Click here to load reader

AMC Magazine mei 2013

  • View
    219

  • Download
    3

Embed Size (px)

DESCRIPTION

AMC Magazine mei 2013

Text of AMC Magazine mei 2013

  • De Anna Reynvaan Lezing

    Zweedse band met oudere patint

    Reuma: afvallen als medicijn

    Tumorcellen houden van schimmels

    Afwasmiddel voor de vaten

    mei 2013 | nummer 5

  • p e R s o n A L i A

    Dr. R.H.H. Engelbert is op 18

    maart benoemd tot bijzonder

    hoogleraar Fysiotherapie, in

    het bijzonder de zorgketen van

    complexe ziekenhuispatin

    ten. De leerstoel is ingesteld

    vanwege het Koninklijk

    Nederlands Genootschap voor

    Fysiotherapie (KNGF).

    W e T e n s c h A p s k A L e n D e R e n

    c o n g R e s A g e n D A

    De wetenschapskalender

    met daarin alle promoties en

    oraties van deze maand en

    de kalender met congressen,

    symposia en cursussen vindt

    u niet langer terug in dit blad.

    U kunt deze informatie vinden

    op de website van het AMC:

    www.amc.nl onder het kopje

    agenda.

    R e c h T Z e T T i n g e n

    In het aprilnummer van AMC

    Magazine zijn twee fouten

    geslopen:

    Op de berichtenpagina (pag.2)

    werd dr. Evelien Dekker in de

    rubriek personalia ten onrechte

    professor genoemd.

    Bij het verhaal over ontstekin

    gen bij rimpelvullers (Vaak

    infecties door bacterin, pag.

    6) viel een deel van de laatste

    zin helaas weg. Het eind van

    het artikel luidt: En last but not

    least: het zou moeten worden

    onderzocht of het geven van

    antibiotica voordat de ingreep

    plaatsvindt, helpt om de pro

    blemen voor te zijn.

    b e r i c h t e ncoLofon

    AMC Magazine is een uitgave van het Aca

    demisch Medisch Centrum. Het verschijnt

    9 maal per jaar.

    Oplage: 11.000 exemplaren.

    AMC Magazine wordt toegezonden aan

    huisartsen, specialisten, gezondheids

    zorginstellingen in de regio Amsterdam,

    Het Gooi en Almere en aan (oud) mede

    werkers van het Academisch Medisch

    Centrum en de in het AMC gevestigde

    onderzoeks instituten. Verder ontvangen alle

    Nederlandse ziekenhuizen en de landelijke

    advies en beleidsorganen op het terrein van

    de gezondheidszorg het magazine, evenals

    de persmedia, de rijksoverheid en AMC

    relaties in het bedrijfsleven.

    ReDAcTieFrank van den Bosch (hoofdredactie),

    Marc van den Broek, Jasper Enklaar, Edith

    Gerritsma, Simon Knepper, Andrea Hijmans

    en Irene van Elzakker (eindredactie).

    MeDeWeRkeRsRob Buiter, John Ekkelboom, Maarten

    Evenblij, Tom Haartsen (fotografie werken

    AMC Collectie), Liesbeth Jongkind, Pieter

    Lomans, Len Munnik (illustratie De Stel

    ling), Xander Remkes (fotografie), Tineke

    Reijnders, Angela Rijnen, Berber Rouw,

    Henk van Ruitenbeek (illustraties), Sandra

    Smets, Arthur van Zuylen

    nfUHet AMC maakt deel uit van de

    Neder landse Federatie van Universitair

    Medische Centra (NFU). De NFU is een

    samenwerkingsverband van de acht

    universitair medische centra (UMCs) in

    Nederland en heeft als algemene doel

    stelling het behartigen van de gezamenlijke

    belangen van de UMCs.

