of 30/30
PL PL KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 6.4.2016 r. COM(2016) 205 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Sprawniejsze i bardziej inteligentne systemy informacyjne do celów zarządzania granicami i zapewnienia bezpieczeństwa

MQHGRFHOyZ]DU]G]DQLD … · Na szczeblu UE funkcjonuje szereg systemów informacyjnych i baz danych, ... jak obywatele państw trzecich posiadający wizę długoterminową

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of MQHGRFHOyZ]DU]G]DQLD … · Na szczeblu UE funkcjonuje szereg systemów informacyjnych i baz...

PL PL

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 6.4.2016 r.

COM(2016) 205 final

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Sprawniejsze i bardziej inteligentne systemy informacyjne do celw zarzdzania

granicami i zapewnienia bezpieczestwa

2

1. WPROWADZENIE

Europa jest mobilnym spoeczestwem. Wewntrzne i zewntrzne granice przekraczaj

codziennie miliony obywateli UE i obywateli pastw trzecich. W 2015 r. Uni

odwiedzio ponad 50 mln obywateli pastw spoza UE, ktrzy w sumie ponad 200 mln

razy przekroczyli granice zewntrzne strefy Schengen.

Oprcz tego legalnego ruchu turystycznego w samym 2015 r., w nastpstwie konfliktu w

Syrii i sytuacji kryzysowych w innych miejscach na wiecie, na granicach zewntrznych

Europy odnotowano 1,8 mln przypadkw nielegalnego wjazdu. Obywatele UE oczekuj,

aby kontrole osb na granicach zewntrznych byy skuteczne, umoliwiay skuteczne

zarzdzanie migracjami oraz zwikszay bezpieczestwo wewntrzne. Ataki

terrorystyczne w Paryu w 2015 r. i w Brukseli w marcu 2016 r. pokazay gorzk

prawd: bezpieczestwo wewntrzne Europy jest cay czas zagroone.

Obie wspomniane kwestie uwydatniy potrzeb poczenia naszych wysikw i

udoskonalenia ram wsppracy w zakresie zarzdzania granicami UE, migracji i

bezpieczestwa oraz narzdzi informacyjnych. Zarzdzanie granicami, egzekwowanie

prawa i kontrola migracji s ze sob dynamicznie powizane. Znane s przypadki, e

obywatele UE przekroczyli granic zewntrzn, aby przedosta si do stref konfliktu w

celach terrorystycznych, i po powrocie takie osoby stanowi zagroenie. Istniej dowody

na to, e terroryci skorzystali ze szklakw nielegalnej migracji, aby dotrze do UE, i

nastpnie niepostrzeenie poruszali si po strefie Schengen.

W ramach Europejskiej agendy bezpieczestwa i Europejskiego programu w zakresie

migracji okrelono kierunek rozwoju i wdroenia unijnej polityki ukierunkowanej na

podjcie rwnolegle wystpujcych wyzwa zwizanych z zarzdzaniem migracjami

oraz z walk z terroryzmem i przestpczoci zorganizowan. Niniejszy komunikat

opiera si na efektach synergii midzy tymi dwoma programami i ma stanowi punkt

wyjcia do dyskusji na temat tego, w jaki sposb istniejce i przysze systemy

informacyjne mog przyczyni si do poprawy zarwno zarzdzania granicami

zewntrznymi, jak i bezpieczestwa wewntrznego w UE. Uzupenia on wniosek z

grudnia 2015 r. dotyczcy utworzenia Europejskiej Stray Granicznej i Przybrzenej oraz

poprawy zapobiegania sytuacjom kryzysowym i interwencji na granicach zewntrznych.

Na szczeblu UE funkcjonuje szereg systemw informacyjnych, ktre zapewniaj

funkcjonariuszom stray granicznej i funkcjonariuszom policji dostp do istotnych

informacji na temat osb, lecz unijna architektura zarzdzania danymi nie jest doskonaa.

W niniejszym komunikacie przedstawiono kilka moliwoci maksymalizacji korzyci

pyncych z istniejcych systemw informacyjnych oraz, w razie potrzeby, zaplanowania

nowych i uzupeniajcych dziaa majcych na celu likwidacj luk. Podkrelono rwnie

potrzeb zwikszenia interoperacyjnoci systemw informacyjnych (cel

dugoterminowy), na co zwrciy rwnie uwag Rada Europejska i Rada UE1, oraz

przedstawiono propozycje rozwoju systemw informacyjnych w przyszoci w celu

zapewnienia funkcjonariuszom stray granicznej, organom celnym, funkcjonariuszom

policji i organom wymiaru sprawiedliwoci dostpu do niezbdnych informacji.

1 Konkluzje z posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 17-18 grudnia 2015 r.; wsplne owiadczenie

unijnych ministrw sprawiedliwoci i spraw wewntrznych oraz przedstawicieli instytucji UE w

sprawie zamachw terrorystycznych, do ktrych doszo w Brukseli 22 marca 2016 r. (24 marca 2016

r.); konkluzje Rady UE i pastw czonkowskich zebranych w Radzie w sprawie zwalczania terroryzmu

(20 listopada 2015 r.).

3

Kada przysza inicjatywa zostanie przygotowana na podstawie zasad lepszego

stanowienia prawa, a towarzyszy jej bd konsultacje spoeczne i ocena skutkw, z

uwzgldnieniem praw podstawowych oraz w szczeglnoci prawa do ochrony danych

osobowych.

