TERMAL KONFOR

  • View
    215

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of TERMAL KONFOR

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    1/52

    1

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    2/52

    2

    Termal konfor deyimi;

    genel olarak bir iyerinde alanlarn bykounluunun scaklk, nem, hava akm gibi

    iklim koullar asndan gerek bedensel,gerekse zihinsel faaliyetlerini srdrrken belli bir

    rahatlk iinde bulunmalarn ifade eder.

    TERMAL KONFOR

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    3/52

    3

    DAHA GEN ANLAMDA;

    ALIANLARIN VE RETM SSTEMNOLUTURAN TM MEKANK VEELEKTRONK ARA, GERE, EKPMAN

    VE OTOMASYON SSTEMLERNN ENVERML DEERLERDEALIABLMES N GEREKLOPTMUM FZKSEL VE PSKOLOJKARTLARDIR.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    4/52

    4

    Kapal bir ortam ierisinde termal konforrahatlnn hemen farkna varlmaz,Ancak bir sre getikten sonra

    Hissedilmeye balanr.

    Eertermal konfor koullar mevcutDeilse nce sknt hissedilir daha sonrarahatszlk duyulur.

    TERMAL KONFOR

    VERMLL, GVENL

    AISINDAN NEML BR KAVRAMDIR.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    5/52

    5

    Bir iyerinde termalkonfor denilince; O iyeri

    atmosferinin scakl, nemi,hava akm hz ve radyant ssakla gelmelidir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    6/52

    6

    nsann ortamla s al veriine

    etki eden drt ayr faktr vardr.

    Hava scakl, Havann nem younluu, Hava akm hz, Radyant s.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    7/527

    1- Hava scakl:

    Vcudun s dengesini salayan veyukarda saylan drt faktr ile s

    yknn (H nin sfr olmas) sabittutmas alanlara konforlu birortam salar.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    8/528

    Is al veriinin insan zerindeki etkileri

    nsann ss ok kk limitlerierisinde kendi kendine kontrol edilebilir.Vcut scaklndaki art, alma

    ykne veya alma srasnda harcanankaloriye bal olarak deiir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    9/529

    NSAN VCUDUNUN SICAKLII

    36,5 - 37 C nsann salkl alabilmebeden scakl

    -

    +

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    10/5210

    2- Radyant s:yerinde iin gerei olarak scak yzeylerbulunabilmekte ve bu yzeylerden s radyasyonuolabilmektedir, Termal radyasyon yani radyant sabsorblanaca bir yzeye arpmadka, scaklk meydanagetirmeyen elektromanyetik bir enerjidir. Dolays ile havaakmlar radyant sy etkileyememektedir.

    Ancak, ortamdaki hava akm alana biraz rahatlk verebilir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    11/52

    Termal radyasyondan korunmann tek yolu, alanlakaynak arasna s geirmeyen bir perde koymaktr.

    Ancak, konulan perde sy yanstmyorsa, syabsorblayarak s kayna haline de gelebilir.

    11

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    12/52

    12

    3- Nem: Havada belli bir miktarda nem bulunur. Havadaki

    nem miktar mutlak ve bal nem olarak ifade edilir.Mutlak nem;Birim havadaki su buhar miktardr.Bal nem;Ayn scaklkta doymu havadaki mutlak neminyzde kan ifade ettiini gsterir.

    i sal asndan, bal nemin nemi byktr. Biriyerinin bal nemini deerlendirilirken scaklk, hava akmhz gibi dier termal konfor artlarnn da gz nndebulundurulmas gerekir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    13/52

    Genel olarak bir iyerinde bal nem %30 ile % 80

    olmal ve bu snrlar amamaldr.

    Yksek bal nem (%80-%100) ortam scaklnnyksek olmas halinde bunalma hissine neden olur

    ve kiinin alma gcn drr.

    Yksek bal nem, scakln dk olmas halinde iseme ve rperme hissi verir.

    13

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    14/52

    14

    4- Hava akm hz: yerinde termal konforusalamak ve sala zararl olan gaz ve tozlar iyeriortamndan uzaklatrmak iin uygun bir hava akm

    hz temin edilmesi gerekir.Ancak, hava akm hz iyi ayarlanmaldr.nk vcut ile evresindeki hava arasnda havaakmn etkisi ile s transferi olur.

