Click here to load reader

Gradovi kao nositelji europskog ekonomskog razvoja

  • View
    20

  • Download
    1

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Seminar koji se bavi tematikom europskih gradova i njihovog ekonomskog utjecaja

Text of Gradovi kao nositelji europskog ekonomskog razvoja

Filip StepinacAntonio Stoji

Gradovi kao nositelji europskog ekonomskog razvoja

Seminarski rad

Sveuilite u ZagrebuEkonomski fakultet Zagreb

Kolegij: Ekonomske integracije i regionalni razvojMentor: Tomislav SekurBroj indeksa: 0067455913 (Filip) 0067455682 (Antonio)

Zagreb, svibanj 2013.

SADRAJ1.UVOD...............................................................................................................................................12. PRVI GRADOVI............................................................................................................................22.1. Jerihon...........................................................................................................................................22.2. Catal Huyuk...................................................................................................................................32.3. Gradovi u sjevernoj Mezopotamiji...............................................................................................43. GRADOVI DANAS..........................................................................................................................43.1. to danas smatramo gradom........................................................................................................43.2. Rastua vanost gradova................................................................................................................53.3. Urbana radna snaga........................................................................................................................63.4. Gradovi igraju kljunu ulogu u ekonomskom rastu.....................................................................73.5. Vanost malih i srednjih gradova...................................................................................................73.6. Gradovi su dio rijeenja i problema................................................................................................74. GRADOVI SUTRANJICE..............................................................................................................84.1. Doprinosi gradova u Europi u 2020. godini....................................................................................84.2. Vizija europskih gradova..................................................................................................................84.3. Vizija za gradove sutranjice............................................................................................................10ZAKLJUAK...........................................................................................................................................11LITERATURA..........................................................................................................................................12POPIS SLIKA I TABLICA.....................................................................................................................12

1. UVOD

Vie od dvije treine europskog stanovnitva ivi u urbanim podrujima. Gradovi sumjesta gdje se problemi pojavljuju i gdje se rijeenja nalaze. Oni su plodno tlo za znanost i tehnologiju, za kulturu i inovacije, za individualne i kolektivne kreativnosti, I za ublaavanje utjecaja klimatskih promjena. Meutim, gradovi su i mjesta gdje su problemi poput nezaposlenosti, segregacije i siromatva uglavnom koncentrirani. Podie se svijest o moguim buduim utjecajima niza trendova, kao to su demografski pad i drutvena polarizacija, ranjivost,razliitih vrsta gradova. Takoer se istie prilika kljunih uloga koju gradovi mogu igrati u ostvarivanju ciljeva EU-posebice u provedbi Europske Strategije 2020.

Nai gradovi posjeduju jedinstvene kulturne i arhitektonske kvalitete, snane sile socijalnog ukljuivanja i izvanredne mogunosti za ekonomski razvoj. Oni su centriznanja i izvori rasta i inovacija. U isto vrijeme, oni pate od demografskih problema, nejednakosti i socijalne iskljuenosti pojedinih skupina stanovnitva, nedostatak pristupanih i pogodnih mjesta za stanovanje, i ekolokih problema. Gradovi igraju kljunu ulogu u ivotima veine Europljana.Ne samo da veina stanovnitva ivi u gradovima, nego gradovi takoer imaju kljunu ulogu u drutvenom i gospodarskom razvoju svih europskih zemalja. Europski model gradova je fascinantan.

2. PRVI GRADOVI2.1 JerihonArheoloka nalazita nam sugeriraju da je prvi grad na svijetu bio Jerihon, smjeten na trgovakoj ruti plodne doline Jordana. Nastao otprilike izmeu 8400-7300 godina prije Krista, sadravao je populaciju od 2000 stanovnika. Plodna dolina Jordana osiguravala je izvor vode, mogunost uzgajanja usjeva (jeam i ito), te domaih ivotinja (koze i ovce). Uz sve to u blizini su se nalazile divlje ivotinje kao gazele koje su itelji Jerihona mogli loviti. Postoje neke evidencije trgovine u tom podruju, ali se pretpostavlja da je obujam trgovine bio mali. Izmeu ostalog naeni su ostaci opsidijana iz Antolije, zelenog kamena iz Jordana, tirkiznog iz Sinaja i koljki iz Crvenog mora, to ukazuje na neki obujam trgovine, odnosno uvoza u grad. Nema nikakve evidencije proizvodne za izvoz iz grada. Mogue je da su izvozili sirove materijale iz oblinjeg Mrtvog mora.Jedna od glavnih znaajki Jerihona zasigurno je bio njegov sustav obrane, koji je sadravao zid okruen jarkom, te kulu. Zid je bio visok 7 metara, a irok 3 metra. Jarak koji je se nalazio ispred zida je bio 9 metra irok i 3 metra dubok, a kula se nalazila unutar zidina visoka do 9 metara. Zidine su ih trebale uvati od pljakaa koji su ih pljakali zbog resursa. Poto se Jerihon razvio prije vie od 10 tisua godina postoji malo dokaza zato se razvio. Ovo su samo mogunosti urbanizacije Jerihona: trgovina i poslovi vezani uz trgovinu (financije, transport) klasterizacija proizvoaa radi inovacija i uenja javna dobra kao religija i obrana koja je zahtjevala vie ljudi na jednom podrujuslika 1. Jerihon

