of 30 /30
VEN^AVAWE VO SVETA LITURGIJA \akonot: Blagoslovi, Vladiko. Sve{tenikot: Blagosloveno e Carstvoto na Otecot i Sinot i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. \akonot: Vo mir na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za vi{en mir i za spasenie na na{ite du{i, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za mir na celiot svet, dobrosostojba na svetite Bo`ji crkvi, i za soedinuvawe na site, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za ovoj svet hram, i za onie {to so vera, pobo`nost i blagogovenie vleguvaat vo nego, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za bla`ewej{iot arhiepiskop na{ (imeto), visokopreosve{teniot na{ mitropolit (imeto), za ~esnoto prezviterstvo, vo Hrista |akonstvoto, za siot crkoven klir i narod na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za blago~estiviot i Hristoqubiv narod na{ i za pravoslavnite hristijani, da im pomogne i da odoleat na sekoj neprijatel i protivnik, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za ovoj grad (ili: ova selo; ili: ovaa sveta obitel), za sekoj grad, zemja i za onie {to so vera `iveat vo niv, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za blagorastvoruvawe na vozduhot, za izobilie na zemni plodovi i mirni vremiwa, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za ~edata Bo`ji ( ), koi sega se soedinuvaat vo bra~na zaednica i za nivnoto spasenie, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Za da bide blagosloven ovoj brak, kako onoj vo Kana Galilejska, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Za da im podari celomudrie i porod na polza, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Za da se vozveselat gledaj}i sinovi i }erki, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Za da im se podarat dobri ~eda i besprekoren `ivot, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. 1

Vencavanje vo Liturgija

Embed Size (px)

Text of Vencavanje vo Liturgija

VEN^AVAWE VO SVETA LITURGIJA \akonot: Blagoslovi, Vladiko. Sve{tenikot: Blagosloveno e Carstvoto na Otecot i Sinot i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. \akonot: Vo mir na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za vi{en mir i za spasenie na na{ite du{i, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za mir na celiot svet, dobrosostojba na svetite Bo`ji crkvi, i za soedinuvawe na site, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za ovoj svet hram, i za onie {to so vera, pobo`nost i blagogovenie vleguvaat vo nego, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za bla`ewej{iot arhiepiskop na{ (imeto), visokopreosve{teniot na{ mitropolit (imeto), za ~esnoto prezviterstvo, vo Hrista |akonstvoto, za siot crkoven klir i narod na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za blago~estiviot i Hristoqubiv narod na{ i za pravoslavnite hristijani, da im pomogne i da odoleat na sekoj neprijatel i protivnik, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za ovoj grad (ili: ova selo; ili: ovaa sveta obitel), za sekoj grad, zemja i za onie {to so vera `iveat vo niv, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za blagorastvoruvawe na vozduhot, za izobilie na zemni plodovi i mirni vremiwa, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za ~edata Bo`ji ( ), koi sega se soedinuvaat vo bra~na zaednica i za nivnoto spasenie, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Za da bide blagosloven ovoj brak, kako onoj vo Kana Galilejska, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Za da im podari celomudrie i porod na polza, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Za da se vozveselat gledaj}i sinovi i }erki, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Za da im se podarat dobri ~eda i besprekoren `ivot, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Za da im se dade nim i nam s {to prosime za spasenie, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Za da niv i nas n izbavi od sekoja opasnost, gnev, beda i potreba, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Za tie {to plovat, patuvaat, boleduvaat, stradaat, {to se zarobeni, i za nivno spasenie, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Da se izbavime od sekakva skrb, gnev i opasnost, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. 1

Za{titi, spasi, pomiluj i zapazi n, Bo`e, so Tvojata blagodat. Narodot: Gospodi, pomiluj. Spomnuvaj}i ja Presvetata, Pre~ista, Preblagoslovena, Slavna Vladi~ica na{a Bogorodica i sekoga{ Deva Marija so site Svetii, samite sebe, eden drug i siot na{ `ivot na Hrista Boga da go predademe. Narodot: Tebe, Gospodi. MOLITVA NA PRVIOT ANTIFON (tivko) GOSPODI, Bo`e na{, ~ija vlast e nesporedliva i slavata nedosti`na, ~ija milost e bezmerna i ~ovekoqubieto neizre~ivo, Sam Ti, Vladiko, spored Svoeto milosrdie, pogledaj na nas i na ovoj svet hram, i poka`i ni ja, nam i na onie {to so nas se molat, Tvojata bogata milost i Tvoeto milosrdie. Sve{tenikot: Za{to Tebe Ti prili~i sekoja slava, ~est i poklonenie, na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, sega i sekoga{, i vo site vekovi. Narodot: Amin. Sve{tenikot: Na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Bo`e pre~isti i Sozdatelu na sekoja tvar, Ti po Svoeto ~ovekoqubie si Go izmenil vo `ena rebroto na na{iot praotec Adam, si Gi blagoslovil si rekol: plodete se i mno`ete se i gospodarete so zemjata, i so soedinuvaweto si napravil od dvajcata eden: zatoa }e go ostavi ~ovek tatkoto svoj i majkata svoja i }e se prilepi kon `enata svoja i obata }e bidat edno telo i Bog {to sostavil ~ovek da ne razdeluva. Ti si go blagoslovil slugata Svoj Avraam i otkako si ja otvoril utrobata na Sarra, si go napravil tatko na mnogu narodi. Ti Isaaka na Reveka si go podaril i si go blagoslovil ro`destvoto nejzino. Ti si gi soedinil Jakov so Rahil i od nego si gi napravil dvanaesette patrijarsi. Ti si gi zdru`il Josifa i Asenta i si im gi podaril Efrem i Manasija kako porod. Ti si gi primil Zaharij i Elisaveta i kako Prete~a ~edoto nivno go poka`a. Ti si ja izrasnal Prisnodeva po plot od Jeseeviot koren i od nea si se voplotil i rodil za spasenie na ~ove~kiot rod. Ti po neiska`aniot Svoj dar i mno{tvoto blagost, si do{ol vo Kana Galilejska i blagoslovuvaj}i go brakot tamu si poka`al deka zakonitiot brak e Tvoja volja i ra|aweto na deca vo nego. Sam Ti Vladiko Presveti, primi ja molbata na nas, rabite Tvoi, i kako tamu, taka i ovde dojdi nevidlivo so zastapni{tvoto Tvoe, blagoslovi go ovoj brak i podaj im na ~edata Tvoi ( ) miren `ivot, dolgove~nost, celomudrie, zaemna qubov vo mirna zaednica, dolgove~no potomstvo, vo decata blagodat i nevenliv venec na slavata. Udostoj gi da vidat deca od nivnite deca, so~uvaj ja besprekorna postelata nivna, daj im nebesna rosa i izobilie zemno. Ispolni go domot nivni so p~enica, vino i elej i so sekoe dobro, ta da davaat na onie koi imaat potreba, daruvaj}i im nim i na one koi se so nim s {to im e potrebno za spasenie. Za{to si milostiv i ~ovekoqubiv Bog i nie na Tebe slava Ti voznesuvame, na Otecot i Sinot i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. I se pee prviot antifon: Po molitvite na Bogorodica, Spasitelu, spasi n. (tripati); (odnosno prviot izobrazitelen psalm: Slava... I sega... Blagoslovuvaj Go du{o moja Gospoda, i seta vnatre{nost moja - Negovoto sveto ime! Blagosloven Si Gospodi). 2

\akonot, poklonuvaj}i se kon oltarot, odi od svoeto mesto i zastanuva pred ikonata Hristova, dr`ej}i go orarot so tri prsti od desnata raka. Po zavr{uvaweto na antifonot, |akonot zastanuva na obi~no mesto (pred svetite dveri) i, otkako }e se pokloni, govori: Pak i pak vo mir na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za{titi, spasi, pomiluj i zapazi n, Bo`e, so Tvojata blagodat. Narodot: Gospodi, pomiluj. Spomnuvaj}i ja Presvetata, Pre~ista, Preblagoslovena, slavna Vladi~ica na{a Bogorodica i sekoga{ Deva Marija so site Svetii, samite sebe, eden drug i siot na{ `ivot na Hrista Boga da go predademe. Narodot: Tebe, Gospodi. MOLITVA NA VTORIOT ANTIFON (tivko) GOSPODI Bo`e na{, spasi gi Tvoite lu|e i blagoslovi go Tvoeto nasledstvo; zapazi ja polnotata na Tvojata Crkva, osveti gi onie {to ja qubat ubavinata na Tvojot dom; Ti niv proslavi gi so Tvojata bo`estvena sila, i ne n ostavaj nas koi se nadevame na Tebe. Sve{tenikot: Za{to Tvoja e vlasta, i Tvoe e carstvoto i silata i slavata, na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. Sve{tenikot: Na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Blagosloven si Gospode Bo`e na{, sve{tenodatelu na tainstveniot i ~ist brak i zakonodav~e na telesniot, pazitelu na nepropadlivosta i dobar rasporeditelu na zemnite blaga, Koj vo po~etokot si go sozdal ~ovekot i si go postavil kako car na tvorenieto i si rekol: Ne e dobro za ~ovekot da bide sam; da mu sozdadam pomo{nik podoben na nego. I otkako si mu zel edno od rebrata, si ja sozdal `enata, za koja Adam rekol: Ete toa e koska od moite koski i plot od mojata plot; i taa }e se narekuva `ena, zo{to e zemena od ma`ot. Zatoa }e go ostavi ~ovek tatkoto svoj i majkata svoja i }e se prisoedini kon `enata svoja i }e bidat dvajcata edno telo, a tie {to Bog gi sostavil ~ovek da ne gi razdeluva. I sega Vladiko Gospodi Bo`e na{, Sam Ti isprati ja nebesnata Tvoja blagodat na ovie ~eda Tvoi ( ) i daj mu na ova ~edo Tvoe vo s da mu se pokoruva na ma`ot, i na ova Tvoe ~edo da bide glava na `enata, ta da pro`iveat po voljata Tvoja. Blagoslovi gi, Gospodi Bo`e na{, kako {to si gi blagoslovil Avraam i Sarra. Blagoslovi gi, Gospodi Bo`e na{ kako {to si gi blagoslovil Jakov i site patrijarsi. Blagoslovi gi, Gospodi Bo`e na{ kako {to si gi blagoslovil Josif i Asenta. Blagoslovi gi, Gospodi Bo`e na{ kako {to si gi blagoslovil Mojsej i Sepfora. Blagoslovi gi Gospodi Bo`e na{ kako {to si gi blagoslovil Joakim i Ana. Blagoslovi gi Gospodi Bo`ena{ kako {to si gi blagoslovil Zaharij i Elisaveta. Zapazi gi Gospodi Bo`e na{ kako {to si go zapazil Noe vo kov~egot. Zapazi gi Gospodi Bo`e na{ kako {to si go zapazil Jona vo kitovata utroba. Zapazi gi Gospodi Bo`e na{ kako {to si gi zapazil trite sveti mom~iwa od ognot ispra}aj}i im rosa od neboto. I neka dojde na niv onaa radost {to ja imala bla`ena Elena koga go na{la ^esniot Krst. Spomni gi, Gospodi Bo`e na{, kako {to si gi spomnal Enoh, Sim i Ilija. Spomni gi, Gospodi Bo`e na{, kako {to si gi spomnal svetite Ti ~etirieset ma~enici, ispra}aj}i im venci od neboto. Spomni gi, Gospodi Bo`e na{ i roditelite nivni koi gi odgledale, zatoa {to po molitvite na roditelite se 3

