Nervus vagus

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Nervus vagus. Sólveig Kristín Guðnadóttir. Flakkarinn. Anatomia N. vagus. 4 kjarnar í heilastofni Nucleus N. Trigeminus. Nucleus solitarius Dorsal motor nucleus Nucleus ambiguus 2 ganglion Superior Inferior. 4 gerðir taugaþráða Somatic afferent Visceral afferent Parasymphatic - PowerPoint PPT Presentation

Text of Nervus vagus

  • Nervus vagusSlveig Kristn Gunadttir

  • Flakkarinn

  • Anatomia N. vagus.4 kjarnar heilastofniNucleus N. Trigeminus. Nucleus solitariusDorsal motor nucleusNucleus ambiguus

    2 ganglionSuperiorInferior

    4 gerir taugaraSomatic afferentVisceral afferentParasymphaticMotor efferent

    Margar greinar

  • Greinar N. vagusJugular fossa MeningealAuricularisHlsPharyngealSuperior laryngealRecurrent laryngealSuperior cardiacThoraxInferior cardiacAnterior bronchialPosterior bronchialEsophagealAbdomenGastricCeliacHepatic

  • Greinar N. vagus

  • Dmi um vagus verkunHfuverkurSkyn ytra eyra. Hstavibrag vegna askotahluts eyra.KyngingBragskynTalHstavibrag vegna ertingar larynxHikstiPariestalsis meltingarfraHjartslttartnindun

  • Lesionir N. vagusSjaldan einangraar lesionir vagusVagus greinar geta t.d. skemmst vi agerir thyroid.Pharyngeal grein dysphagia, tap kokreflexSuperior laryngeal veikbura rddRecurrent laryngeal hsi og dysphoniaBilateralt: Aphonia og stridor vi innndun

  • Vasovagal syncopeOfvirkni vagal taug Bradycardia og vasodilation Cardiac Output og blrsting blmagn upp hfu syncope.Algengasta orsk syncopes. Ca 20%Tali vera orsk syncopa hj brnum 50% tillfella sem koma bramttku.Flestir finna fyrir prodromal einkennum s.s. svima, glei, sortnar fyrir augum.

  • Vasovagal syncopemislegt sem getur komi essu af sta s.s. hsti, andlegt reiti, Recurrent 3% tilfella. MehndlunFyrirbyggjandiLyfAtrpn og skyld lyfBeta blokkarStundum hgt a framkalla me Vagal maneuvers.

  • Vagal maneuversVagal vibrg ntt til a:Greina Carotis sinus hypersensitivityMehndla SVT. msar aferirCarotis sinus nuddValsalva maneuverAndlitsbaarf a hafa vagal hrif huga

  • Vasovagal syncope???

  • TAKK FYRIR

  • *Vagus er latna og ir flakkari ea wanderer. Fr nafn sitt af v hva hn fer va um. taugar vefi hfi, hls, thorax og abdomen. Tali a vagus fari ekki niur pelvis en g rakst rannskn eftir, Komisaruk og Whipple, ar sem au telja sig hafa snt fram a konur sem hafa hloti total mnuskaa h vi T10 ea ofar geti fengi cervicovaginal fullngingar gegnum vagus taugina. *rir vagus koma fr fjrum kjrnum heilastofni sem vagus deilir me CN IX (glossopharyngeal) og XI (accessorius)Nucleus N. Trigeminus. Somatic afferent rir fr pharynx, larynx og auricularis grein. (Almennt snertiskyn, srsauki og hiti)Nucleus solitariusVisceral afferent rir fr innri lffrum abdomen og thorax (tog, rstingur, srsauki)Dorsal motor nucleusParasympatskir rir til hjarta- og akerfis, ndunarfra og meltingarfra. (Rest or digest, hgir hjarta, berkjur rengjast, ar til meltingarfra vkka aukin melting)Nucleus ambiguusMotor rir til pharynx og larynxTv ganglion. Tvr greinar, meningeal og auricularis koma fr superior ganglion. Restin kemur fr inferior, fyrir utan mtorri fr nucleus ambiguus sem sameinast taug rtt vi inferior ganglion. *Meningeal greinarSkyntaugun posterior fossa hfukpubotni. Auricularis taugar h bakhli auricula og posterior hluta external acoustic meatus (eyrnagangna). Og hljhimnu. Erting getur valdi hstavibragi.Pharyngeal grein vagus Aal motortaug pharynx, dreifist um vva og slmh phanrynx og vva mjka gmsins (fyrir utan stylopharyngeus og tensor veli palatini)Sr um hreyfinguna kokvibragi.Superior laryngeal greinarExternal laryngeal greinar minni, mtor, getur skemmst thyroidectomy. Cricothyroid vvinn (raddbandavvi),pharyngela plexus, superior hluti inferior pharyngeal constrictor. Minnku geta til a mynda ha tna.Internal laryngeal greinar sensory og parasymphatiskEpiglottis, tunga, mucous membrane larynx. Erting essarar taugar veldur hstavibragi. Recurrent laryngeal greinarMotor, sensory og parasympatiskir rir til larynxVinstri sveigir utan um aortaboga, hgri sveigir utan um hgri subclavian . taugar alla vva larynx (voice box), nema cricothyroid. Tekur skyn og parasympatik fyrir nean raddbandafellingar.Mesta httan a essi skemmist. Fer svo langa lei. Thyroidectomiur, mediastinum agerir. Veldur hsri rdd. Greinar sem sj um visceral afferenta og parasymphatik:Superior og inferior cervical cardiac branches mynda djpa og grunna hluta cardiac plexusAnterior og posterior bronchial greinar mynda anterior og posterior pulmonary plexusaEsophageal greinar mynda esophageal plexusVagus taugarnar tvr sameinast anterior og posterior vagal trunk. Anterior vagal trunk a mestu leyti rir fr vinstri vagusAnterior gastric plexusHepatic greinar sem sameinast hepatic plexus og fara aan til lifur.Posterior vagal trunk a mestu hgri vagus, rir fr vinstri vagusPosterior gastric plexusCeliac greinar sem sameinast celiac plexus en aan fara greinar til bris, milta, nrna og garna.Sympathetic fight or flightParasympathetic rest or digest