2. WYZWANIA, KTRYM NALEY SPROSTA

Ze wzgldu na brak granic wewntrznych w strefie Schengen konieczne jest solidne i

niezawodne zarzdzanie przepywem osb przez granice zewntrzne. Jest to niezbdny

warunek, aby zapewni wysoki poziom bezpieczestwa wewntrznego oraz swobodny

przepyw osb w granicach tego obszaru. Jednoczenie brak granic wewntrznych

oznacza, e organy cigania w pastwach czonkowskich rwnie maj dostp do

istotnych informacji na temat osb. Na szczeblu UE funkcjonuje szereg systemw

informacyjnych i baz danych, ktre zapewniaj funkcjonariuszom stray granicznej,

funkcjonariuszom policji i innym organom dostp do istotnych informacji na temat osb

odpowiednio do wykonywanych przez nich zada2.

Jednak systemy informacyjne wykazuj rwnie niedocignicia, ktre utrudniaj prac

wspomnianych organw krajowych. Dlatego w Europejskiej agendzie bezpieczestwa

podkrelono, e poprawa wymiany informacji stanowi kluczowy priorytet. Do gwnych

niedocigni zalicza si: a) niedostateczn funkcjonalno istniejcych systemw

informacyjnych, b) luki w unijnej architekturze zarzdzania danymi, c) wielorako

systemw informacyjnych regulowanych w rny sposb oraz d) rozdrobnion

architektur zarzdzania danymi do celw kontroli granic i zapewnienia bezpieczestwa.

Istniejce w UE systemy informacyjne do celw zarzdzania granicami i zapewnienia

bezpieczestwa wewntrznego obejmuj szeroki zakres funkcji. Jednak funkcjonalno

istniejcych systemw jest cay czas niewystarczajca. Jeli przyjrzymy si procesom

kontroli granic w odniesieniu do rnych kategorii podrnych, okae si, e braki

wystpuj nie tylko w niektrych z tych procesw, lecz take midzy systemami

informacyjnymi wykorzystywanymi do celw kontrolowania granic. Naley rwnie

zoptymalizowa funkcjonowanie istniejcych narzdzi sucych do egzekwowania

prawa. W zwizku z tym naley zastanowi si nad dziaaniami majcymi na celu

udoskonalenie istniejcych systemw informacyjnych (sekcja 5).

Oprcz tego wystpuj luki w unijnej architekturze zarzdzania danymi. W dalszym

cigu problemy stwarzaj kontrole graniczne okrelonych kategorii podrnych takich

jak obywatele pastw trzecich posiadajcy wiz dugoterminow. Ponadto wystpuje

luka informacyjna przed przybyciem na granice obywateli pastw trzecich, ktrzy s

zwolnieni z obowizku wizowego. Naley zastanowi si nad tym, czy istnieje potrzeba

wyeliminowania tych luk przez opracowanie dodatkowych systemw informacyjnych

tam, gdzie jest to konieczne (sekcja 6).

Funkcjonariusze stray granicznej i zwaszcza funkcjonariusze policji musz sobie radzi

z wielorakoci systemw informacyjnych regulowanych w rny sposb na szczeblu

UE. Taki zoony charakter stwarza praktyczne problemy, w szczeglnoci w kontekcie

wyboru odpowiednich baz danych w konkretnej sytuacji. Co wicej, nie wszystkie

pastwa czonkowskie maj dostp do wszystkich istniejcych systemw3. Obecn

2 W sekcji 4 znajduje si przegld systemw informacyjnych do celw zarzdzania granicami i

zapewnienia bezpieczestwa; w zaczniku 2 znajduje si bardziej szczegowy wykaz. 3 Zgodnie ze szczegowymi warunkami protokou nr 22 (w odniesieniu do Danii) oraz protokow nr 21

i 36 (w odniesieniu do Wielkiej Brytanii i Irlandii), a take z odnonymi aktami przystpienia.

4

zoono dostpu do systemw informacyjnych na szczeblu UE mona by zmniejszy

przez ustanowienie pojedynczego interfejsu wyszukiwania na poziomie krajowym, ktry

uwzgldniaby rne cele dostpu (sekcja 7.1).

Obecna unijna architektura zarzdzania danymi do celw kontroli granic i zapewnienia

bezpieczestwa charakteryzuje si rozdrobnieniem. Wynika to z rnych kontekstw

instytucjonalnych, prawnych i politycznych, w ktrych systemy te zostay opracowane.

Informacje s przechowywane oddzielnie w rnych systemach, ktre rzadko s ze sob

poczone. Bazy danych s niespjne, a stosowane zasady dostpu waciwych organw

do zawartych w nich danych s rozbiene. W zwizku z tym organy cigania mog

napotka problem martwych stref, poniewa moe by bardzo trudno okreli

powizania midzy fragmentami danych. Dlatego tak wanym i pilnym zadaniem jest

wypracowanie wsplnych rozwiza w zakresie poprawy dostpu do danych do celw

zarzdzania granicami i zapewnienia bezpieczestwa, przy penym poszanowaniu praw

podstawowych. W tym celu naley zapocztkowa proces zwikszania

interoperacyjnoci istniejcych systemw informacyjnych (sekcja 7).

3. PRAWA PODSTAWOWE

Do sprostania kademu z wyej opisanych wyzwa konieczne jest pene poszanowanie

praw podstawowych oraz przepisw o ochronie danych.

Przestrzeganie praw podstawowych wymaga odpowiednio zaprojektowanych i

prawidowo wykorzystywanych rozwiza technologicznych i systemw

informacyjnych. Technologia i systemy informacyjne mog pomc wadzom publicznym

w zapewnieniu ochrony praw podstawowych przysugujcych obywatelom. Technologia

biometryczna moe zmniejszy ryzyko bdnego stwierdzenia tosamoci, a take ryzyko

dyskryminacji i profilowania rasowego. Oprcz tego moe przyczyni si do

eliminowania zagroe zwizanych z bezpieczestwem dzieci, takich jak ryzyko ich

zaginicia lub ryzyko, a padn ofiarami handlu ludmi, pod warunkiem e technologii

tej towarzyszy bd gwarancje poszanowania praw podstawowych i rodki ochronne.

