of 108 /108
Różnice kulturowe we współpracy międzynarodowej Elbląg 7.10.2015 Prof. UG dr hab. Dorota Simpson [email protected]

Różnice kulturowe-wykład

Embed Size (px)

Text of Różnice kulturowe-wykład

  • Rnice kulturowe we wsppracy midzynarodowej

    Elblg 7.10.2015

    Prof. UG dr hab. Dorota Simpson

    [email protected]

  • Program

    Istota kultury i inteligencji kulturowej,

    Elementy, warstwy i poziomy kultury

    Czy jestemy Globaln wiosk?

    Modele analizowania kultur jako narzdzie uatwiajce zrozumienie przedstawicieli innych kultur

    Szok kulturowy

  • Definicje kultury

    Pojcie kultury istnieje od ponad 100 lat i doczekao si okoo 160 definicji

    Wikszo definicji zalicza do kultury prawa, zwyczaje oraz okrelone wytwory danej grupy spoecznej

    Kultura to jak woda dla ryby jest wci obecna, ale ryby nie zdaj sobie z tego sprawy

  • Definicje kultury

    Definicje antropologiczne podkrelaj, e kultura to wyuczone zachowania, zbir przekona i sposobw mylenia, zwyczajw i tradycji oraz wierze wyznawanych przez przedstawicieli danej spoecznoci

  • Definicje kultury

    Kultura to zbiorowe zaprogramowanie umysu, ktre odrnia czonkw jednej grupy lub kategorii ludzi od drugiej (Hofstede)

    Kultury nie dziedziczymy lecz uczymy si

    Nie powinna by mylona z osobowoci i natur ludzk

  • Specyficzna dla

    jednostki

    Dziedziczona i nabyta

    osobowo

    kultura

    natura ludzka

    Specyficzna dla

    grupy lub

    kategorii

    Nabyta

    uniwersalna Dziedziczona

  • Relatywizm kulturowy

    adna kultura nie dysponuje kryterium absolutnym, ktre uprawniaoby j do

    przyznawania wyszoci lub niszoci wytworom innej kultury; Levi-Strauss

  • Inteligencja kulturowa

    Inteligencja kulturowa (CQ) to zdolno jednostki do funkcjonowania, skutecznego

    zarzdzania i radzenia sobie w zrnicowanym kulturowo rodowisku [ Ang and Song 2015]

    Inteligencja kulturowa skada si z czterech komponentw

  • Inteligencja kulturowa - komponenty

    1. metapoznawczy zdolnoci umysowe pozwalajce na zdobycie i ocen wasnej wiedzy kulturowej

    koncentruje si na uwiadomieniu sobie i monitorowaniu procesu poznawczego w odniesieniu do wasnej tosamoci kulturowej i tosamoci kulturowej innych, podczas wzajemnych interakcji

  • Inteligencja kulturowa - komponenty

    2. poznawczy odnoszcy si do oglnej wiedzy jednostki na temat kultur i wystpujcych pomidzy nimi rnic 3. motywacyjny - wewntrzna motywacja jednostki do podjcia wysiku w celu skutecznego funkcjonowania w odmiennym kulturowo otoczeniu 4. behawioralny - zdolno do odpowiedniej reakcji werbalnej i niewerbalnej podczas kontaktw z przedstawicielami innych kultur

  • Elementy kultury

    Jzyk (werbalny i niewerbalny)

    Religia

    Gospodarka i polityka

    Instytucje spoeczne

    Wartoci i postawy

    Zwyczaje

    Edukacja

    Elementy materialne i estetyka itp.

  • Warstwy kultury metafory cebuli, gry lodowej

    Zewntrzna dajca si zaobserwowa i stosunkowo atwo pozna

    rodkowa normy, wartoci, zwyczaje, postawy trudniejsza do zaobserwowania i przyswojenia

    Wewntrzna skadaj si na ni fundamentalne stwierdzenia dotyczce bytu, celu istnienia, pojcia dobra i za.

