STRES YÖNETİMİ

Embed Size (px)

DESCRIPTION

STRES YÖNETİMİ. T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU ŞANLIURFA İLİ KAMU HASTANELER BİRİLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ PSİKOLOG AYDA KARAKAŞ. Stres. * Organizmanın bedensel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ve zorlanması ile ortaya çıkan bir durumdur. - PowerPoint PPT Presentation

Text of STRES YÖNETİMİ

  • STRES YNETM T.C. SALIK BAKANLII TRKYE KAMU HASTANELER KURUMU ANLIURFA L KAMU HASTANELER BRL GENEL SEKRETERL PSKOLOG AYDA KARAKA

  • Stres*Organizmann bedensel ve ruhsal snrlarnn tehdit edilmesi ve zorlanmas ile ortaya kan bir durumdur. *Kiinin istek ve gereksinimlerinde bir engellenmesinde bir kayp ya da tehdit sz konusudur.

  • *Tehdit ve zorlanmalar karsnda kii kendini korumaya ynelik bir tepki zincirini harekete geirme zelliine sahiptir. *Bu durum genellikle "sava veya ka" diye adlandrlan cevabn ortaya kmasyla sonulanr.

  • BEDENSEL TEPKLER*Solunum says artar (bedene daha fazla oksijen salanr). *Kalp vurum says artar ve kan basnc ykselir (bedenin gereken blgelerine gerekli kan takviyesi yaplr).

  • BEDENSEL TEPKLER-2*Kas gerimi artar (kuvvet gerektiren ilere hazrlk yaplr). *Sindirim yavalar veya durur (i organlardaki kan, kas ve beyne geer, barsak ve mesane adaleleri gever). *Gzbebekleri byr (daha fazla k alnarak algy glendirmeye yardmc olur).

  • BEDENSEL TEPKLER-3*Btn duyumlar artar (d ortamdan daha ok haberdar olunmas salanr). *Kanda alyuvarlar artar (beyne ve kaslara daha fazla oksijen tanr). *Stres nedeniyle dengenin bozulmas, canll korumaya ynelik alarm tepkisinin yaanmasna sebep olur. *Bozulan dengenin yeniden kurulmas iin yeni duruma uyum salanmas gerekir.

  • DUYGUSAL BELRTLER* Huzursuzluk, sknt, gerginlik* Kaygl olmak* Neesizleme, durgunlama, kknlk hali* Sinirlilik, saldrganlk veya kaytszlk* Duygusal olmak

  • ZHNSEL BELRTLER* Unutkanlk* Konsantrasyonda azalma* Kararszlk* Organize olamamak

    * Zihin karkl* lgi azalmas* Matematik hatalarn artmas* Zihinsel durgunluk

  • Stres tepkisinin basama * A) Alarm reaksiyonu,* B) Diren dnemi, * C) Tkenme dnemi.

    * A) Alarm reaksiyonu: Bu dnem, insann d uyaran stres olarak algladdurumdur. * B) Diren dnemi: Bu dnem stresle yz yzekalnan, araya baka stresler girmezse baedilebilecek dnemdir.

  • Stres tepkisinin basama - 2C) Tkenme dnemi:Stres verici olay ok ciddi ise ve uzunsrerse, organizma iin tkenmebasamana gelinir. Bazen bu dnemdeyeniden alarm dnemi reaksiyonlarortaya kar. *Her canlnn uyum yetenei ile enerjisi farkldr ve snrldr.

  • *Stres altndayken deiim, tehdit olarak alglanr ve beyinde stres hormonlarnn salglanmasna sebep olur. Vcut aamadan geer:*Alarm : Vcut bir stres kayna ile karlat zaman buna hazrlanr ve stres hormonlarnn salglanmas, kan basncnn ykselmesi ve terleme gibi eitli tepkiler verir.

  • *Diren : Normalde kii stres kayna olan problemini etkili bir ekilde zd zaman, vcut alarm aamasnda meydana gelen zararlar onarr, vcudun verdii tepkiler ortadan kaybolur.

  • *Tkenme : Stresle etkili bir ekilde ba edemediimizde ya da stesinden gelemediimiz stres kaynaklar oaldnda vcudun adaptasyon kapasitesi zorlanr. *Alarm reaksiyonundaki tepkiler veya kronik stres belirtileri yeniden ortaya kar.

  • *Strese kar verilen tepkiler uzun bir zaman dilimi iinde kronik hastalklarn gelimesine zemin hazrlar.

