(3)Poremećaj termoregulacije (1).ppt

  • View
    53

  • Download
    4

Embed Size (px)

Text of (3)Poremećaj termoregulacije (1).ppt

  • Termiki faktorHipertermija, lokalna hipertermija, kliniki oblici

    Septembar, 2011.

  • GROZNICA (VRUICA ILI FEBRIS) Je stanje poveane tjelesne temperature, koje predstavlja esto, ALI NE ISKLJUIVO, sastavni dio odbrambenog odgovora multicelularnog organizma (domaina) na prodor ivih (mikroorganizama) i neivih materija koje organizam raspoznaje kao patogene ili njemu strane

  • djelovanje termikog faktora spoljne sredine; hipertermija, lokalna hipertermija, adaptacija na toplotu faktori koji dovode do opte hipertermije aklimatizacija na visoku spoljanju temperaturukliniki oblici hipertermijedjelovanje niske spoljanje temperature opte i lokalno Klinike forme hipertermije

  • Djelovanje termikog faktora spoljne sredine Hipertermija - Kliniki oblici HipotermijaOpekline Smrzotine

  • Termosenzizivni neuroni preoptikog dijela prednjeg hipotalamusaPeriferni receptoriCentralni uticaj temper krvi

  • Lake se podnosi nia temp.Na vioj temp.:

    Koagulacija proteinaInhibicija rada elijskih enzima

  • Poviena vanjska temp.Kod djece i starih- laki porast temp

  • Poviena vanjska temp.Znojenje (za 1 sat 3 do 4 l znoja)HemokoncentracijaTahipneja (preko karotidnog sinusa ili preko disajnih organa)Tahikard. dejstvo na SA vor

  • vanredna sposobnost odravanja konstantne tjelesne temperature sa dnevnim kolebanjima ispod 10C

  • Faktori koji utiu na visinu tjelesne temperature

    Pijenje ledene vode (u toku

  • 105F=40,5C 109C=43,3C

  • Temperatura tijela: reflektuje odnos izmeu stvaranja toplote u organizmu i njenog odavanjaHipotalamus: glavni kontrolni centarDobija informacije sa perifernih i centralnih termoreceptora i poredi ih sa temperaturom na koju je podeen termostat termoregulatornog centra

  • Interlukein 1 indukuju sintezu PGE2 u medijalnom preoptikom talamusu (MnPO), impuls ide u paraventrikularna jedro (PVN), dorzomedijalno jedro (DMN) i raphae pallidus (RPa) odakle se aktivira autonomni nervni sistem

  • Homeotermija se odrava onom koliinom toplotne produkcije (hemijska termogeneza) koja nadoknauje koliinu toplote izgubljene za isto vrijeme (fizikalna termoregulacija)Toplokrvni organizmi troe za termoregulaciju znaajan dio svojih osnovnih energetskih potreba

  • U uslovima mirovanja toplota se stvara u unutranjim organima, mali dio u skeletnoj muskulaturi (4:1)

  • Pri izlaganju organizma hladnoi ili pri naporu toplota se stvara prvenstveno u skeletnoj muskulaturi

  • Eliminacija toplote fizikim putem

  • radijacija(zraenje)................. oko 60%kondukcija (odvoenje topline s povrine tijela u zraku i okolne predmete).... 3%konvekcija (strujanje zraka)..........12%perspiratio sensibilis (znojenje)....22-25%perspiratio insensibilis (isparavanje vode preko koe i plua)

  • Faktori koji utiu na tjelesnu tempPOVEAVAPeriferna vazokonstrikcija (posredstvom alfa-adrenergikih receptora) drhtanje (nevoljne kontrakcije skeletne muskulature) katabolizam SNIAVAPeriferna vazodilatacija Znojenje (acetilholinska inervacija)

  • Postoji i varijacija tjelesne temperature u toku dana (danonona ritmika), koja je izraz endogene ritmike promjene niza funkcija u organizmu

  • Prije 100 god poviavanje tjelesne temperature na 41C dovodilo je do oporavka od malarije i sifilisa u 70-80% sluajeva

  • Na ovu pojavu utiu:

    - promjena svjetlosti (dnevna faza) i tmine (nona faza) - tonus vegetativnog ivanog sistema - danononi ritam endokrinog luenja

  • Bifazina temperatura je siguran znak za ovulaciju

  • Ova pojava se zapaa u vezi sa menstruacijskim ciklusom (u ovulacijskom periodu naglo poraste rektalna temeperatura za 0,5 0C, zatim opada i dolazi na najniu taku neposredno pred ovulaciju)

  • Dobiva se tipina temeperaturna krivulja, oscilacija tzv. bazalne temperature, to se iskoritava u dijagnostike svrhe u ginekologiji Tako npr. pri trudnoi temperatura na vrhuncu ovulacije i ne opada vie, kao to je sluaj pri redovnom menstruacijskom ciklusu

  • Turnerova bolest (agenezija ovarija), nema krivulje bazalne temperature, jer nemaju estrogenog hormona koji sniava osnovnu temperaturu, a nemaju niti gestacijskog hormona koji poviava temperaturu za 0,4-0,6 0C.