Moe te zmniejszy ryzyko bezpodstawnego zatrzymywania i aresztowania. Ponadto

moe przyczyni si do zwikszenia bezpieczestwa obywateli przebywajcych w strefie

Schengen, pomagajc w walce z terroryzmem i powan przestpczoci.

Istnienie wielkoskalowych systemw informacyjnych wie si rwnie z potencjalnymi

zagroeniami dla prywatnoci, ktre naley przewidzie i ktrymi naley si

odpowiednio zaj. Gromadzenie i wykorzystywanie danych osobowych w tych

systemach wpywa na prawo do prywatnoci i ochrony danych osobowych zapisane w

Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Wszystkie systemy musz by zgodne z

zasadami ochrony danych oraz z wymogami koniecznoci, proporcjonalnoci, celowoci

i jakoci danych. Wymagane s rwnie zabezpieczenia, ktre zapewni osobom,

ktrych dane dotycz, prawa w zakresie ochrony ich ycia prywatnego i danych

osobowych. Dane powinno si zatrzymywa jedynie tak dugo, jak jest to konieczne dla

celw, dla ktrych zostay zgromadzone. Naley przewidzie mechanizmy zapewniajce

waciwe zarzdzanie ryzykiem oraz skuteczn ochron praw osb, ktrych dane

dotycz.

W grudniu 2015 r. wspustawodawcy osignli porozumienie polityczne w sprawie

reformy ochrony danych. Nowe oglne rozporzdzenie o ochronie danych oraz nowa

dyrektywa o ochronie danych na potrzeby policji i organw wymiaru sprawiedliwoci w

5

sprawach karnych4 wejd w ycie w 2018 r. i bd stanowi zharmonizowane ramy

przetwarzania danych osobowych.

Zasada celowoci jest jedn z najwaniejszych zasad ochrony danych zapisanych w

Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Zwaywszy na rne warunki

instytucjonalne, prawne i polityczne, w ktrych systemy informacyjne funkcjonujce na

szczeblu UE zostay opracowane, zasada celowoci zostaa wdroona za pomoc

rozproszonej struktury zarzdzania informacjami5. Jest to jeden z powodw, dla ktrych

unijna architektura zarzdzania danymi do celw kontroli granic i zapewnienia

bezpieczestwa wewntrznego charakteryzuje si obecnie rozdrobnieniem. Biorc pod

uwag nowe kompleksowe ramy ochrony danych osobowych w UE oraz istotny postp

technologiczny i rozwj w dziedzinie bezpieczestwa informatycznego, zasad

celowoci mona atwiej wdroy na poziomie dostpu do przechowywanych danych i

ich wykorzystywania przy zachowaniu penej zgodnoci z Kart praw podstawowych

Unii Europejskiej i najnowszym orzecznictwem Europejskiego Trybunau

Sprawiedliwoci. Zabezpieczenia takie jak podzia danych w ramach jednego systemu i

szczeglne zasady dotyczce dostpu i wykorzystania w odniesieniu do poszczeglnych

kategorii danych i uytkownikw powinny zapewni wymagan celowo w

zintegrowanych rozwizaniach w zakresie zarzdzania danymi. Stanowi to krok w

kierunku zapewnienia interoperacyjnoci systemw informacyjnych w powizaniu z

niezbdnymi surowymi zasadami dostpu do danych i ich wykorzystywania,

pozostajcymi bez wpywu na obowizujc zasad celowoci.

Uwzgldnienie ochrony danych ju w fazie projektowania i domylna ochrona

danych to zasady, ktre s obecnie zapisane w unijnych przepisach o ochronie danych.

Przy opracowywaniu nowych instrumentw opartych na wykorzystaniu technologii

informacyjnej, Komisja bdzie kierowa si tym podejciem. Oznacza to wczenie

ochrony danych osobowych do podstawy technicznej proponowanego instrumentu, przy

jednoczesnym ograniczeniu przetwarzania danych do tego, co jest niezbdne do

osignicia okrelonego celu, i udzieleniu dostpu do danych jedynie wskazanym

jednostkom, zgodnie z zasad ograniczonego dostpu6.

Wymagania okrelone w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i w

szczeglnoci nowe instrumenty, ktre maj zosta wprowadzone w ramach reformy

ochrony danych, wytycz kierunek dziaa, jakie Komisja bdzie podejmowa, aby

wyeliminowa obecne luki i niedocignicia w unijnej architekturze zarzdzania danymi

do celw kontroli granic i zapewnienia bezpieczestwa. Dziki temu dalszy rozwj

systemw informacyjnych wykorzystywanych w tych obszarach bdzie zgodny z

najwyszymi standardami ochrony danych, a systemy informacyjne bd zapewnia

poszanowanie praw podstawowych zagwarantowanych w Karcie praw podstawowych

Unii Europejskiej i bd przyczyniay si do ich przestrzegania.

4 Zob. http://ec.europa.eu/justice/data-protection/reform/index_en.htm

5 COM(2010) 385 final.

6 Pena definicja terminu uwzgldnienie ochrony prywatnoci ju w fazie projektowania znajduje si w

opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych w sprawie promowania zaufania w spoeczestwie

informacyjnym poprzez promowanie ochrony danych i prywatnoci, Europejski Inspektor Ochrony

Danych, 18.3.2010 r.

