Xhemajl Rudi, Lule Dhe Vjeshte

  • Published on
    18-May-2015

  • View
    1.084

  • Download
    9

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Permbledhje poetike

Transcript

<ul><li> 1. XHEMAJL RUDILULE DHE VJESHTT RIN GA D E SIGN</li></ul><p> 2. Xhemajl RudiLULE DHE VJESHTPoezi ~1~ 3. BibliotekaBotimet ShqiptareEditor dhe redaktor bibliotekeEnver NeziriRecensentSalajdin SalihiLirim AlijaRedaktore gjuhsore dhe lektoreVjollc BerishaPrgatitja kompjuterikeSelajdin LatifiKopertinaSalajdin Salihi~2~ 4. Xhemajl RudiLULE DHE VJESHTPoezi Tringa DesignTetov 2011 ~3~ 5. ~4~ 6. Xhemajl Rudi ~5~ 7. ~6~ 8. LEGJENDANjher magjia e hyjnis ishte pyllie n pyll ishte dritsimiatje sipr shkmbitte kaltrsia e qiellitte qielli i shqipevedhe nj lum atje derdhej n grykte rrnjet e thella nn maldhe tingulli mbi rrasn e guritishin gjurmt e hapave t kohsmagjishm dhe zri i hyjnisishte e madhe dashuria e pyllitfytyra n rrezen e jetspamja e saj shkrihej n shklqimin e syvedhe zogjt cicronin si gjethetdhe zemra ndihej si n buzt e qiellitsi vet shpirti i tij n`dritsimin e jetsn legjend u bekuan t gjitha njhershn do hap t njeriut sipr balte,n gurra gursh dhe driteM pas kujtimi sublim i dashurisdhe hardhia te guri dhe tingulli si shenja t dehura t kohs~7~ 9. ATJEAtje lart mbi bregoret blerimitcicrojn zogjt e kaltr t`qiellitkngn e kthimitN shklqim t`yllitt ditse bardha drit vjen e duketsi te lisat nn qiparissi nj hije n`shenj kujtimiaty te lugjet hone krojeshngjyr e verdh, e ngjyr e vjollcsNj kuror fushe dhe malijan si rrugt n nj zgjimku fillojn n`shklqim t dritstu u shtri n pambarimShkulet nata, hija mbetetsikur lisat n`qiparissi nj gur sipr gurshsipr kohs prmbi kohesikur shekulli prmbi shekullsikur ditt sipr javshrrotullohen si hendekutnjri lart e tjetri poshtsi nj rreth i blert i honit ~8~ 10. si bregore sipr blerimitshenja cicrima zogjshvajtje-ardhjezri knga hija n`dhimbjesikur stint n rreth magjiksikur drita n blerimatje te bregu,te hija e kohssht shtrir honit nn qiparis~9~ 11. VETM TYVetem ty t shohsi dukesh dhe humb prsrio fjala jote prej hyjniepamja jote prej drite t mirdrita e emrit tnd e pashqiptueme asnjherAs ather as tani as kurrsi dehja je e zgjueme e jetsndrit n xixa tu u shfaq e tu u tret ndr syprseritesh ditve t mia si asnjherOh, ti e vrteta e ndrrs s mirOh, ti gzimi i asteve t mia mbi t hirtn e prditshmeOh, ti kuror e hyjnis e nats dhe e ditsOh,ti q prfton n emrin tnd n t gjitha errsiratTi q vetm dukesh dhe fshihesh prsri ndr sydhe vesn e l tu ju shkri n ndjesi t jetsatje sipr malit, sipr reve t shkmbit si petale shklqimi tkaltrOh, ti emr i shfaqur, q ndrit prdit e prnat, e prarueme sivalt e lumitOh, ti q digjesh n pamjen tnde, fjaln dhe guximin tnd tpafundDhe un t falem vetm ty, deri n agimet tona t hyjnis tdrits e te emrit tnd ~ 10 ~ 12. ELI LULJA N DRITAREeli lulja n mngjeste dritarja afr xhamitputhte dritn e agimitrritej rrezes tu u shtriAtje ishte sipr udhen ballkonin e shtpisn nj vazo n`vija qiellisyth i saj vjen e ndritPo hapej lulja n dritaresikur xhami n`diell shklqensht nj lule shtrir n ersyth i saj si rreze n`qiellLule-bukur, lule-jetesi nj goc e brisht e d`lirpran xhamit si dy grshetafytyra e saj e prarueme ermireli lulja n dritare, afr xhamit n`er puhittinguj qielli, n`pika drite, sythit rrjedhin plot shklqimlulebukur, lulejete, si nj goc e brish e d`lirsht n`petale shtrir n er, syth i saj si rreze n`qiell.