Tržišna pravila - · PDF filekojoj se vrši primarna regulacija frekvencije, održava razmjena snage na zadatoj vrijednosti, vraćanje frekvencije u

  • View
    227

  • Download
    6

Embed Size (px)

Text of Tržišna pravila - · PDF filekojoj se vrši primarna regulacija frekvencije,...

  • Na osnovu lana 128 stav 2 Zakona o energetici ("Slubeni list CG" broj 5/16) i lana 23 stav 2 alineja 2 Statuta Drutva sa ogranienom odgovornou "Crnogorski operator trita elektrine energije" - Podgorica ("Slubeni list CG" br. 13/11, 60/11 i 39/15), Odbor direktora Drutva sa ogranienom odgovornou "Crnogorski operator trita elektrine energije" - Podgorica, na sjednici odranoj 31.05.2017. godine, donio je

    Trina pravila

    Trina pravila su objavljena u "Slubenom listu CG", br. 44/2017 od 6.7.2017. godine, a stupila su na snagu 14.7.2017.

    I OPTE ODREDBE

    Predmet lan 1

    Ovim Pravilima se utvruju: 1) postupci, principi i standardi za organizovanje i funkcionisanje trita elektrine energije u

    skladu sa primijenjenim modelom trita, 2) princip ekonomskog prvenstva, sa izuzetkom povlaenih proizvoaa, u skladu sa Zakonom

    o energetici (dalje u tekstu: Zakon), 3) nain identifikacije i registracije uesnika na tritu elektrine energije (dalje u tekstu: uesnik

    na tritu) i operatora, nain ostvarivanja prava uesnika na tritu, principi i postupci odreivanja i sprovoenja balansne odgovornosti,

    4) obaveze uesnika na tritu, ukljuujui obaveze po osnovu balansne odgovornosti, 5) vrste ugovora koji se zakljuuju na tritu i ugovora u vezi sa funkcionisanjem trita i

    formularni ugovori utvreni Zakonom, 6) standardi i postupci za obavljanje i evidentiranje transakcija na tritu elektrine energije, 7) standardi i postupci za izradu, odravanje i auriranje baze podataka za potrebe trita

    elektrine energije, 8) standardi i postupci za prijavu, izradu, provjeru i promjenu dnevnih voznih redova, 9) nain objavljivanja podataka vezanih za funkcionisanje trita, osim komercijalno osjetljivih

    informacija, 10) nain i postupak obrauna koliinskih odstupanja za konano poravnanje nosilaca balansne

    odgovornosti balansnih grupa, odnosno balansno odgovornih subjekata i njihovo finansijsko poravnanje na tritu elektrine energije,

    11) oblik i sadraj bankarske garancije ili drugog sredstva obezbjeenja plaanja, 12) postupci i principi za otkup elektrine energije proizvedene u objektima povlaenih

    proizvoaa i 13) postupci i principi za kupoprodaju elektrine energije proizvedene u objektima povlaenih

    proizvoaa izmeu Operatora trita elektrine energije (dalje u tekstu: Operator trita) i snabdjevaa i kupca samosnabdjevaa,

    Principi lan 2

    Stvaranje konkurentnog, efikasnog i odrivog trita elektrine energije, kao i omoguavanje ravnopravnog poloaja svim uesnicima na tritu, zasnovano je na principima da se organizovanje i upravljanje tritem elektrine energije, otkup elektrine energije proizvedene u objektima povlaenog proizvoaa i prodaja otkupljene elektrine energije snabdjevau i kupcu samosnabdjevau, obavlja na javan, nepristrasan i nediskriminatoran nain.

    Trina pravila, Pravila za funkcionisanje prenosnog i Pravila za funkcionisanje distributivnog sistema elektrine energije

    lan 3

  • Ova Pravila su u neposrednoj vezi sa pravilima kojima se ureuje funkcionisanje prenosnog sistema i funkcionisanje distributivnog sistema elektrine energije, naroito u dijelu koji se odnosi na:

    1) komercijalne ugovore za prikljuenje i korienje prenosnog i distributivnog sistema Crne Gore,

    2) ugovor o pruanju pomonih usluga, 3) ugovore vezane za uee u balansnom mehanizmu, 4) obavezu nadlenih operatora sistema da nabavljaju elektrinu energiju za pokrivanje gubitaka

    u svojim sistemima i 5) obavezu dostavljanja mjernih podataka od strane Operatora prenosnog sistema elektrine

    energije (dalje u tekstu: Operator prenosnog sistema), Operatora distributivnog sistema elektrine energije (dalje u tekstu: Operator distributivnog sistema) i Operatora zatvorenog distributivnog sistema Operatoru trita, koji su mu neophodni za koliinski obraun odstupanja predaje i prijema elektrine energije od voznih redova, finansijski obraun, kontrolu finansijskog poravnanja i obraun proizvedene elektrine energije u objektu povlaenog proizvoaa.

    Znaenje izraza i definicije lan 4

    (1) Izrazi upotrijebljeni u ovim Pravilima imaju znaenje kao u Zakonu. (2) U ovim Pravilima koriste se i izrazi koji imaju sljedea znaenja:

    1) Balansiranje

    sistema

    Proces kojim se, upravljanjem ponudama za smanjenje ili

    poveanje proizvodnje i/ili potronje elektrine energije u

    realnom vremenu, postie sljedei cilj:

    1. odrava balans izmeu raspoloive elektrine energije

    (proizvodnja i nabavka) i ukupnih potreba za elektrinom

    energijom (potronja i isporuka) u realnom vremenu,

    2. rjeava problem zaguenja u prenosnom sistemu i

    3. odrava potreban nivo regulacione rezerve.