6

4. PRZEGLD SYSTEMW INFORMACYJNYCH DO CELW ZARZDZANIA GRANICAMI I ZAPEWNIENIA BEZPIECZESTWA

7

Poszczeglne systemy informacyjne do celw zarzdzania granicami i zapewnienia

bezpieczestwa wewntrznego, ktre istniej w UE, maj swoje wasne cele,

przeznaczenie, podstawy prawne8, grupy uytkownikw i wasny kontekst

instytucjonalny. Wsplnie stanowi zoon struktur odpowiednich baz danych.

Do trzech gwnych scentralizowanych systemw informacyjnych, ktre zostay

opracowane przez UE, zalicza si (i) System Informacyjny Schengen (SIS) z szerokim

wachlarzem wpisw dotyczcych osb i przedmiotw, (ii) wizowy system informacyjny

(VIS) zawierajcy dane dotyczce wiz krtkoterminowych oraz (iii) system EURODAC

zawierajcy dane o odciskach palcw osb ubiegajcych si o azyl i obywateli pastw

trzecich, ktrzy nielegalnie przekroczyli granice zewntrzne. Te trzy systemy wzajemnie

si uzupeniaj i z wyjtkiem SIS s ukierunkowane przede wszystkim na obywateli

pastw trzecich. Systemy te wspieraj rwnie organy krajowe w walce z

przestpczoci i terroryzmem9. Dotyczy to w szczeglnoci SIS, ktry obecnie jest

najczciej stosowanym instrumentem wymiany informacji. Wymiana informacji

pomidzy tymi systemami odbywa si w ramach zabezpieczonej dedykowanej

infrastruktury komunikacyjnej nazywanej sTESTA10

.

W uzupenieniu opisanych istniejcych systemw Komisja proponuje opracowa czwarty

scentralizowany system zarzdzania granicami, system wjazdu/wyjazdu (EES)11

,

ktrego wdroenie jest planowane do 2020 r.; ten system rwnie ma by ukierunkowany

na obywateli pastw trzecich.

7 Wykaz istniejcych systemw informacyjnych do celw zarzdzania granicami i egzekwowania prawa

znajduje si w zaczniku 2. 8 Zgodnie ze szczegowymi warunkami protokou nr 22 (w odniesieniu do Danii) oraz protokow nr 21

i 36 (w odniesieniu do Zjednoczonego Krlestwa i Irlandii). 9 Dostp organw cigania do systemw VIS i EURODAC jest moliwy wycznie w okrelonych

warunkach ze wzgldu na to, e egzekwowanie prawa jest dodatkowym celem tych systemw. W

odniesieniu do VIS: pastwa czonkowskie musz wyznaczy organ odpowiedzialny za kontrolowanie

dostpu organw cigania do tego systemu, a policja musi przedstawi dowody na to, e dostp do tego

systemu jest jej niezbdny w celu prowadzenia dochodze w sprawach karnych. W odniesieniu do

EURODAC: organ dochodzeniowy musi przeszuka systemy krajowe, tj. AFIS, Prm i VIS, zanim

uzyska dostp do systemu EURODAC. 10

Wkrtce infrastruktura ta ma zosta zastpiona przez TESTA-NG. 11

COM(2016)194 final.

7

Rysunek 1 Schematyczny przegld gwnych systemw informacyjnych do celw

zarzdzania granicami i egzekwowania prawa

ZARZDZANIE GRANICAMI

Obywatele UE

EGZEKWOWANIE PRAWA

PNR

Obywatele pastw trzecich

Dodatkowymi istniejcymi instrumentami do zarzdzania granicami s: baza danych

Interpolu zawierajca dane skradzionych lub utraconych dokumentw podry (SLTD)

oraz baza zawierajca dane pasaera przekazywane przed podr (API) w tej bazie

danych gromadzone s informacje o pasaerach lotw do UE. Instrumenty te s

wykorzystywane zarwno w odniesieniu do obywateli UE, jak i do obywateli pastw

trzecich.

Specjalnie do celw egzekwowania prawa, dochodze w sprawach karnych i wsppracy

sdowej UE opracowaa zdecentralizowane narzdzia do wymiany informacji, a

mianowicie: (i) ramy z Prm narzdzie umoliwiajce porwnywanie profili DNA,

odciskw palcw i danych rejestracyjnych pojazdw oraz (ii) europejski system

przekazywania informacji z rejestrw karnych (ECRIS) narzdzie umoliwiajce

wymian informacji z krajowych rejestrw karnych. ECRIS umoliwia wymian

informacji na temat wczeniejszych wyrokw skazujcych wydanych wobec konkretnej

osoby przez sdy karne w Unii Europejskiej; wymiana informacji odbywa si za

porednictwem zabezpieczonej sieci. Wnioski o udzielenie informacji opieraj si

gwnie na informacjach alfanumerycznych dotyczcych tosamoci, chocia wymiana

danych biometrycznych jest moliwa.

Europol wspiera wymian informacji midzy krajowymi organami policyjnymi jako

centrum informacji o przestpstwach w UE. System informacyjny Europolu (EIS), ktry

jest scentralizowan baz danych o przestpstwach, umoliwia pastwom czonkowskim

przechowywanie i przeszukiwanie danych dotyczcych powanej przestpczoci i

terroryzmu. Punkty kontaktowe w Europolu dostarczaj tematyczne pliki robocze do

celw analizy, ktre zawieraj informacje na temat biecych operacji prowadzonych w

pastwach czonkowskich. Aplikacja sieci bezpiecznej wymiany informacji Europolu

(SIENA) umoliwia pastwom czonkowskim szybk, bezpieczn i przyjazn

uytkownikom wymian informacji midzy sob, z Europolem lub z osobami trzecimi,

Eurodac

EES

System

wjazdu/wyjazdu

(zgodnie z wnioskiem

Komisji)

VIS

Wizowy

system

informacyjny

SIS

System

Informacyjny

Schengen

Baza danych

SLTD Interpolu

Prm

PNR

Bazy danych

Europolu

PNR

ECRIS

Systemy

celne

Bazy danych

Interpolu

API

8

ktre zawary porozumienia o wsppracy z Europolem. Jednoczenie wan cech

aplikacji SIENA jest jej wspdziaanie z innymi systemami stosowanymi w Europolu,

na przykad w celu bezporedniej wymiany danych z punktami kontaktowymi.

