Kajakowy Szlak Elektrowni Wodnych Raduni

  • View
    643

  • Download
    4

Embed Size (px)

DESCRIPTION

More info: www.archideon.pl/2014/radunia-kajaki/

Text of Kajakowy Szlak Elektrowni Wodnych Raduni

  • 1. Projekt wspfinansowany przez Uni Europejsk z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Szlakiem ElektrowniWodnych Raduni przewodnik kajakowy
  • 2. 2 3 Motawa Radunia J.Straszyn Radunia Str zelenka Maa Supi na J.Klasztorne J. Rekowo J. Kodno J. apalickie J. Biae J. Raduskie Dolne J. Raduskie Grne J. Styckie J. Lubowisko J. Dbrowskie J. Potulskie J. Ostrzyckie J.Trzebno J.Mae Brodno J.Wielkie Brodno Radunia Reknica KanaRaduni Zatoka Gdaska Martwa Wisa Unikalny w Polsce kajakowy Szlak Elektrowni Wodnych znajduje si na rzece Raduni midzy Straszynem a Pruszczem Gdaskim. Na odcinku okoo siedmiu kilometrw turysta podziwia moe cztery zabytkowe i czynne do dzi- siaj elektrownie wodne z pocztku XX wieku. Szlak rozpoczyna si w Straszynie w pobliu Obwodnicy Trjmiejskiej. Po drodze przepywa si na zmian przez wartkie i szybkie odcinki rzeki oraz jeziora zaporowe przy elektrowniach wodnych. Pokona- nie odcinka ze Straszyna do Pruszcza Gdaskiego zajmuje dwie godziny.Trasa ta jest wyjtkowo cieka- wa ze wzgldu na pooone przy niej elektrownie, malownicze krajobrazy, moliwo relaksu woto- czeniu przyrody. W Pruszczu Gdaskim, w pobliu tworzonej Faktorii Bursztynowej i Midzynarodowego Ba- tyckiego Parku Kulturowego, istnieje moliwo zakoczenia spywu lub jego kontynuacji Raduni, a nastpnie Motaw, w kierunku Gdaska. Droga do Gdaska wiedzie przez miasto Pruszcz Gdaski, dzielnice Gdaska wity Wojciech i Olszynk, a nastpnie przez Kamienn luz, Opyw Motawy i Star Motaw do historycznego centrum Gdaska. Spyw mona zakoczy w przystani klubu kajako- wego PTTKabi Kruk. Dolny odcinek Raduni zosta zagospodarowany i udostpniony turystom w roku 2009 przez gmin i miasto Pruszcz Gdaski. Inwestycj zrealizowano dziki dofinansowaniu z funduszy Unii Europej- skiej. Kajakowy Szlak Elektrowni Wodnych prowadzi przez nastpujce elektrownie: EW Straszyn, wybudowana w 1910 roku, omocy 2411 kW ispadzie 13,80 metra EW Prdzieszyn, wybudowana w1937 roku, omocy 872 kW ispadzie 4,50 metra EW Kunice, wybudowana w1934 roku, omocy 781 kW ispadzie 4,21 metra EW Juszkowo, wybudowana w 1937 roku, omocy 250 kW ispadzie 4,25 metra EW Pruszcz II, wybudowana w 2005 roku, omocy 250 kW ispadzie 5,56 Kajakowy Szlak Elektrowni Wodnych Raduni
  • 3. 4 5 Spyw kajakowy rozpoczyna si wStraszynie, wpobliu hoteluCztery Pory Roku, 4 km od Ob- wodnicy Trjmiejskiej, bezporednio przy Elek- trowni Wodnej Straszyn. Przyhoteluznajdujesiparking,naktrymmona wyadowa kajaki ipozostawi samochody. Nastp- nie naley przenie kajaki wd wstron rzeki na ostrog,wewntrzndrogprowadzcdobudynku elektrowni. Przy budynku mieszkalnym na ostrodze naleyskrciwlewo,abydotrzedopunktuwodo- wania kajakw. Ztego miejsca mona bezpiecznie rozpocz spyw. JezioroGoszyskie(Straszyskie)mapowierzchni 75 ha, gboko do 5 m, dugo ok. 3km iszero- Radunia najbardziej pracowita rzeka Polski ElektrowniaWodna Straszyn Radunia to rzeka, ktra zasuguje na miano pracowitej. Znajdujsinaniejliczneelektrowniewodne,ktrepro- dukujprdnapotrzebyGdaskaiokolic.Obiektyhydro- techniczne