of 32/32

คํ า นํ า - energy.go.th · ก๊าซซิฟิเคชั่น เพื่ออบแห้งเยื่อไม้ไผ่ 2. โรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์แบบ

  • View
    1

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of คํ า นํ า - energy.go.th · ก๊าซซิฟิเคชั่น...

  • คํ า นํ า

    ในปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปว่า พลังงานถือเป็นปัจจัยที่ส�าคัญประการหนึ่งในการด�าเนินชีวิตของประชาชนคนไทย

    ทั้งการใช้ไฟฟ้าและการใช้เชื้อเพลิงในภาคอุตสาหกรรมและภาคขนส่ง โดยพลังงานกว่าครึ่งต้องน�าเข้าจากต่างประเทศ เนื่องจาก

    ทรัพยากรในประเทศมีไม่เพียงพอต่อการผลิตเพื่อรองรับความต้องการใช้ของประชาชนและภาคส่วนต่างๆ หากประเทศไทยปราศจาก

    ซึ่งความมั่นคงทางพลังงานแล้ว ปัญหาความเดือดร้อนต่างๆ จะเกิดขึ้นกับประชาชนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

    แต่อย่างไรก็ด ีการสร้างความมัน่คงทางพลงังานให้กบัประเทศในปัจจบุนัยงัคงพึง่พาเช้ือเพลงิฟอสซลิเป็นหลกั แต่ด้วยการพัฒนา

    ทางเทคโนโลยี และการสนับสนุนของรัฐบาลในช่วงที่ผ่านมา ประเทศก็ได้มีการพัฒนาพลังงานทดแทนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

    โดยการเพิ่มการพึ่งพาตนเองทางด้านพลังงานบนฐานของการพัฒนาพลังงานทดแทนในระดับชุมชน นอกจากจะช่วยลดการน�าเข้า

    พลังงานจากต่างประเทศและลดรายจ่าย สร้างรายได้ สร้างอาชีพ ให้กับชุมชนแล้ว ยังยกระดับคุณภาพสิ่งแวดล้อมท้ังในด้าน

    การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและมลพิษต่างๆ อีกด้วย

    ฉะนั้น เพื่อให้การส่งเสริมพลังงานทดแทนในระดับชุมชนได้มีการขยายผลออกไป จึงเห็นสมควรให้มีการเผยแพร่

    ผลการด�าเนินงานของกระทรวงพลังงาน โดยน�าผลการด�าเนินโครงการส่งเสริมการผลิตพลังงานทดแทนในระดับชุมชนเป็นต้นแบบ

    ในการน�าเสนอเพื่อให้ผู้ที่สนใจได้ศึกษา และน�าไปปรับใช้เพื่อให้เกิดการส่งเสริมพลังงานทดแทนในระดับชุมชนได้อย่างต่อเนื่องต่อไป

    ส�านักนโยบายและยุทธศาสตร์

    ส�านักงานปลัดกระทรวงพลังงาน

    ผู้จัดท�า

  • ส า ร บั ญ

    0303

    06

    12

    15

    17

    16

    26

    27

    ที่มา

    โครงการท่ีได้รับการสนับสนุนงบประมาณ จากกระทรวงพลังงาน

    ประเภทพลังงานแสงอาทิตย์

    ประเภทพลังงานชีวมวล

    ประเภทพลังงานน�า้ ประเภทพลังงานลม

    ประเภทพลังงานก๊าซชีวภาพ

    ประเภทพลังงานขยะ

    การสัมมนาแถลง ผลการด�าเนินงาน

  • ที่มาโครงการส่งเสริมการผลิตพลังงานทดแทนในระดับชุมชนเป็นโครงการที่ได้รับเงินสนับสนุนจากกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน ส�าหรับพัฒนาพื้นท่ีต้นแบบด้านพลังงานทดแทนที่ให้ประชาชน มส่ีวนร่วมในการร่วมคดิร่วมท�าและร่วมตดัสนิใจ และเป็นเจ้าของโครงการพลงังานทดแทนทีน่�าทรพัยากรและสิ่งเหลือใช้ในท้องถิ่นมาแปลงเป็นพลังงานเพือ่ลดรายจ่ายและสร้างรายได้ให้กับชุมชนและยังเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยด�าเนินโครงการในปี 2557-2559 ตั้งเป้าหมายให้เกิดโครงการพลังงานทดแทนในพื้นที่ต่างๆ อย่างน้อยจ�านวน 25 โครงการ ก�าลงัการผลติตดิตัง้ 300 กโิลวตัต์หรอืเทยีบเท่า โดยผู้เข้าร่วมโครงการจะได้เงินสนับสนุน 30-70% หลังจากท่ีติดตั้งอุปกรณ์แล้วเสร็จ และทดสอบการเดินเคร่ืองในการผลิตพลังงาน อย่างน้อย 1 เดือน

    โครงการที่ได้รับ การสนับสนุนงบประมาณจากกระทรวงพลังงาน

    กระทรวงพลังงานได้รับการสนับสนุนจากกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน รวมมูลค่าเงินสนับสนุนกว่า 20 ล้านบาท สามารถผลติพลงังานทดแทนได้กว่า 900 กโิลวตัต์ จ�านวน 25 โครงการ แบ่งออกเป็น 6 ประเภท ได้แก่

    •ประเภทพลังงานแสงอาทิตย์ จ�านวน 7 โครงการ วงเงินสนับสนุน จ�านวนรวม 3.24 ล้านบาท ผลิตพลังงานทดแทนรวมได้ 73 กิโลวัตต์ รายชื่อดังนี้

    1) โครงการพัฒนาโรงอบเยื่อไผ่ด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ โดยมูลนิธิพัฒนาชุมชนผาปัง จังหวัดล�าปาง (16 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 774,000 บาท วงเงินสนับสนุน 541,800 บาท

    2) โครงการพัฒนาโรงอบกล้วยพลังงานความร้อนแสงอาทิตย์ โดยมูลนิธิพัฒนาชุมชนผาปัง จังหวัดล�าปาง (12 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 586,000 บาท วงเงินสนับสนุน 410,200 บาท

    3) โครงการก่อสร้างโรงอบพลังงานแสงอาทิตย์ โดยองค์การบริหารส่วนต�าบลท่ากระดาน จังหวัดฉะเชิงเทรา (13 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 450,000 บาท วงเงินสนับสนุน 300,000 บาท

    4) โครงการแปรรูปมะม่วงอบแห้งโดยโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ โดยองค์การบริหาร ส่วนต�าบลอบทม จงัหวดัอ่างทอง (5 กโิลวตัต์) มลูค่าโครงการ 600,300 บาท วงเงินสนบัสนนุ 420,210 บาท

    5) โครงการออกแบบและติดตั้งระบบผลิตน�้าร้อนพลังงานแสงอาทิตย์ โดยเทศบาลเมือง ชุมแสง จงัหวดันครสวรรค์ (12 กโิลวตัต์) มลูค่าโครงการ 798,755 บาท วงเงนิสนบัสนนุ 559,128.50 บาท

    6) โครงการอบแห้งหญ้าหวานโดยโรงอบพลังงานแสงอาทิตย ์ โดยวิสาหกิจชุมชน ดอยผาส้ม จังหวัดเชียงใหม่ (12 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 589,135 บาท วงเงินสนับสนุน 412,395 บาท

    7) โครงการปรับปรุงประสิทธิภาพการอบแห้งข้าวแต๋นและกล้วยตาก ด้วยโรงอบพลังงาน แสงอาทิตย์ โดยวิสาหกิจชุมชนข้าวแต๋นบ้านเกาะหัวช้าง จังหวัดล�าปาง (3 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 589,135 บาท วงเงินสนับสนุน 412,395 บาท

    •ประเภทพลังงานชีวมวล จ�านวน 3 โครงการ วงเงินสนับสนุนจ�านวนรวม 0.475 ล้านบาท ผลิตพลังงานทดแทนรวมได้ 362 กิโลวัตต์ รายชื่อดังนี้