  • Poziomy kultury

    Kultura narodowa (lub kultury narodowe w przypadku imigrantw)

    Poziom kultury zwizany z przynalenoci do grupy regionalnej, etnicznej, jzykowej

    Poziom kultury zwizanej z przynalenoci do danej pci

  • Poziomy kultury

    Poziom kultury pokoleniowej - generacje

    Poziom kultury klasy spoecznej - zwizany z moliwociami zdobycia wyksztacenia i zawodu

    Poziom kultury organizacyjnej lub korporacyjnej - rola i stanowisko w miejscu pracy

  • Czy stajemy si Globaln wiosk? Czy nastpuje homogenizacja kultury?

    Wzrost mobilnoci ludzi

    Rozwj masowej turystyki midzynarodowej

    Komercjalizacja kultury

    Rozprzestrzeniajcy si konsumpcjonizm

    Makdonaldyzacja spoeczestw

  • Wg Hannerza mog by 4 formy homogenizacji kultury

    1. Powstanie jednolitej, globalnej kultury, z dominacj wzorcw kultury zachodniej

    2. Stopniowe, trwajce kilka pokole, eliminowanie lokalnych wzorcw kulturowych

  • Wg Hannerza mog by 4 formy homogenizacji kultury

    3. Deformacja kulturowa przefiltrowanie, dostosowywanie i przyjmowanie niektrych wzorcw zachodnich

    4. Amalgamacja kulturowa kultura zachodnia przejmie niektre wzorce kultur lokalnych, kultury lokalne przyjm wybrane elementy wzorcw zachodnich, nadajc im wasn interpretacj

  • Modele analizowania kultur

    Kluckhohna-Strodtbecka

    Hofstede

    Halla

    Gestelanda

    Trompenaarsa i Hampden Turnera

    Warner i Beamer

    Adler

    Scheina

  • Model Kluckhohna-Strodtbecka

    Stosunek do rodowiska

    Stosunek do czasu

    Istota natury ludzkiej

    Stosunek do dziaania

    Akcentowanie odpowiedzialnoci

    Pojmowanie przestrzeni

  • Stosunek do rodowiska

    Pytanie czy ludzie s podporzdkowani rodowisku, wspistniej z nim w harmonii, czy dominuj nad nim

    Bliski Wschd ycie uzalenione jest od przeznaczenia, Ameryka Pn. ludzie mog sprawowa kontrol nad przyrod, Daleki Wschd, kraje skandynawskie harmonia z naturalnym rodowiskiem czowieka

  • Ustalanie celw

    W spoeczestwach podporzdkowanych rodowisku nie ma to wikszego znaczenia, gdy ludzie niewiele mog zdziaa, aby osign zamierzone cele

    Spoeczestwa yjce w harmonii z natur dopuszczaj ustalanie celw, ale i odchylenia od ich realizacji

    Spoeczestwa dominujce wyznaczaj cele i kary za ich niewykonanie

  • Stosunek do czasu

    Czy dana kultura koncentruje si na przeszoci, teraniejszoci, czy przyszoci?

    Kultury zachodnie czas jako zasb (czas to pienidz) i naley go umiejtnie wykorzystywa krtkoterminowa ocena efektywnoci pracownikw (w amerykaskich firmach co 6 miesicy lub raz w roku).

  • Niektre kraje skupiaj si na przeszoci i tradycji, z ktrej czerpi wzorce

    Znajomo stosunku do czasu w danej kulturze pozwala atwiej zrozumie system planowania, wyznaczania i przestrzegania terminw spotka itp

  • Natura ludzka

    Czy dana kultura traktuje ludzi jako dobrych, zych, czy mieszank dobra i za?

    Przykady:

    USA ludzie s na og z natury dobrzy, ale uwaaj, aby inni ich nie wykorzystywali,

    w wielu krajach rozwijajcych si panuje przekonanie, e ludzie s dobrzy,

    w Korei postrzega si ludzi jako z natury zych

  • Stosunek do dziaania

    w pewnych kulturach ludzie koncentruj si na dziaaniu,

    w innych na istnieniu ycie chwil, korzystanie z ycia i natychmiastowe zaspokajanie pragnie

    W jeszcze innych kadzie si nacisk na sprawowanie kontroli opanowanie swoich pragnie poprzez oderwanie si od przedmiotw

  • Stosunek do dziaania

    USA nastawienie na dziaanie, ludzie ciko pracuj i oczekuj, e naley im si za to nagroda (awanse, podwyki pac i inne formy uznania)

    Meksyk i wiele krajw latynoskich nastawienie na istnienie ludzie ceni sobie rado chwili

