Click here to load reader

PAGSUGPO SA MGA PESTE NG GULAY SA PILIPINAS · PDF file 2020. 9. 22. · Ang mga insekto ay humihinga sa mga butas sa tagiliran ng kanilang katawan at ang pag spray ng sabon upang

  • View
    2

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of PAGSUGPO SA MGA PESTE NG GULAY SA PILIPINAS · PDF file 2020. 9. 22. · Ang mga...

  • PAGSUGPO SA MGA PESTE

    NG GULAY SA PILIPINAS

  • • 75% ng bilang ng hayop sa

    buong mundo

    ay mga insekto

    • 800,000 uri ng

    insekto pa lang

    ang kilala

    • Sa kabuuang

    pantaya, ang

    bilang ng

    insekto ay

    mahigit sa 2.5

    milyon

    • Kaya may 1.8

    milyon na hindi

    nakikilala

  • Insect Orders No. of Species

    Diptera flies, mosquitoes 85,000

    Coleoptera beetles 330,000

    Lepidoptera butterflies, moths 160,000

    Hymenoptera bees, wasps, ants 145,000

    Orthoptera grasshoppers 17,000

    crickets

    Isoptera termites 1,900

  • Itlog Uod Uod Tulog Paru-paro

    Inog ng Buhay ng INSEKTO

  • Katangian ng INSEKTO

    Maikli ang inog ng buhay Maraming manganak Maliit Mabilis magtago at lumipad Maraming alternatibong host o pagkain Ang pagiging “uod tulog” Matalino sa kanilang angking pamamaraan

  • Kalakaran sa Paggugulayan

    Abonong kemikal

    Mataas na ani ngunit walang tibay na variety

    Isang uri ng tanim o Mono- cropping

    Sobrang bomba ng lasong pestesidyo

    Sobrang linis na taniman

    Org%20PPt%20Engl/Clean%20Culture.PPT

  • Paglaki ng gastos sa produksyon

    Nagkakaroon ng tibay sa ibat-ibang klase ng lason ang insekto o RESISTANCE

    Pagkamatay ng mga kaibigang kulisap na siyang pumipigil sa pagdami ng mga pesteng kulisap

    Polusyon sa kapaligiran at sanhi ng ibat- ibang klase ng sakit at pagkakalason

    Problema sa Paggamit ng Pestisidyo

  • Madaling gamitin ngunit mahal at nakalalason

  • Dulot nito……

    Pagkasira ng lupa

    Paglala ng sakit at peste

    Pagkasira ng kalikasan

    Pagkalipol ng mga insekto at hayop na hindi naman peste

    Paglaki ng gastos

    Panganib sa kalusugan ng magtatanim at mamimili

  • ▪ Karaniwang tanong natin kung may peste…Ano ang pambomba?…

    …Ang dapat na katanungan ay… ‘Bakit dumami ang peste?.....

    ▪ Pag nasagot natin ito madali na ang pagsugpo sa peste

  • Bakit lumalala ang peste…

    Mono-cropping

    Mahihinang uri na tanim at variety

    Sobra at maling paggamit ng pestesidyo

    Pagkasira ng kalikasan

    Sobrang paggamit ng abonong kemikal

  • Pangkalahatang tagubilin…

    1. Patabain ang lupa huwag ang halaman lang.

    2. Magtanim ng pantaboy peste

    3. Magtanim ng pangsakrepisyong halaman

    4. Magsalit at ikot-tanim

    5. Gumamit ng matibay na uri ng binhi

    6. Wilihin ang mga kaibigang kulisap

    7. Gumamit ng pisikal na paraan

    8. Magkilib

    9. Isaalang-alang ang kahalagahan ng damo

    10. Huling depensa ang pestesidyong halaman.

  • Insecticides act in various ways.

    ▪ - Stomach poisons are eaten by the pest and absorbed into the body through the digestive tract.

    ▪ - Contact poisons enter an insect's body as a result of contact with treated surfaces such as plant foliage.

    ▪ - Fumigants enter the insect's body through the respiratory system.

    ▪ - Systemic poisons move through the plant's vascular system. They are absorbed by insects that feed on the leaves, stems, fruits or roots of treated plants.

  • Pinagsama-samang pamamaraan sa pagsugpo ng peste

    Pisikal na Paraan Mekanikal at Kultural Paggamit ng Matitibay na Binhi Paggamit ng Halamang Gamot Paggamit ng mga Kaibigang Kulisap Kemikal

  • Mga Kaibigang Kulisap

  • Pupal Parasite

    Egg Parasite

    Lady beetle adult feeding on eggs of

    Lepidopteran

    Lady beetle larvae feeding on aphids

    Spider-Generalist (Predator)

  • Parasitic wasps

    Predatory Ants

    Predatory Spiders

    Predatory Bug

    Predatory Dragon Fly

  • Lady beetle (Pagong-pagongan)

    Natural Enemies (Kaibigang Insekto)

  • Kaibigang Amag at Bayrus

  • INOG NG BUHAY NG INSEKTO

  • Itlog

    MatandaUod Tulog

    Uod

    Kumpletong Inog ng Buhay ng Insekto

  • Di – Kumpletong Inog ng Buhay ng Insekto

    Itlog

    Matanda Nimpa

  • Pamamahala sa mga

    Insektong Peste ng Gulay

    na hindi nagdedepende sa

    kemikal na spray…

  • Leafminer (Liriomyza sp.)

