ontstaan wederzijds begrip

    en respect. Het kan leiden tot initiatieven om de

    eigen gemeenschap te ondersteunen in het integra

    tie en emancipatieproces, of tot initiatieven die

    leiden tot meer samenleven in diversiteit.

    Geert Bourgeois,

    Vlaams minister voor Bestuurszaken,

    Binnenlands Bestuur en Inburgering