    Francuzi nastawienie na kontrol wane wartoci to racjonalno i logika dziaania

  • Stosunek do dziaania

    Wiedza na temat stosunku do dziaania w danej kulturze uatwia zrozumienie, dlaczego w taki a nie inny sposb ludzie podchodz do:

    pracy,

    wypoczynku,

    w jaki sposb podejmuj decyzje,

    jakie kryteria stosuj przy przyznawaniu nagrd

  • Stosunek do dziaania

    W kulturach nastawionych na istnienie czsto decyzje podejmowane s pod wpywem emocji,

    w kulturach nastawionych na dziaania przewaa pragmatyzm,

    W kulturach, gdzie dominuje kontrola przewaa racjonalno

  • Akcentowanie odpowiedzialnoci

    Gdzie mieci si odpowiedzialno za innych i ich dobrobyt?

    W niektrych kulturach kadzie si nacisk na indywidualizm osignicia i cechy osobiste jednostki, ktra jest odpowiedzialna za swj byt (USA)

    W innych krajach zwraca si uwag na odpowiedzialno grupy (kultury kolektywistyczne)

  • Akcentowanie odpowiedzialnoci

    W innych dua rola przypada stosunkom hierarchicznym istnieje hierarchia grup i ich pozycja jest w zasadzie niezmienna w czasie (Francja, W. Brytania)

    Ten wymiar kultury wywiera wpyw na planowanie zada w organizacji, podejmowanie decyzji, komunikacj, system motywowania i dobr pracownikw

  • Pojmowanie przestrzeni

    Chodzi tu o swego rodzaju wasno przestrzeni

    Niektre kultury s bardzo otwarte i publicznie prowadz interesy. Na drugim biegunie znajduj si kultury, w ktrych przywizuje si bardzo du wag do prywatnoci

    Trzecia grupa to kultury mieszane

  • Model Hofstede

    Badania Hofstede objy 116 tys. pracownikw IBM w 40 krajach

    Badania Hofstede potwierdziy duy wpyw kultury narodowej na postawy i wartoci wyznawane przez pracownikw i manifestowane w miejscu pracy

    Kultura bardziej rnicowaa ni pe, wiek, zawd i pozycja pracownika

  • Wymiary kultur

    Indywidualizm lub kolektywizm

    Dystans wadzy

    Unikanie niepewnoci

    Msko lub kobieco

    Orientacja dugo i krtkookresowa pragmatyczna i normatywna

    Tolerancja

  • Indywidualizm a kolektywizm

    Jednostka musi sama dba o siebie i swoich najbliszych.

    W spoeczestwach indywidualistycznych pozostawia si jednostce duy stopie swobody

    Wizy pomidzy jednostkami s lune

  • Przedstawiciele spoeczestw kolektywistycznych oczekuj od innych czonkw grupy pomocy w trudnych sytuacjach yciowych

    Uwaaj e w zamian s winni grupie pen lojalno

  • Indywidualizm a praca

    Due znaczenie czasu wolnego od pracy, w ktrym mona si zaj sprawami prywatnymi i rodzinnymi

    Due znaczenie swobody w wyborze stylu pracy

    Wyzwania - praca ma stanowi wyzwanie i dawa poczucie samorealizacji

  • Kolektywizm a praca

    Praca ma zapewni podnoszenie kwalifikacji zawodowych np. poprzez szkolenia

    Due znaczenie maj warunki pracy w miejscu pracy

    Istotne znaczenie ma pene wykorzystanie umiejtnoci pracownikw

  • Indywidualizm przykady krajw

    Stany Zjednoczone

    Australia

    Wielka Brytania

    Kanada

    Holandia

    Nowa Zelandia

    Wochy

    Kraje skandynawskie

  • Kolektywizm - kraje

    Najbiedniejsze kraje Ameryki aciskiej

    Tajwan

    Korea

    Tajlandia

    Malezja

    Portugalia

    Grecja

  • Dystans wadzy

    Wedug Hofstede jest to miara stopnia, w jakim dane spoeczestwo godzi si z nierwnomiernym podziaem wadzy w organizacjach i instytucjach

    Spoeczestwa o duej odlegoci wadzy akceptuj znaczne rnice w stopniu dysponowania wadz w organizacjach