    2) Balansni

    mehanizam

    Skup pravila i procedura koje uspostavlja Operator trita u

    skladu sa Pravilima kojima se ureuje funkcionisanje

    prenosnog sistema elektrine energije i ovim pravilima u cilju

    balansiranja sistema, obrauna koliinskih odstupanja

    balansno odgovornih subjekata i njihovog finansijskog

    obrauna koji iz toga proistie.

    3) Bazna snaga Vrijednost okvirnog voznog reda regulacionih proizvodnih

    jedinica, koje uestvuju u sekundarnoj regulaciji.

    4) Bilateralni ugovor

    Ugovor o prodaji i kupovini elektrine energije koji

    neposredno, tj. van organizovanog trita, zakljuuju uesnici

    na tritu (ugovorne strane), kojim je ureen njihov

    kupoprodajni odnos.

    5) Dan D Svaki dan u kojem se odvija stvarna isporuka elektrine

    energije.

    6) Dan D - 1 Dan unaprijed je svaki dan koji neposredno prethodi danu

    isporuke.

    7) EIC kod Meunarodno propisana identifikaciona oznaka za energetske

    subjekte i uesnike na tritu.

  • 8) ENTSO-E

    Evropsko udruenje operatora prenosnih sistema elektrine

    energije (European Network of Transmission System

    Operators for Electricity).

    8) ESS Standard za prijavu i razmjenu voznih redova koji propisuje

    ENTSO-E.

    9) Gubici elektrine

    energije

    Tehniki gubici elektrine energije u prenosnom i

    distributivnom sistemu elektrine energije.

    10) Konani vozni red

    Vozni red formiran na osnovu okvirnog voznog reda kome su

    pridruene prekogranine transakcije, kompenzacioni

    programi i rjeavanja moguih tehnikih ogranienja (d-1)

    11) Konkurentno

    (organizovano) trite

    elektrine energije

    Mjesto gdje je kupoprodaja elektrine energije odreena

    skupom ugovora, pravila o poslovanju i drugim srodnim

    aktima o kupoprodaji elektrine energije, definisanih ovim

    Pravilima.

    12) Mjerni ureaj Ureaj koji mjeri i registruje proizvodnju, potronju i

    razmjenu elektrine energije.

    13) Naknada za

    uslugu

    Novani iznos koji uesnik na tritu plaa Operatoru trita

    za pruenu uslugu.

    14) Obraunski

    interval Period od jednog sata (ili krae).

    15) Obraunski period Period od jednog mjeseca koji poinje u 00 h prvog dana u

    mjesecu, a zavrava se u 24 h poslednjeg dana u mjesecu.

    16) Okvirni vozni red

    Vozni red izraen na osnovu prijavljenih voznih redova

    balansno odgovornog subjekta ili nosioca balansne

    odgovornosti.

    17) Ostvareni vozni

    red

    Konani vozni red korigovan naknadnim dodavanjem

    vrijednosti satnih prosjeka realizovane sekundarne i tercijarne

    regulacije i transakcija uesnika na tritu sa unutar dnevnog

    trita.

    18) Otvoreni ugovor

    Ugovor o kupoprodaji elektrine energije, koji su zakljuili

    nosilac balansne odgovornosti balansne grupe (snabdjeva) i

    subjekt poravnanja odstupanja (krajnji kupac) koji ne sadri

    satni plan kupoprodaje, ve se obraun vri na nivou

    obraunskog perioda. Ovaj ugovor ujedno definie pripadnost

    subjekta poravnanja balansnoj grupi.

    19) Pomona pravila Sva pravila i dokumenta koja proistiu iz osnovnih akata.

    20) Poravnanje

    Proces obrauna stvarnih koliinskih odstupanja - poravnanje

    planiranih (ugovorenih) koliina elektrine energije sadranih

    u konanom voznom redu sa stvarno izmjerenim koliinama

  • elektrine energije.

    21) Poravnanje

    odstupanja

    Proces meusobnog izmirenja finansijskih obaveza nosioca

    balansne odgovornosti balansne grupe, balansno odgovornog

    subjekta i Operatora trita, proisteklih iz obrauna

    koliinskog odstupanja nosioca balansne odgovornosti

    balansne grupe i balansno odgovornog subjekta na nivou

    vremenskog perioda od jednog mjeseca.

    22) Potpuno

    snabdijevanje

    Snabdijevanje krajnjeg kupca iskljuivo od strane jednog

    snabdjevaa putem zakljuivanja otvorenog ugovora.

    23) Potroaka

    jedinica

    Pod potroakom jedinicom u smislu ovih Pravila

    podrazumijeva se jedinica snage 10 MW i vie.

    24) Primopredajno

    mjesto

    vorite u elektroenergetskom sistemu, opremljeno mjernom

    opremom, gdje se predaje, prima i mjeri elektrina energija.

    25) Registracija

    krajnjih kupaca

    Proces centralne registracije svih krajnjih kupaca koji

    sprovodi Operator trita u skladu sa ovim Pravilima.

    26) Registracija

    uesnika na tritu

    Proces centralne registracije svih uesnika na tritu koji

    sprovodi Operator trita u skladu sa ovim Pravilima.

    27) Registraciono

    mjerenje

    Ureaj za mjerenje elektrine energije, koji omoguava

    mjerenje i registrovanje predaje/prijema elektrine energije za

    svaki pojedinani obraunski interval (1 sat).

    28) Regulacioni blok

    Vie susjednih regulacionih oblasti koje zajedno obezbjeuju

    regulaciju frekvencije i snage razmjene u odnosu na druge

    regulacione blokove unutar interkonekcije.

    29) Regulaciona oblast

Search related