    Bu transferin yn scakln deimesinebaldr. Hava vcuttan serinse, vcut sskaybolur. Hava vcuttan scaksa vcut ss artar.

    Byle durumlarda s stresleri meydana gelir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    15/52

    15

    Sonu olarak, uygun bir evre scaklnn

    seilmesinde hava akmlarnn da dikkate alnmasgerekir. yerinde hava akmlarnn varl birserinlemeye neden olur.

    Ancak, hava akm hznn saniyede

    0,3 ile 0,5 metreyi amamasna dikkat edilmelidir.nk, daha hzl hava akmlar rahatsz edici esintilerhalinde hissedilir.Bu hususa, iyerlerinde sklkla rastlanr, isiler

    genellikle me nedeni ile var olanhavalandrma sistemini altrmaktan kanrlar. Byledurumlar incelendiinde havalandrma sistemlerinin havaakm hzlarnn yksek olduu gzlenmitir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    16/52

    16

    Deiik iyerlerinde alanlarn %80 ineyakn byk ounluunun, s hissi bakmndankendilerini en rahat durumda hissettikleri blgenintespitine allm ve termal blge kavram ortaya

    kmtr.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    17/52

    17

    TERMEL KONFOR FAKTRLERTermal konfor blgesi, i yapma ve faaliyetini

    srdrme asndan en rahat durumdaolabilmek iin gerekli termal konforkoullarnn st ve alt snrlar arasndakiblgedir.

    Bu blgeye etki eden ok sayda faktr vardr.Bu faktrlerin deimesine bal olarak

    termal konfor blgesi de az ya da okderiiklikler gsterir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    18/52

    18

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    19/52

    19

    Bu faktrleri syle sralayabiliriz.

    - Ortam scakl,- Ortamn nem durumu,- Ortamdaki hava akm,-Yaplan iin nitelii (hafif i, orta i, ar i),-inin giyim durumu,-inin ya ve cinsiyeti,-inin beslenmesi,

    -inin fiziki durumu,-inin genel salk durumu ve benzeri.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    20/52

    20

    Hafif ilerde rahat alma iin scaklk,

    hava akm hz ve bal nem deerleri.

    Is Hava akm hz Bal nem

    19.0 - 21.00

    C 0,119.5 - 21.5 0C 0,2

    21.5 - 23.5 0C 0,5

    23.5 - 25.0 0C 1,0

    Daha yksek scaklk Daha fazla hava akm

    % 30 - 60

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    21/52

    21

    Yaplan ie gre alma ortam

    scaklklar%50 nem seviyesinde

    Faaliyetin ekli Hava scakl (0C)Oturarak yaplan hafif el ileri ....................... 20

    Oturarak yaplan hafif kol ve el almalar. 20

    Ayakta yaplan ar kol isleri ............................. 17

    ok ar iler ......................................................... 15-16

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    22/52

    22

    Ar scakln retim zerinde de

    olumsuz etkisi vardr.Efektif

    Scaklk; 29 C olursa, performans %5 der.30 C " " % 10

    31 C " " % 17

    32 C " " % 30 "

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    23/52

    TERMAL KONFOR ARTLARININ OLUMSUZETKLERNDEN KORUNMA

    23

    yerinin planlanmas aamasnda;alma ortamnn fiziksel niteliine

    uygunHAVALANDIRMA,

    ISITMA,

    SOUTMA,Tedbirlerinin tespit edilmesi ve bunlarn gerekletirilmesidir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    24/52

    24

    ISI ve NEM, baz endstri kollarnnteknolojik bakmdan gerekli fizik

    artlardr.Tekstil gibi

    Baz i kollarnda ise gerekli

    olmayp, yaplan iin sonucudur.Boyahaneler, amarhaneler,eker, konserve, katfb...

    Baz i kollarnda KURU SICAKLIKvardr.

    Yksek frnlar, kok. Kauuk, imento,

    eker, dkmhaneler ..2010

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    25/52

    ISI VE NEM N SALIA ETKS

    25

    Scaklk;frnlarda 36-38 C,

    cam fabrikalarnda 42-45 C,

    frnlarn ok yaknnda ise 60-65 Cye kadar kabilir.Baz kazan daireleri (gemiler gibi) snn en yksek olduuyerlerdir.

