Click here to load reader

Koncert u prirodi

  • View
    244

  • Download
    2

Embed Size (px)

Text of Koncert u prirodi

  • VAGNERVERDI i savremenici

    RIHARD VAGNER (1813-1883) | UZEPE VERDI (1813-1901) | ROBERT UMAN (1810-1856) | FRANC UBERT (1797-1828) | DAVID POPER (1843-1913) | PABLO SARASATE (1844-1908)

    ORKESTAR MUZIKE AKADEMIJE - CETINJE I MUZIKE KOLE VIDA MATIJAN - KOTOR | DIRIGENT PROF. RADOVAN PAPOVI

    1813-2013

  • an Batist Kamij Koro, Koncert u prirodi, 1857

  • ROMANTIZAM U MUZICINakon socijalnog i politikog stresa izazvanog promjenama Francuske revolucije i javljanja interesa za nacionalno, romantizam je uspostavljen kao period dramatinog razmiljanja i djelovanja, praenog kontradikcijama izmeu kapitalizma i socijalizma, slobode i ugnjetavanja, logike i emocija, nauke i vjere. Izraavanje snanih i kontrastnih emocija odgovor je na racionalnost klasike, a cilj je individualnost i postati drugaiji. Romantiar se strastveno bori protiv dekorativnosti i povrnosti, ustajalih drutvenih vrijednosti. Kao stil u umjetnosti, romantizam je donio tjenju vezu izmeu irokih slojeva naroda i stvaralaca. Krug ljubitelja muzike i graanskih slojeva postajao je sve iri. Osnivaju se muzika udruenja, kompozitori se oslobaaju obaveza prema feudalcima i poinju da djeluju samostalno. Umjetniko stvaranje postaje subjektivno.Romantiarsko uvjerenje je da je muzika najsavrenija umjetnost jer najdirektnije izraava emocije. Sklonost prema malim formama koje pogoduju iznoenju zgusnutih,

    ali kratkotrajnih emotivnih stanja. U koncertnom izvoenju dominiraju klavirska minijatura i solo pjesma, kao i muziko-scenska forma, opera. Melodija je raspjevana, irokog daha, esto duga sa dramatinim i dinamikim klimaksom, naputa klasinu simetrinost, uz veliko korienje hromatike i disonance, izraena je sklonost ka naglom skretanju u daleke tonalitete, skokove i alteracije, dok se u ritmu javljaju poliritmija, sinkopiranje, kao i ritmike promjene meu stavovima. Najire zastupljene instrumentalne forme romantizma su: simfonija, koncert, sonata, simfonijska pjesma, poloneza, nokturno, valcer, preludij, mazurka, balada, skerco. U romantizmu e nastati i programska muzika oliena u djelima Berlioza i Lista, a njen oblik bie simfonijska poema. Devetnaesti vijek e donijeti i veliku reformu opere koju je inicirao Rihard Vagner.Kompozitori koji su obiljeili epohu romantizma su: Vagner, Verdi, open, ubert, uman, ajkovski, Dvorak, Mendelson, Berlioz, Brams i dr.

  • RADOVAN PAPOVIroen je 1950. godine u Herceg Novom. Zavrio je hercegnovsku niu muziku kolu, odsjek violina, u klasi profesora Ivana Lazarova. Srednju muziku kolu zavrio je u Podgorici, a Muziku akademiju, odsjek za dirigovanje u Beogradu, u klasi Predraga Miloevia. Magistrirao je na Muzikoj akademiji u Sarajevu. Kao stalni saradnik simfonijskog orkestra TV Titograd, kasnije TVCG angaovan je od 1980. godine. Iste godine osniva enski kamerni hor Muzike akademije - koji je itavu deceniju uz Kolegijum muzikum bio najbolji hor u nekadanjoj Jugoslaviji. Na saveznim festivalima i takmienjima studenata muzikih akademija Jugoslavije ovaj hor je osvajao prve nagrade 1982, 1984, 1986, 1989. godine. Nastupili su i na Meunarodnom takmienju horova u Klivlendu (Engleska). Radovan Papovi je 13 godina bio dirigent hora Stanko Dragojevi u Podgorici. Nastupao je u svim republikama nekadanje Jugoslavije, zatim u Rusiji, ekoj, Maarskoj, Italiji. Snimio je skoro sve horske i vokalno-instrumentalne kompozicije crnogorskih autora