    ** essari mynd sjst heilakjarnarnir og ganglion vagus. samt efri greinum.

    *Sjaldan einangraar lesionir vagus. Yfirleitt fer glossopharyngeal lka. Srstaklega ef central skemmd. Srstaklega htta skemmdum vagus greinum vi agerir hlsi. T.d. thyroidectomiur. Langmest htta skemmdum recurrent laryngeal taugum vegna lengdar eirra. Fara niur mediastinum. Aortu aneurysmi getur rst vinstri greinina. Dysphagia kyngingarrugleikarRecurrent laryngeal aneurysmi aortuboga, agerir hlsi, *a sem flk talar almennt um sem yfirli.Ofvirkni vagal taug veldur bradycardiu og vasodilation. etta veldur svo aftur minna cardiac output og lgri blrsting. Minnka blmagn upp hfu sem veldur svo syncope.Algengasta orsk syncopes. Ca 20%Tali vera orsk syncopa hj brnum 50% tillfella sem koma bramttku.Flestir finna fyrir prodromal einkennum s.s. svima, glei, sortnar fyrir augum. Syncope er oftast stutt og gerist sitjandi ea standandi stu.

    *mislegt sem getur komi essu af sta og langoftast er einhver triggerHsti gilegt ea srsaukafull reiti s.s nlastunga, blgjf, Mikill hiti umhverfiSterkar tilfinningarSvengdUppkst, vaglt, hgalosunrstingur kvena stai hlsi og augum. Fleira og fleiraRecurrent 3% tilfella. Mehndlun yfirleitt ekki mehndla. Helst tilfellum ar sem um er a ra recurrent syncope vi httulegar astur. Undir stri ofl.Fyrirbyggjandi forast reiti, leggjast me htt undir ftum egar einkenna verur vart. Spenna vva, Lyf Atrpn og skyld lyf andklnerg, minnka virkni parasympatiska kerfisins.Beta blokkar voru eitt sinn algengustu lyfin en rannsknir hafa ekki snt fram gagnsemi. Stundum hgt a framkalla me Vagal maneuvers.

    *Vagal vibrg ntt til a:Greina Carotis sinus hypersensitivityMehndla SVT. Getur gengi of langt -> vasovagal attack ea syncope. Me vagal rvun er hgt a hgja hjartsltti gegnum Sinoatrial nodeMest nota:Carotis sinus massage veldur vagal vibrgum vegna rvunar glossopharyngeal.arf alltaf a hafa huga httu strokeValsalva maneuver a blsa gegn rstingi. Fyrst nota til a losa grft r eyrum. Og losna vi hellur. Andlitsba andliti dft ofan kalt vatn. Flki framkvmd. EHafa huga vagal hrif:tt augnhntt. arf a hafa huga vi fikt augum barna me strabismusHalda niri sr andanumEndaarmsskounHstiDjp innndunKgastNasogastric tube placementSquatting *Frg beiting vagal maneuvers.

    *Vagus stimulationFlogaveikimefer*