1

22.2 Catal HuyukCatal Huyuk je grad koji se razvio oko 7000 godina prije Krista, na podruju dananje Turske. Imao je 5000 stanovnika. Stanovnici su se hranili usjevima i domaim ivotinjama, a proizvodili su razliite zanatska oruja koje su kasnije izvozili u ostale regije. Grad se bazirao na jednostavnu agrikulturu i domae ivotinje. Pripitomavanje stoke je osiguravalo puno mesa, ali i transport za razliku od uzgoja koza i ovca kao u drugim regijama. U gradu su se uzgajali jeam i ito, te su skupljali orahe, voe i bobice. Lovili su jelene, medvjede i leoprade zbog mesa i koe.Posebnost ovog grada je u njegovoj arhitekturi zgrada. Ravni krovovi zgrada koji su bile spojene, nije bilo klasinog ulaza na vrata nego se ulazilo kroz krovove na koje su se ljudi penjali ljestvama. Zgrade su imate male prozore, ali nisu bili nadohvat ruke neg su samo osiguravale svjetlost za dom.Stanovnici Catal Huyuka su bili integrirani u visoko sofisticiranu i specijaliziranu proizvodnu proizvoda od drva, kamena i opsidijana. Crni opsidija iz oblinjeg vulkana su oblikovali i polirali da dobiju iljke, noeve i zrcala. Postoje dokazi da je Catal Huyuk bio dio interregionalne trgovine. Pronaeni su ostatci proizvoda iz Sirije, koljke iz Mediterana. to se tie religije, ona nije bila koncetrirana u jedan hram ve je bila distribuirana kroz grad u posebnim kuama.Za razliku od Jerihona, postoji vie znanja o ekonomija Catal Huyuka, ali svejedno postoje neke rupe. Izgleda da svoje postojanje Catal Huyuk duguje opsidijanu i proizvodima od opsidijana. Oni su bili vjeti s opsidijanom, te su proizvodili proizode koje su kasnije izvozili. Proizvodnja je zahtjevala puno znanja, te su se skupljali strunjaci koji su zajednikim uenjem i inovacijama doveli do lakeg obraivanja tog materijala. Koncetracija proizvodnje u gradu je zahtjevalo da radnici budu blie jedni drugima, zato to radnici tako ue jedan od drugog, promatrajui. Drugi razlog zato se razvio Catal Huyuk je javno dobro kao obrana ba zbog te posebne arhitekture kua (visoki, mali prozori, ulaz kroz krov). slika 2. Catal Huyuk

3

2.3 Gradovi u sjeveroj MezopotamijiSredinom 4. milenija prije Krista razvilo se vie gradova u plodnoj Mezopotamiji, na podruuju izmeu rijeka Eufrat i Tigris, dananjeg Iraka. Populacija Uruka, najveeg grada u Mezopotamiji, dosegla je 50 000 na kraju 4. milenija prije Krista. Ostali gradovi, koji su brojili oko 10-ak tisua stanovnika su Ur, Erudi i Kish.Babilon prua brojna bogata i raznoliki ekosustav, koji ukljuuju doline, rijeke i travnjake. Ti ekosustavi su dobri za razliite aktivnosti koji mogu donositi hranu, ukljuujui poljoprivredu(jeam, ito), ribolov, lov(divlje svinje, gazele) i uzgoj ovaca i koza za mlijeko i odjeu. Za razliku od dobrih agrikulturalnih resursa, Babilonu je falilo osnovnih sirovih materijala kao drva, metala(srebra, bakra) i dragih kamena. Suha klima nije podravala uzgoj hrane, ali su rijeke Eufrat i Tigris lako bile mogue pretvoriti u kanale koje su zatim navodnjavale usjeve. Zbog tih ekolokih prednosti, Babilon je bio idealan za specijalizaciju i trgovinu. Zbog proizvodnja vika hrane, te manjka nekih resursa, gradovi u Mezopotamiji su puno trgovali.slika 3. Grad UrU Babilonu su prihvatili Sumeransku religiju koja je bila bazirana na tom da bogovi odluuju i plodnosti flore i faune. Bogovi su bili zasluni za sve prirodne fenomene, tako su imali preko 2400 bogova, svaki za svoju pojavu. Babilonci nisu molili bogove da naprave udo, ve samo da nastave udo prirode. Dunost bogova je bila da usjevi nastave rast, divljih ivotinja uvijek bude. Bogovi su imali svoje zemaljske poslanike koji su uivali plodovima ljudi koji su donosili hranu kao rtvu bogovima. Ljudi su pridonosili velike koliine hrane u hramove kao rtvu bogovima, ali su tu istu hranu na kraju jeli lanovi hrama.Religija je u Babilonu bila javno dobro. Hram je bio sjedite svega. On je pratio interregionalnu trgovinu, bili su upleteni u tekstilnu proizvodnu, u svaki korak proizvodnje 4

4hrane. Hram je bio