    od 1980. godine do danas. Sa horom i orkestrom TV Crne Gore premijerno je izveo mnoga djela, izmeu ostalih Vivaldijevu Gloriju, Fjorelijevu Misu, djelove Mokranjeve Liturgije i opela, Misu Andrea Kaplea, jedino njegovo djelo izvedeno i snimljeno u Jugoslaviji. Godine 1983. dirigovao je u Minhenu na festivalu za izbor Pjesme Evrovizije, zatim na izborima za jugoslovensku pjes-mu za Evroviziju u Ljubljani, Beogradu, Pritini, Skoplju, Novom Sadu - u periodu od 1980. pa na dalje.Uestvovao je na svim koncertima prireenim na Festivalu Dani muzike, dirigovao na nastupima Jovana Kolundije, Maje Depalj, Jadranke Jovanovi, Pjetra Kavaljerija, Alek-sandra Bajeva, Joea Falauta, zatim Vilija Ferdinandija, Borisa Kraljevia, Tanje Prelevi, edomira Nikolia, Srana Bulatovia. Bio je urednik za klasinu i zabavnu muziku na RTV CG. Redovni je profesor na Muzikoj akademiji na Cetinju.

  • foto: Duko Miljani

  • PROGRAM:

    | F. SCHUBERT: Standchen - dva klarineta, klavir i gudaiMilena Kankara i Aleksandra Samardija, klarinet; Maa Kovaevi, klavir

    |R. SCHUMANN: Traumerei - violina, klavir i gudaiBoica Deli, violina; Slaana Babovi, klavir

    |F. SCHUBERT: Auf dem Wasser zu singen - sopran, klavir i gudaiMilica Zdravkovi, sopran; Tamara Jaovi, klavir

    |R. WAGNER: Adagio- klarinet, klavir i gudaiMilena Kankara, klarinet; Staa Radusinovi, klavir

    |F. SCHUBERT: Ave Maria - truba, klavir i gudaiMilo Radonji, truba; Aleksandra Vukievi, klavir

    |G. VERDI: Adio, del passatto bei sogni ridenti - arija Violete iz opere Travijata - sopran, klavir i gudaiMilica Zdravkovi, sopran; Ana Laloevi, klavir

  • KLASE KAMERNE MUZIKE: doc. Nataa Popovi

    doc. ana Leki van. prof. Miran Begi

    KLASA KOREPETICIJE:

    doc. Aleksej Molanov

    ARANMANE ZA SOLISTE I ORKESTAR URADIO: prof. Radovan Papovi

    |D. POPPER: Ungarishe Rhapsodie - violonelo, klavir i gudaiIgor Novak, violonelo; Vasilisa Lopuina, klavir

    |G. VERDI: Ave Maria - trube, klavir i gudaiMilo Radonji, Stefan Steevi i Bojan Drobnjak, truba; Lena Luki, klavir

    |L. van BEETHOVEN: Mjeseeva sonata - klavir, duvaci i gudaiIsidora Jovievi, klavir

    |P. de SARASATE: Zigeunerweisen- violina, klavir i gudaiIgor Pejovi, violina; Anja Abramovi, klavir