    1) โครงการผลิตเช้ือเพลิงถ่านจากเศษไม้ยางพารา โดยองค์การบริหารส่วนต�าบลนางิ้ว ร่วมกบัวสิาหกจิชุมชนกลุม่ผลติภณัฑ์จากไม้ จงัหวดัหนองคาย (11 กโิลวตัต์) มลูค่าโครงการ 102,744 บาท วงเงินสนับสนุน 30,823 บาท

    3

  • 2) โครงการเปลี่ยนของเสียจากขบวนการผลิตเป็นแหล่งพลังงานในโรงแปรรูปเมล็ดมะม่วง หิมพานต์และชาสมุนไพร โดยสหกรณ์กรีนเนท จ�ากัด จังหวัดยโสธร (17 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 880,807 บาท วงเงินสนับสนุน 264,242 บาท

    3) โครงการพัฒนาแหล่งความร้อนส�าหรับเคร่ืองอบลดความช้ืนเมล็ดพันธุ์ข้าวจากพลังงาน ชีวมวล โดยสหกรณ์การเกษตรแม่ใจ จ�ากัด จังหวัดพะเยา (334 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 600,000 บาท วงเงินสนับสนุน 180,000 บาท

    •ประเภทพลังงานน�้าจ�านวน3โครงการวงเงินสนับสนุนจ�านวนรวม 2.15 ล้านบาท ผลิตพลังงาน ทดแทนรวมได้ 60 กิโลวัตต์ รายชื่อดังนี้

    1) โครงการผลิตไฟฟ้าจากกังหันน�้าขนาดเล็กมากในพื้นที่ชุมชนคีรีวง โดยกองทุนหมู่บ้าน บ้านคีรีธรรม จังหวัดนครศรีธรรมราช (30 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 1,562,400 บาท วงเงิน สนับสนุน 781,200 บาท

    2) โครงการการผลติไฟฟ้าจากกงัหนัน�า้ขนาดเลก็มากในพ้ืนทีช่มุชนรอบเทือกเขานครศรธีรรมราช โดยกองทุนหมู่บ้านบ้านคีรีธรรม จังหวัดนครศรีธรรมราช (20 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 1,126,600 บาท วงเงินสนับสนุน 675,960 บาท

    3) โครงการการผลิตไฟฟ้าจากกังหันน�้าขนาดจ๋ิวในพื้นที่ต�าบลก�าโลน โดยกองทุนหมู่บ้าน บ้านคีรีธรรม จังหวัดนครศรีธรรมราช (10 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 1,457,160 บาท วงเงินสนับสนุน 691,800 บาท

    •ประเภทพลังงานลมจ�านวน1โครงการวงเงินสนับสนุนจ�านวนรวม 0.37 ล้านบาท ผลิตพลังงาน ทดแทนรวมได้ 2 กิโลวัตต์ รายชื่อดังนี้

    1) โครงการผลิตไฟฟ้าด้วยพลังงานลม โดยมูลนิธิสุข-แก้ว แก้วแดง จังหวัดยะลา (2 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 529,000 บาท วงเงินสนับสนุน 370,300 บาท

    •ประเภทพลังงานก๊าซชีวภาพ จ�านวน 9 โครงการ วงเงินสนับสนุนจ�านวนรวม 6.8 ล้านบาท ผลิตพลังงานทดแทนรวมได้ 172 กิโลวัตต์ รายชื่อดังนี้

    1) โครงการผลิตก๊าซชีวภาพจากมูลวัวเพื่อผลิตไฟฟ้า โดยมูลนิธิสุข-แก้ว แก้วแดง จังหวัดยะลา (12 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 2,566,000 บาท วงเงินสนับสนุน 1,539,600 บาท

    2) โครงการปรับปรุงระบบบ�าบัดน�้าเสียเป็นระบบผลิตก๊าซชีวภาพในกระบวนการผลิต ยางแผ่นรมควัน โดยสหกรณ์กองทุนสวนยางบ้านปลายกานาชุมเห็ด จ�ากัด จังหวัด นครศรีธรรมราช (11 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 1,476,263 บาท วงเงินสนับสนุน 885,758 บาท

    3) โครงการเพิ่มประสิทธิภาพระบบผลิตก๊าซชีวภาพเพื่อขยายการใช้งานพลังงานทดแทน ในภาคครัวเรือน โดยองค์การบริหารส่วนต�าบลหนองหนาม จังหวัดล�าพูน (34 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 1,250,000 บาท วงเงินสนับสนุน 750,000 บาท

    4) โครงการผลิตก๊าซชีวภาพจากฟาร์มเลี้ยงสัตว์ ขนาด 200 ลูกบาศก์เมตร โดยองค์กรบริหาร ส่วนต�าบลเตาปนู จงัหวัดแพร่ (38 กโิลวตัต์) มลูค่าโครงการ 1,500,000 บาท วงเงนิสนบัสนุน 900,000 บาท

    5) โครงการเพิ่มประสิทธิภาพระบบการผลิตก๊าซชีวภาพเพื่อขยายการใช้พลังงานทดแทน ในภาคครัวเรือน โดยสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนบ�ารุงพัฒนา จ�ากัด จังหวัดแพร่ (14 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 618,852 บาท วงเงินสนับสนุน 371,000 บาท

    รายงานผลการดำาเนินงานของกระทรวงพลังงาน (ด้านการส่งเสริมพลังงานทดแทนระดับชุมชน)4

  • 6) โครงการผลิตก๊าซชีวภาพจากน�้าเสียกระบวนการผลิตยางแผ่นรมควัน โดยสหกรณ์กองทุน สวนยางพาราบ้านวังพา จ�ากัด จังหวัดสงขลา (27 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 1,468,270 บาท วงเงินสนับสนุน 880,962 บาท

    7) โครงการผลิตก๊าซชีวภาพจากน�้าเสียกระบวนการผลิตยางแผ่นรมควัน โดยสหกรณ์พัฒนา คณุภาพยางพารา ต�าบลห้วยแร้ง จงัหวดัตราด (11 กิโลวตัต์) มลูค่าโครงการ 1,455,987 บาท วงเงินสนับสนุน 873,592 บาท

    8) โครงการการปรับปรุงระบบบ�าบัดน�้าเสีย เพ่ือผลิตก๊าซชีวภาพจากกระบวนการผลิต ยางแผ่นรมควัน โดยสหกรณ์กองทุนสวนยางบ้านทุ่งคลองควาย จ�ากัด จังหวัดพัทลุง (14 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 1,312,984 บาท วงเงินสนับสนุน 393,895 บาท

    9) โครงการการปรับปรุงระบบบ�าบัดน�้าเสีย ด้วยระบบผลิตก๊าซชีวภาพ โดยสหกรณ์กองทุน สวนยางบางสะพาน จ�ากดั จงัหวดัประจวบครีขัีนธ์ (11 กโิลวตัต์) มลูค่าโครงการ 1,341,307 บาท วงเงินสนับสนุน 804,784 บาท

    •ประเภทพลังงานขยะจ�านวน2โครงการวงเงินสนบัสนนุจ�านวนรวม 6 ล้านบาท ผลิตพลังงานทดแทน รวมได้ 240 กิโลวัตต์ รายชื่อดังนี้

    1) โครงการเพิ่มประสิทธิภาพระบบก๊าซชีวภาพจากพลังงานขยะ เพื่อขยายการใช้งานพลังงาน ทดแทนในภาคครัวเรือนบ้านป่าขาม โดยกลุ่มเกษตรกรท�าสวนบ้านตาล จังหวัดเชียงใหม่ (120 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 4,615,312 บาท วงเงินสนับสนุน 3,000,000 บาท

    2) โครงการเพิ่มประสิทธิภาพระบบผลิตก๊าซชีวภาพจากพลังงานขยะ เพ่ือขยายการใช้งาน พลังงานทดแทนในภาคครัวเรือนและภาคการเกษตรบ้านแม่ยุย โดยกลุ่มเกษตรกรท�าสวน บ้านตาล จังหวัดเชียงใหม่ (120 กิโลวัตต์) มูลค่าโครงการ 5,097,497 บาท วงเงินสนับสนุน 3,000,000 บาท