Umoliwia to dostarczanie do baz danych Europolu informacji wymienianych midzy

pastwami czonkowskimi. W zwizku z tym SIENA powinna by dla pastw

czonkowskich kanaem pierwszego wyboru, jeli chodzi o wymian informacji do celw

egzekwowania prawa w caej UE.

Dodatkowym zestawem systemw przetwarzania danych osobowych, ktry zostanie

opracowany w pastwach czonkowskich, jest system danych dotyczcych przelotu

pasaera (PNR)12

. Dane PNR zawieraj informacje o rezerwacji dostarczane w czasie

rezerwacji i odprawy.

Organy celne rwnie odgrywaj wan rol we wsppracy interdyscyplinarnej na

granicach zewntrznych. Dysponuj one rnymi systemami13

i bazami danych, ktre

zawieraj dane dotyczce przepywu towarw i identyfikacji podmiotw gospodarczych

oraz informacje o zagroeniach, ktre mog by wykorzystywane do zwikszenia

bezpieczestwa wewntrznego. Systemy te rwnie posiadaj wasn kontrolowan,

ograniczon i zabezpieczon infrastruktur (wspln sie cznoci), ktrej prawidowe

funkcjonowanie jest potwierdzone. Naley dalej analizowa synergie i zbienoci midzy

systemami informacyjnymi oraz ich odpowiednimi infrastrukturami do celw

zarzdzania granicami UE i operacji celnych.

5. UDOSKONALENIE ISTNIEJCYCH SYSTEMW INFORMACYJNYCH

Istniejce w UE systemy informacyjne do celw zarzdzania granicami i zapewnienia

bezpieczestwa wewntrznego obejmuj szeroki zakres funkcji. Jednak cay czas

wystpuj w tych systemach niedocignicia, ktrymi naley si zaj, aby

zoptymalizowa ich dziaanie.

System Informacyjny Schengen (SIS)

Kontrole graniczne z wykorzystaniem Systemu Informacyjnego Schengen (SIS)

obecnie s przeprowadzane na podstawie wyszukiwa alfanumerycznych (tj. imienia i

nazwiska oraz daty urodzenia). Odciski palcw mona jedynie wykorzystywa do

weryfikacji i potwierdzenia tosamoci osoby, ktra zostaa ju zidentyfikowana na

podstawie swojego imienia i nazwiska. Taka luka w zakresie bezpieczestwa pozwala

osobom, ktre s objte wpisem zawierajcym ostrzeenie, posugiwa si faszywymi

dokumentami, aby uniemoliwi dokadne dopasowanie w systemie SIS.

Ta istotna saba strona zostanie wyeliminowana poprzez dodanie do SIS funkcji

wyszukiwania odciskw palcw w ramach systemu automatycznej identyfikacji

daktyloskopijnej (AFIS), jak przewidziano w istniejcych ramach prawnych14

. AFIS

12

Zob. sekcja 6.2. 13

Systemy informacji celnej obejmuj wszystkie systemy stworzone na podstawie Wsplnotowego

kodeksu celnego (rozporzdzenie nr 2913/92) i przyszego unijnego kodeksu celnego (rozporzdzenie

nr 952/2013) oraz decyzji w sprawie eliminowania papierowej formy dokumentw w sektorach ce i

handlu (decyzja nr 70/2008/WE), a take system informacji celnej (CIS) ustanowiony na podstawie

konwencji CIS z 1995 r. Maj one stanowi pomoc w zwalczaniu przestpczoci celnej przez

uatwianie wsppracy midzy europejskimi organami celnymi. 14

Art. 22 lit. c) rozporzdzenia (WE) nr 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia

2006 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i uytkowania Systemu Informacyjnego Schengen

drugiej generacji (SIS II) oraz decyzji Rady 2007/533/WSiSW z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie

utworzenia, funkcjonowania i uytkowania Systemu Informacyjnego Schengen drugiej generacji (SIS

II) (Dz.U. L 381 z 28.12.2006, s. 4, oraz Dz.U. L 2015 z 7.8.2007, s. 63).

9

powinien zacz dziaa do poowy 2017 r.15

. Europol bdzie mie dostp do AFIS i tym

samym system ten bdzie uzupenia systemy Europolu wykorzystywane do

prowadzenia dochodze w sprawach karnych i w ramach walki z terroryzmem, a take

do porwnywania odciskw palcw, ktre odbywa si na podstawie ram z Prm.

Komisja i eu-LISA zbadaj potencja takiego szerszego wykorzystywania przyszego

systemu AFIS.

Na podstawie biecej oceny i analizy technicznej Komisja bada obecnie moliwe

dodatkowe funkcje SIS w celu przedstawienia wnioskw w sprawie zmiany podstawy

prawnej SIS. Rozwaane aspekty obejmuj:

stworzenie wpisw do SIS dotyczcych migrantw o nieuregulowanym statusie podlegajcych decyzjom nakazujcym powrt;

wykorzystanie obrazw twarzy, oprcz odciskw palcw, do identyfikacji biometrycznej;

automatyczne przekazywanie informacji dotyczcych trafienia po przeprowadzeniu kontroli;

przechowywanie informacji dotyczcych trafienia na temat wpisw do celw kontroli niejawnej i kontroli szczeglnej w centralnym systemie SIS;

stworzenie nowej kategorii wpisw osoba poszukiwana o nieustalonej tosamoci, w przypadku ktrej dane kryminalistyczne mog istnie w

krajowych bazach danych (np. lad linii papilarnych pozostawiony na miejscu

przestpstwa)16

.