zakrepnuvaat osnovite na domovite. Spomni Si, Gospodi Bo`e na{, za rodninite i prijatelite koi{to do{le na ovoj radosen ~in. Spomni Si, Gospodi Bo`e na{, za ~edoto Tvoe ( ) i za ~edoto tvoe ( ) i blagoslovi gi. Daj im plod na utrobata - dobri ~eda, du{evno i telesno soglasie. Vozvisi gi kako kedrite Livanski, kako loza blagorodna. Daruvaj im klasno seme, ta imaj}i vo izobilie s za sekoe dobro i blagougodno na Tebe delo. Daruvaj im da vidat sinovi od svoite sinovi, kako novonasadeni maslini okolu nivnata trpeza i otkako Ti blagougodat, da zasvetat kako svetila na nebesata - vo Tebe, na{iot Gospod, Komu Mu pripa|a sekoja slava, ~est i poklonenie, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. I se pee vtoriot antifon: Spasi n Sine Bo`ji, Koj voskresna od mrtvite (vo nedeli i od Veligden do Spasovden), nas koi Ti peeme: Aliluja! (tripati) odnosno vtoriot izobrazitelen psalm. Na krajot na antifonot se pee: Slava... I sega... Amin. Edinoroden Sine i Slovo Bo`jo, besmrten Si, i Si blagovolil zaradi na{eto spasenie da se voploti{ od Svetata Bogorodica i sekoga{ Deva Marija, i neizminlivo Si se vo~ove~il; Se raspna, Hriste Bo`e, i so smrt smrtta ja uni{ti; Eden Si od Sveta Troica, i Te proslavuvame so Otecot i Svetiot Duh, spasi n. \akonot se poklonuva kon oltarot i odi pred ikonata na Bogorodica. \akonot: Pak i pak vo mir na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za{titi, spasi, pomiluj i zapazi n, Bo`e, so Tvojata blagodat. Narodot: Gospodi, pomiluj. Spomnuvaj}i ja Presvetata, Pre~ista, Preblagoslovena, slavna Vladi~ica na{a Bogorodica i sekoga{ Deva Marija so site Svetii, samite sebe, eden drug i siot na{ `ivot na Hrista Boga da go predademe. Narodot: Tebe, Gospodi. MOLITVA NA TRETIOT ANTIFON (tivko) TI, Koj Si ni gi daruval ovie zaedni~ki i soglasni molitvi; Koj i na dvajca ili trojca, slo`ni vo Tvoe ime, Si vetil da im dade{ ona za {to se molat; Samiot i sega vo poleznost ispolni gi prozbite na Tvoite ~eda, davaj}i ni vo sega{niot vek poznavawe na Tvojata Vistina, a vo idniot daruvaj ni `ivot ve~en. Vozglas: Za{to Si blag i ~ovekoqubiv Bog, i Tebe slava Ti voznesuvame, na Otecot i Sinot i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. Sve{tenikot: Na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Bo`e svet Koj od zemen prav si go sozdal ~ovekot i od rebroto negovo si ja sozdal `enata i si ja soedinil so nego za pomo{nik nemu podoben zatoa {to taka mu bilo ugodno na Tvoeto veli~ie - da ne bide ~ovekot sam na zemjata. I sega, Vladiko, Sam Ti prostri ja rakata Od Tvoeto sveto `iveali{te i soedini go ~edoto Tvoe ( ) so ~edoto Tvoe ( ), zo{to od Tebe se soedinuvaat ma` so `ena. Soedini gi vo soglasie, ven~aj gi da bidat edna plot, daj im plod od utrobata i da dobijat dobri ~eda. Za{to Tvoja e vlasta i Tvoe e carstvoto i silata i slavata, na Otecot i Sinot i Svetiot Duh, sega i sekoga{, i vo site vekovi. 4

Narodot: Amin. Gi otvoraat carskite dveri za maliot Vhod. Se pee tretiot antifon, ili Bla`enstvata, ili troparot. Koga }e po~ne peeweto na: Slava na Otecot i Sinot i Svetiot Duh, sve{tenikot i |akonot, stoej}i pred Svetiot Prestol, pravat tri pokloni. Potoa sve{tenikot go zema Svetoto Evangelie i mu go dava na |akonot; i taka, izleguvaj}i niz severnata vrata, pravat mal Vhod, dodeka pred niv odat sve}onosci; i, zastanuvaj}i dvajcata srede hramot, gi priklonuvaat glavite, a koga |akonot tivko }e re~e: na Gospoda da mu se pomolime, sve{tenikot tivko govori: MOLITVA NA VHODOT Vladiko Gospodi, Bo`e na{, Koj na Nebesata Si vostanovil ~inovi i vojski na Angeli i Arhangeli da slu`at na Tvojata slava; napravi vhodot na{ da bide vhod i na svetite tvoi Angeli, soslu`uvaj}i so nas i soslavoslovuvaj}i ja Tvojata dobrina. Za{to Tebe Ti prili~i sekoja slava, ~est i poklonenie, na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Amin. \akonot, po zavr{enata molitva, poka`uvaj}i kon istok so svojata desna raka i dr`ej}i go orarot so tri prsti, kon sve{tenikot govori: Blagoslovi go, Vladiko, svetiot Vhod. Sve{tenikot, blagoslovuvaj}i, veli: Blagosloven e Vhodot na Tvoite Svetii, postojano, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Amin. Toga{ |akonot odi kon episkopot ili nastojatelot, ako e prisuten, a toj go celiva Evangelieto; a ako ne e prisuten, go celiva samo sve{tenikot. Koga }e zavr{i i posledniot tropar, |akonot odi na sredinata pa, zastanuvaj}i pred sve{tenikot i izdignuvaj}i go Svetoto Evangelie, glasno povikuva: Premudrost, prostum! Toga{ se pee: Dojdete da se poklonime i da pripadneme kon Hrista: Spasi n, Sine Bo`ji, vo Svetiite diven (ako e nedela: od mrtvite voskresnat), nas koi Ti peeme: Aliluja. \akonot i sve{tenikot otkako se poklonat, vleguvaat vo oltarot, pa |akonot go ostava Svetoto Evangelie na Svetiot Prestol. Toga{ se peat odredeni tropari i kondaci. Sve{tenikot gi zema vencite i najnapred go ven~ava mlado`enecot, pravej}i mu tripati krst nad glavata so venecot velej}i: Se ven~ava ~edoto Bo`jo ( ) so ~edoto Bo`jo ( ) vo imeto na Otecot i Sinot i Svetiot Duh. Potoa na ist na~in ja ven~ava i nevestata velej}i: Se ven~ava ~edoto Bo`jo ( ) so ~edoto Bo`jo ( Otecot i Sinot i Svetiot Duh. Potoa gi blagoslovuva tripati velej}i: Gospodi Bo`e na{, ven~aj gi so slava i ~est ! Sve{tenikot, za vreme na peeweto na troparite, tivko ja govori molitvata na Trisvetata pesna: MOLITVA NA TRISVETATA PESNA Bo`e Svet, Koj vo svetiite po~iva{, Tebe so trisvet glas Ti peat Serafimite i Te slavoslovuvaat Heruvimite, i Tebe Ti se poklonuvaat site Nebesni Sili; od nebitie vo 5 ) vo imeto na

bitie Ti s Si privel; Ti Si go sozdal ~ovekot spored svojot obraz i podobie, i so sekoj Svoj dar Si go ukrasil; Ti dava{ mudrost i razum na onoj {to Te moli, i ne go prezira{ gre{nikot, tuku za spasenie Si odredil pokajanie; Ti Si n udostoil nas, smirenite i nedostojni slu`iteli Tvoi, i vo ovoj ~as da stoime pred slavata na svetiot Tvoj @rtvenik i da Ti prinesuvame dol`no poklonuvawe i slavoslovie; Samiot Ti, Vladiko, i od ustite na nas gre{nite primi ja Trisvetata pesna, i poseti n so Svojata blagost; prosti ni go sekoe sogre{enie, volno i nevolno; osveti gi na{ite du{i i tela, i daj ni vo svetost da Ti slu`ime vo site denovi od na{iot `ivot, - po molitvite na Sveta Bogorodica i na site svetii, koi od pamtivek Ti ugodile. \akonot, koga }e se ispee posledniot kondak, kon narodot vozglasuva: Da se pomolime na Gospoda. Narodot: Gospodi, pomiluj. \akonot, priklonuvaj}i ja glavata i dr`ej}i go orarot so tri prsti, kon sve{tenikot tivko veli: Blagoslovi go, Vladiko, vremeto na Trisvetoto. Sve{tenikot, blagoslovuvaj}i go, glasno govori: Za{to Si svet, Bo`e na{, i Tebe slava Ti voznesuvame, na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, sega i sekoga{, \akonot: i vo site vekovi. Narodot: Amin. Sveti Bo`e, Sveti Krepki, Sveti Besmrtni, pomiluj n. [(ili: Vie koi vo Hrista se krstivte, vo Hrista se oblekovte, Aliluja; ili: Na krstot Tvoj mu se poklonuvame, Vladiko, i svetoto voskresenie Tvoe go slavime)]. (tripati) Dodeka narodot pee, sve{tenikot i |akonot, isto taka, ja govorat Trisvetata pesna, zaedno pravej}i tri pokloni pred Svetiot Prestol. Potoa, kon sve{tenikot, | akonot veli: Zapovedaj, Vladiko. I odat na Gorno mesto; sve{tenikot, odej}i, veli: Blagosloven e Koj doa|a vo imeto na Gospoda. \akonot: Blagoslovi go, Vladiko, Gorniot prestol. Sve{tenikot, blagoslovuvaj}i, veli: Blagosloven Si na Prestolot na slavata na Tvoeto Carstvo, Ti, Koj sedi{ na Heruvimi, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Amin. \akonot, po zavr{uvaweto na Trisvetata pesna, doa|a pred svetite dveri i govori: Da vnimavame. Sve{tenikot: Mir na site. ^tecot: I na duhot tvoj. \akonot: Premudrost! ^tecot: Prokimen, glas... \akonot: Premudrost! ^tecot go govori naslovot na Apostolot; \akonot: Da vnimavame! I se ~ita nedelniot Apostol i onoj za ven~anie. Po zavr{uvaweto na Apostolot, sve{tenikot govori: Mir na tebe {to ni ~ita{e! I se pee Aliluja so stihovite. Dodeka toa se pee, |akonot ja zema kadilnicata so temjan, pristapuva kon sve{tenikot, prima blagoslov i ja vadi Svetata Trpeza naokolu, celiot oltar i sve{tenikot, a od soleata go kadi ikonostasot i narodot. Sve{tenikot tivko govori: MOLITVA PRED EVANGELIETO Zableskaj ja vo na{ite srca, ~ovekoqubiv Vladiko, neminlivata svetlost na Tvoeto bogopoznanie, i na{ite duhovni o~i otvori gi za razbirawe na Tvoite 6