    *Bu hastalklar ba ars, yksek tansiyon, kalp rahatszlklar gibi bedensel hastalklar olabildikleri gibi, psikolojik hastalklar da olabilir.

  • *nsanlar edinmi olduklar davran kalplarna ve zihinsel zelliklerine gre stres karsnda psikolojik tepki olarak * Geri ekilme, * Kabullenme,* Kar koyma * Korku, * Endie, * Depresyon gibi duygusal problemler ortaya kabilir.

  • **Stres altnda insanlarn yapt en sk yanllar - 1 *nemli veya nemsiz, daha nceden kolaylkla verilebilen kararlar vermekte glk, * Allm davran biimlerinde nemli deiiklik, * En iyi olan deil, garanti olan semek,

  • **Stres altnda insanlarn yapt en sk yanllar -2

    *Uygun olmayan durumlarda ortaya kan fke, dmanlk ve kzgnlk dalgalar, * Sigara ve iki ime eiliminin artmas,* Kiisel hata ve baarszlklar srekli dnmek, * Ara sra hayal kurmak, sk sk dnceye dalp gitmek,

  • *Duygusal ve cinsel hayatta dncesiz davranlar, * Birlikte olunan kimselere ar gven (veya gvensizlik), * Allmtan daha titiz veya iin gerektirdiinden daha fazla almak,

    **Stres altnda insanlarn yapt en sk yanllar -3

  • **Stres altnda insanlarn yapt en sk yanllar -4*Konuma ve yazda belirsizlik ve kopukluk, * Nispeten nemsiz konularda ar endielenme veya tam tersine gerek problemler karsnda ilgisizlik ve kaytszlk, * Sala ar ilgi, * Uyku bozukluu (zor uyuma veya gece boyu sk sk uyanma)

  • *nsan hayatnda karlalan sosyal stresler ana balk altnda toplanabilir. *Gnlk stresler, * Geliimsel stresler,* Hayat krizleri niteliindeki stresler * a)Gnlk stresler:* Bunlar gnlk hayatn basit gerilimleridir. htiya karlanmaynca, giriim engellenincestres artar.

  • Gnlk stresler*Trafikte skmak* Karlalan bir terslik* Brokratik bir zorlanma,* Evde ilerin aksamas* Alayan ocuk,* Yanan yemek,* stenildii gibi daktilo edilmemi bir yaz,* ini gereken ilgi ve beceri ile yrtemeyen bir memur karsnda bekleme... **Bunlar olduka sk yaadmz streslerdendir.

  • * b)Geliimsel stresler:

    *Geliimsel nitelikteki olaylarn sebepolduu streslerdir. Burada sz konusu olanocuk veya yetikinin kronolojik durumu ileortaya kan streslerdir.

  • * c) Hayat krizleri niteliindeki streslerBunlar her hayata bal bana biim vereceknitelikteki olaylarn yarattklar streslerdir.rnein; ciddi hastalklar, doum, iten karlma aile bireylerinden birinin lm, vb.Ksacas bu tr stresler aile yapsndaki yaamkalplarnn urad deiikliklerdir.

  • Stres olumlu olabilir mi?*Stres, genellikle olumsuz ve zararl anlamda elealnp konuulmaktadr.Halbuki bu zorlanmalarn insanl ve insan, yenileriaratmak, almak, yaratmak konusunda hareketegeirdii bilinmektedir.Bu anlamyla stresler bireyi ileriye gtrcdr.eitli kltrlerde zorlanmalarn insan hayatnagetirdiklerini anlatan zdeyiler vardr.

  • Stres olumlu olabilir mi?*renmek iin stres gereklidir. * Gerekte salklln korunmas ve aama yaplmas iin belirli bir dzeyi amayan stres vericilere ihtiya vardr.* Ancak bu dzeyin kiiden kiiye bykdeiiklik gsterdiini unutmamak gerekir.

  • Strese yol aan yanl inanlar-1

    1-Bir yetikinin ailesi, arkadalar, evresi ve tm tanyanlar tarafndan sevilmesi ve kabul grmesi gerekir.

    2-zerinize aldnz btn ilerde mutlaka o ii en iyi bilen, kusursuz yapan ve her zaman en mkemmel kii olmanz gerekir.

    3-nsanlarn mutsuzluuna ve zlmesine sebep olan, dlarnda meydana gelen olaylardr.

