Ekoloka valorizacija ofsetnog tiska kroz ¾ivotni ciklus proizvoda

  • View
    219

  • Download
    2

Embed Size (px)

Text of Ekoloka valorizacija ofsetnog tiska kroz ¾ivotni ciklus proizvoda

  • RENATA MARINI

    EKOLOKA VALORIZACIJA

    OFSETNOG TISKA KROZ IVOTNI

    CIKLUS PROIZVODA

    DIPLOMSKI RAD

    Mentor: Student:

    Doc. dr. sc. Igor Majnari Renata Marini

    Zagreb, 2013

  • SAETAK

    Sirovina koja je potrebna za proizvodnju dolazi iz nae okoline. Meutim, nakon njene

    proizvodnje i uporabe kao nova sirovina (u izmjenjenom obliku) ponovo se vraa u

    okolinu. Opisani ciklus se jo naziva od kolijevke do groba.

    Procjena ivotnog ciklusa kao analitiki alat slui za postizanje ie tehnologije prema

    naelima odrivog razvoja. Pomou ove analize radi se procjena utjecaja na okoli svih

    faza i podfaza ivotnog ciklusa.Upravljanje ivotnim ciklusom proizvoda zapoinje

    analizom problema vezanih u svim fazama grafike proizvodnje.Tada se analiziraju kljuni

    problemi. Na bazi metode procjene ivotnog ciklusa,promatran je jedan grafiki proizvod -

    papirnata vreica i to od ulaza materijala do izlaza gotovog proizvoda primjenjujui naela

    i kriterije ISO standarda. Pritom je dan fokus na zbrinjavanju otpada, odnosno materijala

    koji se vraa u okoli. U ovom radu prikazana je ekoloka valorizacija ofsetnog tiska. Cilj

    je ekoloka osvijetenost iz koje proizlazi smanjenje oneienja odnosno odgovorno

    ponaanje prema okoliu.

    Kljune rijei: Procjena ivotnog ciklusa, okoli, ofsetni tisak, ISO standardi, otpad

  • ABSTRACT

    These papers are presenting a LCA (Life Cycle Assessment) as an analytic tool for creating

    a cleaner technology due to norms of sustainable development. With this analysis it is

    possible to make a prediction on how every phase and sub phase can influence on

    environment. Through this paper it is shown a LCA method that able a possibility to have

    an overview of the product life cycle and furthermore to se occurred problem. Then when a

    problem is located, it is crucial to go throughanalyze a problem in specific phase. This is a

    moment when a management of product life cycle starts. After that chapter related to the

    LCA method, it is analyzed a chosen product in a printing company from material inputs to

    product outputs and materials that are returning to the environment by using those norms

    and criterias of ISO standards. The main point of view is taking care of waste or materials

    that are finishing back to the environment. With this work, an ecological valorization of

    offset print through a product life cycle is shown in two ways that has the same cause. The

    goal is to create ecological awareness that comes from reduction of pollution or we can say

    with adequate to environment.

    Raw materials needed for the product production comes from environment and even after

    production and stage of usage of that product, the same raw material transferred in other

    form is refunding back to the environment. Described cycle is called cradle to grave.

    Key words: Life Cycle Assessment (LCA), environment, offset, ISO standards, waste

  • SADRAJ

    1. UVOD ................................................................................................................................ 1

    2. TEORIJSKI DIO ............................................................................................................... 2

    2.1. Analiza i obiljeja ivotnog ciklusa proizvoda ................................................... 2

    2.1.1. Pojmovno odreenje ivotnog ciklusa ................................................ 2

    2.1.1. Povijesni razvoj ivotnog ciklusa proizvoda ...................................... 5

    2.1.1. Faze ivotnog ciklusa .......................................................................... 6

    2.1.1. Prednosti i nedostaci ivotnog ciklusa ................................................ 8

    2.1.1. Odreivanje utjecaja na okoli ............................................................. 9

    2.2. Upravljanje kvalitetom ..................................................................................... 11

    2.2.1. Definiranje kvalitete grafikog proizvoda ......................................... 11

    2.2.2. Kontrola kvalitete grafikog proizvoda ............................................. 12

    2.2.3. Definicija i ciljevi .............................................................................. 13

    2.2.4. Norma ISO 9001 ................................................................................ 14

    2.2.5. Norma ISO 14001 .............................................................................. 14

    2.3. Ekoloki aspekti ofsetnog tiska ........................................................................ 19

    2.3.1. Prikaz LCA analiza proizvodnje knjige ............................................. 26

    2.3.2. Opa metodologija ............................................................................. 28

    2.3.3. Proizvodnja papira ............................................................................. 29

    2.3.4. Proizvodnja ofsetne boje .................................................................... 39

    2.3.5. Distribucija proizvoda ........................................................................ 42

    3. EKSPERIMENTALNI DIO - IZRAUN IVOTNOG CIKLUSA PROIZVODA ....... 44

    3.1 Znaajna obiljeja tiskare Grafing ..................................................................... 44

    3.2. Metodologija i hipoteze istraivanja ................................................................. 47

    3.3. Praenje ivotnog ciklusa papirnate vreice ..................................................... 47

    3.3.1. Rezultati istraivanja papirnate vreice ............................................. 58

  • ZAKLJUAK ...................................................................................................................... 62