  • Pracownicy okazuj duy szacunek wobec sprawujcych wadz

    Stopnie stanowiska i tytuy subowe oraz pozycja maj due znaczenie

    Do negocjacji midzynarodowych powinno si wysya przedstawicieli o tytuach subowych

    takich samych, jakie posiadaj partnerzy

  • Duy dystans wadzy - przykady

    Filipiny

    Wenezuela

    Indie

  • May dystans wadzy

    Spoeczestwa o maym dystansie wadzy staraj si ogranicza nierwnoci

    Przeoeni maj wadz, ale pracownicy nie boj si ich

    Dania

    Szwecja

    Izrael

  • Unikanie niepewnoci

    Jest to stopie zagroenia, jakie odczuwaj przedstawiciele danej spoecznoci wobec nowych, nieznanych lub niepewnych sytuacji

    Mwi do jakiego stopnia s oni skonni zaakceptowa nieprzewidywalno stosunkw spoecznych i niepewno przyszoci

  • Unikanie niepewnoci

    Przyszo jest w duym stopniu nieznana, tote spoeczestwa rnie reaguj na t niepewno

    Niektre wychowuj swoich czonkw tak, aby przyjmowali j ze spokojem i traktowali jak normaln sytuacj

    W spoecznociach tych ludzie s stosunkowo tolerancyjni wobec odmiennych opinii i zachowa

  • Niski stopie unikania niepewnoci

    Spoeczestwa te okrelane s przez Hofstede niskim stopniem unikania niepewnoci

    Przykady:

    Dania

    Szwajcaria

    Singapur

  • Wysoki stopie unikania niepewnoci

    Przejawia si w stosunkowo wysokim poziomie niepokoju, jaki demonstruj przedstawiciele danej kultury

    Spoeczestwa o wysokim stopniu unikania niepewnoci cechuje duy stopie unikania ryzyka

    Zaobserwowa mona publiczne okazywanie emocji i stosunkowo wysze spoycie alkoholu

  • Przejawami poczucia niepewnoci s:

    agresja,

    stres,

    nerwowo

    Powstaj tam mechanizmy zwikszajce poczucie bezpieczestwa i ograniczajce ryzyko

  • Organizacje w tych krajach maj na og sformalizowane zasady postpowania

    Brak jest tolerancji wobec odmiennych koncepcji i zachowa odbiegajcych od normy

    Czonkowie tych spoeczestw chtniej wierz w prawdy absolutne

  • W krajach o duym stopniu unikania ryzyka pracownicy s na og mao mobilni

    Przykady krajw:

    Japonia

    Portugalia

    Grecja

  • Msko i kobieco

    Wg Hofstede spoeczestwa mona podzieli na takie, w ktrych ludzie:

    godz si na podejmowanie wielu rnych rl zarwno przez mczyzn, jak i kobiety

    przestrzegaj sztywnego podziau rl zwizanych z pci

  • Spoeczestwa mskie

    Nacisk na asertywno i zdobywanie rodkw pieninych oraz dbr materialnych

    Mniejsza troska o innych

    Przykady krajw: Japonia, Austria, Wenezuela, Wochy, Szwajcaria, Meksyk, Irlandia, Jamajka, Wielka Brytania, Niemcy, Filipiny, Kolumbia, Afryka Pd., Ekwador, Stany Zjednoczone

  • Spoeczestwa kobiece

    W krajach tych nie ma wyranego podziau rl ze wzgldu na pe

    przykady: kraje skandynawskie (gdzie nierzadko mczyni prowadz gospodarstwa domowe i bior urlopy wychowawcze), Holandia, Kostaryka, Chile, Portugalia, Tajlandia

  • Orientacja dugo i krtkookresowa pragmatyczna i normatywna

    O. dugookresowa - koncentracja na przyszoci, ceniona jest wytrwao, zapobiegliwo, przedsibiorczo

    O. krtkookresowa koncentracja na przeszoci i teraniejszoci, ceni si tradycj, stabilizacj, rwnowag

  • Orientacja pragmatyczna i normatywna

    Wymiar ten pokazuje, w jaki sposb ludzie odnosz si do faktu, e tak wiele otaczajcych ich zjawisk i zdarze nie moe by wyjanionych i wytumaczonych

