Click here to load reader

BenjaminPerasovic Urbana Plemena

  • View
    210

  • Download
    2

Embed Size (px)

DESCRIPTION

sociologija

Text of BenjaminPerasovic Urbana Plemena

  • Benjamin Perasovi

    URBANA PLEMENA

    Sociologi ja subkultura u Hrvatskoj

    Zasreb, 2 0 0 1 .

  • Zahvala

    Ova knjiga nastala je na osnovi doktorske disertacije 0 subkulturi mladih, koju sam obranio u oujku 1999., na Odsjeku za sociologiju Filozofskog fakulteta u Zagrebu. Fako je postavljen okvir knjige, a dopune su samo pokuaj popunjavanja praznine koja zjapi nedostatkom istraivanja subkulture mladih (urbanih plemena) u naoj sredini.

    Zahvaljujem se profesoru Vjeranu Katunariu, svom mentoru, kao i profesorima Radi Kalanju i Ivanu Rogiu, na kritici i dijalogu, poticajnim pitanjima i primjedbama tijekom 1 nakon izrade disertacije. Takoer se zahvaljujem upravi Instituta drutvenih znanosti Ivo Pilar na podrci i osiguravanju uvjeta za, po mnogo emu specifino, istraivanje subkulture mladih.

    Zahvaljujem se svojim prijateljima, prijateljicama i suplemenicima, onima s kojima sam proveo mnogo vremena, kao i onima s kojima sam podijelio nekoliko sati na klupici. Posebno hvala Toshiyi i Marijani, dragom trokutu Crnomerec-Trnje-Martieva, itnom plemenu, partijskom plemenu, zagrebakom, splitskom i amsterdamskom. Ovdje se elim zahvaliti i svima koji su fotografijama, fanzinima i drugim materijalima pomogli nastanku ove knjige. To su: Keith Holmes, Veljac, Damir, Riba, Nika Antonini, Duda, Renata, Nika ubreta, Renato Panda, Bruno Konjevi, Matko Biljak, Bahatee, Vedran, Draen, Marko, Borna, Domagoj, Alpi, Daniela, Zil.

  • URBANA PLEMENA

    Uvod

    S u b k u l t u r e m l a d i h p o z n a t e s u i ro j j avnos t i u g l a v n o m z b o g m e d i j s k e e k s p l o a t a c i j e e k s c e s n i h s i t u a c i j a , z b o g k a m p a n j a m o r a j r g j j a n j k e i d r u g i h n a i n a m e d i j s k e p r e z e n t a c i j e a d o l e s c e n t s k i h s t i l ova i vo ta . T a k o j e i d o m a a j avnos t d o z n a l a o p o s t o j a n j u h a o m a n a , p u n k e r a , m e t a l a c a , d a r k e r a , r a v e r a , s k i n h e a d s a i d r u g i h a k t e r a s u b k u l -t u r n e s c e n e , k roz p r i z m u d e l i n k v e n c i j e i d e v i j a c i j e . To ne z n a i da j e o d n o s m e d i j a i s u b k u l t u r e t a k o j e d n o s t a v a n i j e d n o s m j e r a n , a l i y u k a z u j e n a s l i ku k o j a s e u s p o s t a v l j a j d i j e l u d o m i n a n t n e k u l t u r e ; u to j s l ic i ( u v r e n o j n a s l o v i m a i p o d n a s l o v i m a n e - s a m o - u t o g t i ska) d r o g a , n a s i l j e , s a m o u b o j s t v o , k u l t o v i , v a n d a l i z a m i s i . p r e d s t a v l j a j u s i n o n i me za r a v e , p u n k , d a r k , sk ins i o s t a l e s u b k u l t u r n e s t i l ove . N a a l o s t , b r o j d o s a d a n j i h k a m p a n j a m o r a l n e p a n i k e o k o s u b k u l t u r n i h g r u p a ve i j e o d b r o j a o b j a v l j e n i h s o c i o l o k i h s t ud i j a o to j t e m i , b a r e m k a d a je r i je o H r v a t s k o j . y_sy j ] e tu ( p o s e b n o u S A D - u i V . B r i t an i j i ) s u b k u l t u r e m l a -d i h ve v ie d e s e t l j e a p r i v l a e p o z o r n o s t i p r e d m e t su z a n i m a n j a s o c i o l o g i j e i s r o d n i h z n a n o s t i . Razvo j t e o r i j a o s u b k u l t u r i m o e m o p ra t i t i j o o d i k a k e k o l e , o d p r v i h r a d o v a o t a d a n a s t a j u i m s o c i o k u l t u r n i m f r a g m e n t i m a urb a n e s r e d i n e . U z n a g l a s a k n a g a n g ku l tu r i m l a d i h i d r u g i m m a r g i n a l n i m g r u p a m a , i kak i a u t o r i d a l e k o s e n o s u o d r e d i l i p o d r u j e i s t ra i van ja i p r o b l e m e p r e d m e t a i m e t o d e e v e n t u a l n e s o c i o l o g i j e s u b k u l t u r e , m a d a j e s a m p o j a m u v e d e n ne to k a s n i j e ( 5 0 - i h ) k a d a j e d i o g a n g k u l t u r e o p i s a n k a o d e l i n k v e n t n a s u b k u l t u r a . ezdese t i h g o d i n a n a s t a j e skep t i ka r e v o l u c i j a u s o c i o l o g i j i d e v i j a c i j e , p o j a v l j u j e se t e o r i j a e t i k e t i r a n j a , ve u s p o s t a v l j e n a t e o r i j a