    LITERATURA .................................................................................................................... 64

  • 1

    1. UVOD

    U dananjem svijetu jedan od najveih problema je propadanje pojedinih ekosustava, koji

    naalost loe utjeu na stanje drugih sustava. ovjek intenzivno iscrpljuje prirodna

    bogatstva ime dovodi u pitanje i vlastitu budunost. Upravo zbog tih razloga poveava se

    interes za zatitu okolia i ekoloku osvijetenost zajedno sa negativnim utjecajima na

    proizvodnju i okolinu. Da bi se omoguio pregled uinaka stvoren je alat nazvan

    Procjena ivotnog ciklusa (LCA). LCA analiza omogue pregled ivotnog ciklusa

    proizvoda i otkrivanje problema u odreenim proizvodnim fazama. U analizu ulaze podaci

    procesa od ulaznih sirovina pa do konanog odlaganja gotovo proizvoda. Za analizu su

    kljune komponente definiranja cilja, analiza, ocjenjivanje i objanjenje rezultata.

    Koritenjem zakljuaka izvedenih na temelju analize, identifikacije i procjene postoji

    mogunost smanjenja ekolokog utjecaja ivotnog ciklusa proizvoda. Alat se moe koristiti

    u svrhu preporuke za donoenje boljih odluka vezane uz planiranje i politiku poslovanja

    grafike tvrtke.

    Uz LCA pozitivan utjecaj na rad i okoli analizu mogu se imati ISO standardi. ISO

    (International Organization for Standardisation) je najpoznatija meunarodna organizacija

    za normizaciju koja prihvaa brigu o svjetskim normama. Normizacija omoguuje

    zadovoljstvo kupnje kvalitetnog proizvoda i time spreava izradu nekvalitetnog proizvoda

    zajedno sa smanjenjem ekonomskog rizika. Norme briu granice, tite zemlje koje su u

    razvoju i tite jedinstveno svjetsko trite. irenje i prihvaanje najnovijih tehnikih i

    tehnolokih znanja podrazumijeva brz razvoj svjetskog komunikacijskog sustava. Bitna

    norma za ljudski rod je upravo zatvaranje ekolokog planetarnog sustava. Striktna primjena

    ekolokih normi smanjuje, odnosno odgaa neizbjenu ekoloku katastrofu.

    U ovom radu uzet je u obzir samo ofset tisak i njegov utjecaj na okolinu. Pritom su

    koriteni LCA analiza, ISO standardi i FSC certifikati koji su vezani za proizvodnju

    osnovnih sirovina utroenih energenata, potronje vode i zbrinjavanje proizvoda. Osnovni

    ciljevi gospodarenja sa otpadom su: izbjegavanje i smanjivanje nastajanja otpada,

    spreavanje nekontroliranog postupanja, iskoritavanje vrijednih svojstava otpada,

    zbrinjavanje otpada na propisan nain i sanacija otpadom oneienog okolia.

  • Ekoloka valorizacija ofsetnog tiska kroz ivotni ciklus proizvoda

    2

    2. TEORIJSKI DIO

    2.1. Analiza i obiljeja ivotnog ciklusa proizvoda

    Zbog poveanog interesa u zatiti okolia i poveane svijesti o negativnim utjecajima

    procesa proizvodnje, razvijeno je nekoliko metoda. U tu svrhu razvila se tehnika koja se

    naziva Procjena ivotnog ciklusa (LCA).

    2.2.1. Pojmovno odreenje ivotnog ciklusa

    LCA je analitiki alat industrijske ekologije koji predstavlja sustavni pregled na

    lokalnih, regionalnih i globalnih tokova koji su povezani s grafikim proizvodima,

    proizvodnjom, procesima, te industrijskim i gospodarskim sektorima. LCA koristi sve

    vie profesionalca jer omoguuje sveobuhvatnu analizu okoline te posljedice

    proizvodnje kroz cijeli ivotni ciklus. U tom sluaju analiziraju se problematine faze i

    nakon ega to utjee na njih. Nakon LCA analize govorimo o upravljanju ivotnim

    ciklusom proizvoda (LCM=Life Cycle Management). LCA analiza nam koristi za

    procjenjivanje, a LCM analiza za upravljanje ivotnim ciklusom. [1]

    Osim to se pomou LCA metode nalaze najprihvatljivija ekoloka rjeenja, dobro se

    koristi i u marketinke svrhe. Koncept ivotnog ciklusa je