  • Spoeczestwa normatywne

    ludzie odczuwaj siln potrzeb wytumaczenia wszystkiego, co moliwe,

    maj tendencj do formuowania prawd absolutnych

    przywizuj du wag do tradycji

    oczekuj szybkich efektw swoich dziaa

  • Spoeczestwa pragmatyczne

    ludzie nie odczuwaj potrzeby wytumaczenia wszystkiego

    uwaaj, e jest to niemoliwe ycie jest zbyt zoone i skomplikowane

    wyzwaniem nie jest poznanie prawdy absolutnej, ale ycie dajce satysfakcj i zadowolenie

  • Spoeczestwa pragmatyczne

    prawda w duej mierze zaley od sytuacji, kontekstu i czasu

    ludzie demonstruj umiejtno dostosowania tradycji i zwyczajw do zmieniajcych si warunkw

    wykazuj skonno do oszczdzania i inwestowania, racjonalnego gospodarowania zasobami

  • Tolerancja (pobaliwo) - powcigliwo

    Postawa tolerancyjna wobec naturalnych zachowa ludzkich, jakimi s demonstrowanie radoci ycia i zabawa

    Spoeczestwa powcigliwe ograniczaj i reguluj tego typu zachowania poprzez formuowanie i egzekwowanie surowych norm spoecznych

  • Polska wg Hofstede http://geert-hofstede.com/poland.html

    Dystans wadzy wskanik 68 plasuje Polsk w grupie spoeczestw hierarchicznych,

    Ludzie akceptuj nierwnoci

    Popularna jest centralizacja

    Podwadni oczekuj, e otrzymaj od przeoonych jasny przekaz, co i jak maj wykonywa

    Szefowie prezentuj na og styl autokratyczny

    http://geert-hofstede.com/poland.htmlhttp://geert-hofstede.com/poland.htmlhttp://geert-hofstede.com/poland.htmlhttp://geert-hofstede.com/poland.htmlhttp://geert-hofstede.com/poland.html

  • Polska wg Hofstede

    Indywidualizm wskanik 60 stawia Polsk w grupie krajw indywidualistycznych

    Wysoki wskanik dystansu wadzy i indywidualizmu stanowi pewne wyzwanie dla menederw zagranicznych

    Musz kademu w firmie da do zrozumienia, e jest wany, cho nie jest rwny

  • Polska wg Hofstede

    Msko wskanik 64 oznacza, e Polska jest krajem mskim

    Ludzie nastawieni s na konkurowanie, sukces i osignicia

    W tego typu krajach ludzie yj, aby pracowa

  • Polska wg Hofstede

    Unikanie niepewnoci wskanik 93 stawia Polsk w czowce tego typu krajw

    Utrzymuj one sztywne kodeksy dotyczce zachowa

    Brak jest tolerancji dla nietypowych zachowa, pomysw, idei

    Istnieje emocjonalna potrzeba zasad, nawet wwczas jeli w praktyce nie dziaaj

  • Polska wg Hofstede

    Czas to pienidz,

    ludzie maj wewntrzn potrzeb by by zajtym i ciko pracowa

    Innowacje mog napotka opr

    Bezpieczestwo jest wanym elementem motywacji jednostki

  • Polska wg Hofstede

    Orientacja dugoterminowa (pragmatyczna) krtkoterminowa (normatywna) wskanik 38 oznacza, e Polska jest krajem bardziej normatywnym ni pragmatycznym

    Ludzie maj tendencj do ustanawiania prawd absolutnych

    Przejawiaj wielki szacunek dla tradycji Ma wag przywizuj do oszczdzania na

    przyszo Oczekuj szybkich rezultatw swych dziaa

  • Polska wg Hofstede

    Tolerancja powcigliwo, wskanik dla Polski to 29, co oznacza kultur restrykcyjn (powcigliw)

    W tego typu kulturach dominuje tendencja do cynizmu i pesymizmu

    Ludzie nie przykadaj duej wagi do czasu wolnego i wypoczynku

    Uwaaj, e ich dziaania s ograniczane przez normy spoeczne

    S przewiadczeni, e uywanie ycia jest czym zym, nagannym

  • Model analizowania kultur wg Halla

    Stosunek do czasu monochroniczny/polichroniczny

    Pojmowanie przestrzeni stosunek do rodowiska (zagospodarowanie publicznej i prywatnej przestrzeni)/fizyczny i emocjonalny dystans do innych ludzi