zpocztku XX wieku to unikalny kompleks zabytkwtechniki.TojedynarzekawPolsce,ktrawtak duym stopniu zostaa zagospodarowana do wytwa- rzania energii elektrycznej. Sze zlokalizowanych na rzece elektrowni (apino, Bielkowo, Straszyn, Prdzieszyn, Kunice iJuszkowo) tworzy unikaln Kaskad Raduni. Oznacza to, e po- ziom grnej wody kadej kolejnej elektrowni jest dolnym poziomem elektrowni poprzedniej, aelek- trownie pracuj jednoczenie lub wsplnie ocze- kuj na wypenienie pierwszego zbiornika kaskady. Elektrownie s uruchamiane jedynie wgodzinach szczytuenergetycznegozwyklewdnipowszednie wgodzinach porannych ipopoudniowych. Wwikszoci elektrowni do dzi pracuj bli- sko 100-letnie urzdzenia. Obecnie czna moc elektrowni wynosi ponad 14,5 tys. kW. Gospoda- rzem iwacicielem obiektw jest spka ENER- GA Elektrownie Wodne Straszyn, cz koncernu energetycznego ENERGA. Elektrownie wodne w Straszynie, Bielkowie, apinie iRutkach s udostpnione do zwiedzania. Dodatkowe informacje dostpne s na stronie www.energazew.pl ko do ok. 700 m. Do lat 70-tych penio funkcje rekreacyjne, aod roku 1983 stanowi ujcie wody pitnej dla Gdaska. Tym samym jest objte stref ochronn izamknite dla turystyki. Elektrownia wodna wStraszynie uruchomiona zostaa w1910 roku. Bya to pierwsza elektrownia wodna na Raduni. Wybudowany zbiornik reten- cyjny peni rwnie wan funkcj przeciwpo- wodziow, zabezpieczajc poudniowe dzielnice Gdaska iPruszcz przed zalaniem wodami wezbra- nej Raduni. Elektrownia funkcjonuje do dzi ipo modernizacji wykonanej wroku 1935, posiada moc 2 411 kW, przy spadzie 13,8 metra.
  • 4. 76 ElektrowniaWodna Prdzieszyn Po przepyniciu krtkiego, lenego i spokojne- go odcinka rzeki poniej zapory w Straszynie, do- pywa si do niewielkiego zbiornika zaporowego przy elektrowni w Prdzieszynie. W tym miejscu po lewej stronie rzeki zaplanowa naley pierw- sz, krtk przenosk na szlaku kajakowym. Elek- trownia wybudowana w 1937 roku, ma moc 872 kW i spad 4,50 metra. Na drugim brzegu rzeki, w dawnym budynku rozdzielni, znajduje si siedziba firmy zarzdzajcej obecnie elektrowniami - ENERGA Elektrownie Wodne Straszyn sp. z o.o. Projekt energetycznego zagospodarowania Ra- duni siga koca XIX wieku. Pierwsz elektrowni uruchomiono w 1910 roku w Straszynie. Do 1937 roku wybudowano i uruchomiono na Raduni cz- nie osiem siowni, ktre zasilay w prd pobliskie okolice i peniy funkcj rezerwowego zasilania aglomeracji Gdaskiej. Dodatkowo, elektrownia w Rutkach, znajdujca si przed wojn na terenie Polski, zasilaa w prd budujcy si port i miasto Gdyni. Po zniszczeniach wojennych, ju od 1946 roku wszystkie elektrownie zostay ponownie uru- chomione przez polskich specjalistw z elektrowni w Grdku nad rzek Wd w Borach Tucholskich. Zespoem kierowa inynier Alfons Hoffmann. Ostatni elektrowni, Pruszcz II, wybudowano w roku 2005 w rejonie hydrowza w Pruszczu Gdaskim. Po przeniesieniu kajaka przez elektrowni w Pr- dzieszynie mona kontynuowa spyw do kolejnej elektrowni EW Kunice. W pobliu piekarni znaj- duje si may pomost, ktry wraz z okoliczn k stanowi moe punkt poredni lub kocowy spy- wu. Przystani administruje Parafialny Klub Kajako- wyRaduniaze Straszyna. Po przepyniciu kilkuset metrw przez centrum