Menad¥¾ment turisti¤†ke destinacije ¢  Turisti¤†ka destinacija ¢â‚¬â€œpojam,definicija Poti¤†e od latinske

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Menad¥¾ment turisti¤†ke destinacije ¢  Turisti¤†ka...

  • Menadžment turističke destinacije destinacije

    dr. M. Ivanović

  • Turistička destinacija – pojam,definicija

    Potiče od latinske reči destinatio –određenje, odredište, krajnji cilj (odmora, boravka van mesta stanovanja).stanovanja).

    Uža ili šira prostorna celina u kojoj se vrši turistički promet.

  • Tipovi turističkih destinacija Veliki gradovi;

    Tradicionalni turistički centri – primorske, jezerske, planinske;

    Namenski izgrađene turističke destinacije – tematski parkovi;parkovi;

    Ruralne destinacije – seoska domaćinstva, promocija zdravog života i hrane;

    Prirodno-ekološke destinacije- parkovi prirode;

    Pomorske destinacije- turistička kretanja brodom (kruzeri), krstarenja morima i okeanima.

  • Veliki gradovi – city break

  • Tradicionalni turistički centri

  • Namenski izgrađene turističke destinacije – tematski parkovi

  • Ruralne destinacije-izvorni način života

  • Prirodno-ekološke destinacije – zaštićeni parkovi prirode

  • Pomorske destinacije - kruzeri

  • Elementi turističke destinacije

    IZVORNI ELEMENTI

    Proizvodni -geografski položaj, klima, reljef, voda, živi svet.

    IZVEDENI

    Opremljenost destinacije:

    Opšti – jezik, mentalitet, gostoljubivost, istorija, kultura, običaji, folklor, privreda.

    Opšta infrastruktura – saobraćajnice, komunalna opremljenost, komunikacije.

    Turistički kapaciteti, specijalni infrastrukturni elementi (žičare itd), organizacione aktivnosti, zabavni i sportsko-rekreativni sadržaji...

  • Odlike elemenata

    Fiksnost – objektivna datost prostora, socijalno-kulturno, ekonomsko, tehnološko, političko okruženje – menadžment nema mnogo uticaja.

    Varijabilnost – resursi nastali primenom ljudskog rada – mogu se prilagoditi, transformisati iz potencijalne u upotrebnu i tržišnu vrednost (prirodni i kulturno-istorijski spomenici).

  • Kompleksnost turističke destinacije

    Kombinacija različitih fiksnih i varijabilnih elemenata.

    Izrazita međuzavisnost svih elemenata, uključujući i turiste.

    Sistem usmeren na interakciju turista, zaposlenih i lokalnog stanovništva.

  • Adekvatno upravljanje

    Destinacija: složen, širok i otvoren sistem.

    Adekvatno upravljanje : integracija svih elemenata i Adekvatno upravljanje : integracija svih elemenata i interakcija svih učesnika.

    Zahtev: sistemski pristup u upravljanju, tretiranje destinacije kao fleksibilan i otvoren sistem sa interaktivnim odnosom prema okruženju.

  • Turistička valorizacija

    Kvalitativno i kvantitativno vrednovanje raspoloživih potencijala na konkretnom prostoru.

    Ocena upotrebne i tržišne vrednosti resursa.

    Objektivnost i naučna utemeljenost – preduslovi dugoročnog efikasnog održivog razvoja turizma.

  • Kriterijumi valorizacije

    INTERNI

    Stepen prethodne iskorišćenosti resursa (infrastruktura, urbanizacija, (infrastruktura, urbanizacija, izgrađenost objekata.

    Inherentne karakteristike turističkih resursa (atraktivni atributi na kojima se zasniva vrednost i njihova funkcija).

  • Eksterni kriterijumi

    Pristupačnost resursa

    Blizina važnijih emitivnihBlizina važnijih emitivnih centara.

    Specifičnost resursa

    Značaj resursa

  • Razvojni kapacitet turističke destinacije

    Sposobnost ekosistema da se samoodržava i da pospešuje što veći razvoj ljudskih aktivnosti, bez negativnih efekata.negativnih efekata.

    Primena standarda održivog razvoja.

    Maksimalan broj posetilaca bez degradacije.

  • Uticaj turizma na životnu sredinu

    Savremeni razvoj turizma - višestruki uticaj na životnu sredinu.

    Stepen očuvanosti i atraktivnosti životne sredine -Stepen očuvanosti i atraktivnosti životne sredine - bazična osnova razvoja turizma;

    Smanjivanje negativnih posledica – doprinos razvoju.

  • Faktori uticaja na životnu sredinu

    Vrsta, stepen atraktivnosti i način korišćenja turističkih resursa u zadovoljavanju potreba turista;

    Broj posetilaca, učestalost putovanja i dužina boravka;Broj posetilaca, učestalost putovanja i dužina boravka;

    Vrsta saobraćaja; ponašanje turista prema resursima;

    Stepen razvoja lokalne zajednice i nivo svesti lokalne uprave o povezanosti i međuzavisnosti kvaliteta životne sredine i ekonomske održivosti razvoja turizma.

