Otonom Say± 18

  • View
    238

  • Download
    17

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Otonom 18. Sayı

Text of Otonom Say± 18

  • 18. say ekim - aralk 2008 3 YTL www.otonomlar.org otonom@otonomlar.org

    Sylentilere gre kayzersoze trkm...

    marksizm ve hegel egemenliin tesinde siyaset toplumsal fabrika lsu baraj

  • FRK DEDEthomire xo gureto deste xowenda wayire xo dano.*

    Dersimin nsane Kamillerinden olan Firik Bava / Seyfi Firik Dede 106 yanda 10 Temmuz 2007de aramzdan ayrld. Dewrescemalu / Dervicemal airetinden olan Firik Bava Dersim - Ovack doumludur. Ailesi tarafndan eitim grmesi iin Erzincana gnderilir. Trkeyi burada renir. Daha sonraki yllarnda deyilerinde, konumalarnda bunun etkisi grlmektedir.

    En byk aclarndan birini 1981 ylnda yaar. retmen Okulunda okuyan kk olu Behzat Dersime ailesinin yanna gelir tatilde. Askeri darbenin generalleri ibandadr ve btn kyler, ormanlar abluka altndadr. Bir gn evlerine gelirler ve "yol gsterme" gerekesiyle olunu yanlarna alrlar. Olu korkun ikenceler sonucunda ldrlr.Firik Bava o gnden sonra kimseyle konumaz ve kendi i dnyasna dner, ekilir."Yzn ems-i kamer gzlerin nurdur /Ayn hilale benzer kalarn" der Divaninin bir iirine yapt deyite telli thomiriyla (damur / cura).

    Olu Ekber de yapm olduu rportajlar da kardeinin ldrlmesinin ailede yaratt acy dile getirmitir. Yoksul olmalarna ramen devletten bir kuru bile yardm istemeyeceklerini ve babasnn gznn nnde bulunmasn diye kardeinin resimlerini stanbula gnderdiklerini syler.lnceye kadar sakaln kesmeyecektir artik. Sakalna her dedirdii el gencecik fidann hatrlatacaktr ona."Deerlerinizi samanclara, tenekecilere satmayn, sarraflara satn" derdi deerlerinin, inancnn Piri. Cem ayinlerinde koyu renkli bir aatan yaplm thomiri /cura ile bas ksede semahlarn okur, deyilerini sylerdi. Deerini bilmeyeninin geleceinin olmayacan biliyordu nk. Ynetmen Buket Aydn Firik Dedeyi konu ald film ekimlerinden sonraki rportajnda unlar sylyor:"Bir Hzr Perembesinde khne ama iten hazinesine konuk olmutum. Bir kat yatak, bir kuzine, bir saz ve drt duvar Ama iten.. Ama scak.. Ama huzur dolu Ve btn dnya mallarndan arnm ar bir meknd. Evden ayrlrken aklmda tek bir dnce vard. Deerlerini kaybedenler bir daha asla kendileri olamazlar, kendileriyle olamazlar. Asla gemilerini bilmez ve bu gn yaayamaz ve yarna hazr olamazlard."

    Herkesin g yollarna dmesine inat O kyndeki tastan, top-rak daml evinden kmaz. Bilir toprandan kopuun kendinden de kopu olacan bir anlamda. Kklerini toprana atar, sarlr ona, brakmaz bir daha. Munzurun gzelerinden beslenir kkleri, Dzgn Babadan alr rzgrn yelkenlerini at insanlk denizi-ne. Yzn her sabah doan gnee dner ve "Eli" sine yakarr, Xizirinda cem tutar, Dzgn Babann kartaln gzetler.

    ki yzyl sdrr hayatna. Yzyl asm olduu hayatnda bilgelii-ni, sakin anlatmn, inancn, nsan- Kamilliini gryoruz her an."Gnl bir gemidir sen dmenisin /Yelken amak ister bu dervi-lerin" derken Dersimlilerin ve insanln gnlnde glen gzleriyle yelkenlerini amtr.

    Sabrn, inancn, direngenliin, itikatin bilgesi Firik Bava; gelecek nesiller seni unutmamak zere gnllerinin denizine uurlayacak-lardr. Bundan kuskun olmasn.

    *tamurunu almis eline sahibine sesleniyor.