    Madenlerde her 100 metreye inildike scaklk 2,5 C kadarartt gibi ayn zamanda nem de ykselir

    2004

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    26/52

    ISI VE NEM N SALIA ETKS

    26

    Kapal yerlerdeki konforsuzluk ou kezoksijen eksikliine ve karbondioksitartmasna balanr.

    YANLITIR, NKKonforsuzluun nedeni vcuttan satlmasnn glemesi ve yavalamasdr.Rahatszlk hissini douran faktrler Is,nem ve hava akmdr. faktrn hemverimlilik hem de salk ynnden

    etkileri incelenmelidir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    27/52

    ISI VE NEM N SALIA ETKS

    27

    -Salk ve konfor bakmndan en uygun ortam,iin yapl ekline bal olarak 12-22 C s ves ile ters orantl olarak % 30-75 arasndadeien relatif rutubettir.

    -Is arttnda nem dk kalmaldr.

    -Hava akm hz ise 0.5 metre/sn. olarak kabuledilir.

    -ok yksek veya az s, nem ve yetersizhavalandrma alanlar konforsuz ortamdaalmaya zorlar, hastalk ve i kazas riskini

    artrr.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    28/52

    SICAA BALI BOZUKLUKLAR

    28

    HAFF

    BOZUKLUKLAR

    AIR

    BOZUKLUKLAR

    2004

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    29/52

    HAFF BOZUKLUKLAR

    29

    Vcuttan scaklk atlamaynca rahatszlk

    belirtileri ortaya kar.- Sinir sisteminde knt,- Kas kuvvetinde azalma,- Nabzda artma,

    - Skntl nefes darl olmutur.- Yz krmz, ter iinde, dil ise kurudur.- Tansiyon der, vcut ss 38 Cye kar.- Hafif harekette bile bitkinlik artar, deri daha slanr, nabzzayflar.( Baz hallerde ok arl adale kramplar olur, el vebacaklarda, srtta ve karnda grlen bu kramplar 48 saat kadarsrer.)- drarda Albmin bulunur, ba ars, genel rahatszlk hissi,mide bozukluklar, itah azl, kusmalar, ishal, asabiyet,uykusuzluk en ok grlenleridir.

    Bu durumun tedavisi iin deri altna ve damara tuzlu su

    yaplr, azdan su verilir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    30/52

    AIR BOZUKLUKLAR

    30

    Dkm, maden, metal ileri, yksekfrnlar ve cam fabrikalarnda grlr.

    Hafif bozukluklarda grlen arazlar daha

    iddetli olarak ortaya kmtr. Tedbiralnmaz ise lme kadar gider. En tipikrnei s arpmasdr.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    31/52

    SOUK

    31

    Pek ok ilerde nemli bir salksorunudur.

    Souun nemli veya kuru havada etkisifarkldr.Kuru soua iyi dayanlr.

    Dier taraftan havann durgun veyaesintili olmas da souun etkisini deitirir.

    Hareketsizlik, alkol imi olmak,ayakkablarn sk olup aya vurmas,ayaklarn slakl vb. faktrler souk etkisiniartrr.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    32/52

    SOUUN ETKS

    32

    Vcut kendi tedbirini almaya balar;fazla kalori kaybn nlemek iin genel olarakbtn damarlar skr.

    zellikle bu skma elde, ayaklarda veparmaklarda belirgindir.

    Vcutta kaloriyi artrmak iin adalelerkaslr, titreme balar. Kalp atlar vesolunum hzlanr.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    33/52

    SOUUN ETKS ile MEYDANA GELENBOZUKLUKLAR

    33

    -Parmak ularnda morluk, kzart(akrosiyanoz).- Parmaklarda soukta solukluk, terleme(Raynaud sendromu),

    - Souk ve nem beraber ise ayaklarda ime,kanamalar, lserler. Siper Aya- Donmalar, kangren,- Souk allerjisi (kant, yanma),- Yzde fel,- Mafsal romatizmas,- lm

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    34/52

    RANDUMAN VE KAZALARI ZERNEETKS

    34

    -Is, nem ve havalandrma sonucu olankonfor, randman ileri derecede etkiler.-Scak bir ortamda insanlar daha yava

    alrlar. Randman der.-Konfor artlar ktletike i kazalarartar. En uygun s 17 C olup bundan

    aas ve yukarsnda i kazalarnn artttespit edilmitir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    35/52

    ISI VE NEMDEN KORUMA

    35

    TIBB KORUMATEKNK

    KORUMA

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    36/52

    TIBB KORUMA

    36

    -ok scak ortamlarda yaplan ar ilerde ileri

    yataki iiler, kronik hastal olanlar,alkolikler, kalp ve damar hastal olanlar,akcier ve deri hastal olanlaraltrlmamaldr.