evangelski propovedi. Vozlo`i go vo nas i stravot na Tvoite bla`eni zapovedi ta, pobeduvaj}i gi site plotski pohoti, da ostvarime duhovno `iveewe, mislej}i i tvorej}i s {to Tebe Ti e ugodno. Za{to Ti Si prosvetluvawe na na{ite du{i i tela, Hriste Bo`e, i Tebe slava Ti voznesuvame, so bespo~etniot Tvoj Otec, i presvetiot i blag i `ivotvoren Tvoj Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Amin. A |akonot, ostavaj}i ja kadilnicata, prio|a kon sve{tenikot i, priklonuvaj}i ja glavata, dr`ej}i go so tri prsti orarot, poka`uva na Svetoto Evangelie i veli: Blagoslovi go, Vladiko, blagovestitelot na svetiot Apostol i Evangelist (imeto na Evangelistot ~ie Evangelie se ~ita). Sve{tenikot, pak, osenuvaj}i go so krsniot znak, govori: Bog, po molitvite na svetiot slaven Apostol i Evangelist (imeto), da ti dade slovo da blagovestuva{ so golema sila, za ispolnuvawe na Evangelieto na Svojot vozquben Sin, Gospod na{ Isus Hristos. \akonot, velej}i Amin i poklonuvaj}i se pobo`no kon Svetoto Evangelie, go prima od racete na sve{tenikot i izleguva niz svetite dveri, a pred nego odat sve}onosci; doa|a i zastanuva na amvonot (nasred hramot; ili se ka~uva na propovedalnicata). Sve{tenikot, od svetite dveri, veli: Premudrost, prostum stoej}i, da go ~ueme Svetoto Evangelie; Mir na site. Narodot: I na duhot tvoj. \akonot: ]e se ~ita od Svetoto Evangelie spored (imeto na evangelistot). Narodot: Slava Ti, Gospodi, slava Ti! Sve{tenikot: Da vnimavame! I se ~ita Svetoto Evangelie redovno i za ven~anie. Sve{tenikot, po ~itaweto na Evangelieto, go blagoslovuva |akonot i veli: Mir na tebe, {to blagovestuva{e. Narodot: Slava Ti, Gospodi, slava Ti! \akonot, doa|a do svetite dveri (koi se zatvoraat otkako }e mu go predade na sve{tenikot Svetoto Evangelie), pa zastanuva na odredeno mesto i ja po~nuva ektenijata: Da re~eme site od seta du{a i od seta misla na{a, da re~eme. Narodot: Gospodi, pomiluj. Gospodi Sedr`itelu, Bo`e na na{ite otci, Ti se molime, poslu{aj i pomiluj. Narodot: Gospodi, pomiluj. Pomiluj n, Bo`e, spored Tvojata golema milost, Ti se molime, poslu{aj i pomiluj. Narodot: Gospodi, pomiluj. (tripati) U{te se molime za blagoverniot i hristoqubiv narod na{ i za site pravoslavni hristijani. Narodot: Gospodi, pomiluj. (tripati) U{te se molime za bla`ewej{iot arhiepiskop na{ (ili: visokopreosve{teniot mitropolit; ili: preosve{teniot episkop na{ (imeto), i za site vo Hrista bra}a na{i. Narodot: Gospodi, pomiluj. (tripati) U{te se molime za bra}ata na{i, sve{tenici, |akoni i za seto vo Hrista bratstvo na{e. Narodot: Gospodi, pomiluj. (tripati) (Ako e manastir: U{te se molime za nastojatelot na ovaa sveta obitel (imeto) i za seto vo Hrista bratstvo na{e. Narodot: Gospodi, pomiluj. (tripati) U{te se molime za bla`enite i sekoga{ spomnuvani sozdateli i ktitori na ovoj svet hram (ili: ovaa sveta obitel) za site patrijarsi pravoslavni, i za site porano po~inati otci i bra}a na{i, koi le`at tuka i nasekade vo Pravoslavieto. Narodot: Gospodi, pomiluj. (tripati) 7

U{te se molime za plodonoscite i dobro~initelite vo ovoj svet i se~esen hram (ili: ovaa sveta i se~esna obitel), za onie koi{to se trudat, koi{to peat, i za lu|eto {to stojat na molitva, ~ekaj}i od Tebe golema i bogata milost. Narodot: Gospodi, pomiluj. (tripati) U{te se molime za milost, `ivot, mir, zdravje, spasenie, posetenie na Bo`jite ~eda ( ). Narodot: Gospodi, pomiluj. (tripati) Sve{tenikot, dodeka |akonot go govori ova, ~ita tivko: MOLITVA NA USRDNOTO MOLEWE GOSPODI, Bo`e na{, primi go ova usrdno molewe od Tvoite slugi i pomiluj n spored mno{tvoto na milosta Tvoja, i isprati ni go Tvoeto milosrdie nam i na site Tvoi lu|e, koi ~ekaat od Tebe bogata milost. Vozglas: Za{to Si milostiv i ~ovekoqubiv Bog, i Tebe slava Ti voznesuvame, na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. \akonot: Oglaseni, pomolete se na Gospoda. Narodot: Gospodi, pomiluj. Verni, da se pomolime za oglasenite, Gospod da gi pomiluva. Narodot: Gospodi, pomiluj. Da gi oglasi so Slovoto na vistinata. Narodot: Gospodi, pomiluj. Da im go otkrie Evangelieto na pravdata. Narodot: Gospodi, pomiluj. Da gi soedini so Svojata sveta, soborna i apostolska Crkva. Narodot: Gospodi, pomiluj. Spasi, pomiluj, za{titi i so~uvaj gi, Bo`e, so Tvojata blagodat. Narodot: Gospodi, pomiluj. Oglaseni, va{ite glavi priklonete gi pred Gospoda. Narodot: Tebe, Gospodi. Sve{tenikot, pred da go razvie antiminsot, pred svetoto Voznesuvawe, tivko govori: MOLITVA ZA OGLASENITE GOSPODI Bo`e na{, Koj na visinite `ivee{ i na smirenite gleda{, Koj na ~ove~kiot rod Si mu go ispratil spasenieto, - Edinorodniot Tvoj Sin i Bog, Gospod na{ Isus Hristos; pogledaj na Tvoite oglaseni ~eda, {to Ti gi priklonile svoite glavi, i vo vreme blagonade`no udostoj gi za bawata na povtornoto ra|awe, za otpu{tawe na grevovite i za netlena obleka; soedini gi vo Tvojata sveta, soborna i apostolska Crkva, i vbroj gi vo Tvoeto izbrano stado. Sve{tenikot go prostira antiminsot i govori vozglas: Da go slavat i tie so nas pre~esnoto i veli~estveno ime Tvoe, - Otecot i Sinot i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. \akonot: Vie oglasenite, izlezete; oglaseni, izlezete; vie oglasenite, izlezete. Bez oglasenite, vie vernite, pak i pak vo mir na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Sve{tenikot, otkako }e go razvie antiminsot, tivko govori: MOLITVA NA VERNITE TI blagodarime, Gospodi Bo`e na Silite, Koj Si n udostoil i sega da zastaneme pred Tvojot svet @rtvenik i da pripadneme vo Tvoeto milosrdie za grevovite na{i i za 8

~ove~kite neznaewa. Primi go, Bo`e, na{eto molewe, napravi n dostojni za prinesuvawe molitvi i prozbi i beskrvna `rtva za site Tvoi lu|e; i osposobi n nas, koi so silata na Tvojot Svet Duh Si n postavil na ovaa slu`ba Tvoja, neosudno i nepre~eno, so ~isto svedo{tvo na na{ata sovest, da Te prizivame vo sekoe vreme i na sekoe mesto; ta usli{uvaj}i n, da bide{ milostiv kon nas so mno{tvoto na Tvojata blagodat. \akonot: Za{titi, spasi, pomiluj i so~uvaj n, Bo`e, so Tvojata blagodat. Narodot: Gospodi, pomiluj. \akonot: Premudrost! Sve{tenikot glasno: Za{to Tebe Ti prili~i sekoja slava, ~est i poklonenie, na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. \akonot: Pak i pak vo mir na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. VTORA MOLITVA NA VERNITE (tivko) Povtorno, i mnogupati kon Tebe pripa|ame, i Tebe Ti se molime, Blag i ^ovekoqubiv, ta poglednuvaj}i na na{eto molewe, da gi o~isti{ na{ite du{i i tela od sekoja ne~istota, telesna i duhovna, i da ni dade{ nevino i neosudno da stoime pred svetiot Tvoj @rtvenik. A i na tie koi so nas se molat, daruvaj im preuspevawe vo `ivotot i verata i razumot duhoven; daj im na tie {to sekoga{ so strav i qubov Ti slu`at, nevino i neosudno da se pri~estat so svetite Tvoi Tajni, i da se udostojat so Tvoeto Nebesno Carstvo. \akonot: Za{titi, spasi, pomiluj i zapazi n, Bo`e, so Tvojata blagodat. Narodot: Gospodi, pomiluj. \akonot: Premudrost! i vleguva vo oltarot. Sve{tenikot, vozglasuva: Ta sekoga{ ~uvani so Tvojata vlast, Tebe slava da Ti voznesuvame, na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. I se otvoraat svetite dveri. Toga{ se pee Heruvimskata pesna, a |akonot, ja zema kadilnicata, stava temjan, prio|a kon sve{tenikot i, otkako primi blagoslov, ja kadi Svetata Trpeza, okolu, i celiot oltar i sve{tenikot, potoa izleguva pred svetite dveri, go kadi ikonostasot i narodot, govorej}i go Psalm 50. Za toa vreme sve{tenikot tivko ja ~ita ovaa molitva: Nikoj od vrzanite so telesni pohoti i strasti ne e dostoen da Ti prio|a ili da se pribli`i, ili da Ti slu`i Tebe, Caru na slavata; za{to da Ti se slu`i Tebe - veliko i stra{no e i za samite Nebesni sili. No sepak, zaradi neiska`livoto i neizmerno ~ovekoqubie Tvoe, nepromenlivo i neizmenlivo Si stanal ~ovek, i Si ni bil Arhierej i, kako Vladika na site, Si ni go predal sve{tenodejstvieto na ovaa liturgiska i beskrvna `rtva; za{to edinstven Ti, Gospodi Bo`e na{, vladee{ so nebesnoto i zemnoto, nosen na Prestol heruvimski, Gospod na Serafimite i Car na Izrailot, Koj Si edinstven Svet i vo svetiite po~iva{. Zatoa Te molam Tebe, ediniot blag i dobroposlu{liv: pogledni na mene gre{niot i nepotrebniot Tvoj sluga, i o~isti ja mojata du{a i srce od ne~estiva sovest, i osposobi me so silata na Tvojot Svet Duh, oble~en vo blagodatta na sve{tenstvoto, da zastanam pred ovaa Tvoja sveta Trpeza, i da sve{tenodejstvuvam sveto i pre~isto Telo Tvoe i ~esna Krv Tvoja, za{to kon Tebe prio|am, priklonuvaj}i go svojot vrat, i Ti se molam, da ne go odvra}a{ Tvoeto lice od mene, nitu da me otfrla{ od Tvoite ~eda, no udostoj da Ti bidat prineseni, preku mene gre{niot i nedostoen Tvoj sluga, 9