    9

  • Benjamin Perasovi

    0 d e l i n k v e n t n o j subku l tu r i d a l j e se razv i ja , a p o j a v a k o n -t r a k u l t u r e i e k s p l o z i j a o m l a d i n s k i h p o k r e t a i i v o t n i h s t i lova k r a j e m ezdeset ih o s i g u r a v a pr isu tnos t t e m e (sub)ku l tu re m l a d i h i u a k a d e m s k i m i u m n o g i m d r u g i m , s v a k o d n e v n i m 1 n e f o r m a l n i m k r u g o v i m a . U histori j i nas ta jan ja (n i kad str iktn o u t e m e l j e n e ) s o c i o l o g i j e s u b k u l t u r e , s e d a m d e s e t e g o d i n e s u o b i l j e e n e d j e l o v a n j e m B i r m i n g h a m s k e ko l e . S o c i o l o z i t e t r a d i c i j e i d o d a n a s s u os ta l i n a j c i t i r a n i j i m a u t o r i m a u p o d r u j u s u b k u l t u r e m l a d i h . N j i h o v se u t j e c a j u o s a m d e s e t i m g o d i n a m a uvrs t io i u m n o g i m d r u g i m z e m l j a m a (izvan u o b i a j e n o g z a p a d n o g k r u g a ) k o j e s u s e s u s r e l e s v l a s t i t o m r o c k / p u n k ( s u b ) k u l t u r o m . S o c i o l o g i j u s u b k u l t u r e m o g l o se i i ta t i i i z i reg p o d r u j a c u l l u r a l stuclies u k o j e m d a n a s d j e l u j u k l j un i b i r m i n g h a m s k i a u t o r i . D e v e d e s e t e g o d i n e o b i l j e e n e s u n o v i m s u b k u l t u r -n i m p o k r e t i m a i n o v i m i n t e r p r e t a c i j a m a k o j e t rae p r o m j e n u o k v i r a b i r m i n g h a m s k e s o c i o l o g i j e s u b k u l t u r e .

