Kako Sacuvati Vid- Prirucnik Za Pacijente

  • View
    226

  • Download
    1

Embed Size (px)

Text of Kako Sacuvati Vid- Prirucnik Za Pacijente

  • 7/29/2019 Kako Sacuvati Vid- Prirucnik Za Pacijente

    1/68

    Sarajevo, 2006.

    SAUVATI VID

    KAKO

  • 7/29/2019 Kako Sacuvati Vid- Prirucnik Za Pacijente

    2/68

    Doc dr Amila Alikadi HusoviDr Meliha AlenderDr Sanida Ljaljevi

    KAKO SAUVATI VID

    Sarajevo, 2006.

  • 7/29/2019 Kako Sacuvati Vid- Prirucnik Za Pacijente

    3/68

    Autor: Doc dr Amila Alikadi HusoviDr Meliha AlenderDr Sanida Ljaljevi

    KAKO SAUVATI VID

    Ureivaki savjet: Prof dr Zehra DizdareviPrim mr ph Edina SteviFikret Zuko

    Izdava: Ministarstvo zdravstva Kantona SarajevoUdruenje slijepih graana Kantona Sarajevo

    Za izdavaa: Prof dr Zehra Dizdarevi

    CIP - Katalogizacija u publikacijiNacionalna i univerzitetska biblioteka Bosne i Hercegovine, Sarajevo616.7(035)

    ALIKADI Husovi, AmilaKako sauvati vid / Amila Alikadi Husovi,

    Meliha Alendar, Sanida Ljaljevi. Sarajevo:Ministarstvo zdravstva Kantona Sarajevo:Udruenje slijepih graana Kantona Sarajevo, 2006.

    66 str.: ilustr.; 21 cm

    ISBN 9958-695-02-21. Alender, Meliha 2. Laljevi, Sanida I.

    Husovi, Amila Alikadi vidi Alikadi Husovi, AmilaCOBISS.BH-ID 14980358

    Design i raunarska priprema: Nedim Muhi

    tampa: "SaVart" SarajevoZa tampu: Pao Varatan

    Tira: 1.000 primjeraka

  • 7/29/2019 Kako Sacuvati Vid- Prirucnik Za Pacijente

    4/68

    S A D R A J

    Uvod ......................................................................................... 5

    Dijelovi oka ............................................................................. 6

    Vanjski dijelovi oka .............................................................. 6Unutranji dijelovi oka .......................................................... 8

    Kako nastaje slika u oku? ..................................................... 11

    Najei uzroci smanjenja vidnih sposobnosti .................... 13

    Razvoj ula vida ..................................................................... 15

    Kada pregledati oi i vid ........................................................ 18

    Najea pitanja ..................................................................... 21

    Najee bolesti oka ............................................................... 25

    Razrokost ............................................................................... 25ta je strabizam? ................................................................ 26Obrada slabovidog djeteta ................................................. 29Ona anamneza .................................................................. 30

    Dijagnostika razrokosti ...................................................... 31Greke refrakcije ................................................................... 34

    A. Miopija (kratkovidost) ................................................. 34B. Hiperopija (dalekovidost) ............................................ 35C. Astigmatizam ............................................................... 36D. Anizometropija ............................................................ 37Objektivno ispitivanje refrakcije ....................................... 38

    Konjunktivitis (Upala one spojnice unutar kapka) ............. 38

  • 7/29/2019 Kako Sacuvati Vid- Prirucnik Za Pacijente

    5/68

    Dijabetika retinopatija ......................................................... 41Koliko je dijabetika retinopatija uestala? ....................... 45

    Kako dijabetiar moe znati ima li dijabeti

    ku retinopatiju? 45Koliko je laser djelotvoran? .............................................. 45

    to jo bolesnik moe uiniti da sauva vid? .................... 45Kome to prijeti? ................................................................. 46Kako dijabetika retinopatija utie na vid? ....................... 46Kako uvati oi? ................................................................ 46

    Glaukom ................................................................................ 47Vrste glaukoma .................................................................. 48Primarni glaukom otvorenog ugla ..................................... 49Primarni glaukom zatvorenog ugla ................................... 50Apsolutni glaukom ............................................................ 50Dijagnoza i simptomi glaukoma ........................................ 51Prevencija i lijeenje glaukoma ......................................... 52

    Katarakta - mrena .................................................................. 54to je mrena i kako nastaje? .............................................. 55

    Kako se mrena lijei? ........................................................ 56Retinitis pigmentosa .............................................................. 58

    Na ta treba obratiti panju? ................................................ 60

    Vani savjeti ............................................................................ 61

    Objanjenje koritenih pojmova ........................................... 63

  • 7/29/2019 Kako Sacuvati Vid- Prirucnik Za Pacijente

    6/68

    Kako sauvati vid

    Uvod

    Poslije prava na ivot, slijedi pravo ovjeka da gleda i vidi svijetoko sebe. Vid ovjeku slui ne samo kao ulo, nego kao i mogunost komunikacije sa vanjskim svijetom. Za ivot i rad ovjekavid ima ogromnu vanost pa i invalidnost organa vida zauzima

    posebno mjesto. injenica da preko oka primamo oko 90% svihutisaka, dok je na ostale ulne organe rasporeeno oko 10%, dovoljno govori o njegovom znaenju. Prema tome prevenciji slabovidnosti i ranom otkrivanju smetnji vida koje predstavljaju mogueuzronike slabovidnosti treba posvetiti posebnu panju. Pravovremeno otkrivanje smetnji vida daje vie garancije za spreavanjeslabljenja vida i efikasnije provoenje preventivnih mjera radizatite vida. Ljudsko ponaanje otkriva stalnu spremnost da se da

    prednost informacijama iz ula vida, bez obzira na to ta nam stieu sistem putem drugih ula. Oima dakle spoznajemo svijet i estose ba na osnovu tih vizuelnih spoznaja opredjeljujemo premanjemu.