ovie Darovi. Za{to Ti Si, Koj prinesuva i Se prinesuva; Koj prima i Se razdava, Hriste Bo`e na{, i Tebe slava Ti voznesuvame, so bespo~etniot Tvoj Otec, i presvetiot i blag i `ivotvoren Tvoj Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Amin. Po molitvata i kadeweto, sve{tenikot i |akonot, zastanuvaj}i pred Svetiot Prestol, ja govorat Heruvimskata pesna i se poklonuvaat po edna{ (tripati). Sve{tenikot: Nie, koi heruvimite tainstveno gi izobrazuvame, i na @ivotvornata Troica Trisveta pesna peeme, sekoja `ivotna gri`a sega da ja ostavime; \akonot: Kako onie koi }e go primat Carot na site, nevidlivo nosen na prestol od Angelski Sili, Aliluja, Aliluja, Aliluja. Potoa sve{tenikot go celiva svetiot antimins i Svetata Trpeza (a |akonot ja celiva samo Svetata Trpeza), velej}i: Ti zgre{iv, Spasitelu, kako bludniot sin, primi me O~e, mene koj se kajam, i pomiluj me. Se poklonuvaat kon narodot i odat kaj Predlo`enieto; |akonot odi napred; sve{tenikot go kadi Predlo`enieto, pa so |akonot tripati se poklonuvaat, molej}i se: Bo`e, o~isti me mene gre{niot, i pomiluj me. \akonot mu veli na sve{tenikot: Zemi, Vladiko. Sve{tenikot, poklonuvaj}i se tripati, go zema vozduhot i go polaga na ramewata na |akonot, velej}i: Podignete gi racete svoi kon Svetiwata i blagoslovuvajte Go Gospoda. Potoa, go zema svetiot diskos, mu go dava na |akonot vo racete, vo visina na negovata glava, so seto vnimanie i pobo`nost; |akonot so eden prst na desnata raka ja dr`i i kadilnicata; sve{tenikot, pak, ja zema vo racete Svetata ^a{a. Taka go pravat Velikot Vhod: izleguvaat na severnata vrata, a pred niv odat sve}onosci, i vrvat niz hramot, molej}i se dvajcata za site, i govorej}i: \akonot: Blago~estiviot i hristoqubiv narod na{ hristijanski, da go spomene Gospod Bog vo Svoeto Carstvo, postojano, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Sve{tenikot: Bla`ewej{iot arhiepiskop (ili: visokopreosve{teniot mitropolit; ili: preosve{teniot episkop) na{ (imeto), ~esnoto sve{tenstvo, vo Hrista |akonstvoto i prepodobnoto mona{tvo i siot crkoven klir i narod, da go spomne Gospod Bog vo Svoeto Carstvo, postojano, sega i sekoga{, i vo site vekovi. Ktitorite, prilo`nicite, daritelite, ukrasitelite, peja~ite i graditelite vo ovoj svet i se~esen hram da gi spomne Gospod Bog vo Svoeto Carstvo, postojano, sega i sekoga{, i vo site vekovi. Vas i site pravoslavnite hristijani da ve spomene Gospod Bog vo Svoeto Carstvo, postojano, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. Za da go primime Carot... \akonot, vleguva na svetite dveri prv, i koga }e vleze sve{tenikot, veli: Sve{tenstvoto tvoe da go spomene Gospod Bog vo Svoeto Carstvo, postojano, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Sve{tenikot ja stava Svetata ^a{a na Svetiot Prestol, pa go zema od |akonot Svetiot Diskos i go stava na Svetiot Prestol, govorej}i: 10

Blagoobrazniot Josif otkako go simna od drvoto Tvoeto pre~isto Telo, so ~ista pla{tanica go obvi i, poma`uvaj}i go so mirisi, vo nov grob go polo`i. Vo grobot telesno, vo adot, pak, so du{ata kako Bog, a vo rajot so razbojnikot, i na Prestolot Si bil, Hriste, so Otecot i Duhot, s ispolnuvaj}i, Neograni~en. Kako `ivonosen, kako navistina poprekrasen od rajot, i pobleskav od sekoja carska bra~na odaja, se poka`a, Hriste, Tvojot grob, izvorot na na{eto voskresenie! Sve{tenikot gi zema pokriva~ite od Svetiot Diskos i Svetata ^a{a, i gi stava svitkani vo edna strana na Svetiot Prestol, pa zemaj}i go vozduhot od ramewata na | akonot i okaduvaj}i go, so nego gi pokriva Svetite Darovi, govorej}i: Blagoobrazniot Josif... Potoa ja zema kadilnicata od |akonot i tripati gi kadi Svetite Darovi, govorej}i: Spored blagovolenieto Tvoe, Gospodi, ~ini mu dobro na Sion, i neka se soyidaat yidinite Erusalimski; toga{ }e Ti bide ugodna `rtvata na pravdata, prinosot i sepalenicata; toga{ }e polo`at na Tvojot oltar telci. Potoa sve{tenikot ja vra}a kadilnicata, ja priklonuva glavata i veli kon |akonot: Spomni me, brate i soslu`itelu. \akonot mu odgovara: Da go spomene Gospod Bog tvoeto sve{tenstvo vo Carstvoto Svoe. \akonot, priklonuvaj}i ja glavata i dr`ej}i go orarot so tri prsti od desnata raka, mu veli na sve{tenikot: Pomoli se za mene, Vladiko sveti. Sve{tenikot mu odgovara: Svetiot Duh }e dojde na tebe i silata na Sevi{niot }e te oseni. A |akonot veli: Tvoj Duh, pak, da ni sodejstvuva vo site denovi od na{iot `ivot. I pak |akonot: Spomni me, Vladiko sveti. Sve{tenikot: Da te spomene Gospod Bog vo Svoeto carstvo, postojano, sega i sekoga{ i vo site vekovi. \akonot: Amin. \akonot potoa ja celiva desnicata na sve{tenikot, izleguva na severnata vrata, zastanuva na voobi~aenoto mesto i govori: Da ja dopolnime na{ata molitva pred Gospoda. Narodot: Gospodi, pomiluj. \akonot: Za predlo`enite ~esni Darovi, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za ovoj svet hram, i za onie {to so vera, pobo`nost i so strav Bo`ji vleguvaat vo nego, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Da n izbavi od sekakva skrb, gnev i opasnost, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za{titi, spasi, pomiluj i zapazi n, Bo`e, so Tvojata blagodat. Narodot: Gospodi, pomiluj. Cel den sovr{en, svet, miren i bezgre{en, od Gospoda prosime. Narodot: Podaj, Gospodi. Angel na mirot, veren voditel, pazitel na na{ite du{i i tela, od Gospoda prosime. Narodot: Podaj, Gospodi. Pro{tevawe i otpu{tawe na na{ite grevovi i pregre{enija, od Gospoda prosime. Narodot: Podaj, Gospodi. 11