    Jzyk (komunikacja) wysoki/niski kontekst

    Przyjanie - koncentracja na zadaniach/relacjach

  • Model Halla kontinuum kultur od niskiego do wysokiego kontekstu

    Modele analizowania kultur

    Informacja

    Wysoki kontekst

    Niski kontekst

    Kontekst, znaczenie

  • Kultury wysokiego kontekstu

    W kulturach wysokiego kontekstu komunikacja jest oszczdna i efektywna

    Obowizuje wsplny kod porozumiewania si, nieczytelny dla obcych

    Due znaczenie ma sytuacja, kontekst,

    zachowania niewerbalne pomagaj w tworzeniu i interpretacji komunikatu

  • Kultury wysokiego kontekstu

    Czonkowie tego typu kultur od najwczeniejszych lat ucz si interpretacji okrelonych zachowa i znakw podczas rozmowy z drug osob

    Myli nie artykuuje si w sposb bezporedni

    Relacje midzyludzkie maj dugotrway charakter

    Ludzie czuj si zwizani z tymi, z ktrymi wchodz w relacje biznesowe lub prywatne

  • Kultury wysokiego kontekstu

    Preferowane s raczej ustne ni pisemne umowy

    Podpisany kontrakt nie zawsze musi by obowizujcy

    Nierzadko po podpisaniu kontraktu zgaszane s dodatkowe yczenia i postulaty odnonie do zmiany ustalonych warunkw

  • Kultury wysokiego kontekstu

    Wystpuje rozrnienie pomidzy swoimi i obcymi

    Obcy to kto, kto nie jest czonkiem rodziny, klanu, organizacji lub danego spoeczestwa

    Wzorce kulturowe s gboko zakorzenione i niepodatne na zmiany

    Do tego typu kultur zalicza si wikszo spoecznoci azjatyckich

  • Kultury niskiego kontekstu

    Wikszo spoeczestw zachodnich zalicza si do kultur niskiego kontekstu

    Du wag przywizuje si do komunikacji werbalnej

    Zachowania niewerbalne na og s ignorowane

    Relacje midzy ludmi s powierzchowne i krtkotrwae

  • Kultury niskiego kontekstu

    Komunikacja ma dostarczy najwaniejszych informacji

    Dominuje bezporedni styl porozumiewania si

    Strony koncentruj si na merytorycznej zawartoci przekazu a nie jego kontekcie

  • Kultury niskiego kontekstu

    Rozrnienie midzy swoimi a obcymi nie ma wikszego znaczenia

    Cudzoziemcy stosunkowo atwo si adaptuj

    Wzorce kulturowe nie s gboko zakorzenione i stosunkowo szybko si zmieniaj

  • Kultury niskiego kontekstu

    Umowy maj charakter pisemny

    Podpisany kontrakt traktuje si jako ostateczny, posiadajcy moc prawn

    Klauzule kontraktw s szczegowo spisywane i maj by dokadnie zrealizowane

    Zawarcie kontraktu nie wymaga wczeniej dugotrwaego budowania relacji

  • W kulturach niskokontekstowych dominuje sekwencyjne, monochroniczne podejcie do czasu

    W kulturach wysokokontekstowych czciej wystpuje polichroniczne traktowanie czasu

  • Model Gestelanda

    W biznesie midzynarodowym obowizuj dwie elazne zasady:

    1.Oczekuje si, e sprzedajcy dostosuje si do kupujcego

    2.Oczekuje si, e go bdzie szanowa kultur gospodarza i dostosuje si do miejscowych zwyczajw - trzeba by sob, ale rwnoczenie by wiadomym rnic kulturowych

  • Wielki podzia kultur:

    1. nastawione na biznes i nastawione na relacje

    2. formalne i nieformalne

    3. o sztywnym podejciu do czasu i o elastycznym podejciu do czasu

    4. ekspresyjne i powcigliwe

  • Kultury zadaniowe - propartnerskie

    Kultury nastawione na biznes s zorientowane zadaniowo (business first)

    Kultury nastawione na relacje s zorientowane na ludzi (relationships first, then business)

