Click here to load reader

Raadpleeg de volledige studie

  • View
    213

  • Download
    1

Embed Size (px)

Text of Raadpleeg de volledige studie

  • Lokale financin

    OCMWs en politiezones

    2014

  • Inhoud

    De financile situatie van de Vlaamse OCMWs

    BBC-Meerjarenplan 2014-2019 8 BBC: nieuwe definitie van financieel evenwicht 11 Rekening 2007- 2012 13 Balans 2012 14

    De financile situatie van de Waalse OCMWs

    Gewone uitgaven 19 Gewone ontvangsten 24 Nettolasten per functie 27 De investeringen 28 Saldi 30

    De financile situatie van de Brusselse OCMWs

    Exploitatie-uitgaven 32 Exploitatieontvangsten 36 Nettokosten per functie 40 Investeringen 40 Begrotingssaldi en rekeningresultaten 42

    De financile situatie van de politiezones

    Lokale politie 44 Gewone ontvangsten 46 Gewone uitgaven 49 Schulden en investeringen 51 Financile toestand 53

  • Lokale financin | OCMWs en politiezones | 2014

    3

    De financile analyse van de OCMWs verschilt voor de drie gewesten van het land, omdat de Vlaamse, Waalse en Brusselse OCMWs hun eigen boekhoudsysteem hebben. Het is dan ook niet eenvoudig om een vergelijking te maken van de rele financile situatie, die schuilgaat achter totaalbedragen en geboekte saldi. Bovendien bepaalt elk OCMW binnen het regionaal kader in zekere mate de dienstverlening en de instellingen die het lokaal tot stand brengt en de middelen die daarvoor moeten worden ingezet. Om die verscheidenheid op gemeentelijk vlak te kunnen weergeven, zonder op individuele situaties in te gaan, heeft Belfius een sociaal-economische typologie van de gemeenten uitgewerkt. Die is vooral bedoeld om gemeenten met vergelijkbare sociaal-economische kenmerken onder te brengen in zo homogeen mogelijke categorien en hiermee werkt Belfius een relevant nieuw referentiekader uit om de financile situatie van gemeenten met elkaar te vergelijken en toe te lichten1. Ondanks dit referentie-kader en net omdat de situatie van elk OCMW verschilt, moet het resultaat echter voorzichtig worden genterpreteerd op lokaal niveau.De studie van de OCMW-financin is gebaseerd op de beschikbare financile gegevens van een aantal OCMWs, waarbij de steekproef varieert van gewest tot gewest (tabel 1).

    De opdracht van de OCMWs

    Elke gemeente heeft een Openbaar Centrum Voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW) met als wettelijke op-dracht het verlenen van maatschappelijke bijstand, om iedereen de kans op een menswaardig bestaan te geven2 (figuur 1).

    Concreet moet het OCMW in het kader van zijn wettelijke opdracht het Recht op Maatschappelijke Integratie (RMI) garanderen aan personen die niet over voldoende middelen beschikken en die beantwoorden aan diverse wettelijke criteria (nationaliteitsvoorwaarde, ontoereikende middelen enz.).

    In het kader van dit RMI beschikt het OCMW over drie instrumenten: tewerkstelling, een leefloon en een individueel project voor maatschappelijke integratie. Zo heeft het OCMW de plicht om begeleiding te bieden bij het zoeken naar werk. Een individueel project voor maatschappelijke integratie is een partnership tussen de hulpvrager en het OCMW, dat streeft naar zijn integratie in de maatschappij of in het beroepsleven. Als tewerkstelling niet mogelijk is, heeft de persoon in kwestie recht op een financile tegemoetkoming, leefloon genaamd (LL).

    1 De studie Sociaaleconomische typologie van de gemeenten is beschikbaar op www.belfius.be/onzestudies.

    2 Organieke wet van 8 juli 1976, art. 1 en 2.

    Tabel 1 Samenstelling van de steekproeven - Begroting 2014

    Vlaams Gewest* Waals Gewest Brussels Gewest

    Aantal OCMWs 308 160 19Bevolking vertegenwoordigd 100 % 76 % 100 %* Bron: ABB Agentschap voor Binnenlands Bestuur van de Vlaamse overheid.

  • Lokale financin | OCMWs en politiezones | 2014

    4

    waarmee jongeren en ook minder jonge mensen hun problemen te boven kunnen komen, ongeacht of die nu van financile, morele of andere aard zijn: psychosociale of educatieve begeleiding, administratieve begeleiding, aansluiten bij een verzekeringsinstelling ...

    Naast die algemene wettelijke opdracht kunnen de OCMWs ook facultatief alle sociale diensten verstrekken die zij noodzakelijk achten (bv. thuisdiensten voor ouderen of residentile diensten).

    Naast het RMI biedt het OCMW ook sociale bijstand (Recht op Maatschappelijke Hulp), die diverse vormen kan aannemen zoals financile bijstand (onder meer steun die gelijk is aan het RMI), een baan of een tegemoetkoming in specifieke kosten (medische kosten, verblijfs kosten ).

    De opdracht van het OCMW is ruimer dan het toekennen van financile bijstand of iemand aan een baan helpen. Zo biedt het eveneens een hele reeks diensten aan

    Figuur 1 Opdracht van het OCMW

    Overige wettelijke maatschappelijke dienstverlening: psychosociale ondersteuning, informatie, opvang kandidaat vluchtelingen

    Recht op Maatschappelijke Integratie (RMI)

    Tewerkstellingsbeleid, sociale en beroeps inschakeling (personen aangeworven via een regeling Art. 60, Art. 61, activeringsplan, beroepsherinschakeling )

    Financile steun (equivalent RMI) (buitenlanders met verblijfsvergunning niet-ingeschreven in bevolkingsregister)

    Toekennen van een leefloon (aan Belgen, erkende vluchtelingen, buiten- landers ingeschreven in bevolkingsregister)

    Aanvullende financile steun en steun in natura (dringende medische hulp, verblijfskosten .)