Ostanatoto vreme od na{iot `ivot da go pomineme vo mir i pokajanie, od Gospoda prosime. Narodot: Podaj, Gospodi. Hristijanski kraj na na{iot `ivot, bezbolen, neposramen, miren, i dobar odgovor na Stra{niot Hristov sud, prosime. Narodot: Podaj, Gospodi. Spomnuvaj}i ja Presvetata, Pre~ista, Preblagoslovena, slavna Vladi~ica na{a Bogorodica i sekoga{ Deva Marija so site Svetii, samite sebe i eden drug, i siot na{ `ivot na Hrista Boga da go predademe. Narodot: Tebe, Gospodi. Sve{tenikot, tivko: GOSPODI Bo`e, Sedr`itelu, edinstven Svet, Koj ja prima{ blagodarstvenata @rtva od onie {to so seto srce Te prizivaat, primi ja molitvata i od nas gre{nite, i prinesi ja na Tvojot svet @rtvenik, i osposobi n za grevovite svoi i za narodnite neznaewa da Ti prinesuvame Darovi i duhovni `rtvi. I udostoj n da najdeme blagodat pred Tebe, `rtvata na{a da Ti bide blagougodna, i Blagiot Duh na blagodatta Tvoja da sleze na nas, i na ovie predlo`eni Darovi, i na siot Tvoj narod. Sve{tenikot glasno: Po milosrdieto na Tvojot Edinoroden Sin, so Kogo Si blagosloven, so presvetiot i blag i `ivotvoren Tvoj Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. Sve{tenikot: Mir na site. Narodot: I na duhot tvoj. \akonot: Da se vozqubime eden so drug, i edinomisleno da Go ispovedame: Narodot: Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, - Troica ednosu{tna i nerazdelna. Sve{tenikot se poklonuva tripati, govorej}i tivko: ]e Te vozqubam, Gospodi, krepost moja. Gospod e tvrdina moja, i pribe`i{te moe. (tripati) Potoa gi celiva Svetite Darovki onaka kako {to se pokrieni, i toa najnapred vrvot na Svetiot Diskos, govorej}i: Sveti Bo`e; potoa vrvot na Svetata ^a{a, govorej}i: Sveti Krepki; i najposle Svetata Trpeza, govorej}i: Sveti Besmrtni, pomiluj n. Ako slu`at dvajca ili pove}e sve{tenici, toga{ i tie gi celivaat Svetite Darovi, i eden drug po ramewata. Postariot veli: Hristos e pome|u nas. Pomladiot odgovara: I , i }e bide. Isto taka, ako slu`at pove}e |akoni, tie go celivaat krstot na orarot i eden so drug, i govorat isto {to i sve{tenicite. Ako slu`i samo eden |akon, i toj na ist na~in se poklonuva na mestoto kade {to stoi, i go celiva orarot na mestoto kade {to e znakot na krstot, a potoa proiznesuva: Dveri, dveri, so premudrost da vnimavame. Sve{tenikot, podignuvaj}i go vozduhot nad Svetite Darovi, go vee nad niv i govori isto {to i narodot: VEROISPOVEDANIETO Veruvam vo edniot Bog Otec, Sedr`itel, Tvorec na neboto i zemjata, na s vidlivo i nevidlivo. I vo edniot Gospod Isus Hristos, Sinot Bo`ji Edinoroden, Koj e roden od Otecot pred site vekovi: Svetlina od Svetlina, vistinski Bog od vistinskiot Bog, roden, nesozdaden, edinosu{ten na Otecot, preku Kogo s postanalo. Koj zaradi nas lu|eto, i zaradi na{eto spasenie sleze od nebesata, i se voploti od Svetiot Duh i Deva Marija, i stana ~ovek. I Koj be{e raspnat zaradi nas, vo vremeto na Pontij Pilat, i strada{e i be{e pogreben. I Koj voskresna vo tretiot den, spored Pismoto. I Koj se voznese na 12

nebesata, i Koj sedna oddesno na Otecot; i Koj pak }e dojde so slava da im sudi na `ivite i mrtvite, i Negovoto Carstvo ne }e ima kraj. I vo Svetiot Duh, Gospod Koj dava `ivot, Koj ishodi od Otecot, Komu zaedno so Otecot i Sinot Mu se poklonuvame i Go slavime, i Koj govorel preku prorocite. Vo edna Sveta Soborna i Apostolska Crkva. Ispoveduvam edno kr{tenie za oprostuvawe na grevovite. Go ~ekam voskresenieto na mrtvite: I `ivotot vo idniot vek. Amin! \akonot: Da zastaneme smerno, da stoime so blagogovenie, da vnimavame, svetite Darovi vo mir da gi prineseme. Narodot: Milost od mirot, `rtva na blagodarnost. Sve{tenikot, blagoslovuvaj}i go narodot, vozglasuva: Blagodatta na na{iot Gospod Isus Hristos, i qubovta na Boga Otecot, i zaednicata so Svetiot Duh, da bide so site vas. Narodot: I so duhot tvoj. Sve{tenikot, podignuvaj}i gi dvete race, vozglasuva: Gore da gi imame srcata! Narodot: Gi imame kon Gospoda. Sve{tenikot: Da blagodarime na Gospoda. Narodot: Dostojno i pravedno e da Mu se poklonuvame na Otecot i Sinot i Svetiot Duh - na Troica ednosu{tna i nerazdelna. Sve{tenikot se moli, po~nuvaj}i go SVETOTO VOZNESUVAWE Dostojno i pravedno e Tebe da Te vospevame, Tebe da Te blagoslovuvame, Tebe da Te falime, Tebe da Ti blagodarime, Tebe da Ti se poklonuvame na sekoe mesto od Tvoeto vladeewe, za{to Ti Si Bog neizglagoliv, nepoimliv, nevidliv, nedosti`en, Koj sekoga{ si, I na ist na~in si, Ti, i Edinorodniot Tvoj Sin, i Duhot Tvoj Svet. Ti od nebitie Si n privel vo bitie, i koga sme otpadnale pak Si n podignal, i ne Si otstapil da pravi{ s, dodeka ne Si n vozvel na Nebesata i ne Si ni go daruval Tvoeto idno Carstvo. Za seto toa Ti blagodarime Tebe, na Tvojot Edinoroden Sin, i na Tvojot Svet Duh: za site znajni i neznajni, vidlivi i nevidlivi dobro~instva {to Si ni gi napravil. Ti blagodarime i za ovaa slu`ba {to Si blagovolil da ja primi{ od na{ite race, iako pred Tebe stojat iljada Arhangeli, i mirijada Angeli, Heruvimi i Serafimi, {estokrili, mnoguoki, vozvi{uvaj}i se raskrileni, Sve{tenikot, vozglasuva: Pobednata pesna peej}i, voskliknuvaj}i, izvikuvaj}i i govorej}i ja: \akonot ja zema sveta yvezdi~ka od Svetiot Diskos; pri izgovaraweto na glagolite od vozglasot, pravi nad nego krsen znak, pa ja sklopuva, ja celiva i ja ostava vrz svetite pokrivki. Narodot: Svet, Svet, Svet, Gospod Savaot! Polni se neboto i zemjata so Tvojata slava; Osana vo visinite, blagosloven e Onoj Koj doa|a vo imeto Gospodovo; Osana vo visinite! Sve{tenikot, priklonuvaj}i ja glavata, se moli: So ovie bla`eni Sili, ~ovekoqubiv Vladiko, i nie voskliknuvame i govorime: Svet Si i Presvet, Ti i Tvojot Edinoroden Sin, i Tvojot Svet Duh; Svet Si i Presvet, i veli~estvena e Tvojata slava. Ete, taka Si go vozqubil Tvojot svet, {to Si go dal i Svojot Edinoroden Sin, ta sekoj {to veruva vo Nego da ne pogine, no da ima `ivot ve~en. 13

Koj, koga dojde, go ispolni spasitelniot Domostroj za nas, vo no}ta vo koja{to be{e predaden, ili poto~no Samiot Sebesi se predade, za `ivot na svetot. Zemaj}i go Lebot vo Svoite sveti i pre~isti i neporo~ni race, otkako blagodari i go blagoslovi, go osveti, go prekr{i, im dade na Svoite sveti U~enici i Apostoli, velej}i: Glasno: Primete, jadete, ova e Teloto Moe, koe za vas se prekr{uva za otpu{tawe na grevovite. Narodot: Amin. Sve{tenikot, tivko: Isto i za ^a{ata po ve~erata re~e: Glasno: Pijte od nea site, ova e Krvta Moja na Noviot Zavet, koja za vas i za mnozina se izleva, za otpu{tawe na grevovite. Narodot: Amin. Sve{tenikot, tivko se moli: Spomnuvaj}i si, pak, za ovaa spasitelna zapoved, i za s {to zaradi nas stanalo: krstot, grobot, tridnevnoto voskresenie, voznesenieto na Nebesata, sednuvaweto oddesno, vtoroto i slavno pri{estvie, \akonot pritoa gi vkrstuva svoite race, stavaj}i ja desnata vrz levata, i so desnata go zema Svetiot Diskos, a so levata Svetata ^a{a, go podignuva i so vnimanie pravi krsen znak (ako nema |akon, toga{ toa go pravi sve{tenikot). Sve{tenikot pritoa vozglasuva: Tvoi (Darovi) od Tvoite, Tebe Ti gi prinesuvame za site i za s, Narodot: Tebe Te vospevame, Tebe Te blagoslovuvame, Tebe Ti blagodarime, Gospodi, i Ti se molime, Bo`e na{! Sve{tenikot i |akonot tripati se poklonuvaat pred Svetiot Prestol, molej}i se vo sebe i govorej}i: Bo`e, bidi milostiv kon mene gre{niot, i pomiluj me. Sve{tenikot: Gospodi, Koj vo tretiot ~as Si go ispratil Tvojot Presvet Duh na Tvoite Apostoli, Nego, Blagi, ne odzemaj go od nas, no obnovi n nas koi Ti se molime. \akonot, stihot: Srce ~isto soyidaj vo mene, Bo`e, i Duh prav obnovi vo utrobata mojata. (dvapati) Sve{tenikot: Gospodi, Koj trgna vo tretiot ~as... \akonot: Ne me otfrlaj od Tvoeto lice, i Tvojot Svet Duh ne Go odzemaj od mene. Sve{tenikot, so prikloneta glava, se moli tivko: U[TE Ti ja prinesuvame ovaa slovesna i beskrvna slu`ba, i Te molime, i prekolnuvame: isprati Go Tvojot Svet Duh na nas i na ovie predlo`eni Darovi. \akonot, priklonuvaj}i ja glavata, so orarot poka`uva na Svetiot Leb, tivko govorej}i: Blagoslovi go, Vladiko, Svetiot Leb. Sve{tenikot: I stvori go ovoj Leb ~esno Telo na Hrista Tvoj. \akonot: Amin. \akonot potoa, poka`uvaj}i so orarot na Svetata ^a{a, govori: Blagoslovi ja, Vladiko, Svetata ^a{a. 14