    5

  • ประเภทพลังงานแสงอาทิตย์

    โครงการผลิตและพัฒนาโรงอบพลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย ์ในพื้นที่ชุมชนผาปัง อําเภอแม่พริก จังหวัดลําปาง

    เทคโนโลยี:

    1. โรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย ์แบบ พพ.3 ขนาด 8 x 20.8 เมตร จ�านวน 1 โรงเรือน และระบบผลิต ก๊าซซิฟิเคชั่น เพื่ออบแห้งเยื่อไม้ไผ่

    2. โรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย ์แบบ พพ.3 ขนาด 8 x 20.8 เมตร จ�านวน 1 โรงเรือน เพื่ออบแห้งกล้วยตาก

    การบริหารจัดการ:

    1. รายได้จากการขายสินค้าประมาณ 2,000,000 บาทต่อปี

    2. รายได้ถกูแบ่งเป็น 3 ส่วน คอื ส่วนค่าแรง ส่วนวสิาหกจิชมุชน ปันผลให้กบัสมาชกิ และส่วนของมลูนธิิฯ ในส่วนการด�าเนนิ โครงการ

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 28 กิโลวัตต์/รอบ โดยแบ่งเป็น

    - ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 16 กิโลวัตต์/ รอบการอบเยื่อไผ่

    - ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 12 กิโลวัตต์/ รอบการอบกล้วย

    2. ผลก�าไรที่ได ้ส ่วนหน่ึงหักเข้ามูลนิธิ เพื่อท�ากิจกรรม เพือ่สงัคม และเพือ่ใช้เป็นทนุในการขยายผลโครงการอ่ืนๆ ต่อไป

    3. เกิดการจ้างงาน ท�าให้เกิดเงินทุนหมุนเวียนกระตุ ้น เศรษฐกิจระดับชุมชน มีการกระจายรายได้ให้กับชุมชน ลดปัญหาการย้ายถิ่นฐานของประชากรในต�าบลผาปัง

    ผู้รับผิดชอบ: มูลนิธิพัฒนาชุมชนผาปัง หมู่ 3 ต�าบลผาปัง อ�าเภอแม่พริก จังหวัดล�าปาง

    จ�ำนวน 7 โครงกำรวงเงินสนับสนุน 3.24 ล้ำนบำทผลิตพลังงำนทดแทนได้ 73 กิโลวัตต์

    ผู้ประสานงาน: คุณรังสฤษฎ์ คุณชัยมัง โทร. 08 1085 9889

    ชุมชนบ้านผาปังส่วนใหญ่ท�าอาชีพเป็นเกษตรกร โดยมี การปลกูป่าไผ่เพือ่ท�าการผลติเยือ่ไผ่ส่งขายให้แก่บรษิทัเอกชนส�าหรับ ใช้เป็นวตัถดุบิหลกัในการท�าภาชนะไบโอทดแทนการใช้โฟม ประกอบกับภายในพื้นที่มีการปลูกกล้วยเป็นจ�านวนมาก จึงได้น�ามาแปรรูป เป็นกล้วยตาก เพือ่เป็นการเพิม่มูลค่าการส่งออกของชุมชน แต่ในการผลิตเยื่อไผ่และกล้วยตากน้ันยังประสบปัญหาในเรื่องของการอบแห้ง โดยเฉพาะฤดูฝน จึงมีแนวคิดท่ีจะน�าโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์มาใช้ส�าหรับการอบแห้งผลิตภัณฑ์ต่างๆ อันเป็นการสร้างมูลค่าเพ่ิมและสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรเป็นอย่างดี

    แหล่งเงินทุน:

    1. มูลนิธิพัฒนาชุมชนผาปัง 408,000 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (70% ของมูลค่าโครงการ)

    952,000 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 1,360,000 บาท

    รายงานผลการดำาเนินงานของกระทรวงพลังงาน (ด้านการส่งเสริมพลังงานทดแทนระดับชุมชน)6

  • โครงการก่อสร้างโรงอบพลังงานแสงอาทิตย์

    เทคโนโลยี:

    1. โรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ ขนาด 6x10 เมตร จ�านวน 1 โรงเรือน

    2. ระบบความร้อนเสริม จ�านวน 1 ชุด

    การบริหารจัดการ:

    คณะกรรมการศนูย์บรกิารและถ่ายทอดเทคโนโลยกีารเกษตรประจ�าต�าบลท่ากระดาน เป็นผู้บริหารจัดการโรงอบแห้งเพ่ือใช้เป็นสถานที่ฝึกอบรม/สาธิต ความรู้ ด้านพลังงานทดแทน โดยให้บริการแก่กลุ่มเกษตรและประชาชนทั่วไปที่ต้องการอบผลิตภัณฑ์

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 13 กิโลวัตต์

    2. สามารถอบยางแผ่นได้ 2,000 แผ่น/รอบการอบ

    3. เกษตรกรมีส่วนรวมกลุ่ม เพื่อผลิตยางแผ่นคุณภาพดี และ มีรายได้เพิ่มมากขึ้น

    แหล่งเงินทุน:

    1. เงินลงทุนจากองค์การบริหาร ส่วนต�าบลท่ากระดาน

    150,000 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (70% ของมูลค่าโครงการ)

    300,000 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 450,000 บาท

    ผู้ประสานงาน: คุณพิธาน บวรกุลวัฒน์ โทร. 08 9757 0954

    ผู้รับผิดชอบ: องค์การบริหารส่วนต�าบลท่ากระดาน หมู่ 3 ต�าบลท่ากระดาน อ�าเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา

    ต�าบลท่ากระดาน มีพื้นที่ปลูกยางพาราจ�านวนมาก มีปริมาณผลผลิตโดยรวมท้ังต�าบลประมาณ 1,076 ตันต่อปี โดยเกษตรกร ส่วนใหญ่นิยมขายผลผลิตในรูปของน�้ายาง ซ่ึงมีราคาถูกกว่าขาย ยางแผ่นที่มีคุณภาพดี อีกทั้ง ในส่วนของเกษตรกรท่ีผลิตยางแผ่น ยังอาศัยการตากแผ่นยางกลางแจ้ง ท�าให้คุณภาพของยางแผ่นไม่ด ีเท่าที่ควร เกษตรกรจึงขายผลผลิตได้ในราคาต�่า ดังนั้น ทางองค์การบริหารส่วนต�าบลท่ากระดาน จึงมีแนวคิดสร้างโรงอบแห้งพลังงาน แสงอาทิตย์ขึ้น เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรหันมาผลิตยางแผ่นคุณภาพดี สร้างรายได้และลดต้นทุนการผลิตยางแผ่นแก่เกษตรกรในพื้นที่

    7

  • โครงการแปรรูปมะม่วงอบแห้งโดยโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์

    เทคโนโลยี:

    1. โรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ แบบ พพ.2 ขนาด 8 x 12 เมตร จ�านวน 1 โรงเรือน

    2. ระบบความร้อนเสริม จ�านวน 1 ชุด

    การบริหารจัดการ:

    1. คิดค่าบริการอบแห้ง กิโลกรัมละ 1.5 บาท โดยน�าไปใช ้ เป็นค่าบ�ารุงรักษาระบบ

    2. รายได้ทีไ่ด้จากการขายผลติภณัฑ์น�าไปปันผลให้กบัสมาชกิ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มพัฒนาอาชีพผลไม้ส่งออก

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 5 กิโลวัตต์

    2. สามารถอบแห้ง มะม่วง กล้วย ได้ครั้งละ 600 กิโลกรัม คดิเป็นผลประหยดัเทยีบเท่าก๊าซหงุต้มได้ 36,000 บาท/ปี

    แหล่งเงินทุน:

    1. เงินลงทุนวิสาหกิจชุมชน กลุ่มพัฒนาอาชีพผลไม้ส่งออก

    180,090 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (70% ของมูลค่าโครงการ)