~ 11 ~ 13. LUTJETLutej dje, lutet sot,lutet si prditpr syt e saj, fjaln e saj,ndrrn e saj.Lutet, lutet, vetm lutet,si pran lules n`drit t hns.Ajo lutet dhe ai lutet,t dyt luten, t dyt thon;o qiell i madh, n`ndrr t kaltr,q te ti pushojn t gjith,q te ti fshajn t gjithq te ti vdesin prditq te ti lindin si yjetq te ti n`ndrra t jetsq te ti duan t tretenn zjarrin tnd t gjith t digjenn`yllin tnd t gjith t mbetenn`yllin tnd prap t vijnn`yllin tnd ves t bhenn`yllin tnd mngjes t lindinn`dritn tnde lule t elinn`dritn tnde petale hnen`driten tnde tok e shtrirn`dritn tnde ngjyr m n`ngjyr ~ 12 ~ 14. n`trndafil e n`margarit tu u rrit e tu u shtrin`trndafil e n`margarit tu u mbulu n nj dritsi nj ves jete n tok, n qiell e n hn,e n yje si lule jete n t purpurtn e paanLutej ai, lutet ajo, si nj zjarr mbi prush t shprushurdit pr dit e nat pr nat, n nj fjal n drit t tyre, n njflakdhe m pas n sy t jets, si pas zjarrit pikon vesPikon shpres n ves mngjesi, lule m lule ves pikllimi,pikon vesa prmbi ves, n lule toke, n lule hne, e lule diell, silule yjet, n lule qielli~ 13 ~ 15. TE TI VIJA PRDITPrdit vija te ti, t isha m pranme dshir e me gzim t madhsepse ti shklqeje si zjarr i zemrsdhe lndohesha prdit n pamjen tndedhe vija me plagt e drits, si tani, si druri i eturE ti largoheshe larg, shum larg,dhe pikoje drit n shenja t dhimbjes,dhe ndizeshin dhe shuheshin pa prasi xixllonj e nats ishe sipr arave me grur.Krkoja me fanar t t gjeja vetm tydhe vetm ty t lutesha, nn dritn e syve t zemrssi n tempullin e t gjitha dashurive,t kaltrsis qiellore, e n ngjyrn e verdhte blerimi i kodrave dhe mbi thepin e shkmbit.Prdit t vija m afr, m pran teje doja t isha prditsi nj pasqyr t dyt ku mund ta shihnim njri-tjetrinku mund t flisnim dhe mund t luteshim bashk,si xixllonja q duket dhe humb n flakn e vet prsri.Oh, ti je si drita n er t mbrmjesdhe un vrapoj pas teje, pas zjarrit q e bartte prnatmbi fusha t gjera me grur, mbi drunj dhe mbi gjetheti je m afr se hna, sepse pran duarve t zemrs bart zjarrintndTi q afrohesh dhe largohesh pa fund dhe un lutem pr ty derin ag. ~ 14 ~ 16. TEJ MITEVETok e rrafsht, e gjerme lugje, me hone,me brigje pa funde nj lum rridhte si kohapran nj ndrtese t vjetrprej gurve t rndprzier me dheun prej botesi n`rreth t`oxhakute gurt nxeheshin si zjarrie ftoheshin si faqja e hiritdhe vlonin koh brenda dhe shekujsi nj pik uji i njelmt n sy t flijimitsi nj pik uji t mbl t lumit t qetsi val trishtimi, si melodi stinshsi vet notat e tingujve t zemrs s mallitsi nj pik vese nga gjiri i nnsn dorn e zgjatur t pritjes s kohssi zogu i ringjallur, kur do t pikoj takimi i nj ditesi gjirit t saj dshira, jeta dhe syt e t biritdhe brigje dhe kng dhe jehon dhe