    Individueel project van maatschappelijke integratie

    Recht op Maatschappelijke Hulp (RMH)

    Facultatieve dienstverlening: thuisdiensten, opvang in woonzorgcentra, juridisch advies Missie OCMW:

    iedereen de kans bieden op een menswaardig bestaan

  • Lokale financin | OCMWs en politiezones | 2014

    5

    Figuur 2 Evolutie van het aantal begunstigden van het Recht op Maatschappelijke Integratie (RMI) per gewest - 2008-2013

    90 000

    80 000

    70 000

    60 000

    50 000

    40 000

    30 0002008 2009 2010 2011 2012 2013

    BrusselVlaanderenWalloni

    Tabel 2 Gemeentedotatie aan het OCMW (in EUR/inw.) per gewest

    2014 (In EUR/inw.) Verschil 20132014 Verschil 20082014

    Vlaanderen 149 8,2 % 4,7 %Walloni 125 2,1 % 4,4 %Brussel 261 4,7 % 5,2 %Bron: Gemeentebegrotingen

    in een moeilijke sociaal-economische omgeving

    De activiteiten van de OCMWs nemen even sterk toe als de kwetsbaarheid van de bevolking. Domeinen zoals sociale uitsluiting, armoede of vergrijzing weerspiegelen de behoeften waaraan de OCMWs tegemoetkomen.

    Volgens Eurostat, het Bureau voor de Statistiek van de Europese Unie, krijgen mensen met een armoederisico of een risico op sociale uitsluiting te maken met een van de volgende drie risicos: het risico op monetaire armoede, een situatie van ernstige materile deprivatie of leven in een gezin met een lage werkzaamheidsgraad. In 2013 kreeg in Belgi 20,8 % van de bevolking (dat is n Belg op vijf) te maken met een van deze drie situaties3 waarmee ze risico lopen op armoede of sociale uitsluiting.

    Net als armoede weegt ook de vergrijzing van de bevolking in toenemende mate op de OCMWs, vooral op het aanbod van diensten die tegemoet kunnen komen aan de noden van personen die afhankelijk worden (thuisdiensten, residentile diensten). Op financieel vlak komt dat voor een OCMW tot uiting in hogere infrastructuur, personeels en werkingskosten.

    wat tot uiting komt in een steeds groter aantal RMI-begunstigden en een steeds hogere gemeentedotatie

    De OCMWs zien hun uitgaven voor het leefloon elk jaar toenemen. Sinds het begin van de economische en financile crisis van 2008 is het aantal leefloners voortdurend gestegen in Walloni en Brussel. In Vlaanderen is het aantal lichtjes gedaald tussen 2011 en 2012 en daarna weer beginnen stijgen in 2013 (figuur 2).

    De gedeeltelijke terugbetaling van dit soort van uitgaven door de federale overheid zorgt voor toenemende druk op het tekort van de OCMWs, dat moet worden bijgepast door de gemeentedotatie.

    Die dotatie vormt een niet onaanzienlijk aandeel van het gemeentebudget (tussen 10 % en 15 % afhankelijk van het type gemeente), een aandeel dat steeds verder toeneemt.

    Sinds de economische en financile crisis van 2008 is die gemeentedotatie immers structureel fors gestegen (van 4,4 % tot 5,2 % gemiddeld per jaar, afhankelijk van het gewest), dat is sneller dan de evolutie van alle gemeente uitgaven samen (tabel 2).

    In 2014 geeft de dotatie aan het OCMW een steeds groter verschil in stijging te zien, afhankelijk van het gewest: minder uitgesproken in Walloni, gestaag in Brussel en fors in Vlaanderen. In dat laatste geval is dat vooral toe te schrijven aan een uitzonderlijke factor (als gevolg van de overstap van de OCMWs naar de beleids en beheerscyclus (BBC)).

    3 Daarnaast heerst er monetaire armoede in 15 % van de Belgische gezinnen, lijdt 5,1 % van de bevolking onder ernstige materile achterstand en woont 14 % van mensen jonger dan 60 jaar in een gezin met een lage werkzaamheidsgraad.

    Bron: POD Maatschappelijke integratie, www.mi-is.be

  • 6

    Lokale financin | OCMWs en politiezones | 2014

    Tabel 3 Gemeentetoelage aan het OCMW (in EUR/inw.) afhankelijk van het bevolkingsaantal Gemeentebegroting 2014 Totaal van het land

    Dotatie aan het OCMW

    < 10.000 inw. 10110 000 30 000 inw. 122

    30 000 100 000 inw. 167Meer dan 100 000 inw. 249

    Totaal 155

    dat ze onder hun personeelsleden meer contractuele dan vastbenoemde werknemers tellen, waardoor het optrekken van de bijdragevoet in de meeste gevallen een relatief beperkte impact zal hebben op de pensioenbijdragen. De OCMWs zullen echter hun personeelsuitgaven zien oplopen door de hogere responsabiliseringscofficint

    De verarming komt onder meer tot uiting door het groter aantal begunstigden van het leefloon, dat door de overheid wordt terugbetaald ten belope van 69 % in het Waals Gewest en van 77 % in het Brussels Gewest, en daarom dus de oorzaak vor

Search related