    420,210 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 600,300 บาท

    ผู้ประสานงาน: คุณนวลฉวี สอาดศรี โทร. 08 1365 6755

    ผู้รับผิดชอบ: องค์การบริหารส่วนต�าบลอบทม ร่วมกับ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มพัฒนาอาชีพผลไม้ส่งออก เลขที่ 64 หมู่ 2 ต�าบลอบทม อ�าเภอสามโก้ จังหวัดอ่างทอง

    ภายในพื้นที่ต�าบลอบทม ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเป็นเกษตรกรปลูกมะม่วงได้ประสบปัญหาผลผลิตมะม่วงมีจ�านวนมาก ท�าให้มีมะม่วงล้นตลาด และส่งผลให้ราคามะม่วงตกต�่า ก่อให้เกิดการเน่าเสีย ทางชุมชนจึงน�าผลผลิตเหล่าน้ันมาแปรรูปให้เป็น มะม่วงอบแห้งและมะม่วงแผ่น โดยการน�ามะม่วงที่ผ่านการกวนแล้ว มาผึ่งแดดจากธรรมชาติโดยตรง ซ่ึงจากกระบวนการผลิตดังกล่าว ท�าให้ผลิตภัณฑ์นั้นไม่ได้คุณภาพตามมาตรฐานและเกิดการปนเปื้อน ดั งนั้ น ทาง วิสาหกิจ ชุมชนกลุ ่ มพัฒนาอาชีพผลไม ้ส ่ งออก จึงมีความต้องการน�าเทคโนโลยี โรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์มาใช้ เพื่อเป็นการถนอมอาหาร และเป็นการเพิ่มมูลค่าสินค้า อีกทั้งยัง เป็นการบริหารจัดการทรัพยากรที่มีอยู่ในพื้นที่ได้อย่างคุ้มค่าอีกด้วย

    รายงานผลการดำาเนินงานของกระทรวงพลังงาน (ด้านการส่งเสริมพลังงานทดแทนระดับชุมชน)8

  • โครงการออกแบบและติดต้ังระบบผลิตน้ําร้อนพลังงานแสงอาทิตย์

    เทคโนโลยี:

    1. แผงพลังงานแสงอาทติย์ ขนาด 2 ตารางเมตร จ�านวน 16 แผง รวม 32 ตารางเมตร

    2. ระบบควบคุม และถังเก็บน�้าร้อนขนาด 2,500 ลิตร จ�านวน 1 ชุด

    การบริหารจัดการ:

    ผลประหยัดที่ได้จากการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ผลิตน�้าร้อน ท�าให้สามารถลดค่าใช้จ่ายในโรงฆ่าสัตว์ ซึ่งเงินในส่วนนี้จะถูกน�า ไปใช้บ�ารุงรักษาระบบผลิตน�้าร้อน

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 12 กิโลวัตต์

    2. สามารถประหยัดค ่าใช ้จ ่ายด ้านไฟฟ ้าคิดเป ็นเงิน 50,000 บาท/ปี

    แหล่งเงินทุน:

    1. เทศบาลเมืองชุมแสง 239,626.50 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (70% ของมูลค่าโครงการ)

    559,128.50 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 798,755.00 บาท

    ผู้ประสานงาน: คุณอ�านาจ พุฒทอง โทร. 08 1680 0476

    ผู้รับผิดชอบ: เทศบาลเมืองชุมแสง เลขที่ 1 ต�าบลชุมแสง อ�าเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์

    ภายในพื้นที่ต�าบลชุมแสง ได้มีการด�าเนินกิจการโรงฆ่าสัตว์ ซึ่งในกระบวนการท�างานนั้นต้องใช้พลังงานไฟฟ้าเป็นจ�านวนมากส�าหรับต้มน�้า เพ่ือให้การด�าเนินกิจการเป็นไปตามมาตรฐานสากลและป้องกนัโรคทีอ่าจเกดิขึน้ได้ในชมุชน โดยเฉพาะในขัน้ตอนลวกและ ป่ันขนสุกรทีจ่ะต้องมีการต้มน�า้ร้อนให้ได้อณุหภูม ิ62 oC เป็นผลท�าให้โรงฆ่าสัตว์มีต้นทุนการผลิตสูง ดังน้ัน จึงได้เกิดแนวคิดการน�าระบบผลิตน�้าร้อนพลังงานแสงอาทิตย์มาใช้ เพื่อช่วยลดค่าใช้จ่ายดังกล่าว อีกทั้งยังเป็นการบริหารจัดการทรัพยากรที่มีอยู่ในพื้นที่ได้อย่างคุ้มค่า

    9

  • โครงการอบแห้งหญ้าหวานโดยโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์

    แหล่งเงินทุน:

    1. เงินลงทุนวิสาหกิจชุมชนดอยผาส้ม 176,740 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (70% ของมูลค่าโครงการ)

    412,395 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 589,135 บาท

    ผู้ประสานงาน: คุณสุภาวดี อินทแสง โทร. 08 1382 9105

    ผู้รับผิดชอบ: วิสาหกิจชุมชนดอยผาส้ม เลขที่ 77 หมู่ 2 ต�าบลแม่สาบ อ�าเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่

    เทคโนโลยี:

    1. โรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ แบบ พพ.1 ขนาด 6 x 8.2 เมตร จ�านวน 1 โรงเรือน

    การบริหารจัดการ:

    รายได้จากการขายหญ้าหวานอบแห้ง แบ่งเป็น 2 ส่วน

    1. ส่วนกองบญุ เป็นทนุส�าหรบัการฟ้ืนฟพูืน้ทีป่่า เช่น ปลกูป่า สร้างฝาย เป็นต้น

    2. น�ามาปันผลให้กับสมาชิกวิสาหกิจชุมชนดอยผาส้ม

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 12 กิโลวัตต์

    2. สร้างรายได้ และอาชีพให้กับคนในชุมชน

    วิสาหกิจชุมชนดอยผาส้มได ้มีการส ่งเสริมให ้ชาวบ้าน เพาะปลู กหญ ้ าหวาน เป ็ นอา ชีพและท� า ก า รแปรรู ป เป ็ น หญ้าหวานอบแห้ง แต่เดิมการอบแห้งมี 2 วิธี คือการตากแห้ง แบบธรรมชาติ และการใช้เตาอบแห้งท่ีอาศัยพลังงานความร้อน จากการเผาไหม ้ ไม ้ฝ ืน ท�าให ้ผลิตภัณฑ ์ที่ ได ้ออกมายังขาด มาตรฐานด้านคุณภาพ เกิดการปนเป ื ้อนและประสบปัญหา เกี่ยวกับการดูแลรักษาหญ้าหวานอบแห้งในช่วงฤดูฝน ดังนั้น ทางวิสาหกิจฯ จึงมีแนวคิดน�าโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์มาใช้เพื่อลดการใช้ฟืน และเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่ม สร้างรายได้ให้กับคนในชุมชน อีกทั้งยังสามารถเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านพลังงานทดแทนได้เป็นอย่างดี

    รายงานผลการดำาเนินงานของกระทรวงพลังงาน (ด้านการส่งเสริมพลังงานทดแทนระดับชุมชน)10

  • โครงการปรับปรุงประสิทธิภาพการอบแห้งข้าวแต๋นและกล้วยตาก โดยโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์

    แหล่งเงินทุน:

    1. เงินลงทุนจากวิสาหกิจ ชุมชนข้าวแต๋นบ้านเกาะหัวช้าง

    176,740 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (70% ของมูลค่าโครงการ)

    412,395 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 589,135 บาท

    ผู้รับผิดชอบ: วิสาหกิจชุมชนข้าวแต๋นบ้านเกาะหัวช้าง เลขที่ 60 หมู่ 1 ต�าบลพระบาทวังตวง อ�าเภอแม่พริก จังหวัดล�าปาง

    เทคโนโลยี:

    1. โรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ แบบ พพ.1 ขนาด 6 x 8.2 เมตร จ�านวน 1 โรงเรือน

    การบริหารจัดการ:

    รายได้จากการขายผลิตภัณฑ์ แบ่งเป็น 2 ส่วน

    1. เป็นเงินกองกลางของวิสาหกิจชุมชนข้าวแต๋นบ้านเกาะ หัวช้างเพื่อเป็นค่าจัดซื้ออุปกรณ์ ค่าจ้างแรงงาน และ ค่าบ�ารุงรักษาระบบ

    2. น�ามาป ันผลให ้กับสมาชิกวิสาหกิจชุมชนข ้าวแต ๋น บ้านเกาะหัวช้าง

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 3 กิโลวัตต์

    2. สร้างอาชีพให้แก่คนในชุมชนจากการแปรรูปผลผลิต ทางการเกษตร

    วิสาหกิจชุมชนข้าวแต๋นบ้านเกาะหัวช้าง ได้มีความร่วมมือกัน ของเกษตรกรในต�าบลพระบาทวังตวง โดยทางวิสาหกิจฯ จะรับซ้ือ ผลผลิตทางการเกษตรของเกษตรกรภายในพื้นท่ีและน�ามาแปรรูป เพื่อเพิ่มมูลค่าให้สูงขึ้น เป็นการสร้างรายได้ให้กับชุมชน โดยมี ผลิตภัณฑ์หลักคือ ข้าวแต๋นและกล้วยตาก ซ่ึงจะใช้การแปรรูป ด้วยวิธีการตากแห้งแบบธรรมชาติ ท�าให้ผลิตภัณฑ์ท่ีได้ออกมาน้ัน ขาดมาตรฐานด้านคุณภาพ ความสะอาด และความปลอดภัย จากสิ่งปนเปื ้อน ประกอบกับปัญหาเรื่องสถานที่ในการตากแห้ง มีไม่เพียงพอ รวมไปถึงปัญหาในฤดูฝน ดังนั้น วิสาหกิจฯ จึงมีแนวคิดในการน�าโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์มาใช้เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม และลดปัญหาราคาของผลผลติตกต�า่ ส่งผลท�าให้สมาชกิและเกษตรกรในพื้นที่มีรายได้ที่ดีขึ้น อีกทั้งยังเป็นการบริหารจัดการ ทรัพยากรที่มีอยู่ในพื้นที่ได้อย่างคุ้มค่าอีกด้วย

    ผู้ประสานงาน: คุณบุญพิน ค�าภิระแปง โทร. 08 9261 4157

    11

  • ประเภทพลังงานชีวมวล

    จ�ำนวน 3 โครงกำรวงเงินสนับสนุน 0.475 ล้ำนบำทผลิตพลังงำนทดแทนได้ 362 กิโลวัตต์

    ในต�าบลนางิว้มกีารปลกูยางพาราเป็นอาชีพหลกั ท�าให้ภายในพื้นที่มีเศษกิ่งยางพาราเป็นจ�านวนมาก ซึ่งสามารถใช้เป็นเชื้อเพลิงส�าหรับหุงต้มในครัวเรือนได้ ดังนั้น กลุ่มวิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์ จากไม้ต�าบลนางิ้ว จึงเห็นโอกาสที่จะน�าเศษกิ่งไม้ยางพาราที่มีอยู่ใน ท้องถิ่นมาท�าให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยมีแนวคิดผลิตถ่านจากเศษไม้ยางพารา ซึ่งถ่านที่ได้มาน้ันจะน�ามาใช้ทดแทนก๊าซหุงต้มเพื่อเป็น การลดค่าใช้จ่ายในครวัเรอืนและเป็นการสนบัสนนุให้มกีารใช้พลงังานที่ผลิตได้เองจากวัตถุดิบที่มีในท้องถ่ิน อีกทั้งยังเป็นการช่วยมลภาวะ ทางสิ่งแวดล้อมได้อีกด้วย

    โครงการผลิตเช้ือเพลิงถ่านจากเศษไม้ยางพารา

    เทคโนโลยี:

    เตาเผาถ่าน ขนาด 2.4 x 2 x 1.2 เมตร จ�านวน 3 เตา

    การบริหารจัดการ:

    รายได้จากการขายถ่านเก็บเข้าวิสาหกิจชุมชนฯ และปันผล ให้กับกลุ่มสมาชิกต่อไป

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 11 กิโลวัตต์

    2. สามารถผลิตถ่านได้ 150 กิโลกรัม/รอบ* เทียบเท่า ก๊าซหงุต้ม 90 กโิลกรมั คิดเป็นผลประหยดัได้ 2,400 บาท/ รอบ*

    (*เผารอบละ 5 วัน)

    แหล่งเงินทุน:

    1. เงินทุน 71,921 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (30% ของมูลค่าโครงการ)

    30,823 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 102,744 บาท

    ผู้ประสานงาน: คุณสัญชาร ไชยพระอินทร์ โทร. 08 7233 4306

    ผู้รับผิดชอบ: องค์การบริหารส่วนต�าบลนางิ้ว ร่วมกับ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์จากไม้ต�าบลนางิ้ว เลขที่ 109 หมู่ 6 ต�าบลนางิ้ว อ�าเภอสังคม จังหวัดหนองคาย

    รายงานผลการดำาเนินงานของกระทรวงพลังงาน (ด้านการส่งเสริมพลังงานทดแทนระดับชุมชน)12

  • สหกรณ์กรีนเนท จ�ากัด มีแผนด�าเนินการแปรรูปผลผลิต ทางการเกษตรต่างๆ อาทิเช่น เม็ดมะม่วงหิมพานต์ ชาสมุนไพร เป็นต้น เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับผลผลิต จึงมีความจ�าเป็นต้องเพ่ิม กระบวนการอบแห ้งผลผลิตบางส ่วน ซึ่ ง ใช ้พลังงานไฟฟ ้า ส�าหรับผลิตพลังงานความร้อนค่อนข้างมาก อันเป็นที่มาของต้นทุนการผลิตที่เพิ่มขึ้น และในแนวทางเดียวกันสหกรณ์ฯ จึงได้เล็งเห็นศักยภาพของเหลือทิ้งจากกระบวนการผลิตอย่างเช่น เปลือกเม็ดมะม่วงหิมพานต์ที่มีอยู่ค่อนข้างมากภายในพื้นท่ี ดังน้ัน สหกรณ์ฯ จึงได้น�าเปลือกเม็ดมะม่วงหิมพานต์มาใช้เป็นเชื้อเพลิงทดแทน พลังงานไฟฟ้าส�าหรับอบแห้งผลผลิต ซ่ึงเทคโนโลยีดังกล่าว สามารถช ่วยลดการเผาท้ิง ลดมลภาวะทางอากาศในพื้นที ่ได้เป็นอย่างดี

    โครงการเปล่ียนของเสียจากขบวนการผลิตเป็นแหล่งพลังงาน ในโรงแปรรูปเม็ดมะม่วงหิมพานต์และชาสมุนไพร

    แหล่งเงินทุน:

    1. เงนิทุนจากสหกรณ์กรนีเนท จ�ากัด 616,565 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (30% ของมูลค่าโครงการ)

    264,242 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 880,807 บาท

    ผู้รับผิดชอบ: สหกรณ์กรีนเนท จ�ากัด เลขที่ 56 หมู่ 5 ต�าบลแคนน้อย อ�าเภอค�าเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธร

    เทคโนโลยี:

    1. หม้อน�้าผลิตไอน�้า 1 ชุด

    2. ตู้นึ่งเม็ดมะม่วงหิมพานต์ 1 ตู้

    3. ตู้อบเม็ดมะม่วงหิมพานต์/ชาสมุนไพร 1 ตู้

    4. ชุดท�าความสะอาดไอเสีย 1 ชุด

    5. ระบบท่อน�้าส่งไอน�้า/ท่อน�้า 1 ระบบ

    การบริหารจัดการ:

    ผลประหยดัทีเ่กดิขึน้ท�าให้ต้นทนุในการผลติลดลง เพิม่รายได้ และน�าไปปันผลให้กับสมาชิกได้เพิ่มมากขึ้น