    Metin KAHRAMAN

  • Otonom Say: 18, Ekim - Aralk 2008 Fiyat: 3 YTL Sahibi ve Sorumlu Yaz leri Mdr: Emre KolayAdres: Yeniar Cad. Kalkan Apt. No: 36/6 Beyolu / stanbulTel: 0 212 244 87 09 Faks: 0 212 292 23 66Yayn Tr: Aylk Yerel Sreli YaynBask: Yn Matbaaclk Tel: 0 212 544 66 34Kapak Film: Bay Grafik 0 212 213 26 51 - 213 26 93

    Devlet ve egemenliin tesinde siyasetDile benden ne dilersen: Back upcret, rant ve krn bilisel kapitalizmdeki yeni eklemlenmesiIlsu Baraj projesiDerelerin kardeliiDnya dnyor (I)

    62830

    39 4448

    3

    15

    10

    zne ve yap arasnda:Marksizm ve Hegel

    Devlet aklnn yeniden kuruluu zerine

    Toplumsal fabrika

    kinci cumhuriyet ve modernist solun krizi

    23

    Film sahnelerini aratmayan, her gn baka baka olaan phelilerin deifre olduu, ajanlarla, istihbarat savalaryla dolu gnler yayoruz. Yarn gazetelerde Sylendiine gre Kayzer Soze Trkm diye bir balk atlsa kimse garipsemeyecek sanki Ancak bu film setinde bin bir komployla sahnelenen bu irkin kavga bizim kavgamz deil. Bu irkin kavga, egemen glerin ikti-dar kavgasdr. Yeni bir egemenlik biiminin, II. Cumhuriyetin, AKPnin Sezarizmi ile kuruluunun sanclar-dr. Bizim kavgamzsa, egemenlere, mlk sahiplerine kar mlkszlerin verdii kavgadr, isyandr! Ancak ne yazk ki, egemenler ara-sndaki bu kirletici savan, solun kendi iinde bir krize dnmesine tank oluyoruz. Bu sre iinde Marksistlerin sylem yokluu ve Marksistlik adna modernist solun kulland sylemler, Marksizmi ken-dine yabanclatryor. Modernist sol, Marksizme yabanclayor. Onurumuz olan tarihimiz adna, kendi zerimize dnmek artk zorunludur.Geleceimiz tarihimizde sakl Bugnn egemenlik ilikilerinin zmlenebilmesi, sermayenin diyalektiinin eletirisinden geiyor. Egemen glerin iktidar kavgalarna kar emein komnalizmindeki ikinlie ve otonomiye ihtiya var. Bu, Marxn gncellenmesinin ve emein 21. yzyldaki politik paradigmasnn ufuklarn ayor. Szmz tketmek bir yana, tari-himizle ve geleceimizle yoldaa muhabbet edebilmenin zamann ve heyecann yayoruz. Bize bu coku-yu veren btn devrimci tarihimize ve geleceimize en iten selamlar-mzla Merhaba!

    letiim iin:www.otonomlar.org

    otonom@otonomlar.orgotonom@yahoogroups.com

  • 2zne ve yap arasnda: Marksizm ve Hegel

    zellikle btn bir yirminci yzyl kapsayan Marksist birikim iinde, trl Marksizmleri ve Marx yorumlarn zgrletiren temel sorunlardan birinin, zne ve yap diyalektii-nin tanmlanmas sorunu olduu sylenebilir. yle ki snflar mcadelesinin soyktne bakldnda, kendi pratiinde bu soruna arp-mam bir Marksizmden sz etmek mmkn deildir. Bu arpmadan zne merkezli bir btncle varan Hegelci Marksizmler ile farkl derecelerde de olsa ekonominin belir-leyiciliini vurgulayan yapsalc Marksizmler arasnda bir yarlmann ortaya kt bili-nen bir eydir. ki sava aras dnemde younlaan Marksizm ii tartmalar, bu yarlmann ele alnabilmesi iin adeta bir laboratuar olarak deerlendirilmeye aktr. Gerek Ekim Devriminin hemen ncesinde Lenin ile Kautsky ve Bernsteinn ban ek-tii II. Enternasyonal, gerekse devrimden sonra resmi bir ideolojiye dnen Sovyet Marksizmi ile Gramsci, Lukacs ve Korsch gibi Batl Marksistler arasndaki kutuplamalar ayn eksende gelimitir. Her iki durumda da retici glerin geliimine tabi evrimci bir sosyalizm anlayndan devrimci bir k aray, Marksistleri Hegeli yeniden okumaya gtrmtr. Leninin Nisan Tezlerini yazma-dan nce Hegelin Mantk zerine ayrntl olarak alt bilinir. Lukacsn Tarih ve Snf Bilinci ise tarihin hem znesi hem de nesnesi olan ii snfnn kurucu bilincini nemsedii iin Hegelin znelci yorumunun bir rn olarak deerlendirilmitir. Hegelci idealiz-