Sve{tenikot, blagoslovuvaj}i, veli: A {to e vo ovaa ^a{a, ~esna Krv na Hrista Tvoj. \akonot: Amin. \akonot, pak, poka`uvaj}i so orarot na dvete, govori: Blagoslovi gi, Vladiko, dvete. Sve{tenikot, blagoslovuvaj}i gi, veli: Pretvoraj}i gi so Svojot Svet Duh. \akonot: Amin. Amin. Amin. \akonot, priklonuvaj}i ja glavata kon sve{tenikot, veli: Spomni me, Vladiko svet. Sve{tenikot veli: Da te spomene Gospod Bog vo Svoeto Carstvo, postojano, sega i sekoga{ i vo site vekovi. \akonot: Amin. Sve{tenikot, priklonuvaj}i ja glavata, tivko se moli: A na tie {to }e pri~estuvaat (ovie Sveti Tajni) da im bidat za trezvenost na du{ite, za otpu{tawe na grevovite, za prisoedinuvawe so Tvojot Svet Duh, za ispolnuvawe na Nebesnoto Carstvo, za smelost pred Tebe, a ne za sud ili za osuda. U{te Ti ja prinesuvame ovaa slovesna slu`ba za po~inatite so vera Praotci, Otci, Patrijarsi, Proroci, Apostoli, Propovednici, Evangelisti, Ma~enici, Ispovednici, Podvi`nici, i za sekoj praveden duh vo vera {to po~inal. Sve{tenikot ja zema kadilnicata i, kadej}i pred Svetiot Prestol, govori: OSOBENO za Presvetata, Pre~ista, Preblagoslovena, slavna Vladi~ica na{a Bogorodica i Sekoga{ Deva Marija: Narodot: DOSTOJNO e, navistina, Bla`ena da Te narekuvame Tebe, Bogorodice, Prisnobla`ena i Preneporo~na, i Majko na na{iot Bog. Po~esna od Heruvimite i nesporedlivo poslavna od Serafimite; Boga Slovo devstveno {to Go rodi, Tebe vistinskata Bogorodica, nie Te veli~ame. Namesto Dostojno, na najgolemite praznici se pee irmos. Sve{tenikot mu ja dava kadilnicata na |akonot koj, kadej}i go kru`no Svetiot Prestol, gi spomnuva od diptihot po~inatite i drugi pokojni koi saka. Sve{tenikot tivko se moli: Za Sveti Jovan, Prorok, Prete~a i Krstitel, za svetite slavni i sefalni Apostoli, za svetiot (imeto), ~ij spomen go slavime, i za site Tvoi Svetii; zaradi nivnite molitvi poseti n, Bo`e. I spomni gi site po~inati so nade` na voskresenie za `ivot ve~en (ovde gi imenuva i po~inatite koi{to saka), i upokoj gi, Bo`e na{, kade{to bleska svetlinata na Tvoeto Lice. U{te Te molime, spomeni go, Gospodi, sekoe episkopstvo na pravoslavnite, koi{to pravilno go predavaat slovoto na Tvojata Vistina, sekoe prezviterstvo, vo Hrista |akonstvo, - sekoj sve{teni~ki ~in. U{te Ti ja prinesuvame ovaa slovesna slu`ba za vselenata, za svetata soborna i apostolska Crkva, za onie {to `iveat vo ~istota i ~esen `ivot, za blago~estiviot i hristoqubiv narod na{. Daj im Gospodi, nim i nam, spokoen i tivok `ivot, da po`iveeme vo sekoe blago~estie i ~istota. Sve{tenikot, glasno: Me|u prvite spomeni go, Gospodi, bla`ewej{iot arhiepiskop (ili: visokopreosve{teniot mitropolit; ili: preosve{teniot episkop) na{ (imeto), kogo si go 15

daruval na Tvojata sveta Crkva, ta vo mir, celiot, ~esen, zdrav, dolgodenstven, pravilno da go predava slovoto na Tvojata Vistina. A |akonot gi spomnuva `ivite od diptihot, i u{te koi saka. Narodot: I za site i za s. Sve{tenikot tivko se moli: Spomeni go, Gospodi, ovoj grad vo koj (ili: ova selo vo koe; ili: ovaa sveta obitel vo koja) `iveeme, sekoj grad i zemja, i onie so vera {to `iveat vo niv. Spomeni gi, Gospodi, onie {to plovat, patuvaat, boleduvaat, stradaat., zarobenicite i nivnoto spasenie. Spomeni gi, Gospodi, plodonoscite i dobro~initelite vo Tvoite sveti Crkvi, i onie {to Si spomnuvaat za siromasite, i na site nas isprati n ja Tvojata milost. Vozglas: I daj ni so edna usta i edno srce da go slavime i vospevame pre~esnoto i veli~estveno ime Tvoe, na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. Sve{tenikot, svrtuvaj}i se kon narodot i blagoslovuvaj}i go, veli: I da bide milosta na velikiot Bog i Spasitel na{, Isus Hristos, so site vas. Narodot: I so duhot tvoj. \akonot zema blagoslov od sve{tenikot, izleguva na severnata vrata i, zastanuvaj}i na opredelenoto mesto, govori: Otkako gi spomnavme site svetii, pak i pak vo mir na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. \akonot: Za prinesenite i osveteni ~esni Darovi, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Ta ~ovekoqubiviot Bog na{, otkako gi primi vo Svojot svet i nadnebesen i netvaren Svoj @rtvenik, kako blagouhanie na duhoven miris, da ni ja isprati bo`estvenata blagodat i darot na Svetiot Duh, da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Da n izbavi od sekakva skrb, gnev i opasnost, na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za{titi, spasi, pomiluj i zapazi n, Bo`e, so Tvojata blagodat. Narodot: Gospodi, pomiluj. Cel den sovr{en, svet, miren i bezgre{en, od Gospoda prosime. Narodot: Podaj, Gospodi. \akonot: Angel na mirot, veren voditel, pazitel na na{ite du{i i tela, od Gospoda prosime. Narodot: Podaj, Gospodi. Prostuvawe i otpu{tawe na na{ite grevovi i pregre{enija, od Gospoda prosime. Narodot: Podaj, Gospodi. S {to e dobro i polezno za na{ite du{i i mir za svetot, od Gospoda prosime. Narodot: Podaj, Gospodi. Ostanatoto vreme od na{iot `ivot vo mir i pokajanie da go zavr{ime, od Gospoda prosime. Narodot: Podaj, Gospodi. Hristijanski kraj na na{iot `ivot, bezbolen, neposramen, miren, i dobar odgovor na Stra{niot Hristov sud, prosime. Narodot: Podaj, Gospodi. Edinstvo vo verata i zaednica so Svetiot Duh isprosuvaj}i, samite sebe, eden drug i siot na{ `ivot na Hrista Boga da go predademe. Narodot: Tebe, Gospodi. Na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. 16

Gospodi Bo`e na{, Koj vo Tvojot domostroj na spasenie si ustroil, vo Kana Galilejska so Svoeto prisustvo da go poka`e{ brakot ~esen, Sam Ti i sega ~edata Tvoi ( ), koi {to si blagoizvolil da se soedinat, so~uvaj gi vo mir i edinomislie, poka`i go ~esen nivniot brak, nivnata postela neskverna za~uvaj ja, blagovoli nivnoto so`itelstvo da bide neporo~no i udostoj gi da dostignat dlaboka starost, ispolnuvaj}i gi Tvoite zapovedi so ~isto srce. Za{to Ti si Bog na{, Bog koj miluva i spasuva, i Tebe slava Ti voznesuvame, so bespo~etniot Tvoj Otec i Presvetiot, i Blag i @ivotvoren Tvoj Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. Sve{tenikot, priklonuvaj}i ja glavata, tivko se moli: Tebe Ti go doveruvame siot svoj `ivot i nade`, ~ovekoqubiv Vladiko, i prosime, i molime i Te prekolnuvame: udostoj n da se pri~estime so Tvoite nebesni i stra{ni Tajni od ovaa sve{tena i duhovna Trpeza, so ~ista sovest, za otpu{tawe na grevovite, za prostuvawe na pregre{enijata, za zaednica so Svetiot Duh, za nasledstvo na nebesnoto Carstvo, za smelost pred Tebe, a ne za sud ili za osuda. Sve{tenikot, glasno: I udostoj n, Vladiko, so smelost neosudno da smeeme da Te prizivame, Tebe nebesniot Bog Otec, i da govorime: Narodot: O~e na{, Koj Si na nebesata, da se sveti imeto Tvoe, da dojde Carstvoto Tvoe, da bide voljata Tvoja kako na Neboto taka i na zemjata. Lebot na{ nasu{ten daj ni go denes i prosti ni gi dolgovite na{i, kako {to im gi pro{tevame i nie na na{ite dol`nici; i ne voveduvaj n vo isku{enie, tuku izbavi n od lukaviot. Sve{tenikot: Za{to Tvoe e carstvoto i silata i slavata, na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. Sve{tenikot: Mir na site. Narodot: I na duhot tvoj. \akonot: Na{ite glavi da gi priklonime pred Gospoda. Narodot: Tebe, Gospodi. Sve{tenikot, tivko se moli: Ti blagodarime, nevidliv Caru, Koj so Svojata neizmerna sila s Si sozdal i so izobilstvoto na Tvojata milost s Si privel od nebitie vo bitie. Sam, Vladiko, pogledaj od Nebesata na onie {to Ti gi priklonile svoite glavi; za{to ne gi priklonija na telo i krv, no na Tebe veli~estveniot Bog. Ti, pak, Vladiko, na site nas razdeli ja za dobro @rtvata, sekomu spored potrebite: plovi so onie {to plovat, sopatuvaj so patnicite, bolnite isceli gi, Lekaru na du{ite i telata. Vozglas: So blagodatta i milosrdieto i ~ovekoqubieto na Tvojot Edinoroden Sin, so Kogo Si blagosloven, so presvetiot i blag i `ivotvoren Tvoj Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. \akonot vleguva vo svetiot oltar; zavesata na svetite dveri se zatvora. Sve{tenikot, tivko se moli: Po~uj, Gospodi Isuse Hriste, Bo`e na{, od svetoto `iveali{te Tvoe i od Prestolot na slavata na Tvoeto Carstvo, i dojdi za da n osveti{, Ti, Koj so Otecot sedi{ gore, i ovde so nas nevidlivo soprestojuva{; i udostoj n so Tvojata mo}na raka da ni go prepodade{ pre~isto Telo Tvoe i ~esna Krv Tvoja, a preku nas i na siot narod. Toga{ sve{tenikot se poklonuva, isto i |akonot, pred svetite dveri, i tivko govorat: Bo`e, o~isti me gre{niot i pomiluj me. (tripati) 17