  • Regulacija tjelesne temperature -centralna- TERMOSTAT

  • Hipotalamiki termoregulacijski centar koordinira potrebe toplotne ekonomike slino kao termostatski regulator Pri porastu tjelesne temperature iskljuuje se ili smanjuje hemijska termoregulacija, oslobaanje toplote

  • Pri smanjenju TT poveava se termogeneza, hemijska termoregulacija, a smanjuje se fizika termoregulacija preko smanjenja cirkulacija na povrini tijela

  • Tjelesna jezgra ima stalnu temperaturu sa mnogo malih varijacija

    Od jezgre polaze informacije ivanim i humoralnim

    (temperatura krvi koja irigira TRC) putem do TRC, koji je natelovan

    Odstupanje u temperaturi jezgre se ispravljaju preko povratne sprege uz pomo pomenutih promjena u jaini hemijske i fizike termoregulacije

  • nadraaji sa povrsine tijela treba da budu jai da bi mogli direktno da utiu na TRCManji temperaturni gradijenti izmeu jezgre i ljuske tijela nemaju uticaja na TRC

  • Razaranje TRC znatno smanjuje dijapazon termoregulacijske sposobnosti organizma, ali ga ne ponitava u potpunosti

  • U tom sluaju termoregulacija potie iz nekoliko potcentara: iz senzibilne strukture u kimenoj modini i iz perifernih simpatikih ganglija

    Periferni TRC-i centri su grubi regulatori, jer reagiraju samo na nadraaje iz tjelesne ljuske

  • Koni receptori slabe ili pojaavaju cirkulaciju u skeletnoj muskulaturi

    Aferentni impulsi dolaze do perifernih TRC koji ih putem mehanizma povratne sprege (feed-back) alju dalje do sudova u miiima i koi

  • Hipotalamiki centar je sloen i funkcionalno se moe podijeliti u dva dijela:Centar za konzervaciju i stvaranje toplote (simpatiki dio)Centar za odavanje, odstranjivanje toplote (parasimpatiki dio)

  • Simpatiki dio centra generira toplotu putem aktiviranja hemijske termoregulacije, pojaavanja oksidoredukcijskih procesa u skeletnoj muskulaturi, jetri i drugim organima u tjelesnoj jezgri Istovremeno se smanjuje fiziko odavanje toplote putem vazokonstrikcije u tjelesnoj ljusci.

  • To poveava izolacioni kapacitet tjelesne povrine Manja koliina krvi dolazi do povrine, manje toplote zrai, provodi i odnosi izvan tijelaSmanjuje se i difuzno vlaenje koe i znojenje a to dovodi i do smanjenja isparavanja i odstranjivanja toplote isparavanjem. Temperaturni gradijent izmeu ljuske i jezgre tijela se osjetno poveava.

  • Parasimpatiki dio TRC smanjuje tjelesnu temperaturu putem koenja metabolikih procesa u skeletnoj muskulaturi, a time se smanjuje i hemijska termoregulacija

  • Pojaavanje cirkulacije u tjelesnoj ljusci je znaajno i zahtijeva dobar transport tople krvi uz pomo KVSTemperaturni gradijent izmeu ljuske i jezgra tijela se smanjuje.

  • iroko otvaranje anastomoza dovodi do toga da velike koliine krvi odlaze iz jezgre prema tjelesnom omotau

    Anastomozne antove kontroliraju vegetativni ivci (centralna i ganglijska regulacija), a ne lokalni refleksi (akson-refleksi)

  • Body temperature regulation by blood flow control: (left) blood vessels in the dermis get narrower when cold, so limiting the amount of heat brought by the blood to the skin surface and lost; (right) the vessels widen when warm, so that heat is brought to the surface and escapes.http://www.pg.com/science/skincare/Skin_tws_41.htm

  • Hladnoa stimulira TRC pomou aferentnih signala iz koe (reflektorno) i preko ohlaene krvi (humoralno)

  • Jednom informirani TRC alje nadraaje preko simpatikog sistema do krvnih sudova u koi, pilomotornih miia i istovremeno inhibira luenje znojnih lijezda.

  • Od ovog centra preko eferentnih puteva polaze nadraaji do skeletne muskulature, miii se kontrahiraju ili im se tonus pojaava pa moe doi do drhtanja miia

  • U modanom stablu je potcentar koji alje impulse do skeletne muskulature, pa se pojaava perfuzija i kontrakcija miia.

  • U nedonoadi (ak i u odojadi) TRC i potcentri nisu dovoljno razvijeni, termoregulacija se loe koordinira, lako dolazi do pregrijavanja

  • Hemijska termoregulacija se poveava zbog stimulacije tireotropnim hormonom (TSH-releasing factor) iz hipotalamusa preko hipofiznog TSH i tireoidnih hormona, a to dovodi do porasta metabolizmastimulacija nadbubrenih lijezda izaziva perifernu vazokonstrikciju i zaustavljanje oslobaanja toplote

  • Poikilotermni (hladnokrvni) pasivno odavanje tjelesne temperature

  • Zato temperatura koe u hladnoj okolini opada i do 17 0C. Temperatura koe ovjeka do izvjesnog stupnja zavisi od vanjske sredine

    Razlika izmeu kone (povrinske temperature) i rektalne (unutarnje 37 0C; najdostupniji i prilino taan nain mjerenja temperature)

  • Patogenetski efekat vanjske sredine dolazi do izraaja kada se preu granice adaptacije i termoregulacije ili temperaturne promjene izazovu oteenje tkiva U prvom sluaju se javlja opa hipotermija ili hipertermija sa znaajnim poremeajem funkcije CNS-a, KVS-a i RS-a i metabolizma

  • lokalno hlaenje ili zagrijavanje dovodi do nastajanja smrzotina ili opekotina patofizioloke promjene ne samo sa lokalnim promjenama nego i u klinikim reakcijama cijelog organizma

  • HIPERTERMIJA

    1. Opa hipertermija a) egzogeno izazvana b) endogeno izazvana (febris, pyrexia)2. Lokalna hipertermija (opekotina)

  • egzogene hipertermije