    min Marksist eletirisi belleklere tamamlan-m bir olgu olarak kaznmken, Marksizmi Hegel zerinden yeniden devrimciletirme ynndeki bu giriimler neyi ifade etmekte-dir? Hakim eilim Hegelin Marx zerinden okunmasyken, Marksizmin Hegel zerinden yeniden okunmasnn anlam nedir?Marxn Hegel eletirisinin balam, idealizm karsnda maddeciliin kuruluu sorunlaryla ilgiliydi. Hegelin dncede ortaya koydu-u ve amaya alt sorunlar Marx top-lumsal insani pratik erevesine tamt. Onu ekonomi politik almalarna ynelten, toplumsal maddi glerin analizini kurmak ve gelitirmekti. Oysa yirminci yzyla geldi-imizde, Marksizm iinde Hegeli gndeme getiren balam deiti. Hegele idealizmin deil maddeciliin ortaya koyduu sorunla-r amak zere geri dnld. Marksistlerin zerine dnd balamn deimesinde, kapitalizmin uzun bir gnen dnemine gir-dii Avrupada devrimci hareketin yaad- tkankln ve baarya ulatktan sonra giderek devletleen Ekim Devriminin pay bykt. zellikle modernizmin altyapsn hzla tamamlayan ileri kapitalist lkelerde, ekonomik gelime snflar mcadelesinden zerk kendinde bir toplumsal g olarak grlmeye baland. i snf, snflar mca-delesi iinde kurulan bir zne deil, retici glerinin geliimi iinde kurulan bir zne

    olarak dnld. Marxtan sonra devrimci hareketin ideolojik, politik ve rgtsel mer-kezi haline gelen nce II. Enternasyonal ve daha sonra Sovyetler Birliinin hakim sy-lemi buydu. Komnizme ister kopu isterse aamal bir evrim zerinden gei, ancak tarihsel toplumsal koullarn yeterince olgun-lamasyla mmknd. i snfn iinde bulunduu toplumsal koullara tabi bir zne olarak gren bu syleme direnen Marksistler, ii snfnn atmac eylemselliini kuram-sallatrabilmek adna zerk bir zne teo-risine yneldiler. Bu ynelimden hmanist, varoluu Marksizmler dodu. zne olarak

    retici glerin geliimine

    tabi evrimci bir sosyalizm

    anlayndan devrimci bir k

    aray, Marksistleri Hegeli

    yeniden okumaya gtrmtr

    Adorno

    Yirminci yzyla geldiimizde,

    Marksizm iinde Hegeli

    gndeme getiren balam

    deiti. Hegele idealizmin deil

    maddeciliin ortaya koyduu

    sorunlar amak zere

    geri dnld

  • 3zne ve yap arasnda: Marksizm ve Hegel

    bilincin tarihsel yetkinlemesinin yapsn kuran Hegel yeniden hatrland. Marksizmi ekonomi politie indirgeyen yapsalc ei-limlere kar, politik olann greli zerklii, farkl biimler alsa da temel olarak bilincin ve znenin zerkliiyle desteklenmeye alld. Marksizm, ekonomi politiin nihai belirleyi-ciliini olumlayan bir yap sylemi ve kurulan deil kurucu bir figre gnderme yapan bir zne sylemi arasnda blnd.Yirminci yzyln snflar mcadelesinin krizi, modernizmin yol at znellik ve nesnellik ikilii sorununu zne ve yap kartlamas biiminde Marksizm iinde yeniden retti. Kapitalizmin nesneletirerek zneletiren iktidar ileyii zmlenemedi. Kapitalizmde toplumsal maddi gler olarak nesnellik ile insann toplumsal pratiinin znellii ara-sndaki yabanclamann politiklii grle-medi. Sorunun zmn tarihsel olarak gren yapsalc eilim, nesnellii znel olarak kavrayamad iin toplumsal emein re-tici gcnn politikliini zgrletiremedi. Yabanclamay ve nesneletirilmeyi emein politiklemesinin mutlak koulu haline getiren zne merkezli yorumlarsa, toplumsal emein yabanclam biimler altnda znelemesini gremedi. Yapsalc ei