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 17 กิโลวัตต์

    2. สามารถประหยัดพลังงานได้ 30,524 หน่วย/ปี หรือ คิดเป็นเงิน 113,245 บาท/ปี

    3. สร้างรายได้ให้กับชาวบ้าน เกิดการกระจายรายได้

    4. แก้ปัญหาการเกิดมลภาวะจากการเผาทิ้งของเศษวัสดุ เหลือใช้ในการผลิต

    ผู้ประสานงาน: คุณกฤษณา วิลาวัลย์ โทร. 08 1651 2919

    13

  • โครงการพัฒนาแหล่งความร้อน สําหรับเคร่ืองอบลดความช้ืนเมล็ดพันธุ์ข้าวจากพลังงานชีวมวล

    แหล่งเงินทุน:

    1. เงนิทุนจากสหกรณ์ การเกษตรแม่ใจ จ�ากัด

    420,000 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (30% ของมูลค่าโครงการ)

    180,000 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 600,000 บาท

    ผู้ประสานงาน: คุณธาริกา ศิริค�าน้อย โทร. 08 1530 5056

    ผู้รับผิดชอบ: สหกรณ์การเกษตรแม่ใจ จ�ากัด เลขที่ 215 หมู่ 5 ต�าบลแม่ใจ อ�าเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา

    เทคโนโลยี:

    1. เตาเผาชีวมวลแบบประหยัดพลังงาน

    2. ชุดแลกเปลี่ยนความร้อนใช้ในเครื่องอบลดความชื้น

    การบริหารจัดการ:

    จากการด�าเนินการท�าให้ค่าใช้จ่ายการอบลดความชื้นเมล็ดพันธุ์ข้าวลดลง สร้างรายได้เพิ่มมากขึ้นให้กับสหกรณ์ ส่งผลให้มีเงินปันผลให้สมาชิกเพิ่มมากขึ้น สร้างรายได้ให้กับชุมชน

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 334 กิโลวัตต์

    2. สามารถลดต้นทุนเชื้อเพลิงน�้ามันดีเซลได ้ประมาณ 200 ลิตร/รอบการอบ หรือคิดเป็น 4,858 บาท/รอบ การอบ

    สหกรณ์การเกษตรแม่ใจ จ�ากัด มีการใช้งานเคร่ืองอบ ข้าวเปลือกเพื่อผลิตเป็นเมล็ดพันธุ์ข้าว ขนาดความจุ 9 ตันต่อชุด จ�านวน 2 ชุด รวมทั้งหมด 18 ตัน ซึ่งแต่เดิมการอบข้าวจะใช้น�้ามัน ดีเซลเป็นเช้ือเพลิงส�าหรับเผาไหม้ เพื่อผลิตพลังงานความร้อนหลัก ร่วมกับขดลวดความร้อนที่ใช้พลังงานไฟฟ้า จากการด�าเนินการ ทีผ่่านมาพบว่าการอบเมลด็พนัธุข้์าวแต่ละครัง้มค่ีาใช้จ่ายด้านพลงังาน ค่อนข้างสูง ดังนั้น ทางสหกรณ์ฯ จึงหาแนวทางลดต้นทุนการผลิต โดยมองเห็นถึงศักยภาพของแกลบเหลือทิ้ง ซึ่งมีเป็นจ�านวนมาก ภายในพ้ืนที่ จึงเกิดแนวคิดการน�าเทคโนโลยีเตาเผาชีวมวลแบบประหยัดพลังงานมาใช้ เพื่อช่วยลดต้นทุนการผลิต อีกทั้งยังเป็น การใช้ทรัพยากรได้อย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชน์มากที่สุด

    รายงานผลการดำาเนินงานของกระทรวงพลังงาน (ด้านการส่งเสริมพลังงานทดแทนระดับชุมชน)14

  • ประเภทพลังงานน�้า

    จ�ำนวน 3 โครงกำรวงเงินสนับสนุน 2.15 ล้ำนบำทผลิตพลังงำนทดแทนได้ 60 กิโลวัตต์

    โครงการผลิตไฟฟ้าจากกังหันน้ํา ในพื้นที่ตําบลกําโลน อําเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช

    เทคโนโลยี:

    1. กังหันน�้าขนาดก�าลังผลิต 0.2 กิโลวัตต์ จ�านวน 10 ชุด รวม 2 กิโลวัตต์

    2. กังหันน�้าขนาดก�าลังผลิต 0.3 กิโลวัตต์ จ�านวน 30 ชุด รวม 9 กิโลวัตต์

    3. กังหันน�้าขนาดก�าลังผลิต 1 กิโลวัตต์ จ�านวน 40 ชุด รวม 40 กิโลวัตต์

    4. กังหันน�้าขนาดก�าลังผลิต 3 กิโลวัตต์ จ�านวน 3 ชุด รวม 9 กิโลวัตต์

    รวมก�าลังการผลิต 60 กิโลวัตต์

    การบริหารจัดการ:

    วิสาหกิจชุมชนกังหันน�้าคีรีวง ท�าหน้าที่ในการดูแลรักษาและซ่อมบ�ารุงโดยเก็บค่าบริการ เพื่อใช้ส�าหรับการขยายผลต่อไป

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. มีจ�านวนครัวเรือนที่ได้ใช้ไฟฟ้าจากกังหันน�้า จ�านวน 83 ครัวเรือน

    2. สามารถผลิตไฟฟ้าได้ประมาณ 80,000 หน่วย/ปี หรือ คิดเป็นผลประหยัด ประมาณ 300,000 บาท/ปี

    แหล่งเงินทุน:

    1. วสิาหกจิชมุชนกงัหนัน�า้ครีวีง 1,693,040 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (60% ของมูลค่าโครงการ)

    2,148,960 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 3,842,000 บาท

    ผู้ประสานงาน: คุณวิรัตน์ ตรีโชติ โทร. 08 9908 6427

    ผู้รับผิดชอบ: กองทุนหมู่บ้านบ้านคีรีธรรม ร่วมกับ วิสาหกิจชุมชนกังหันน�้าคีรีวง หมู่ 10 ต�าบลก�าโลน อ�าเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช

    ในปัจจบุนัชมุชนรอบเทอืกเขาหลวงยงัขาดระบบสาธารณปูโภค ขัน้พืน้ฐานต่างๆ เช่น ระบบน�า้ประปา ระบบไฟฟ้า เป็นต้น ท่ีไม่สามารถ เข้าถึงตัวชุมชนได้ โดยเฉพาะพลังงานไฟฟ้าท่ีชาวบ้านต้องอาศัย เครื่องยนต์ท่ีใช้น�้ามันเป็นเชื้อเพลิงมาผลิตพลังงานไฟฟ้าส�าหรับ ใช้ในการเกษตรกรรมและกิจกรรมอื่นๆ ภายในครัวเรือน ที่ผ่านมา ชาวบ้านต้องแบกรับต้นทุนการท�าเกษตรกรรม รวมถึงค่าใช้จ่าย ต่อเดือนของแต่ละครัวเรือนท่ีค่อนข้างสูง ดังน้ัน วิสาหกิจชุมชน กังหันน�้าคีรีวง จึงได้เล็งเห็นศักยภาพของพลังงานน�้าท่ีมีอยู่ในชุมชน ซึง่สามารถน�ามาผลติไฟฟ้าเพือ่ใช้ในครวัเรอืนได้ อกีทัง้ยงัเป็นการช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายในครัวเรือนและเป็นการบริหารจัดการทรัพยากร ที่มีอยู่ในชุมชนอย่างคุ้มค่า

    15

  • ประเภทพลังงานลม

    จ�ำนวน 1 โครงกำรวงเงินสนับสนุน 0.37 ล้ำนบำทผลิตพลังงำนทดแทนได้ 2 กิโลวัตต์

    โครงการผลิตไฟฟ้าด้วยพลังงานลม

    เทคโนโลยี:

    1. กังหันน�้าขนาดก�าลังผลิต 0.2 กิโลวัตต์ จ�านวน 10 ชุด รวม 2 กิโลวัตต์

    2. แบตเตอรี่ขนาด 130 แอมป์-ชั่วโมง 12 โวลต์ จ�านวน 14 ลูก (910 แอมป์-ชั่วโมง 24 โวลต์)