Potoa |akonot se prepa{uva so orarot krstovidno; i koga }e go vidi sve{tenikot da go dopira Svetiot Agnec za da go podigne, vozglasuva: Da vnimavame. Sve{tenikot, go podignuva Svetiot Agnec i vozglasuva: Svetiwata e za svetite. Narodot: Eden svet, eden Gospod Isus Hristos, vo slava na Bog Otecot. Amin. Narodot pee pri~esen. Toga{ |akonot vleguva vo svetiot oltar i, zastanuvaj}i oddesno na sve{tenikot koj{to go dr`i Svetiot Leb, govori: Razdrobi go, Vladiko, Svetiot Leb. Sve{tenikot, raskr{uvaj}i go na ~etiri dela so vnimanie i pobo`nost, veli: Se razdrobuva i razdeluva Agnecot Bo`ji, Koj se razdrobuva i ne se razdeluva, sekoga{ jaden i nikoga{ nedojaden, osvetuvaj}i gi onie koi{to se pri~estuvaat. I gi postavuva na svetiot diskos krstovidno: I |akonot, poka`uvaj}i so orarot na Svetata ^a{a, govori: Ispolni ja, Vladiko, Svetata ^a{a. Sve{tenikot, zemaj}i ja gornata ~estica (IS), so nea pravi krsen znak nad Svetata ^a{a, govorej}i: So polnotata na Svetiot Duh. I ja stava vo Svetata ^a{a. \akonot: Amin. \akonot ja zema tplotata (mlaka voda) i veli kon sve{tenikot: Blagoslovi ja, Vladiko, toplinata. Sve{tenikot blagoslovuva, velej}i: Blagoslovena e toplinata na Tvoite svetii, postojano, sega i sekoga{ i vo site vekovi. \akonot, krstovidno nalevaj}i vo Svetata ^a{a kolku {to e potrebno, veli: Toplinata na verata ispolneta od Svetiot Duh. Amin. I zastanuva ponastrana. Potoa sve{tenikot i |akonot se poklonuvaat i govorat: Bo`e, milostiv bidi kon mene gre{niot. (tripati) Sve{tenikot se poklonuva kon |akonot (kon svoite soslu`iteli), velej}i: Brate i soslu`itelu, prosti mi (ako se pove}emina, im veli: prostete). Potoa se poklonuva kon narodot, molej}i i od nego prostuvawe. Isto taka i | akonot (i soslu`itelite, ako gi ima), moli prostuvawe od sve{tenikot i narodot. Toga{ sve{tenikot govori: \akone, pristapi. \akonot, pristapuvaj}i so strav Bo`ji, veli: Eve, prio|am kon besmrtniot Car i Bog na{. Prepodaj mi go, Vladiko, ~esnoto i sveto Telo na Gospod i Bog i Spasitel na{ Isus Hristos. Sve{tenikot, dr`ej}i ~esti~ka od ~esticata HS mu ja dava na |akonot i veli: Tebe, |akone (imeto) ti se dava ~esnoto i sveto i pre~isto Telo na Gospod i Bog i Spasitel na{ Isus Hristos, za otpu{tawe na tvoite grevovi i za `ivot ve~en. \akonot mu ja celiva rakata {to mu go dava Svetiot Agnec i odi zad Svetiot Prestol, pa priklonuvaj}i ja glavata, se moli... Toga{ sve{tenikot, zemaj}i i samiot edna ~esti~ka od Svetiot Agnec, veli: ^esnoto i presveto Telo na Gospod i Bog i Spasitel na{ Isus Hristos mi se dava mene, sve{tenikot (imeto), za otpu{tawe na moite grevovi i za `ivot ve~en. I taka, priklonuvaj}i gi glavite, dvajcata govorat: MOLITVA PRED PRI^ESTUVAWETO Veruvam, Gospodi, i ispovedam deka navistina Si Ti Hristos, Sin na `iviot Bog, Koj dojde vo svetot da gi spasi{ gre{nite, od koi prv sum jas. U{te veruvam deka e ova samoto pre~isto Telo Tvoe, i ova samata ~esna Krv Tvoja. Zatoa Ti se molam: smiluvaj se na mene, i prosti mi gi pregre{enijata moi, volni i nevolni, napraveni so 18

zbor i delo, svesno i nesvesno, i udostoj me neosudno da se pri~estam so Tvoite pre~isti Tajni za pro{ka na grevovite i za `ivot ve~en. Na Tvojata Tajna ve~era primi me za pri~esnik denes, Sine Bo`ji, za{to nema da ja soop{tam Tajnata na Tvoite neprijateli, nitu }e Ti dadam celiv kako Juda, no kako razbojnik Te ispovedam: spomni Si za mene, Gospodi, vo Tvoeto Carstvo. Da ne mi bide za sud ili za osuda pri~estuvaweto so Tvoite sveti Tajni, Gospodi, no za isceluvawe na du{ata i teloto. Amin. I taka, so strav i sekoja predostro`nost se pri~estuvaat. Potoa sve{tenikot, dr`ej}i go ubrusot, ja zema Sveta ^a{a so dvete race i se pri~estuva od nea tripati, velej}i: So ~esnata i presveta Krv na Gospod i Bog i Spasitel na{ Isus Hristos se pri~estuvam jas nedostojniot sve{tenik (imeto), za otpu{tawe na grevovite i za `ivot ve~en. Amin. I, zabri{uvaj}i gi svoite usni i Svetata ^a{a so ubrusot, ja celiva Svetata ^a{a i veli: Eve, se dopre do moite usni, i }e gi zeme bezzakonijata moi, i grevovite moi }e gi o~isti. Potoa go povikuva |akonot, velej}i: \akone, pristapi. \akonot pristapuva i se poklonuva, velej}i: Eve, pristapuvam kon Hrista, besmrtniot Car i Bog na{. Prepodaj mi, Vladiko, ~esna i presveta Krv na Gospod i Bog i Spasitel na{ Isus Hristos. Sve{tenikot govori: Se pri~estuva rabot Bo`ji, |akonot (imeto) so ~esnata i sveta Krv na Gospod i Spasitel na{ Isus Hristos, za otpu{tawe na grevovite i za `ivot ve~en. Sve{tenikot, koga |akonot }e se pri~esti, veli: Eve se dopre do usnite tvoi, i }e gi zeme bezzakonijata tvoi, i grevovite tvoi }e gi o~isti. Sve{tenikot ja ostava Svetata ^a{a i gi razdrobuva preostanatite dva dela na Svetiot Agnec (NI i KA) na sitni ~esti~ki za da ima dovolno za site pri~esnici, pa gi stava vo Svetata ^a{a i ja pokriva. Toga{ se otvoraat carskite dveri, a |akonot, poklonuvaj}i se edna{, so pobo`nost ja prima Svetata ^a{a od sve{tenikot, doa|a do dverite i podignuvaj}i ja kon narodot, govori: So strav Bo`ji, vera i qubov, pristapete. Narodot: Blagosloven e Onoj, Koj doa|a vo imeto Gospodovo; Bog e Gospod i ni se javi. Toga{ pristapuvaat vernite i po sve{tenikot ja govorat molitvata pred Svetata Pri~est: Veruvam, Gospodi, i ispoveduvam... i taka se pri~estuvaat: vrvej}i eden zad drug i poklonuvaj}i se so stravopo~it i so racete prekrsteni na gradite, pristapuvaat kon sve{tenikot, izgovaraj}i go svoeto ime, i sekoj gi prima bo`estvenite Tajni; a sve{tenikot, pri~estuvaj}i gi, za sekoj posebno govori: Se pri~estuva ~edoto Bo`jo (imeto) so ~esnoto i presveto Telo i Krv na Gospod i Bog i Spasitel na{ Isus Hristos, za otpu{tawe na grevovite i za `ivot ve~en. \akonot na sekogo mu gi zabri{uva usnite so ubrusot, a pri~esnikot ja celiva Svetata ^a{a i, poklonuvaj}i se, vrvi. Narodot za toa vreme pee: Telo Hristovo primete, Izvorot na `ivotot vkusete Go; vkusete i videte kolku e blag Gospod... Po pri~estuvaweto sve{tenikot vleguva vo oltarot i gi ostava Svetite Darovi na Svetiot Prestol. \akonot toga{ go zema so levata raka Svetiot Diskos i od nego gi stava vo Svetata ^a{a preostanatite ~esti~ki, govorej}i: Otkako go vidovme Hristovoto voskresenie, da Mu se poklonime na Svetiot Gospod Isus, edinstveniot bezgre{en. Na krstot Tvoj mu se poklonuvame, Hriste, i 19

svetoto voskresenie Tvoe go vospevame i slavime; za{to Ti Si Bog na{, osven Tebe drug ne znaeme, Tvoeto ime go prizivame. Dojdete site verni, da mu se poklonime na svetoto Hristovo voskresenie. Za{to, ete, preku krstot dojde radosta za siot svet. Sekoga{ blagoslovuvaj}i go Gospoda, da go vospevame Negovoto voskresenie; za{to pretrpuvaj}i raspnuvawe, so smrt smrtta ja razru{i. Bleskaj, bleskaj, Nov Erusalime, za{to slava Gospodova na Tebe zasvetli. Likuvaj, sega, i veseli se Sione; Ti, pak, ^ista, tor`estvuvaj, Bogorodice, za voskresenieto na Porodot Tvoj. O velika i najsvetla Pasho, - Hriste! O Mudrost i Slovo Bo`jo, i Silo! Daj ni so Tebe redovno da se pri~estuvame, vo bezve~erniot den na Tvoeto Carstvo. \akonot, bri{ej}i go vnimatelno Svetiot Diskos nad Svetata ^a{a, veli: Izmij gi, Gospodi, so Tvojata sveta Krv, grevovite na site ovde spomnati, po molitvite na Tvoite svetii. Ako nema pri~esnici, sobiraweto na svetite ~esti~ki vo Svetata ^a{a |akonot go vr{i vedna{ po pri~estuvaweto na sve{tenoslu`itelite, govorej}i gi pritoa istite tropari i zborovite: Izmij gi, Gospodi..., pa ja pokriva so pokrovecot Svetata ^a{a, a yvezdi~kata i drugite pokrovci gi sreduva na svetiot diskos. Sve{tenikot toga{ go blagoslovuva narodot i vozglasuva: Spasi go, Bo`e, Tvojot narod i blagoslovi go Tvoeto nasledstvo. Narodot: Ja vidovme vistinskata svetlina; Go primivme Duhot Nebesen; Ja najdovme vistinskata vera, poklonuvaj}i se na nerazdelnata Troica, za{to Taa n spasi nas. Sve{tenikot kadi pred Svetiot Prestol, tivko govorej}i: Se voznese na Nebesata, Bo`e, i po seta zemja, Tvojata slava. Toga{ go zema svetiot diskos, vo visina na glavata na |akonot mu go podava, a |akonot, dr`ej}i go pobo`no kon svetite dveri, odi kaj Predlo`enieto i go ostava. Sve{tenikot, poklonuvaj}i se, ja zema Svetata ^a{a i tivko govori: Blagosloven e na{iot Bog, pa, svrtuvaj}i se kon narodot, prodol`uva glasno: postojano, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. Da se ispolnat na{ite usti so pofalba kon Tebe, Gospodi, za da ja peeme Tvojata slava, oti n udostoi da se pri~estime so Tvoite sveti, bo`estveni, besmrtni i `ivotvorni Tajni; so~uvaj n vo Tvojata svetiwa, vezden da se pou~uvame na pravdata Tvoja. Aliluja, Aliluja, Aliluja. Sve{tenikot odi kaj Predlo`enieto, ja ostava Svetata ^a{a, se vra}a kaj Svetiot Prestol i go dipli antiminsot. \akonot izleguva, zastanuva na voobi~aeno mesto, i govori: Otkako gi primivme prostum bo`estvenite, sveti, pre~isti, besmrtni, nebesni i `ivotvorni, stra{ni Hristovi Tajni, dostojno da Mu blagodarime na Gospoda. Narodot: Gospodi, pomiluj. Za{titi, spasi, pomiluj i zapazi n, Bo`e, so Tvojata blagodat. Narodot: Gospodi, pomiluj. Isprosuvaj}i cel den sovr{en, svet, miren i bezgre{en, samite sebe, eden drug, i siot `ivot na{ na Hrista Boga da go predademe. Narodot: Tebe, Gospodi. 20