  • Efekti uticaja turizma

    Efekti koje turizam ostvaruje na životnu sredinu destinacija mogu biti :

    Pozitivni

    Negativni

  • Pozitivni efekti Valorizacija prirodnih i kulturno istorijskih dobara;

    Razvijanje preduzetništva u okviru malog i srednjeg biznisa;

    Povećanje zaposlenosti;

    Kvalitetniji razvoj lokalne infrastrukture;Kvalitetniji razvoj lokalne infrastrukture;

    Poboljšanje socijalnog položaja lokalnog stanovništva;

    Snaženje lokalne ekonomije;

    Podizanje svesti domaćih stanovnika o potrebi revitalizacije narušenih turističkih vrednosti i o unapređenju životne sredine;

    Uticaj turista na lokalno stanovništvo.

  • Negativni efekti

    Zagađivanje površinskih i podzemnih voda;

    Zagađivanje i degradacija zemljišta;

    Zagađivanje vazduha;

    Povećana buka;

    Ugrožavanje biološke raznovrsnosti;

    Narušavanje izvornih pejzaža.

  • Zahtevi strategijskog menadžmenta destinacije

    Uvažavanje stvarnih troškova revitalizacije narušenih delova životne sredine;

    Revitalizacija narušenog i vraćanje u prvobitno stanje;

    Tretiranje kvaliteta životne sredine ;

    Uvažavanje turista, naročito onih sa visokim nivoom svesti o značaju kvaliteta životne sredine.

  • Noseći faktori razvoja turističke destinacije

    Lokalno stanovništvo -(bazični izvor snage );

    Snabdeva či (privrednici) ;

    Turisti čki posetioci ;

    Javni sektor – ravnomerniji regionalni razvoj, zapošljavanje što većeg broja lokalnog stanovništva;

    Ostali faktori – neprofitne organizacije posvećene razvoju turizma, relevantne asocijacije iz oblasti turizma ...

  • Dinamika razvoja destinacija

    Preturistička faza;

    Putnička faza;Putnička faza;

    Faza masovnog turizma;

    Faza upravljanja turizmom.

  • Životni ciklus destinacije

    Faza istraživanja - evidentiranje i vrednovanje resursa;

    Faza angažovanja – izgradnja receptivnih i drugih objekata;

    Faza razvoja – povećan turistički promet, veći ekonomski efekti;

    Faza konsolidacije – prvi znaci postepenog smanjivanja dinamike rasta, usporeniji tempo gradnje tur. i drugih objekata, poboljšanje kvaliteta;

  • Faza stagnacije – ostvarenost maksimalnog razvojnog dometa, smanjena tržišna propusnost i snažnija konkurentnost novih destinacija, održavanje postojećeg stanja;

    Faza propadanja – ispoljavanje negativnih efekata prethodne faze, smanjenje interesovanja tražnje za destinacijom, obima prometa, traži se alternativa za minimum rentabilnosti.

  • Faza podmlađivanja

    Reafirmacija destinacija.

    Menadžerske mere:

    Revitalizacija i rekonstrukcija postojećih kapaciteta;Revitalizacija i rekonstrukcija postojećih kapaciteta;

    Izgradnja novih;

    Proširivanje ponude kvalitetnijim sadržajima;

    Veće aktiviranje neadekvatno valorizovanih resursa;

    Aktivna zaštita svih elemenata destinacije;

    Uvođenje savremenih metoda promocije i propagande i novih kanala distribucije.

  • Turistički proizvod

    Zbir pogodnosti, usluga i dobara u funkciji zadovoljenja potreba turista.

    Ogledalo rada i uspešnosti menadžmenta.

    Struktura i kvalitet turističkog proizvoda uz cenu - ključni faktor konkurentnosti.

    Bitno obeležje – složenost.

  • Turistički proizvod je sveukupno iskustvo sveukupno iskustvo koje zadovoljava očekivanja turista.

    (Middleton)

  • Aspekti posmatranja turističkog proizvoda

    Parcijalni i integrisani proizvod.

    Elementi integrisanog proizvoda :

    Atraktivnosti – izvorni faktori turizma;

    Uslovi za boravak i usluge;

    Pristupačnost destinacije.

  • Kreiranje proizvoda

     Turistički proizvod: Nisu samo objekti i predmeti iz prošlosti atraktivnosti, već i način interpretacije.

     Na kreiranje utiče niz faktora, od opipljivih elemenata ponude, prirodnih ili antropogenih do komunikativnih i receptivnih...

  • Od resursa do atrakcije

     Turistički resurs: izvor posebnih osećanja.

     Svaki resurs treba da pruži doživljaj, da se „oseti suština“ i da se uživa u njoj.

     Prirodne resurse,kulturno- istorijske vrednosti treba oplemeniti antropogenim elementima.

  • Kreiranje proizvoda - bitni elementi

    Pri kreiranju tur. proizvoda uzeti u obzir sledeće elemente:

    izgled mesta,okolnih predela, živopisnost i izvornost, moguć