  • Strese yol aan yanl inanlar-24-nsanlar abuk krlr ve onlar hibir zaman incitmemek gerekir. 5-Eer insanlar sizi onaylamyorsa, bu mutlaka sizin hatal veya kt olduunuzu gsterir. 6-yi ilikiler karlkl fedakarla ve "verme" temeli zerine kurulur.

  • Strese yol aan yanl inanlar-37-Kendini dnmek kt ve yanltr. 8-Kendinizi yalnz hissediyorsunuz ve yaadklarnz ve duyduklarnz kontrol edemiyorsunuz. 9-Mutluluk, zevk ve tatmin ancak baka insanlarn varl ile mmkndr ve yalnz olmak berbat bir eydir.

  • Strese yol aan yanl inanlar-4

    10-Kzgnlk mutlaka kt ve ykcdr.

    11-Hayatn kk zorluklar ve sorumluluk- larndan kamak, onlarla kar karya kalmaktan daha kolaydr.

  • *Her insann stresi alglamasnda kendi bireysel faktrlerine bal baz farkllklar vardr. *Kiinin gelime dneminde ya da yaamnn dier dnemlerindeki nemli yaant yada deneyimleri *Olayn olduu sradaki sosyal destek sisteminin yeterlilii ve varl (evli olmas, einden yeterli destek grmesi vb.) *Maddi yeterlilik ve sosyal gvencenin varl saylabilir.

  • YAYGIN BAA IKMA STRATEJLER-1*Fiziksel Egzersiz: Dzenli yaplan egzersiz kasgerginliini azaltmakta yararldr ve kiinin kendisiniiyi hissetmesini salar.Aile, arkadalar, sosyal gruplar gibi var olan desteksistemleri, stresli olaylarla ilgilenirken yardmcolabilirler.

    *Tatil: Ksa molalar (ya da uzun tatiller) vermek,stresin tepeye ykseldii zamanlarda vcudumuzundinlenmesine yardmc olur.

  • YAYGIN BAA IKMA STRATEJLER-2*Hobiler: lginizi ve enerjinizi younlatracanz bir alan bulmak, stresin etkilerini olduka azaltacaktr.*Danmanlk: Bir danmanla konumak, strese sebep olan problemlerin belirlenmesine ve stres yaratan negatif uyaran rntlerinin krlmasna yardmc olacaktr.*Geveme Egzersizleri: Stresle ba etme gruplar ve geveme egzersizleri, stresle baa kmada etkili olacaktr

  • Stresi Ynetme veya Stresle Baa kma Yollar

    * Boaltlmam stresin tannmas ve onun haya- tmzdaki etkilerinin bilinmesi stresin zararl etkilerinin azaltlmas iin yeterli deildir. * Stresin bir ok kayna olduu kadar, onu ynet- menin de bir ok yolu vardr. Btn yaplmas gereken enerjinizi deiime yneltmektir. * Deiim stres kaynaklarnn ve sizin bunlara tepkinizin ne olduunun ortaya konulmas ile balar.

  • Stresinizi ynetirken-1

    I.1- Sizi nelerin strese soktuunu ve bunlara kar fiziksel ve duygusal tepkilerinizin neler olduunu tespit edin.

    2-Dikkatinizi rahatszlnza verin. Bunu ihmal etmeyin. Probleminizin etkisinde de kalmayn.

  • Stresinizi ynetirken-23-Hangi olayn sizi rahatsz ettiini belirleyin. Bu olaylar sizce ne anlam ifade ediyor?4-Vcudunuzun strese nasl tepki verdiini belirleyin. Sinirli mi oluyorsunuz yoksa bedensel olarak gerginlik mi yayorsunuz ve bunu ne ekilde yayorsunuz?

  • Stresinizi ynetirken-3II.1- Neyi deitirebileceinizi tespit edin.2-Sizi strese sokan eyden kanabilir ya da onu tamamen ortadan kaldrabilir misiniz?3-Bu stres uyandrclarn iddetini azaltabilir misiniz?

  • Stresinizi ynetirken-4III.1- Strese kar gsterdiiniz duygusal tepkilerinizin younluunu azaltn.2-Stres tepkisi genellikle sizin tehlike algnz veya fiziksel ya da duygusal olarak tehlikede olma durumuyla balatlr. Sizde stres uyandran durumu ok tehlikeli ya da ba edilmez olarak gryor musunuz?3-Herkesi memnun etmeye alyor musunuz?

  • Stresinizi ynetirken-54-Daha lml bak alar gelitirin; stresi baa kabileceiniz bir durum olarak grmeye aln.5