    Konflikty mog pojawi si ju na etapie negocjacji

  • Kultury zadaniowe - propartnerskie

    Negocjatorzy z krajw zorientowanych na relacje postrzegaj tych drugich jako niegrzecznych, le wychowanych a nawet aroganckich i agresywnych

    Negocjatorzy z krajw nastawionych na biznes postrzegaj tych drugich jako opieszaych, niejednoznacznych i nieprzeniknionych

  • Przykady

    Kultury nastawione na biznes to midzy innymi

    kraje nordyckie i germaskie,

    Wielka Brytania,

    Ameryka Pnocna,

    Australia,

    Nowa Zelandia,

    Poudniowa Afryka

  • Przykady

    Kultury umiarkowanie nastawione na biznes:

    kraje romaskie,

    Europa Wschodnia i rodkowa,

    kraje basenu Morza rdziemnego,

    Hong Kong,

    Singapur

  • Przykady

    Kultury nastawione na relacje:

    kraje arabskie,

    wikszo krajw afrykaskich

    wikszo krajw azjatyckich

  • Kultury formalne i nieformalne

    Problemy pojawiaj si , gdy przedstawiciele kultury nieformalnych, egalitarnych spotykaj si z przedstawicielami kultur formalnych, gdzie istnieje hierarchia i liczy si status spoeczny

    Zarwno jedni, jak i drudzy nie czuj si komfortowo, gdy przychodzi im negocjowa i zaatwia wsplne biznesy

  • Przykady

    Kultury skrajnie nieformalne: Australia, Stany Zjednoczone

    Umiarkowanie nieformalne: Kanada, Nowa Zelandia, Dania, Norwegia

    Kultury formalne: wikszo krajw europejskich, region Morza rdziemnego, kraje arabskie, Ameryka aciska, wikszo krajw azjatyckich

  • Kultury o sztywnym i elastycznym podejciu do czasu

    (monochroniczne i polichroniczne)

    Dla czci kultur czas jest wyznacznikiem

    wszystkich dziaa Trzymaj si cile przestrzegania

    harmonogramw, punktualnoci i ustalonych terminw

    Dla innych kultur czas i przestrzeganie terminw nie s najwaniejsze, licz si przede wszystkim ludzie, ktrzy ich otaczaj

  • Kultury monochroniczne a polichroniczne

    Prowadzi to czsto do konfliktw pomidzy przedstawicielami kultur o odmiennym podejciu do czasu

    Ci pierwsi postrzegaj tych drugich jako leniwych, niezdyscyplinowanych a nawet niegrzecznych

    Z kolei ci drudzy uwaaj tamtych za arogantw, zniewolonych przez terminy (deadlines)

  • Przykady

    Skrajnie monochroniczne:

    nordycka

    germaska Europa

    Ameryka Pnocna

    Japonia

  • Przykady

    Kraje umiarkowanie monochroniczne: Australia Nowa Zelandia Europa rodkowa i Wschodnia Singapur Hong Kong Tajwan Chiny Korea Poudniowa

  • Przykady

    Kraje polichroniczne:

    Kraje arabskie

    Afryka

    Ameryka aciska

    Poudniowo-Wschodnia Azja

  • Kultury ekspresyjne i powcigliwe

    W kulturach ekspresyjnych ludzie komunikuj si zupenie inaczej ni w kulturach powcigliwych

    Nie ma znaczenia czy jest to komunikacja werbalna czy niewerbalna

  • Kultury ekspresyjne i powcigliwe

    Problemy wynikajce z rnic w komunikacji prowadz do nieudanych negocjacji, promocji i sprzeday produktw na innych rynkach, czy zarzdzania pracownikami

    Komunikacja biznesowa ma swoj specyfik a wspomniane rnice w sposobie porozumiewania si mocno ograniczaj jej skuteczno

  • Przykady

    Kultury bardzo ekspresyjne:

    kraje basenu Morza rdziemnego,

    kraje romaskie

    Ameryka aciska

  • Przykady

    Kraje umiarkowanie ekspresyjne:

    Stany Zjednoczone

    Kanada

    Australia,

    Nowa Zelandia

    Europa Wschodnia i rodkowa

    Poudniowa Azja

  • Przykady

    Kultury powcigliwe:

    Azja Wschodnia

    Azja Poudniowo-Wschodnia

    kraje nordyckie

    kraje germaskie

  • Akulturacja

    To wszystkie zjawiska towarzyszce kontaktom bezporednim lub porednim przedstawicieli dwch kultur