    Andere UMCs die deel uitmaken van de

    NFU zijn het AZM, Erasmus MC, LUMC,

    UMCG, UMC St Radboud, UMC Utrecht en

    VU medisch centrum. In totaal zijn 60.000

    medewerkers verbonden aan de acht UMCs.

    ReDAcTieADResAMC afdeling Voorlichting C0229,

    Postbus 22660, 1100 DD Amsterdam.

    +31 (20) 566 24 21 fax +31 (20) 696 78 99

    Email: [email protected]

    AbonneMenTenAbonnementenadministratie:

    zie redactieadres.

    Jaarabonnement 22,00.

    ADveRTenTie expLoiTATieVan Vliet, Bureau voor MediaAdvies,

    t 023 571 47 45

    onT WeRpGrob|enzo, www.grobenzo.nl

    DRUkDrukkerij Mart. Spruijt bv

    c o p y R i g h T AMC Magazine. ISSN: 1571411x Niets uit

    deze uitgave mag worden gereproduceerd

    zonder voorafgaande toestemming van de

    uitgever. Van werken van beeldende kunste

    naars aangesloten bij een CISACorganisatie

    zijn de publicatierechten geregeld met

    Pictoright te Amsterdam.

    2013 c/o Pictoright Amsterdam.

    Waarmee poetst u uw tanden?

    Met dit gevoel hebben Alzheimerpatinten dagelijks te kampen.

    1 op de 5 mensen krijgt dementie, waarvan Alzheimer de meest voorkomende vorm is. www.alzheimer-nederland.nl

    Help Alzheimer overwinnen. Dan hoeft niemand zichzelf te verliezen.

  • i n h o u d AMc MAgAZine

    2Berichten en colofon

    4Reuma

    AfvALLen ALs MeDicijn

    6Hepatitis C

    een geneesMiDDeL ZonDeR bijWeRkingen

    8Leukemie

    TUMoRceLLen hoUDen vAn schiMMeLs

    10De Anna Reynvaan Lezing

    ZWeeDse bAnD MeT oUDeRe pATinT

    14Aderverkalking

    AfWAsMiDDeL vooR De vATen

    16Nieuwe techniek voor het oor een hooRToesTeL DAT LUisTeRT

    18Longontstekingen pneUMokok geDijT bij MA AgZUURReMMeRs

    19Embolie in de longensiMpeLe TesT geefT sneL UiTsLUiTseL

    20AMC collectieDe veRAnDeRDe Loop vAn een kUnsTWeRk

    22OvergewichtschUD je veT WAkkeR

    24De StellingvogeLen is TWiTTeR vooR gevoRDeRDen

    Foto omslag: Marieke de Lorijn/Marsprine

  • AMc MAgAzine mei 20134

    Rob Buiter

    Promovenda Marjolein de Hair onderzocht een

    groep mensen met reumafactoren in het bloed

    om te zien wie uiteindelijk reumatode artritis zou

    krijgen en wie niet. Roken en overgewicht blijken

    een belangrijke risicofactor.