Komisja bdzie w dalszym cigu wspiera finansowo wdraanie projektw

umoliwiajcych jednoczesne przeszukiwanie SIS i baz danych Interpolu zawierajcych

dane skradzionych lub utraconych dokumentw podry (SLTD) oraz dane dotyczce

poszukiwanych przestpcw, pojazdw i broni (iARMS), ktre stanowi uzupenienie

systemw informacyjnych UE17

.

Baza Interpolu zawierajca dane skradzionych lub utraconych dokumentw podry

(SLTD)

Kluczowe znaczenie dla skutecznego zarzdzania granicami ma weryfikacja

dokumentw podry wszystkich obywateli pastw trzecich i obywateli UE na

podstawie bazy danych SLTD. Organy cigania powinny rwnie korzysta z bazy

danych SLTD do celw wyszukiwania informacji w strefie Schengen. Po atakach

terrorystycznych w Paryu z 13 listopada 2015 r. Rada zaapelowaa o ustanowienie

elektronicznych pocze z waciwymi bazami danych Interpolu na wszystkich

przejciach granicznych na granicach zewntrznych oraz o wprowadzenie

15

W marcu 2016 r. Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczce

dostpnoci i gotowoci rozwiza technologicznych umoliwiajcych identyfikacj osoby na

podstawie odciskw palcw przechowywanych w Systemie Informacyjnym Schengen drugiej generacji

(SIS II).

16 Stworzenie takiego nowego wpisu zostanie poddane ocenie w celu zapewnienia komplementarnoci

oraz uniknicia pokrywania si z istniejcymi ramami z Prm, ktre umoliwiaj wyszukiwanie

odciskw palcw w rnych krajowych bazach danych poszczeglnych pastw czonkowskich UE.

17 Opracowane przez Interpol narzdzia do wyszukiwania informacji, takie jak FIND (system

zapewniajcy dostp do baz danych Interpolu w trybie online) i MIND (system zapewniajcy dostp do

baz danych Interpolu w trybie offline), maj na celu uatwienie jednoczesnego przeszukiwania

systemw Interpolu i systemu SIS.

10

automatycznego sprawdzania dokumentw podry do marca 2016 r.18. Wszystkie

pastwa czonkowskie powinny ustanowi odpowiednie poczenia elektroniczne oraz

wdroy systemy umoliwiajce automatyczn aktualizacj danych dotyczcych

skradzionych lub utraconych dokumentw podry w bazie danych SLTD.

Dane pasaera przekazywane przed podr (API)

Zgodnie z obowizujc najlepsz praktyk pastwa czonkowskie powinny zwikszy

warto dodan danych pasaera przekazywanych przed podr (API) przez

wprowadzenie automatycznej kontroli krzyowej tych danych z danymi zawartymi w

bazie SIS i bazie danych SLTD Interpolu. Komisja przeanalizuje potrzeb zmiany

podstawy prawnej przetwarzania danych API w celu zapewnienia szerszego wdroenia

oraz potrzeb naoenia na pastwa czonkowskie obowizku wymagania i

wykorzystywania danych API w odniesieniu do wszystkich lotw wychodzcych i

przychodzcych. Ma to szczeglne znaczenie w kontekcie wdroenia przyszej

dyrektywy w sprawie danych dotyczcych przelotu pasaera (PNR), poniewa czne

wykorzystanie danych PNR i API zwiksza skuteczno wykorzystania danych PNR w

walce z terroryzmem i powan przestpczoci19

.

Wizowy system informacyjny (VIS)

Komisja przeprowadza rwnie ogln ocen wizowego systemu informacyjnego

(VIS), ktra ma zosta zakoczona w 2016 r. W ramach tej oceny Komisja bada, midzy

innymi, w jaki sposb system VIS jest wykorzystywany do celw kontroli

przeprowadzanych na granicach zewntrznych i na terytorium pastw czonkowskich

oraz w jaki sposb przyczynia si on do walki z oszustwami dotyczcymi tosamoci i

oszustwami wizowymi. Na tej podstawie Komisja nastpnie przeanalizuje moliwoci

poprawy funkcjonalnoci VIS, m.in. przez:

popraw jakoci obrazw twarzy w celu umoliwienia porwnywania danych biometrycznych;

wykorzystanie danych biometrycznych osb skadajcych wnioski wizowe do wyszukiwania informacji w przyszym systemie automatycznej identyfikacji

daktyloskopijnej (AFIS), ktry ma zosta opracowany do celw SIS;

obnienie limitu wieku dla pobierania odciskw palcw od dzieci w wieku od 6 do 12 lat przy jednoczesnym zapewnieniu niezawodnych gwarancji praw

podstawowych i rodkw ochronnych20

;

uatwienie sprawdzania bazy danych SLTD Interpolu w trakcie skadania wnioskw wizowych.

Jeli chodzi o moliwoci dostpu do danych VIS do celw egzekwowania prawa na

podstawie istniejcych ram prawnych, pastwa czonkowskie wykorzystuj te

moliwoci w niejednakowy sposb. W tym kontekcie pastwa czonkowskie zgosiy

praktyczne problemy zwizane z procedurami dostpu organw cigania do VIS. Take

wdraanie dostpu do systemu EURODAC do celw egzekwowania prawa jest w

dalszym cigu bardzo ograniczone. Komisja zbada, czy istnieje potrzeba ponownego

rozwaenia ram prawnych dostpu do systemw VIS i EURODAC do celw

egzekwowania prawa.