    Razliito je pravno definisanje sljepoe u raznim zemljama:

    Norveka: Slijepi i slabovidni su svi oni ljudi koji imaju smanjenevidne sposobnosti u tolikoj mjeri da im je onemogueno itanjenormalnog odtampanog teksta i orijentacija u prostoru uz pomovida ili imaju problema u svakodnavnom ivotu zbog smanjenogvida.

    5

  • 7/29/2019 Kako Sacuvati Vid- Prirucnik Za Pacijente

    7/68

    Kako sauvati vid

    Nizozemska: Slijepi su ljudi koji usprkos koritenju naoala ilikontaktnih lea, imaju otrinu vida manju od 10% i normalno vid

    no polje ili im je vidno polje smanjeno na manje od 20%, bez obzira na otrinu vida.

    Velika Britanija: Slijepom osobom smatra se:

    a) otrina vida smanjena na 5% do 10% sa potpuno ouvanim vidnim poljem ili

    b) otrina vida izmeu 10% i 25% sa umjerenim suenjemvidnog polja,

    c) otrina vida do 30% ili bolja sa znaajnim smanjenjemvidnog polja.

    Hrvatska: Potpuni nedostatak osjeta za svjetlost ili oteenje vidas kojim osoba ima osjet svjetla ili ostatak vida do 2% na boljemoku s korekcijom ili bez nje. To se smatra pravom sljepoom. U

    kategoriju sljepoe spada i tzv. praktina sljepoa, a koja ukljuujeostatak vida od 2% do 5%, na boljem oku s korekcijom ili bezkorekcije. Takoer se slijepom osobom smatra i svaka ona osobakoja na boljem oku ima suenje vidnog polja na 5 i manje okofiksacijske take, bez obzira na ostatak otrine vida.

    6

  • 7/29/2019 Kako Sacuvati Vid- Prirucnik Za Pacijente

    8/68

    Kako sauvati vid

    Dijelovi oka

    Vanjski dijelovi oka

    Slika 1. Vanjski dijelovi oka

    Bjeloonica (sclera) prekriva oko 85% ukupne povrine oka. Bijelo-plavkaste je boje, i sastoji se od ilavih vlakanaca, te slui zazatitu unutranjosti oka.

    arenica (iris) se sastoji od miia i djeluje kao dijafragma. Nalazise izmeu ronice i lee. Sadri razne pigmente koji su odgovorniza boju oiju. U sreditu ima otvor koji nazivamo zjenica.

    Zjenica (pupil) je otvor na arenici. Crne je boje jer se iz oka nereflektira svjetlost.

    7

  • 7/29/2019 Kako Sacuvati Vid- Prirucnik Za Pacijente

    9/68

    Kako sauvati vid

    Unutranji dijelovi oka

    Slika 2. Unutranji dijelovi oka

    Ronica (cornea) je transparentna struktura debljine 0,5 mm, pro

    mjera 12mm, i glavna lea u onom optikom sistemu. Ima indeksloma n=1,37. Poto je s jedne strane zrak sa indeksom loma n=1, to

    je ini jako konvergentnom. Interesantno je da kad gledamo u vodi(indeks loma vode n=1,33) postaje slabo konvergentna i slika nee

    biti otra.

    Lea (lens cristallina) upotpunjuje dioptrijski aparat i ima najveuulogu kod akomodacije. Vrlo je sloeni organ promjera 9 mm a de

    bljine 4 mm. Sastoji se od oko 22.000 vrlo tankih slojeva sa razliitim indeksom loma. Pomou posebnih miia mogu se mijenjati

    polumjeri zakrivljenosti prednje i stranje plohe lee, a i pomaknutislojevi razliitog indeksa loma, ime se mijenja i jakost lee. De

    bljina lee mijenja se godinama ivota te starenjem postaje deblja imanje elastina.

    8

  • 7/29/2019 Kako Sacuvati Vid- Prirucnik Za Pacijente

    10/68

    Kako sauvati vid

    Akomodacija lee je prilagoavanje oka za gledanje bliskih predmeta, a to se prilagoavanje ostvaruje promjenom zakrivljenosti (i

    time promjera) lee. Pri akomodaciji, lea tei poprimiti oblik kugle i time postaje deblja; pritom se uglavnom izbouje prednja strana lee, to se prema naprijed pomie za 0,4 mm do 0,7 mm.

    Slika 3. Akomodacija lee oka

    Kod gledanja dalekog predmeta, ulazni snop svjetla je gotovo paralelan, kruni miii lee su oputeni i lea je prilagoena za gledanje dalekog predmeta. Kod gledanja bliskog predmeta, ulazni