    -Yksek scaklkta alacaklarn arlklarideal kilolarndan 5 kg.dan fazla olmamaldr.

    -Adaptasyon yetenei salanmaldr.-Tbbi korunmada dikkat edilecek en nemlikonu, verilecek iecek ve tuzdur

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    37/52

    TIBB KORUMA

    37

    -1 lt. ter 580 kalori atar ve ok scak ortamdagnde 7 lt. kadar ter karak vcut ssndrebilir. Bunun iin su, limonlu souk ay

    iilerek kaybolan suyu kapatmaldrlar. Gazlieceklerden saknmaldr. Her seferinde birbardaktan fazla imemelidir. (bulant-kusma)

    -Scak ortamda alanlar fazla yal, sindirimig, kalori deeri yksek besin almamaldr.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    38/52

    TIBB KORUMA

    38

    -alma sresi iinde dinlenmearalklar organize edilerek snnetkisi azaltlmaldr.

    -Souktan korunmada ise kalp vedamar hastal olanlarla, kan basncyksek olanlar, soukta ayaklarterleyenleri byle ilerde

    altrmamaldr-Sk sk fakat az miktarda yiyecekvermek, alkol kullandrmamaktr.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    39/52

    TEKNK KORUMA

    39

    Is ve nemin teknolojik bakmdan gerekli

    olduu ilerde bunlar azaltmak mmkndeildir. Bu bakmdan alnacak nlemhavalandrmadr. Havalandrma konusundadikkate alnacak balca zellik, havacereyanlarnn hzdr.

    -Oturarak alanlarda 0,15-1 m/snyigememelidir.

    -Yar aktif alanlarda 1-1,25m/sn,

    -Tozsuz yerlerde 1.75 m/sn civarndaolmaldr.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    40/52

    TEKNK KORUMA

    40

    Verilecek hava o iyerindeki ii saysna

    baldr.-Nem teknolojik bakmdan nemli ve zorunludeilse, iyerine kuru ve serin hava verilir.-Bu serin ve kuru havann hz, ileri derecedehava akm yapmayacak ekildeayarlanacaktr.-% 40-50 relatif nem idealdir.(23 C scaklkta)

    -ok scak iyerlerinde hava kuru ise, bir srebu havay solumak, solunum yollarn kurutur,konuma gleir, balgam kalnlar, solunumyollarna ve boaza yapr. Bu ortamda da

    mikroplar abuk rerler.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    41/52

    YASAL NLEMLER

    41

    SG MADDE -8:(yerlerinde hava hacmi, makine,malzeme ve

    benzeri tesislerin kaplad hacimler dahil olmak zere, ii bana enaz 10 m3 olacaktr. Hava hacmi hesabnda tavan yksekliinin 4 m...)

    SG MADDE -20:(Kapal iyerlerindeki scaklk ve nemderecesinin yaplan iin niteliine uygun olmakla beraber, lml olmas

    esastr. .... Yazn scakln dayanlmayacak kmamas iin serinleticitedbir, kn da muhta olunan en az scakln salanmas iin, zararlgazlar kararak havay bozmayacak ekilde uygun vastalarla stma,

    ok nemli yerler scaklk 15 C den az, 30 Cden fazla olmamal.

    in niteliine gre zel elbiseler......

    SG MADDE -21:(Kapal iyerlerinin gnde enz bir defa birsaatten az olmamak zere havalandrlmas..

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    42/52

    42

    Sosyal Sigortalar

    Salk lemleriTz'ne ekli, meslek

    hastal listesinde termalkonfor artlar ile ilgi herhangi

    bir meslek hastalverilmemitir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    43/52

    43

    Scaklk ile ilgili denetim yntemleri ve yasaldzenlemeler

    Bir iyeri ortamnda yksek ve dkscakln olumsuz etkilerinden korunmak iin, iyerindeyaplan ie uygun termal konfor artlarnn en iyiekilde salanmas gerekir.