  • RIHARD VAGNER (Richard Wagner) je roen 1813. u Lajpcigu i istoriju umjetnosti obiljeio je kao vodei njemaki kompozitor, reformator opere i sredinja linost u njenom razvoju u drugoj polovini XIX vijeka. Prvo zaposlenje Vagneru je omoguio njegov stariji brat Karl Albert, koji ga postavlja za upravnika hora u Virzburgu. Ubrzo potom Vagner komponuje svoju prvu operu Vile, ali premijeru e ova opera imati tek 50 godina kasnije. Godine 1833. Vagner stupa u brak sa glumicom Minnom Planer. U ljeto 1837. Vagner je angaovan na poslovima upravnika opere u Rusiji, te se sa suprugom seli u Rigu. Samo nakon nekoliko nedjelja provedenih u Rigi, Minna naputa Vagnera, da bi mu se tri godine kasnije vratila. Godine 1839. brani par Vagner se seli za London i inspirisan olujom koja ih je zadesila na putu i legendom koju je uo od mornara, Vagner pie operu Holananin Lutalica. Iz Londona Vagner prelazi u Pariz, a godinu dana kasnije u Drezden, gdje se ukljuuje u politiki ivot. Pod pseudonimom je 1850. objavio pamflet Jevrejstvo u muzici, koji je direktno bio usmjeren protiv jevrejskih stvaralaca. U tom manifestu osporava muzike suparnike Feliksa Mendelsona i akoma Majerbera, te optuuje Jevreje da su tetan i stran element u njemakoj kulturi i da nemaju veze sa njemakim duhom, zbog ega nisu sposobni stvarati kvalitetnu muziku. Ovu Vagnerovu nimalo bezazlenu ideju, krajem 30-ih godina XX vijeka, zloupotrebio je Adolf Hitler u svojim faistikim govorima i progonima Jevreja tokom Drugog svjetskog rata.Osim znaajnih rasprava Umjetnost i revolucija, pisanih 1849. i Umjetniko djelo budunosti iz 1850, Wagner je

  • u Cirihu napisao i opseno djelo Opera i drama 1851, u kojem su iscrpno izloena naela njegove reforme u operi. Boravak u Cirihu bio je poput buran i protkan raznim zbivanjima : od fascinacije openhauerovom filozofijom pesimizma do strasvene ljubavi sa Matildom Wesendonk na ije je stihove Vagner komponovao muziku. Nakon to su se 1861. politike prilike promjenile, Vagner se vraa u domovinu i nastanjuje u Bajbrihu gdje zapoinje sa stvaranjem novog djela nazvanog Majstori pjevai. Radei na ovoj operi uporedo pokuava ugovoriti izvoenje opere Tristan i Izolda u Beu. Nakon tri godine neuspjenih pokuaja i ocijenjivanja djela kao neigrivog, odustaje od ovog cilja. Dolaskom na presto velikog ljubitelja Vagnerovih opera, bavarskog kralja Ludwiga II, za Vagnera dolaze bolji dani. Bavarski kralj dovodi Vagnera u bavarsku prijestonicu, podmiruje njegove dugove i pomae mu u promociji i afirmaciji njegovih djela. Tako 1865. Vagner uspjeva pripremiti svoje djeloTristan i Izolda u bavarskom nacionalnom pozoritu u Minhenu. Ipak, nepromiljeno Vagnerovo mijeanje u politiku, ekstravagancija i skandal sa zavoenjem, a potom i skapanjem braka sa Listovom kerkom Kozimom, primorale su Vagnera na jo jedno izgnanstvo, i to u vajcarsku, gdje je i zavrio Majstore pjevae.Posljednju deceniju ivota Vagner je proveo u Bajrotu gdje je prema njegovoj zamisli izgraeno pozorite s proirenom pozornicom, natkrivenim orkestrom i amfiteatralnim gledalitem. Prilikom otvaranja ovog pozorita izvodila se itava njegova tetralogija Prsten Nibelunga. U muzikim dramama koje stvara poslije 1850.

    ostvaruje svoju zamisao o sveobuhvatnom umjetnikom djelu, tj. djelu u kojem se sve umjetnosti (pjesnitvo, muzika, gluma i scenski dekor) sjedinjuju u slubi drame. To jedinstvo odnosi se prvenstveno na pjesniki tekst i muziku. Izvanredno nadaren kompozitor i uz to darovit pjesnik, Vagner je sve tekstove svojih muzikih drama pisao imajui pred oima njihovo muziko-scensko ostvarenje. Vagnerova umjetnika djela (kao i njegova pisma i spisi) na svojevrstan nain odraavaju raznorodna strujanja njegovog vremena. Isprva pristalica ideja Rusoa, Prudona, mladog Hegela i revolucije 1848, Vagner se oko 1850. priklanja Fojerbahovoj idealistikoj filozofiji, zatim potpada pod utjicaj openhauerovog pesimizma da bi na kraju zavrio u parsifalskoj religioznoj mistici. Dui period se druio i sa Nieom. Preminuo je u Veneciji 13. februara 1883.Najpoznatija Vagnerova djela su: Loengrin, Parsifal, tetralogija Prsten Nibelunga (Rajnsko zlato, Valkira, Sumrak bogova, Zigfrid), Rienci,