18

Konkluzje Rady UE i pastw czonkowskich zebranych w Radzie w sprawie zwalczania terroryzmu, 20

listopada 2015 r. 19

Zob. sekcja 6.2 dotyczca zaproponowanej dyrektywy w sprawie danych dotyczcych przelotu

pasaera (PNR). 20

Wyniki badania JRC Fingerprint Recognition for children (Rozpoznawanie odciskw palcw dzieci)

potwierdziy moliwoci techniczne; EUR 26193 EN; ISBN 978-92-79-33390-3, 2013 r.

11

EURODAC

Jak okrelono w komunikacie pt. W kierunku reformy wsplnego europejskiego

systemu azylowego i zwikszenia liczby legalnych sposobw migracji do Europy21

,

Komisja przedstawi wniosek dotyczcy reformy systemu EURODAC w celu dalszej

poprawy jego funkcji w odniesieniu do nielegalnej migracji i powrotu. Wniosek ten ma

si przyczyni do wyeliminowania obecnej luki dotyczcej zdolnoci ledzenia wtrnych

przepyww migrantw o nieuregulowanym statusie midzy pastwami czonkowskimi.

Jego celem jest rwnie zwikszenie skutecznoci procedur powrotu i readmisji przez

wprowadzenie rodkw umoliwiajcych identyfikacj migrantw o nieuregulowanym

statusie i wydanie im nowych dokumentw tosamoci do celw powrotu. W tym

kontekcie wniosek ten uwzgldnia rwnie wymian informacji zawartych w systemie

EURODAC z pastwami trzecimi, przy zachowaniu niezbdnych zabezpiecze w

zakresie ochrony danych.

Europol

UE przyznaa Europolowi dostp do gwnych centralnych baz danych, ale Agencja nie

wykorzystaa jeszcze w peni tej moliwoci. Europol ma prawo dostpu do danych

wprowadzonych do SIS oraz bezporedniego przeszukiwania tych danych dotyczcych

aresztowa, kontroli niejawnych i kontroli szczeglnych oraz przedmiotw

przeznaczonych do zajcia. Do tej pory Europol przeprowadzi jedynie stosunkowo

niewiele wyszukiwa w systemie SIS. Europol posiada prawne moliwoci dostpu do

systemu VIS do celw konsultacji od wrzenia 2013 r. Od lipca 2015 r. podstawa prawna

systemu EURODAC umoliwia rwnie dostp Europolowi. Agencja powinna

przyspieszy prace trwajce nad ustanowieniem poczenia z systemami VIS i

EURODAC. Mwic oglniej, Komisja zbada, czy konieczne jest zapewnienie dalszego

dostpu do systemw informacyjnych innym agencjom UE dziaajcym w obszarze

spraw wewntrznych, w szczeglnoci przyszej Europejskiej Stray Granicznej i

Przybrzenej.

Ramy z Prm

Obecnie moliwoci ram z Prm nie s w peni wykorzystywane. Wynika to z tego, e

nie wszystkie pastwa czonkowskie wdroyy swoje zobowizania prawne w zakresie

integracji sieci z wasnymi systemami. Pastwa czonkowskie otrzymay znaczce

wsparcie finansowe i techniczne, aby wdroy ramy z Prm, i teraz powinny je w peni

wdroy. Komisja korzysta z przyznanych jej uprawnie w celu zapewnienia penego

wdroenia zobowiza prawnych pastw czonkowskich i w styczniu 2016 r. rozpocza

zorganizowany dialog (EU Pilot) z pastwami czonkowskimi. Jeli reakcje pastw

czonkowskich oka si niezadowalajce, Komisja nie zawaha si wszcz

postpowania w sprawie uchybienia zobowizaniom pastwa czonkowskiego.

Europejski system przekazywania informacji z rejestrw karnych (ECRIS)

Europejski system przekazywania informacji z rejestrw karnych ECRIS umoliwia

wymian informacji o wyrokach skazujcych wydanych wobec obywateli pastw

trzecich i bezpastwowcw, lecz brakuje skutecznej procedury takiej wymiany. W

styczniu 2016 r. Komisja przyja wniosek prawny dotyczcy zaradzenia tej sytuacji22

. W

jego ramach Komisja zaproponowaa, aby umoliwi organom krajowym wyszukiwanie

informacji na temat obywateli pastw trzecich na podstawie odciskw palcw w celu

21

COM(2016)197 final. 22

COM(2016) 7 final, 19.1.2016 r.

12

zwikszenia pewnoci identyfikacji. Parlament Europejski i Rada powinny przyj tekst

legislacyjny w 2016 r.

Kwestie horyzontalne

Oglnym problemem dotyczcym systemw informacyjnych jest poziom ich wdroenia

przez pastwa czonkowskie. Znamiennymi przykadami s niejednolite wdroenie ram z

Prm oraz brak pocze elektronicznych z baz danych SLTD. Aby zwikszy poziom

wdroenia systemw informacyjnych, Komisja bdzie cile monitorowa dziaania

poszczeglnych pastw czonkowskich23

. W ramach monitorowania Komisja bdzie

bada nie tylko to, czy pastwa czonkowskie wywizuj si ze swoich zobowiza

prawnych dotyczcych systemw informacyjnych, lecz take to, w jaki sposb pastwa

czonkowskie wykorzystuj istniejce instrumenty oraz czy stosuj najlepsze praktyki. W

ramach monitorowania poziomu wdroenia oraz propagowania jego zwikszenia

Komisja bdzie korzysta z rnych rde, w tym z zawiadomie pastw czonkowskich

oraz z wizyt prowadzonych w ramach mechanizmu oceny i monitorowania w odniesieniu

do dorobku Schengen.