    Bunun iin iyerinde termal konforartlarnn incelemesi iin gerekli lmeler vedeerlendirmeler yaplr, iyerinin termal konforartlar iin hi bir zaman be duyu ile kesin kararverilemez.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    44/52

    44

    lkemizde, iyerlerinde termal konfor

    artlarnn llmesi byk lde;alma ve Sosyal Gvenlik Bakanl,

    Sal Genel Mdrlne bal

    Sal ve Gvenlii Merkezi (SGM)tarafndan yaplr.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    45/52

    45

    KONFORUNUZ BOL OLSUN

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    46/52

    46

    7-Aydnlatma

    yerlerinin ncelikle gn ylayeter derecede aydnlatlm olmasesas bulunmaktadr.Ancak, iin konusu veya iyerinin ina tarz

    nedeniyle gn ndan yeterinceyararlanlamayan hallerde yada gecealmalarnda, suni kla uygun ve yeterliaydnlatma salanmaldr.

    Ayrca, aydnlatma sistemindeki herhangi birarzann alanlar iin risk oluturabileceiyerlerde acil ve yeterli aydnlatmay salayacakyedek aydnlatma sistemi bulunmasgerekmektedir. 17

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    47/52

    Avlular, ak alanlar, d yollar, geitler ve benzeri yerler, enaz 20 lks (lux)ile aydnlatlacaktr.

    Kaba malzemelerle almalar geit koridor yol ve

    merdivenler, en az 50 lks (lux)ile aydnlatlacaktr. Kaba montaj, kazan dairesi, makine dairesi, insan ve

    ykasansr kabinleri malzeme stok ambarlar, soyunma veykanma yerleri, yemekhane ve helalar, en az 100 lks (lux)ile aydnlatlacaktr.

    Kaba iler yaplan tezgahlar,konserve ve kutulama vebenzeri ilerin yapld yerler, en az 200 lks (lux) ileaydnlatlacaktr.

    Ayrntlarn,yakndan seilebilmesi gereken ilerin yapldyerler, en az 300 lks (lux)ile aydnlatlacaktr.

    Koyu renkli dokuma, bro ve benzeri srekli dikkatigerektiren ince ilerin yapld yerler, en az 500 lks (lux)ile aydnlatlacaktr.

    Hassas ilerin srekli olarak yapld yerler en az 1000 lks(lux)ile aydnlatlacaktr.

    47

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    48/52

    48

    TEEKKRLER

    NLEMEK TEDAVDEN

    UCUZDUR..

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    49/52

    49

    i Sal ve GvenliiTznn 22. maddesinde ;

    Ar ve tehlikeli ilerin yaplmad

    yerlerde, grlt derecesi 80 desibeli

    gemeyecektir.

    Grlt Ynetmelii;

    Buna gre, 8 saatlik i gn iin

    Maruziyet snr deeri 87 dB(A)olarak belirlenmitir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    50/52

    50

    lgili Yasalar:

    Titreim Ynetmeliinde:El-kol titreimi; damar, kemik, eklem, sinir,kas bozukluklarna yol aan mekanik titreimolarak tanmlanmtr.

    Ynetmelikte:

    Bu titreimler ile ilgili maruziyet snr deerleri ile

    maruziyet etkin deerleri yine 8 saatlik almasresi iin gnlk olarak belirlenmitir.

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    51/52

    51

    Ynetmelikte:

    yerlerinde mekanik titreime maruziyetten

    kaynaklanan risklerin belirlenmesi ve

    deerlendirilmesi ile ilgili hususlar ve

    maruziyetin nlenmesi veya azaltlmas iin

    yaplacaklara ilikin hkmler de yeralmaktadr

  • 7/29/2019 TERMAL KONFOR

    52/52

    i Sal ve Gvenlii

    Tz Madde: 20 'de kapaliyerlerindeki scaklk ve nemle ilgiliaklamalar ve deerler verilmitir.

    Ayrca, ayn tzn 21'nci,maddesinde de nemli hava

    cereyanna kar tedbirden ksacabahsedilmektedir.