zanadhe pika uji dheu bote t mir,n guret mbi shenjat e dhimbjestej miteve jan t gjitha trishtimet,t gjith gzimet, t gjitha fitoret, ~ 15 ~ 17. t gjith motet, tej flijimeve, tej hirit, tej zjarrit.Tej drits s par t agimit t kohs,dhe muzgjet jan kujtes e dits,dhe varur si mbrmjet n vigun e miteve,e tej tyre jan gurt n dhimbjet e fjals dhe flijimet~ 16 ~ 18. PRDITSI`RITMIPrdit e njjta dashuri,prdit e njjta fjal.E njjta dhimbje n syt tansi prdit, nj boshsi n zemr.Nj lot kujtimi, n nj lot gzimi,dhe djalli dhe engjlli krah njri-tjetrit.E prdit nj shpres e re dhe nj e that si dega,nj gjeth q bie e nj q fluturon n erra.E ti thua prdit sht e njjta gj,prdit i njjti ritm, i njjti shikim,dhe si prdit s`ka ardhur te ne ndryshimi.Dhe lulja su rrit, prdit ti thua se mbeti si dashuria e njjtdhe vyshket e elet prap pr tu vyshkur.I njjti hap, i njjti ritm, e njjta ditvetm nj gj tani e dim t dyt,se prdit po shkojm kah perndimidhe syt tan andej na ojn,dhe zemra jon po ashtu t njjtn fjal e thot.Dhe ditt tona elin, duken dhe perndojn,si syt tan, si dashuria, si jeta, si vet bota jon mbi ferra,si vet zjarri ku shuhet dhe prej hirit ndrit prsri.A s`t duket se prdit dika po ndryshon?E prdit ssht asnjher e njjta gj,e ne na duket kshtu, sepse ashtu sht, ~ 17 ~ 19. te ti dhe te un, boshsia e syve t zemrs.E shpirti yn ritmin se do, as prsritjen,sepse ndryshimit ajo shkon si valz deti pa pushim,n at q ssht kurr si dita e njjt.Dhe ne nuk e ndjejme se po perndojm,si t gjitha gjrat e jets dhe t bots s ftoht.E do shuhemi atje n perndim, si prdit, ditve tona.Dhe m thuaj tani, a ssht si prdit te ne t dy ky ndryshim,si buzve n shklqimin e diellittu u var si vatht e jets, t dy pas shpins s nats. ~ 18 ~ 20. NJ LULE-ASTINj ast ishte buz lumi,n uj nj syth sa filloi t el,ngadal e n ngjyrn e gurve,tu u rrit e tuj u ndrit.E vogl nn valt e ujit,vjen tu u rrit tu dal npr val,e vala n val e lumit t bardh.E lulja i hapte petalet e reja,e nn diell merrte ngjyrn e kaltr.Nn uj ishte n ngjyrn e gurit,e pran dheut ishte ngjyr e blert,buz mbrmjes ishte ngjyr e purpurt.E n mngjes ishte petale shtrirn drit t bardh,si lumi rridhte, si vala n vale ngjyra e shkums ishte e saj.E shtatin e rriste si zambak i kaltr,e sipr buzve sythit t blerte puthte t kuqen n rrezeqiell,e vet si hna strukej e brisht,dhe hija e saj, ndriste n`qerpik,e qerpikut pikonte vesa n drit.Nj ast ishte kur lulja u ngjiz,n lumin me val e n ngjyr t gurit,~ 19 ~ 21. po ilte, po rritej n ngjyra t`ylberit.Duke u kthyer si harku n skaje t jets, lart sipr reve,n ngjyrat e saj duke ndrit si premtim n shtat vija t qiellit~ 20 ~ 22. SHTIZA E FJALSNj fjaln gjethin e vjeshts.E nj tjetr fjaln gjethin e blert.E nj shtn flamurin tim,me ngjyrn fisniket vjetr sa motet,dhe t pluhurosur.N shenj ngushllimit kohs,e ulur, e leckosuratje sipr sht,n gjysmshtizn e Fjals.Te thepi i gurit n mal,te dritarja ime,sipr udhve,valvitet fjala,me ern e blert.Si ndrrat e gjelbrta,n ngjyrn e kaltr,n gjysmshtizn e verdh,n cepin e drits e n honin e kohs. ~ 21 ~ 23. E PURPURTAE purpurt si ndrran dritn