wsi Straszyn dopywa si do kolejnej elektrowni wodnej Kunice. Elektrownia uruchomiona zostaa w 1934 roku. Wybudowano j w miejscu istniejcej kuni wodnej i std wzia si jej nazwa. Podobnie jak elektrownia w Prdzieszynie, stano- wia dolny stopie elektrowni w Straszynie.W roku 1962 zmodernizowano elektrowni, dokonujc wymiany starej turbiny Francisa na turbin migo- w z nastawnymi opatami wirnika. Obecnie moc elektrowni wynosi 781 kW, a spad 4,21 metra. Przenoska kajakowa znajduje si z prawej strony elektrowni. Po duszym ni poprzednio (z uwagi na wysok skarp rzeczn) przenoszeniu kajakw, kontynuowa mona spyw do kolejnej elektrowni przez najbardziej malowniczy i widokowy odcinek szlaku na terenie wsi Juszkowo. ElektrowniaWodna Kunice Po drodze wida zwykle wielu wdkarzy. Rzeka, z uwagi na swj zrnicowany charakter przepy- ww, stwarza warunki bytowania wielu atrakcyj- nych wdkarsko gatunkw ryb. Odcinki wolno pynce i jeziora zaporowe zamieszkae s przez ryby wd nizinnych, takich jak szczupak, lin, karp, bole. Na odcinkach wd szybko pyncych w cz- ciach przeomowych (np. w Jarze Raduni), jak i na bystrzach poniej elektrowni wodnych spotka mona: brzany, winki, lipienie czy jazia. W rzece yj rwnie: leszcze, wgorze europejskie, kle- nie, okonie, pocie, pstrgi potokowe, wzdrgi oraz sandacze. Oprcz tych cennych wdkarsko gatun- kw, rzeka stanowi rwnie siedlisko mniejszych, chronionych gatunkw ryb: kozy, sonecznicy, liza, strzebli potokowej, ranki, a take minoga rzecznego.
  • 5. 8 9ElektrowniaWodna Juszkowo Elektrownia wodna Juszkowo zostaa wybu- dowana wroku 1937 ijest ostatni zelektrowni wchodzcych wsystem kaskady Raduni. Posiada moc 250 kW ispad 4,25 metra. Zanim dopynie si do elektrowni, przepywa si przez malowniczy zbiornik wodny otoczony wzgrzami wysoczyzny morenowej. WJuszkowie naley przenie kajaki przez krtk przenosk po lewej stronie elektrowni. Odcinek poniej elektrowni jest do bystry rzeka wypywa zobszaru wysoczyzny na paskie tereny uaw Gdaskich. Po drodze przepywa si pod mostem, przez ktry przebiega Obwodnica Trjmiejska. Tereny wok to ki ipola uprawne, od- dzielajce Juszkowo od miasta Pruszcz Gdaski. Doliny rzeczne, szczeglnie na obszarach nizin- nych, cechuj si wystpowaniem wyjtkowego nagromadzenia cennych skadnikw rodowiska przyrodniczego. Stanowi rwnie naturalne ko- rytarze ekologiczne. Czysta woda Raduni oraz nieskaona dolina tej rzeki stwarzaj moliwoci bytowania wielu rzadkich, chronionych icennych gatunkw rolin izwierzt. Dolny odcinek Raduni, pomimo znacznego zabudowania doliny, zacho- wa wiele siedlisk interesujcych zbiorowisk rolin- nych. Stwierdzono wystpowanie ponad 400 cen- nych gatunkw flory wsiedmiu rnych typach siedlisk. Zuwagi na walory przyrodnicze, dolina Raduni objta jest ochron prawn jako Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Raduni. Po przepyniciu pod Obwodnic Trjmiasta, Radunia wpywa na ki w pobliu Pruszcza Gda- skiego.Wtejnizinnejipodmokejokolicyznajdujsi obecnie stawy rybne, a z lewej strony od gwnego nurtu rzeki oddziela si Kana Raduni, wybudowany w XIV wieku przez Krzyakw. Naley pyn gw- nym korytem rzeki, ktra zakrca w kierunku pou- dniowym. Poniejznajdujsikolejnerozwidlenia,dlategocay tenskomplikowanyukadwodny