    การบริหารจัดการ:

    ผลประหยัดจากการใช้พลังงานทดแทนท�าให้ลดค่าใช้จ่าย ซึ่งเงินส่วนนี้จะน�าไปบ�ารุงรักษาระบบกังหันลมผลิตไฟฟ้าและ ค่าเดินเครื่อง

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. สามารถผลิตพลังงานไฟฟ้าได้สุทธิ 15.8 กิโลวัตต์/วัน*

    2. สามารถประหยดัพลังงานไฟฟ้าคิดเป็นเงนิได้ 10,000 บาท/ปี

    * กรณคีวามเรว็ลมเฉลีย่ 3 เมตร/วนิาท ีและหกัการคายประจ ุ แบตเตอรี่แล้ว

    แหล่งเงินทุน:

    1. มูลนิธิสุข-แก้ว แก้วแดง 158,700 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (70% ของมูลค่าโครงการ)

    370,300 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 529,000 บาท

    ผู้ประสานงาน: คุณกามิละห์ ตาและ โทร. 08 7990 0369

    ผู้รับผิดชอบ: มูลนิธิสุข-แก้ว แก้วแดง เลขที่ 39/3 หมู่ 2 ต�าบลล�าพะยา อ�าเภอเมืองยะลา จังหวัดยะลา

    ในพื้นที่ชุมชนล�าพะยา มีมูลนิธิสุข-แก้ว แก้วแดง ซึ่งสถานที่ ดังกล่าวมีการใช้พลังงานไฟฟ้าจากการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเป็นหลัก แต่อย่างไรกต็าม ได้พบปัญหาทีเ่กดิข้ึนบ่อยครัง้ ซึง่กค็อื เกดิเหตกุารณ์แรงดันไฟฟ้าตกและไฟดับอยู่บ่อยครั้งส่งผลท�าให้เครื่องใช้ไฟฟ้า เสียหาย และส่งผลกระทบต่อการด�าเนินงานของมูลนิธิฯ ดังนั้น มูลนิธิฯ จึงได้ให้ความสนใจศักยภาพพลังงานลมที่มีอยู่ในพื้นที่ โดยน�าเอาเทคโนโลยีพลังงานไฟฟ้าจากกังหันลมมาใช้ ซ่ึงถือว่าเป็นการบริหารจัดการทรัพยากรที่มีอยู่ในพื้นที่ให้เกิดประโยชน์ได้อย่างคุ้มค่า

    รายงานผลการดำาเนินงานของกระทรวงพลังงาน (ด้านการส่งเสริมพลังงานทดแทนระดับชุมชน)16

  • ประเภทพลังงานก๊าซชีวภาพ

    จ�ำนวน 9 โครงกำรวงเงินสนับสนุน 6.8 ล้ำนบำทผลิตพลังงำนทดแทนได้ 172 กิโลวัตต์

    โครงการผลิตก๊าซชีวภาพจากมูลวัวเพื่อผลิตไฟฟ้า

    เทคโนโลยี:

    1. ระบบผลิตก๊าซชีวภาพภาพแบบราง (Chanel Digester) ขนาด 400 ลูกบาศก์เมตร

    2. เครื่องปั่นไฟขนาดก�าลังการผลิตติดตั้ง 18 กิโลวัตต์

    การบริหารจัดการ:

    ผลประหยัดจากการใช้พลังงานทดแทนท�าให้ลดค่าใช้จ่าย ซึ่งเงินส่วนนั้นสามารถน�าไปบ�ารุงรักษาระบบผลิตก๊าซชีวภาพและ ค่าเดินเครื่องได้

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. สามารถผลิตไฟฟ้าได้เฉลี่ย 45 หน่วย/วัน

    2. สามารถประหยดัพลังงานไฟฟ้าคิดเป็นเงนิได้ 55,000 บาท/ปี

    แหล่งเงินทุน:

    1. มูลนิธิสุข-แก้ว แก้วแดง 1,026,400 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (70% ของมูลค่าโครงการ)

    1,539,600 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 2,566,000 บาท

    ผู้ประสานงาน: คุณกามีละห์ ตาและ โทร. 08 7990 0369

    ผู้รับผิดชอบ: มูลนิธิสุข-แก้ว แก้วแดง เลขที่ 39/3 หมู่ 2 ต�าบลล�าพะยา อ�าเภอเมืองยะลา จังหวัดยะลา

    ภายในมลูนธิสิขุ-แก้ว แก้วแดง ได้มกีารเลีย้งววัสายพนัธุว์ากวิ แบบยืนคอก เพื่อเป็นต้นแบบการเรียนรู ้ของเกษตรกร ส�าหรับ การเล้ียงวัวในลักษณะน้ีจะมีมูลวัวท่ีเป็นของเสียจ�านวนมาก ท�าให้ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทางด้านกลิ่น ประกอบกับในพื้นที่เกิดเหตุการณ์ไฟฟ้าดับอยู่บ่อยครั้ง ดังนั้น ทางมูลนิธิฯ ได้เล็งเห็นถึงศกัยภาพของมลูสตัว์ท่ีสามารถน�ามาผลิตก๊าซชีวภาพได้ ซึง่ก๊าซชวีภาพ ที่ได้ออกมานั้น สามารถน�าไปใช้เป็นเชื้อเพลิงให้กับเคร่ืองปั่นไฟ เพือ่ผลติไฟฟ้าไว้ใช้ภายในมลูนธิฯิ อกีทัง้ยงัสามารถช่วยลดผลกระทบ ทางด้านสิ่งแวดล้อมได้อย่างยั่งยืนอีกด้วย

    17

  • โครงการปรับปรุงระบบบําบัดน้ําเสียเป็นระบบผลิตก๊าซชีวภาพในกระบวนการผลิตยางแผ่นรมควัน

    แหล่งเงินทุน:

    1. เงินลงทุนจากสหกรณ์กองทุน สวนยางบ้านปลายกานาชุมเห็ด จ�ากัด

    590,505 บาท

    2. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (60% ของมูลค่าโครงการ)

    885,758 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 1,476,263 บาท

    ผู้ประสานงาน: คุณศราวุธ อินทร์แก้ว โทร. 08 0693 3662

    ผู้รับผิดชอบ: สหกรณ์กองทุนสวนยางบ้านปลายกานาชุมเห็ด จ�ากัด ต�าบลห้วยปริก อ�าเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช

    เทคโนโลยี:

    ระบบผลิตก๊าซชีวภาพแบบ Covered Lagoon ขนาด 494 ลูกบาศก์เมตร

    การบริหารจัดการ:

    ทางสหกรณ์กองทุนสวนยางบ้านปลายกานาชุมเห็ด จ�ากัด ได้น�าก๊าซชีวภาพไปใช้เพื่อช่วยลดต้นทุนในการผลิตยางแผ่นรมควันและเพิ่มรายได้ให้แก่สมาชิก

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 11 กิโลวัตต์

    2. สหกรณ์กองทุนสวนยางบ้านปลายกานาชุมเห็ด จ�ากัด สามารถประหยัดค่าใช้จ่ายได้ทั้งหมด 144,000 บาท/ปี โดยแบ่งเป็น

    - น�าก๊าซชีวภาพไปใช้รมควันยางพาราร่วมกับไม้ฟืน คิดเป็นผลประหยัดเทียบเท่าไม้ฟืน 137,000 บาท/ปี

    - น�าก๊าซชีวภาพไปใช้ประกอบอาหารภายในสหกรณ์ฯ คิดเป็นผลประหยัดเทียบเท่าก๊าซหุงต้ม 7,000 บาท/ปี