    Roken versnelt reuma

    r e u M A

    De diagnose reumatode artritis blijkt minder gemak-kelijk te stellen dan je in eerste instantie zou denken. Behalve de bekende symptomen als pijn, zwelling en stijfheid van de gewrichten (artritis) en uiteindelijk ook de meetbare schade aan die gewrichten, bestaan er min of meer objectieve bloedtesten. Veel mensen met reu-matode artritis hebben bijvoorbeeld reumafactoren in hun bloed: antistoffen die gericht zijn tegen lichaams-eigen afweereiwitten of tegen zogenoemde gecitrul-lineerde lichaamseigen eiwitten. Maar sluitend zijn die bloedwaardes allerminst. Bij slechts 70 tot 80 pro-cent van de mensen met reumatode artritis zijn deze factoren verhoogd. Bovendien zijn er ook mensen die wel reumafactoren in hun bloed hebben, die misschien zelfs gewrichtspijn hebben, maar die uiteindelijk geen reumatode artritis zullen krijgen.Op de polikliniek zien we met enige regelmaat mensen die zich melden met gewrichtspijnen. Bij nader onderzoek blijkt dan dat ze ook verhoogde reumafacto-ren hebben, maar geen ontstoken gewrichten, vertelt arts-onderzoeker Marjolein de Hair van de afdeling Klinische Immunologie en Reumatologie. Sinds 2005 is op de afdeling onder leiding van professor Paul-Peter Tak onderzoek naar deze mensen gestart en worden ze gevolgd om te zien of zij in een voorstadium van artritis zitten. Toen ik in 2007 begon met mijn promotieonder-zoek was dit dan ook een goede groep om bij na te gaan waarom zich bij de n wel reumatode artritis ontwik-kelt, en bij de ander niet, en om de factoren die hierbij een rol spelen beter in kaart te brengen.De Hair vroeg het nodige van haar potentile proef-personen. Vooral de wens om via een kijkoperatie een beetje weefsel uit een op het oog gezond gewricht weg te mogen nemen bleek voor veel van de potentile deelnemers een hoge drempel. Uiteindelijk heb ik van 55 mensen met pijnklachten en verhoogde reumafacto-ren een hele serie waarden kunnen bepalen: van scores voor pijn, via bloedwaardes tot de karakteristieken van de bekleding van de binnenzijde van het gewricht, het synovium.

    In de loop van tweeneenhalf jaar na start van deel-name aan de studie ontwikkelde 27 procent van de mensen uit de onderzochte groep (15 van de 55 mensen) ook daadwerkelijk reumatode artritis. Die bescheiden aantallen laten al zien dat het niet heel eenvoudig is om statistisch harde uitspraken te doen over de verschil-len tussen de 15 mensen die wel en de 40 die geen reumatode artritis ontwikkelden, erkent De Hair. Maar twee factoren staken toch met kop en schouders boven alle andere gegevens uit: roken en overgewicht, dat wil zeggen een BMI van 25 of meer, deden de kans op reumatode artritis stijgen van 27 tot maar liefst 60 procent.

    BiologiscH veRkla aRBa aR

    Zeker roken is volgens De Hair meer dan zomaar een toevallige associatie. Het was al bekend uit controle-onderzoek bij patinten dat deze ziekte geassocieerd is met roken en overgewicht. Maar daarmee weet je in feite nog niets. Een iets sterkere aanwijzing kwam ooit uit een Fins onderzoek. Daar heeft de overheid een heel actieve campagne gevoerd om roken en overgewicht te ontmoedigen in de strijd tegen hart- en vaatziekten. Met het dalen van het aantal rokers en mensen met overgewicht en daarmee het aantal hart- en vaatpatin-ten bleek eveneens het aantal gevallen van reumatode artritis af te nemen. Onze studie is de eerste die ook in een prospectieve opzet laat zien dat roken en overge-wicht belangrijke risicofactoren zijn voor het ontwik-kelen van deze ziekte als je al een aantal verschijnselen hebt die daarbij passen.Ook biologisch is het verband te verklaren, stelt De Hair. Onder invloed van roken worden gecitrullineerde eiwitten gevormd in het lichaam. Dat zijn dezelfde eiwitten waar n van de reumafactoren tegen is gericht. Bovendien zorgt roken in het hele lichaam voor een verhoogde staat van ontsteking. Het hoeft dus niet echt te verbazen dat een ontstekingsziekte als reumato-ide artritis door roken wordt benvloed.De relatie met overgewicht is iets minder makkelijk te

  • AMc MAgAzine mei 2013 5

    IllustratIe: Henk van ruItenbeek

    verklaren, maar toch niet onlogisch, zegt de promo-venda. Vetweefsel is net als roken pro-inflammatoir: het zorgt voor een verhoogde staat van ontsteking in het hele lichaam. Dat loopt onder andere