Sve{tenikot ja govori blagodarstvenata: MOLITVA PO PRI^ESTUVAWETO NA SITE Ti blagodarime, ~ovekoqubiv Vladiko, dobrotvoru na na{ite du{i i tela, {to i vo dene{niov den n udostoi so Tvoite nebeski i besmrtni Tajni. Ispravi go na{iot pat, site nas utvrdi n vo stravot Tvoj, so~uvaj go na{iot `ivot, utvrdi gi na{ite ~ekori, po molitvite i molewata na slavnata Bogorodica i sekoga{ Deva Marija i site Tvoi Svetii. Vozglas: Za{to Ti Si osvetuvawe na{e, i Tebe slava Ti voznesuvame, na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. Pritoa sve{tenikot go zema Svetoto Evangelie, pravi krsen znak nad svetiot antimins i vrz nego go postavuva. Potoa se svrtuva kon narodot i govori: Vo mir da izlezeme. Narodot: Vo imeto na Gospoda. \akonot: na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi, pomiluj. Sve{tenikot izleguva, zastanuva zad amvonot i glasno govori ZAAMVONA MOLITVA Gospodi, Ti Koj gi blagoslovuva{ onie {to Te blagoslovuvaat i gi osvetuva{ onie, {to se nadevaat na Tebe, spasi go Svojot narod i blagoslovi go Tvoeto nasledstvo, polnotata na Tvojata Crkva zapazi ja, osveti gi onie {to ja qubat ubavinata na Tvojot Dom; Ti niv proslavi gi so Tvojata bo`estvena sila, i nas, koi na Tebe se nadevame, ne n ostavaj; daruvaj mu mir na Tvojot svet, na crkvite Tvoi, na sve{tenicite, blago~estivite i pravoslavni hristijani, i na site lu|e Tvoi. Za{to sekoe dobro davawe i sekoj sovr{en dar e odozgora, sleguva od Tebe, Otecot na svetlinata, i Tebe slava i blagodarnost i poklonenie Ti voznesuvame, na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. Imeto Gospodovo neka e blagosloveno, od sega i dovek. (tripati) Dodeka se ~ita zaamvonata molitva, |akonot dr`ej}i go orarot, so prikloneta glava stoi od desnata strana pred ikonata na Gospod Hristos; po zavr{uvaweto na molitvata, vleguva niz severnata vrata. Sve{tenikot, pak, vleguva niz carskite dveri i odej}i kaj Predlo`enieto, tivko ja govori ovaa molitva: Hriste Bo`e na{, Ti Samiot Si ispolnuvawe na Zakonot i Prorocite; Ti Si go ispolnil siot spasitelen Domostroj na Otecot, ispolni gi so radost i veselie na{ite srca, postojano, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Amin. Potoa sve{tenikot gi poveduva mladencite vo trikraten ophod i pee: glas 5: Isaija, likuvaj, Deva za~na i rodi Sin Emanuil, Bog i ~ovek, Istok e Negovoto Ime, Nego veli~aj}i go, Devata ja proslavuvame. glas 7: Sveti ma~enici, koi slavno stradaj}i venci dobivte, molete go Gospoda, da gi pomiluva na{ite du{i. Slava Ti Tebe, Hriste Bo`e, pofalbo na apostolite i radost na ma~enicite koi {to ja propovedaa edinosu{nata Troica. MOLITVA ZA RAZRE[UVAWE OD VENCITE Gospode Bo`e na{, Ti si go blagoslovil venecot na godinata, i si gi predal ovie venci da se polagaat na onie koi so bra~niot zakon se soedinuvaat eden so drug, kako {to im dodeluva{ i nagrada za celomudrenost, zatoa {to se soedinija so od Tebe ozakonetiot brak, Ti Sam i pri razre{uvaweto na ovie soedineti venci blagoslovi go i so~uvaj go nivnoto edinstvo nerazru{ivo. Za da blagodarat sekoga{ na Presvetoto ime Tvoe, na Otecot i Sinot i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. 21

Narodot: Amin. Mir na site. Narodot: I na duhot tvoj. Na{ite glavi da gi priklonime pred Gospoda. Narodot: Tebe Gospodi. Tvoite slugi, Gospodi, dospevaj}i vo soglasnost i izvr{uvaj}i go ~inot na brak kako vo Kana Galilejska, ostavaj}i gi sega na ~uvawe ovie simvoli negovi, Tebe slava Ti voznesuvaat, na Otecot, Sinot i Svetiot Duh, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Amin. Potoa go simnuva venecot od glavata na mlado`enecot govorej}i: Vozveli~i se, mlado`enecu kako Avraam, bidi blagosloven kako Isaak i umno`i se kako Jakov, odej}i vo mir i tvorej}i gi vo pravda Bo`jite zapovedi. Potoa simnuvaj}i go venecot od glavata na nevestata govori: I ti nevesto, vozvisi se kako Sarra, razveseli se kako Reveka i umno`i se kako Rahil, raduvaj}i mu se na svojot ma` i pazej}i gi naredbite na zakonot, za{to Bog taka blagovolil. Na Gospoda da se pomolime. Narodot: Gospodi pomiluj. Bo`e, Bo`e na{, Koj si oti{ol vo Kana Galilejska i si go blagoslovil tamo{niot brak, blagoslovi gi i ovie ~eda Tvoi, koi po Tvoja promisla stapija vo bra~na zaednica. Blagoslovi gi, koga vleguvaat i koga izleguvaat; napravi im go `ivotot izobilen so blaga; primi gi nivnite venci vo Carstvoto Tvoe, zapazuvaj}i gi neoskverneti, neporo~ni vo site vekovi. Narodot: Amin. Mir na site. Narodot: I na duhot tvoj. Na{ite glavi da gi priklonime pred Gospoda. Otec, Sin i Svet Duh, presvetata, edinosu{na i `ivototvorna Troica, ednoto Bo`estvo i Carstvo; neka ve blagoslovi i neka vi podari dolg `ivot, dobri ~eda, napredok vo `ivotot i verata, da ve ispolni so sekakvi blaga na zemjata, da ve udostoi da gi dobiete i vetenite blaga, po molitvite na Presveta Bogorodica i na site svetii. Amin. Sve{tenikot go blagoslovuva narodot, velej}i: Blagoslovenieto Gospodovo da dojde na vas, preku Negovata blagodat i ~ovekoqubie, postojano, sega i sekoga{ i vo site vekovi. Narodot: Amin. Sve{tenikot: Slava Ti, Hriste Bo`e, nade` na{a, slava Ti. Narodot: Slava na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, i sega i sekoga{ i vo site vekovi. Gospodi, pomiluj; Gospodi, pomiluj; Gospodi, pomiluj, o~e, blagoslovi. Sve{tenikot dava otpust vaka: ako e nedela govori: Voskresnatiot od mrtvite, a ako ne e nedela: 22

Hristos vistinskiot Bog na{, po molitvite na Svojata Sveta i Pre~ista Majka, svetite slavni i sefalni Apostoli, svetiot otec na{ Jovan, arhiepiskop carigradski Zlatoust, svetiot (imeto na hramoviot svetitel), na svetite i pravedni bogootci Joakim i Ana, i na site Svetii, da n pomiluva i spasi kako blag i ~ovekoqubiv. Narodot: Amin. Sve{tenikot vleguva vo svetiot oltar i gi govori molitvite po svetoto pri~estuvawe. Otkako }e gi zavr{i ovie molitvi, sve{tenikot gi simnuva sve{tenite ode`di, govorej}i: Sega go otpu{ta{ vo mir slugata Svoj, Gospodi, spored zborovite Tvoi, za{to go vidoa o~ite moi Tvoeto Spasenie {to Si go prigotvil pred liceto na site narodi, svetlost za prosvetluvawe na neznabo{cite i za slava na Tvojot narod Izrail. Trisveto; Presveta Troice; O~e na{ Troparot na Sveti Jovan Zlatoust (glas 8). Blagodatta, zablistuvaj}i od tvojata usta kako svetlina na ognot, ja prosvetli vselenata, riznica na nesrebroqubie za svetot sekna, nam ni ja poka`a visinata na smirenomudrieto; so tvoite zborovi u~ej}i n, o~e Jovane, Zlatousti, moli Go Hrista Boga Slovoto, da gi spasi na{ite du{i. Slava na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh: kondak (glas 6): Od Nebesata Si primil bo`estvena blagodat, i so tvojata usta gi u~i{ site da Mu se poklonuvaat na eden Bog vo Troica, Jovane Zlatousti, sebla`en Svetitelu, dostojno te falime, za{to Si nastavnik, bo`estvenoto {to go javuva. I sega i sekoga{ i vo site vekovi. Amin. Bogorodi~en (glas 6): Besprekorna Za{titni~ke na hristijanite, pred Tvorecot nezamenliva Posredni~ke, ne preziraj gi glasovite na molewata na nas gre{nite no, kako Blaga, na pomo{ navreme pristigaj, da ni pomogne{ nam, koi so vera Te povikuvame; pobrzaj na molitvata i na molewata poitaj, Bogorodice, postojana Za{titni~ke na onie {to Te po~ituvaat. Gospodi, pomiluj. (12 pati) Po~esna od Heruvimite i nesporedlivo poslavna od Serafimite; Boga Slovo devstveno {to Go rodi, Tebe vistinskata Bogorodica, nie Te veli~ame. Slava... I sega... Otpust. \akonot, otkako }e gi upotrebi Svetite Darovi so sekoja predostro`nost za da ne padne ili ostane i najsitna ~esti~ka, go mie Svetiot Putir so vino i voda, ja sobira seta vlaga, pa gi sreduva svetite sadovi, gi pokriva i gi ostava na opredeleno mesto, pa i toj gi simnuva ode`dite i govori isto {to i sve{tenikot. Potoa gi mijat racete na opredeleno mesto, zaedno se poklonuvaat i izleguvaat, blagodarej}i za s na Boga. Kraj na Bo`estvenata Liturgija na Sveti Jovan Zlatoust so Sveta Tajna Brak.

23