    สหกรณ์กองทุนสวนยางบ้านปลายกานาชุมเห็ด จ�ากัด มีการรับซ้ือน�้ายางจากสมาชิกเพื่อผลิตยางแผ่นรมควัน ซึ่งมีการจัดการน�้าเสียจากกระบวนการผลิตโดยใช้บ่อบ�าบัดน�้าเสีย แต่ยังคง ส่งกลิน่เหมน็รบกวนในพ้ืนทีบ่รเิวณชมุชนใกล้เคยีง ดงันัน้ ทางสหกรณ์ฯ จึงได้ด�าเนินการติดตั้งระบบผลิตก๊าซชีวภาพแบบ Covered Lagoon ขนาด 494 ลูกบาศก์เมตร เพ่ิมประสิทธิภาพในการจัดการน�้าเสีย อกีทัง้ยงัได้ก๊าซชวีภาพทีส่ามารถน�าไปใช้ทดแทนไม้ฟืนในกระบวนการผลิตยางแผ่นรมควันและสามารถทดแทนก๊าซหุงต้มในการประกอบอาหารให้กับลูกจ้างในสหกรณ์ฯ ซึ่งช่วยลดต้นทุนในการผลิตยางแผ่น รมควันและค่าใช้จ่ายก๊าซหุงต้มในสหกรณ์ฯ รวมไปถึงยังสามารถ ช่วยลดมลภาวะทางสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นได้อย่างยั่งยืน

    รายงานผลการดำาเนินงานของกระทรวงพลังงาน (ด้านการส่งเสริมพลังงานทดแทนระดับชุมชน)18

  • โครงการเพิ่มประสิทธิภาพระบบการผลิตก๊าซชีวภาพ เพื่อขยายการใช้พลังงานทดแทนในภาคครัวเรือน

    แหล่งเงินทุน:

    1. เงินของกลุ่มพลังงานทดแทน ชุมชนบ้านกอข่อย

    390,000 บาท

    2. องค์การบริหารส่วนต�าบลหนองหนาม 30,000 บาท

    3. เงินลงทุนจากห้วยน�้ารินฟาร์ม 80,000 บาท

    4. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (60% ของมูลค่าโครงการ)

    750,000 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 1,250,000 บาท

    ผู้รับผิดชอบ: องค์การบริหารส่วนต�าบลหนองหนาม ร่วมกับ กลุ่มพลังงานทดแทนชุมชนบ้านกอข่อย บ้านกอข่อย หมู่ 6 ต�าบลหนองหนาม อ�าเภอเมือง จังหวัดล�าพูน

    เทคโนโลยี:

    1. ระบบผลิตก๊าซชีวภาพแบบ MC-UASB ขนาด 500 ลูกบาศก์เมตร (ของเดิม)

    2. ระบบผลิตก๊าซชีวภาพแบบ Fixed dome ขนาด 100 ลูกบาศก์เมตร (ของเดิม)

    3. ระบบเพิ่มแรงดัน และระบบกรองก๊าซชีวภาพ

    4. ผ้าใบคลุมบ่อบ�าบัดน�้าเสียเป็นแบบ HDPE หนา 1.5 มิลลิเมตร ขนาด 540 ตารางเมตร 2 ชุด

    5. ระบบท่อส่งก๊าซชีวภาพ ระยะทางรวม 5,250 เมตร พร้อมชุดหัวเตาก๊าซชีวภาพ 145 ชุด

    การบริหารจัดการ:

    ชุมชนบ้านกอข่อยได้จัดตั้งกลุ่มพลังงานทดแทนบ้านกอข่อย ขึ้นมา เพื่อบริหารจัดการระบบต่างๆ รวมไปถึงเก็บค่าใช้บริการก๊าซชีวภาพในอัตราเดือนละ 50 บาท/ครัวเรือน เพื่อเป็นค่าใช้จ่าย ในการดูแลรักษาและซ่อมบ�ารุงระบบก๊าซชีวภาพ

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 34 กิโลวัตต์

    2. สามารถผลิตก๊าซชีวภาพได้ 140 ลูกบาศก์เมตร/วัน หรือเทียบเท่าก๊าซหุงต้มขนาดทั่วไป 15 กิโลกรัม จ�านวน 4 ถัง/วัน

    3. ชุมชนบ้านกอข่อยสามารถประหยัดค่าใช้จ่ายเทียบเท่า ก๊าซหุงต้มได้ 690,000 บาท/ปี (4,200 บาท/ครวัเรอืน/ปี)

    ภายในชุมชนบ้านกอข่อยมีฟาร์มเลี้ยงไก่ไข่อยู่ในพื้นที่ และมีการจัดการของเสียจากมูลสัตว์ โดยใช้ระบบผลิตก๊าซชีวภาพแบบ MC-UASB ขนาด 500 ลูกบาศก์เมตร และแบบ Fixed-dome ขนาด 100 ลูกบาศก์เมตร สามารถผลิตก๊าซชีวภาพได้วันละประมาณ 140 ลูกบาศก์เมตร โดยก๊าซชีวภาพที่ผลิตได้น�าไปใช้ในฟาร์มและในพื้นที่ ชุมชนบางส่วนเพื่อทดแทนก๊าซหุงต้ม ส่งผลท�าให้มีก๊าซชีวภาพ เหลือทิ้งเป็นจ�านวนมาก ทางชุมชนและฟาร์มเลี้ยงไก่ไข่ จึงได้เกิดแนวคิดที่จะน�าเอาก๊าซชีวภาพที่เหลือไปใช้ให้เกิดประโยชน์ ประกอบกับในพื้นที่ชุมชนมีความต้องการใช้ก๊าซชีวภาพเพิ่มมากขึ้น จึงท�าการต่อท่อส่งก๊าซชวีภาพไปให้ชุมชนบ้านกอข่อยใช้ จ�านวน 145 ครวัเรอืน (โดยเพิ่มจาก 77 ครัวเรือนเป็น 145 ครัวเรือน) เพื่อช่วยลดค่าใช้จ่ายในภาคครัวเรือน รวมไปถึงช่วยลดมลภาวะทางสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นได้อย่างยั่งยืน

    ผู้ประสานงาน: คุณอร่าม อุประโจง โทร. 08 1951 0795

    19

  • โครงการผลิตก๊าซชีวภาพจากฟาร์มเล้ียงสัตว์ ขนาด 200 ลูกบาศก์เมตร

    แหล่งเงินทุน:

    1. องค์การบริหารส่วนต�าบลเตาปูน 400,000 บาท

    2. เงินลงทุนจากฟาร์ม 100,000 บาท

    3. เงนิลงทนุจากกลุม่ผูใ้ช้ก๊าซบ้านอัมพวนั 100,000 บาท

    4. เงินสนับสนุนจากกระทรวงพลังงาน (60% ของมูลค่าโครงการ)

    900,000 บาท

    รวมมูลค่าโครงการทั้งหมด 1,500,000 บาท

    ผู้ประสานงาน: คุณอนุรีย์ อิ่นค�า โทร. 08 2763 9691

    ผู้รับผิดชอบ: องค์การบริหารส่วนต�าบลเตาปูน ร่วมกับ กลุ่มผู้ใช้ก๊าซชีวภาพบ้านอัมพวัน หมู่ 8 ต�าบลเตาปูน อ�าเภอสอง จังหวัดแพร่

    เทคโนโลยี:

    1. ระบบผลติก๊าซชวีภาพแบบบ่อหมกัราง (Chanel Digester) ขนาด 200 ลูกบาศก์เมตร

    2. ระบบเพิ่มแรงดัน และระบบกรองก๊าซชีวภาพ

    3. ระบบท่อส่งก๊าซชีวภาพ ระยะทางรวม 2,000 เมตร พร้อมชุดหัวเตาก๊าซชีวภาพ 50 ชุด

    การบริหารจัดการ:

    ชุมชนบ้านอัมพวัน ได้จัดตั้งกลุ่มผู้ใช้ก๊าซบ้านอัมพวันขึ้นมาเพื่อบริหารจัดการระบบต่างๆ รวมไปถึงเก็บค่าใช้บริการก๊าซชีวภาพอตัรา 50 บาทต่อเดอืนต่อครวัเรอืน เพือ่เป็นค่าใช้จ่ายในการดแูลรกัษาและซ่อมบ�ารุงระบบก๊าซชีวภาพ

    ประโยชน์ที่ได้รับ:

    1. ศักยภาพในการผลิตพลังงานความร้อน 38 กิโลวัตต์

    2. สามารถผลิตก๊าซช