    U H r v a t s k o j , n a s t a n a k b r o j n i h s u b k u l t u r a m l a d i h n i je b i o p r a e n s l i n i m r a z v o j e m s o c i o l o k i h i s t r a i v a n j a , n o n a k o n r e c e p c i j e o s n o v n i h o d r e d n i c a k o n t r a k u l t u r e i s u b k u l t u r e Z a p a d a u n a o j s o c i j a l n o j t eo r i j i s e d a m d e s e t i h , u d r u g o j p o l o v i c i o s a m d e s e t i h p o j a v l j u j u s e r a d o v i o d o m a i m s u b k u l t u r n i m f e n o m e n i m a , p o s e b n o o g r a f i t i m a i s u b ku l tu r i n o g o m e t n i h h u l i g a n a . V e p r i p r v o m p o g l e d u n a d o m a e r a d o v e o subku l t u r i j a s n o je da su o n i s o c i o l o k i z a h v a t u s t v a r n o s t k o j i o s n o v n e p o j m o v e ( d o m i n a n t n a k u l t u r a , s u b k u l t u r a , st i l , i den t i te t , r i tua l itd.) u g l a v n o m p r e u z i m a , bez d u b l j e g p r o b l e m a t i z i r a n j a , i z n j i h o v o g a i r eg t e o r i j s k o - m e t o d o l o k o g k o n t e k s t a , o b o g a u j u i (pune i) t e p o j m o v e ( d o n e k l e i s p r a n j e n e f l e k s i b i l n i j i m d e f i n i r a n j e m ) s a d r a j e m i z d o m a e g i s t ra i van ja s a m o g f e n o m e n a . S o b z i r o m na svo jev r snu n a p e t o s t i z m e u e v i d e n t n e raz l i i tos t i k o n t e k s t a i is to t a k o e v i d e n t n e s l i nos t i s i m b o l i k o g sv i je ta s u b k u l t u r n i h a f i l i j a c i j a u H r v a t s k o j i V. B r i t a

    i n ;

    URBANA PLEMENA

    n i j i , t a k a v p o e t a k d o m a e s o c i o l o g i j e s u b k u l t u r e in i s e r a z u m l j i v i m . O s i m to j e r a z u m l j i v , t a k a v p o e t a k je , z b o g i s t r a i v a k o g uv ida i znu t ra , p o t i c a j n i j i z a b u d u e s tud i j e n e g o to b i t o b i l a i s k l j u i vo t eo r i j s ka r a s p r a v a o s o c i o l o k i m o r i j e n t a c i j a m a , p a r a d i g m a m a i o s n o v n i m p o j m o v i m a s o c i o l o g i j e s u b k u l t u r e , bez u p o r i t a u d o m a o j s u b k u l t u r -n o j s t v a r n o s t i . D r u g i m r i j e i m a , z a n a u s o c i o l o g i j u j e b o l je i m a t i k n j i g u o t o r c i d i k a o i v o m a k t e r u s u b k u l t u r n e s c e n e ( n o g o m e t n o g p l e m e n a , u j e d n o m k o n k r e t n o m p e r i o d u ) n e g o r a s p r a v u o u t j e c a j u s o c i o - b i o l o g i j s k e p a r a d i g m e n a t e o r i j u Petera M a r s h a o r i t u a l i z i r a n o j a g r e s i v n o s t i i p o n a a n j u n o g o m e t n o g p l e m e n a u o p e . N a r a v n o , o v a k v a o c j e n a m o e v r i j ed i t i s a m o z a p r v u , p o e t n u f a z u i s t r a i van ja u o v o m p o d r u j u , d o k g o v o r i m o o j e d n o j knj iz i i n j e n o m m o g u e m u t j e c a j u , a p o e l j n o s t o b u h v a a n j a sv ih d i m e n z i ja s o c i o l o k o g r a d a n a m e e se u s v a k o j s l j e d e o j faz i k a o s a m o r a z u m l j i v a I ) Poja jT }_subku l tu re je j o s t a _ j r o k . U p r i s t u p u t o m p r o b l e m u d o s a d a s u u sv i j e lu k o r i t e n e sve tri d o m i n a n t n e s o c i o l o k e o r i j e n t a c i j e ( i n l e r a k c i o n i s t i k a , f u n k c i o n a l i s t i k a , m a r k s i s t i k a ) u raznim o b l i c i m a , s u p r o t s tav i j e n i m i j c o m p l e m e n t a r n i m j p a n i j e u d n o to i d a n a s u l i t e ra tu r i n a i l a z i m o n a n e s p o r a z u m e o k o u p o t r e b e p o j m a 1

    v a . K o l i k o su s l i n i , a k o l i k o i o / l i i t i p o j m o v i p o p u l subk u l t u r a , k o n t r a k u l t u r a , a l t e r n a t i v n a k u l t u r a , k u l t u r a m l a d i h , rock k u l t u r a , rave k u l t u r a , t o ov is i o n a o j d e f i n i c i j i , n o i n j e n i c a j e d a u s u v r e m e n o j s o c i o l o g i j i n e pos to j i o p a sug lasnos t o t i m d e f i n i c i

Search related