e hnse mira, e bardhasi sythe petaleshgjinjt e saj t but,dritsojn t artaTrupi i saj i mirnn drit t purpurtdritson si luleNj lkur e bardh si sythe jetenj fytyr e plot n bukuri petaleshn trupin e saj, si ndriste dashuriaSi nj yll t shkrihej n gjinjt e sajsi zjarri, si flaka n fytyr t jetsshtrir si petale n ngjyr t dlir,si nj lulemir, n`dritn e hn.Nata po ikte n kujtim t astitpo ndriste dita pas zhytjes s hnste mngjesi i mir pas nats s kaluare dielli po varej te kepi n shkmbe rrezja po e puthte xhamin e dritarese ndriste lulemolln, e m pas ra drit e saj n kopsht.~ 22 ~ 24. RRUGTRrugt jan t gjata pa fundrrugt e drits a t territapo nn neonet e nats s gjataty pran lumit, pran ujit, aty pran sajDhe n udh jan pothuaj t gjithe n rrugica t ngushta, si katakombedhe skaje tortuaresh, sipr gurvesi udhve t qiellit pa fill e pa fundE lumi i mbledh t gjitha burimetdhe derdhet n degzime prsringa guvat e errta t toks e shkmbinjve ecn koha nn dritn e yjveDhe pran saj, sa afr jemi, sa pran lumitudhve tona dhe t dyt te vetmsi pran dritares si lulja e mngjesitku el n pragun e drits e n syt e agimitDhe n rrug, udhve pa fund, si krejt jeta udhlugje dhe brigje dhe prrockat ku rrjedhin ujrat mbi gure pran ujit ka zogj, ka gjelbrim, ka kngsi pran dritares kur fillon dashuria t marr nj udh~ 23 ~ 25. Te ajo pikonte vesa si n petalet e lulese n xhame shikimi vjen duke u tretsi vet dashuria prej qelqi, si vesa, si mngjesidhe udhs drejt yjeve po ecnim pa fundBrigjeve t lumit, n valt e qeta e her n rrmbimdrunj, gjelbrim dhe shushurima zogjshnpr barin e gjelbr shtriheshin kraht si n fluturimshenjat e takimit, si dritat e neoneve, si vesa n zgjim ~ 24 ~ 26. N BUFEN E BOHEMVEN lagjen e bohemvesht nj koh e lndueme,n dashuri t prsosur si vera n got.Si gota e qelqit, n shkumn e birrs,si kpuct e tyre t arnueme,si veshjet e vjetra me arna kohe,rrecka n arnime dhe n dinjitet t fjals.N diellin e tyre bohemt qeshin dhe ngrohen,n qiell jan si zogjt ku fluturojn t lir,e n sqepat e tyre sht luleqielli.Atje ku dita kurr s`perndon,e n shklqim jan si ylli i drits.Atje ku syri i tyre i sheh t gjitha lvizjete ngjyrave dhe tingujt e harmonis,dhe ylberin e gjithsis n te gjitha koht.Atje ku vetem lindjet prsriten,e ngjizen n fillime, vshtrojnaty ku fryma e tyre ka emr lirie.Aty ku koha sht e lndueme,e n lndime t zhytur thell dhimbjes,n kafenen pran birrse vern n got dhe n bekimin e fjals.N kpuct e rnda e t prbaltura,rrecka t rnda e n vuajtje t trisht,~ 25 ~ 27. n prbuzje t vrar ndr faqe t skuqura,si rrecka kmishe n rrudhat si brazda,si n kocka t gishtrinjve dheu i grryem.E n koken e tyre ka zjarrmi e djers,pije n dehje, fyerje dhe grushtime t rnda,gunga kan, n syt e tyre, n fytyr t tyre,si n kpuc t tyre, si n duart e tyre, t rnda t ashpra.E zemra e tyre sht e but e mir, si qeshja e mbl e ngjyravet blerta,si vuajtja e tyre nn peshn e kohs e t reve t qiellit.Si vet vuajtjet, n pengun e moskuptimit te jets, t fjalssi vet thirrjet e tyre n dehje t kohs, t fjals e t liris.Ata flisnin nn zhurmat e pijes,e si nuk i shihni ret e kohs