    Sulat ni Saddam

  • Inog ng Buhay Leafminer

    6-10 days after pupation

    nakalagak sa dahon

    lilipat sa lupa

    nasa dahon

  • Karaniwang peste ng gulay gaya ng:

    ▪ kamatis ▪ talong ▪ tabako ▪ patatas ▪ sili ▪ okra ▪ madadahong gulay ▪ pamilya ng legumbre tulad ng sitao ▪ cucurbits

  • Pamamahala / Kontrol:

    Leafminer

    1.Malalim na pagbubungkal ng lupa upang mapalutang sa init ng araw ang mga uod-tulog o “pupa” at kainin din ng langgam.

    2.Crop rotation o pag-iikot tanim.

    3.Pricking o tirisin ang dulo ng pinangainan sa dahon ng leafminer dahil nandito ang uod ng langaw.

  • 4. Pagtatanim ng halamang pantaboy o repellant crops gaya ng:

    amarillo lemon grass o salay luya aromatic herbs basil oregano

  • 4. Paggamit ng dilaw na pandikit o yellow sticky trap

  • Whitefly (Dapulak)

    Kamatis, Talong, Ampalaya, Sitao,

    Sili

    Sucking (Maninipsip)

  • Leafhopper

    Ngusong kabayo

  • Aphids (Apaya)

    Kamatis, Talong, Ampalaya, Sitao,

    Sili

    Nymphs

    Female (Babae)

    Aphids Mating

  • MATANDANG LALAKE

    “winged”

    • mating

    • migration

    • indicator of high aphid population

    MATANDANG BABAE

    (80 anak)

  • Apaya, Whitefly at Ngusong Kabayo

    Nagdudulot ng mga sumusunod na pinsala sa taniman:

    1. Paninilaw, pagkatuyo at pagkulot ng dahon dahil sa pagsipsip ng dagta ng halaman.

    2. Pangungulot ng dahon dahil sa bayrus 3. Tagapagdala at tagapagkalat ng bayrus (vector of virus)

    at ibat-ibang uri ng sakit sa halaman

  • Pamamahala / Kontrol:

    1. Paggamit ng dilaw na pandikit o yellow sticky trap

    Mga materyales na pwedeng gamitin:

    ✓ kulay dilaw na plato na gawa sa plastik

    ✓ dilaw na plastik galon na lalagyan ng langis

    ✓ lawanit o plywood na pininturahan ng kulay dilaw

  • 2. Pagspray ng solusyong sabon (Soap solution) Ex. Perlathion, Surficidine, Argoticide at Tideudan

    Formulation: 16 L. tubig + 1 pakete ng sabon (Tide, Surf powder, Perla, Argo)

    ➢ Ang mga insekto ay humihinga sa mga butas sa tagiliran ng kanilang katawan at ang pag spray ng sabon upang dumikit na maigi ang tubig (sticker) sa katawan ng aphids at dapulak ay tumutulong upang malunod (suffocate) ang peste.

    ➢ Ang pag-spray ay 2 hanggang 3 beses sa isang linggo at pinatatamaang maigi ang ilalim ng dahon at talbos na kung saan naninirahan ang mga naturang peste.

  • 3. Pag-spray ng katas ng Halamang Pestisidyo (Botanical Pesticide) Ex. Silicidin

    Ang ibat-ibang halaman na may kakayahan na makamatay ng maraming klaseng pesteng kulisap ay ang mga sumusunod:

    Kakawate / Madre cacao Tubli Nami Soro-Soro Anonas Siling Labuyo Oregano Neem seeds Derris

  • 4. Paggamit ng “Sacrificial plants” Hal. Pagtatanim ng okra sa paligid ng taniman ng talong upang dito maakit ang mga leaf hoppers o berdeng ngusong kabayo sa gulayan (trap plant) at di masyadong makapaminsala sa iba pang tanim na halaman.

    5. “Smoke bomb” Smudging o pagpapausok upang maitaboy ang mga peste sa taniman.

  • 6. Spot spray lamang ng mga pestisidyong botanikal at ipuntirya sa ilalim ng dahon kung saan namamahay ang mga pesteng kulisap.

    7. Pagtatanim ng mga halamang pantaboy sa paligid ng taniman tulad ng mga sumusunod:

    Luya, Amarillo o Tagetes, Basil, Oregano Mayana, Aromatic Herbs, Salay, Bawang

  • Mapanirang Insekto

    ng

    AMPALAYA

  • • Langaw

    • Babae

    • Buntis

    • Tinuturok o idini- deposito ang itlog sa bunga ng ampalaya

    • Hindi kumakain ng ampalaya

    Ampalaya fruitfly

  • Larva (Uod)

    Adult (Matanda)

  • Larval damage

    (Sira ng uod)

  • Pamamahala / Kontrol:

    Paggamit ng “sex – pheromone” attractant o pabango

    – Sex Pheromone (Methyl eugenol o CUELURE) (Ex. Zorgen, cuelure), inaakit nito ang mga lalaki na manunurok upang ganap na mabawasan ang populasyon ng fruitfly.

    - Maari ring gamitin ang balat ng puno ng “Kalingag” bilang attractant.

  • Bagging o Pagbabalot ng ampalaya

    – Diyaryo (mabilis masira, maputla ang bunga)

    – Plastik (nagpapawis, nakakabulok ng bunga)

    – Net / NET GUARD (matagal na pakikinabangan)

  • Fruit fly control

  • NYLON NET BAG

  • Nylon Net

  • Pechay, Mustasa, Cabbage, Kamatis, Pachoi, Lettuce, Cauliflower, atbp.

    SUKAT: 1.5 meters X 100 me

Search related