    Prowadz one do zmian wzorcw kulturowych albo jednej, albo drugiej grupy bd obu

  • Szok kulturowy/stres akulturacyjny

    Szok kulturowy to naturaln reakcj jednostki, gdy znajdzie si w nowym rodowisku kulturowym

    jest psychologiczn dezorientacj, wywoan przez cigy stres

    Przyczyna - dziesitki irytujcych, niezrozumiaych zdarze i sytuacji, ktrych nie mona przyrwna do adnych wczeniejszych dowiadcze

  • Szok kulturowy/stres akulturacyjny

    Jest pogbiany przez barier komunikacyjn, wynikajc z nieznajomoci miejscowego jzyka, zwyczajw, wierze, percepcji rzeczywistoci i priorytetw lokalnej spoecznoci

    Pocztkowo drobne incydenty nie wywieraj wikszego wpywu na przybyszu,

    ich stopniowa kumulacja sprawia, e jednostka doznaje poczucia nierealnoci sytuacji, w jakiej si znalaza

  • Symptomy

    poczucie wyobcowania, niechci do uczenia si oraz uywania miejscowego jzyka oraz oglnie negatywny stosunek do przedstawicieli lokalnej kultury, nawizywanie kontaktw wycznie z przedstawicielami wasnej kultury,

  • Symptomy

    potrzeba samotnoci i separacji od wszystkiego, co wie si z miejscow kultur, nierzadko traktowanie picia alkoholu lub zaywania narkotykw, jako sposobu na radzenie sobie z zaistnia sytuacj.

  • Przebieg szoku kulturowego

    konfrontacja z nowym otoczeniem lub sytuacj,

    nieefektywna komunikacja kulturowa i interpersonalna,

    zagroenie dla dobrego samopoczucia psychicznego i emocjonalnego ekspatrianta,

  • Przebieg szoku kulturowego

    potrzeba odpowiedniego zmodyfikowania wasnego zachowania po to, aby uzyska pozytywne wsparcie ze strony nowego otoczenia

    rosnce dowiadczenie i zdobywana praktyczna wiedza o nowej kulturze

    szok kulturowy moe stanowi dobra okazje do uczenia si nowej kultury

  • Pozytywne aspekty szoku kulturowego

    istotne dowiadczenie midzykulturowe

    moliwo zdobycia gruntownej wiedzy,

    Szansa na osignicie wysokiego stopnia samowiadomoci oraz rozwoju osobistego

    uatwia zrozumienie samego siebie a przez to pozwala na zmian postawy oraz zachowania

  • Odwrcony szok kulturowy

    Ponowny szok kulturowy, gdy powraca si z duszego pobytu za granic do swego macierzystego kraju,

  • Etapy procesu adaptacji kulturowej U-curve

    miesic miodowy,

    szok kulturowy,

    dostosowanie,

    mistrzostwo.

  • Kategorie ludzi naraonych na szok kulturowy

    Uchodcy

    Emigranci

    Studenci

    Naukowcy

    Pracownicy kontraktowi ekspatrianci, inpatrianci

    Biznesmeni

  • rda:

    R. R. Gesteland, Rnice kulturowe a zachowania w biznesie, Wyd. naukowe PWN, Warszawa 2000,

    G. Hofstede, G. J. Hofstede, M. Minkov, Kultury i organizacja, PWE, Warszawa 2011

    D. Simpson, Export Marketing of Small and Medium-Sized Enterprises in the South Baltic Region, ed. H. Treder, P. Kulawczuk, Gdask University Press, Gdask 2012, p. 173-185 http://www.ctfsbp.eu/

    D. Simpson, Modele analizowania rnorodnoci kulturowej w biznesie midzynarodowym, [w:] Wyzwania gospodarki globalnej, Prace i Materiay Instytutu Handlu Zagranicznego UG, Gdask 2012, s. 585-606

    D. Simpson, Uwarunkowania kulturowe jako determinanta stylw przywdztwa, [w:] Zarzdzanie midzykulturowe w jednoczcej si Europie, red. R. Krzykaa-Schaefer, Wyd. WSB w Poznaniu, Pozna 2010,

    http://www.ctfsbp.eu/