sa t errta jan,O, t verbrit e jets s mugt,n dashuri t humbur si mbrmja jenidhe si ditt tuaja pa sy thonin si vet mosshikimie n errsirn tuaj, tretur prdit jeni buzve t varrit.E pas tyre sht nj tjetr drit q shklqen nj jet,dhe s`e shihni mbrmjen, as yllin e mngjesit, as mesditn,as vijn e vuajtjes, as ndryshimin tuaj.E ne si prdit jemi t dehurit dhe t nemurit e kohs,si prdit t plagosur jemi, e n ndshkimin e fjals son.E prdit t dehur duke u tret si knga e zogjve lart qiellit,ne q bartim gur t mom e t rnd, t heshtur t fjals,ne q bartim kohrat bashk dhe t gjithat i vm n nj thirrje.Ne q kurorn e heshtjes e kemi si varrin ton, si qelqi yn ipijes, ~ 26 ~ 28. si vet vdekja jon e prditshme n syt e jets, e n gjethin ekohs.Aty ku dashuria sht prher n blerim,aty nn flamurin ton t rreckosur, n dritn fitimtare t fjals,t kohrave tona t ardhme, t vet njeriut t denj,ku fjala ndrion n shkimin tuaj, mbi verbrin e mbi ret emuzgjeve.E ne po dehemi pa u kujtuar pr asgj,vetm pr dashurin kujtimi yn deri n amshime nj gjethe po e lm dshmi t jets bashk me fjaln.Si sot e prdit buzve t ara rrjedh fjala e kohs,e ajo e prhumbur heshtjes si nn pluhurin e harrimit,vuajtjeve tona t prsritura, prbuzjeve, goditjeve.E dritaret tona jan me njolla, t ara n fyerje t mbrmjes,Jan si ret e qiellit, si vet rndesa e ecjes n mngjese.E nj er e re do e heq pluhurin mbi gur,do ti ndrioj nj dit ngjyrat e fjalve t kohs e t heshtjes,e gjethi yn do t ket blerimin e syve te qiellit.E flamuri yn do t jet si pran gots son,si pran varrit ton q pikon prej qelqisi fruti i jets, si guximi i fjals ku ndrit n errsimmu si ne kur digjemi n dritn e liris e n bekim t fjals.Fjala e tij heshti n mesin e bohemve t tjer t lnduar,e t zhytur n dhimbje si n flakn e zjarrit,e bohemi n bufen e lagjes po tretej n dehjen e tij,si n pijen e freskt t birrs.~ 27 ~ 29. QYTETI PA SYA ka sy qyteti dritaret kur i hap,vesh a ka qyteti, vesht ku i mban?Goj a ka qyteti e fjala `emr ka ?Kok a ka qyteti, udht ku i ka ?Kopshtin dhe mngjesin, vesn ku e mban?Mbrmje a ka qyteti, mbrmjen ku e var?Mngjesi sht pa sy, matan perdeve grivesht i ka t shurdht n gershetat lidhGojn n vetmi, n heshtje duke u tretbrigjeve ka gur, faqeve jan shtrir.Kulmin n rrebeshe e kokn n`emergjencudht s`kan nj drit, as fillim, as fund.Ku fillon kopshti e streha n`diagonalen`horizontale t prthyer, n`vertikale t al,Mbrmja dhe mngjesi, jan si perde gripa goj sht e pa sy, plot ndrra n dshir~ 28 ~ 30. Mbledhur grushta-grushta npr kopshte shtrirShenja n t gjelbr, shenja n blerim.Vertikale e zymt n jehon e ngrir.Si deg sht pa gjethe, qyteti yn pa sysi brigje te zhveshura - gur varresh ne stinTe gurt n varre atje n lndinnj prag i jets, nj sht n amshim.N`qytetin e verbr, n udht pa sy,si degve t vjeshtes, kur dnes vetmiE nj zog i qiellit sht n syt e erse nj sy i ndrrs n ngjyrn e blert sht n do fmij~ 29 ~ 31. VJESHTAMoj e bukur, moj e mirsi e more vjeshtn tikrejt i more fryt m fryte i mblodhe nj nga njNj nga nj n t`artat ngjyran shport i vure bashk t gjithasikur era q i merr gjethet e verdhafl...</p>