Innym problemem o charakterze oglnym, ktry dotyczy systemw informacyjnych, jest

jako wprowadzanych danych. Niespenienie przez pastwa czonkowskie

minimalnych wymogw jakociowych znaczco ogranicza wiarygodno i warto

przechowywanych danych, a ryzyko niedopasowania i braku trafie zmniejsza warto

samych systemw. Aby poprawi jako wprowadzanych danych, eu-LISA opracuje

moliwo centralnego monitorowania jakoci danych dla wszystkich systemw

podlegajcych eu-LISA.

Wikszo systemw informacyjnych stosowanych w obszarze kontroli granicznej i

bezpieczestwa obsuguje dane identyfikacyjne pochodzce z dokumentw podry i

dokumentw tosamoci. Aby poprawi kontrol graniczn i zwikszy bezpieczestwo

w inny sposb ni za pomoc sprawnie dziaajcych systemw, naley zapewni atwe i

bezpieczne powiadczanie autentycznoci dokumentw podry i dokumentw

tosamoci. W tym celu Komisja przedstawi rodki majce na celu popraw

elektronicznego zabezpieczenia dokumentw i zarzdzania danymi identyfikacyjnymi

oraz zwikszenie skutecznoci walki z faszowaniem dokumentw. Interoperacyjne

poziomy bezpiecznej identyfikacji, ktre mona osign na podstawie rozporzdzenia w

sprawie eIDAS24

, mogyby stanowi potencjalny sposb realizacji powyszych celw.

Dziaania na rzecz udoskonalenia istniejcych systemw informacyjnych

System Informacyjny Schengen (SIS)

Opracowanie i wdroenie przez Komisj i eu-LISA systemu automatycznej identyfikacji daktyloskopijnej (AFIS) w ramach systemu SIS do poowy 2017 r.

Przedstawienie przez Komisj do koca 2016 r. wnioskw dotyczcych zmiany podstawy prawnej SIS w celu dalszej poprawy funkcjonalnoci tego systemu.

Maksymalizacja wykorzystania SIS przez pastwa czonkowskie zarwno przez wprowadzanie wszystkich istotnych informacji, jak i sprawdzanie w systemie

wszelkich wymaganych informacji.

23

Zgodnie ze szczegowymi warunkami protokou nr 22 (w odniesieniu do Danii) oraz protokow nr 21

i 36 (w odniesieniu do Zjednoczonego Krlestwa i Irlandii). 24

Rozporzdzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie

identyfikacji elektronicznej i usug zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku

wewntrznym oraz uchylajce dyrektyw 1999/93/WE.

13

Baza Interpolu zawierajca dane skradzionych lub utraconych dokumentw podry

(SLTD)

Ustanowienie przez pastwa czonkowskie elektronicznych pocze z narzdziami Interpolu na wszystkich przejciach granicznych znajdujcych si na granicach

zewntrznych.

Wypenienie przez pastwa czonkowskie zobowizania do wprowadzania i przegldania danych skradzionych lub utraconych dokumentw podry w SIS i

bazie danych SLTD w tym samym czasie.

Dane pasaera przekazywane przed podr (API)

Zautomatyzowanie przez pastwa czonkowskie wykorzystania danych API do kontroli na podstawie SIS i bazy danych Interpolu zawierajcej dane skradzionych

lub utraconych dokumentw podry (SLTD), zgodnie z obowizujc najlepsz

praktyk.

Zweryfikowanie przez Komisj potrzeby zmiany podstawy prawnej przetwarzania danych API.

Wizowy system informacyjny (VIS)

Przeanalizowanie przez Komisj dalszych usprawnie systemu VIS do koca 2016 r.

EURODAC

Przedstawienie przez Komisj wniosku dotyczcego zmiany podstawy prawnej EURODAC w celu dalszej poprawy funkcjonalnoci tego systemu w odniesieniu do

nielegalnej migracji i powrotu.

Europol

Pene wykorzystywanie przez Europol swoich praw dostpu do SIS, VIS i EURODAC do celw konsultacji.

Zbadanie i propagowanie przez Komisj i Europol synergii midzy systemem informacyjnym Europolu (EIS) i innymi systemami, w szczeglnoci SIS.

Przeanalizowanie przez Komisj i eu-LISA, czy system automatycznej identyfikacji daktyloskopijnej (AFIS), ktry ma zosta opracowany na potrzeby SIS, moe

uzupeni systemy Europolu wykorzystywane do prowadzenia dochodze w

sprawach karnych i w ramach walki z terroryzmem.

Ramy z Prm

Pene wdroenie i stosowanie ram z Prm przez pastwa czonkowskie.

W razie potrzeby wszczcie przez Komisj postpowania w sprawie uchybienia zobowizaniom pastwa czonkowskiego wobec tych pastw czonkowskich, ktre

nie ustanowiy poczenia z ramami z Prm.

Przeanalizowanie przez Komisj i eu-LISA, czy system automatycznej identyfikacji daktyloskopijnej (AFIS), ktry ma zosta opracowany na potrzeby SIS, moe

uzupeni system wymiany danych o odciskach palcw na podstawie ram z Prm.

Europejski system przekazywania informacji z rejestrw karnych (ECRIS)

W 2016 r. Parlament Europejski i Rada powinny przyj wniosek legislacyjny umoliwiajcy organom krajowym wyszukiwanie informacji na temat obywateli

pastw trzecich w systemie ECRIS na podstawie odciskw palcw.

14

Kwestie horyzontalne

Monitorowanie i promowanie przez Komisj odpowiedniego poziomu wdroenia systemw informacyjnych.

Opracowanie przez eu-LISA moliwoci centralnego monitorowania jakoci danych dla wszystkich systemw podlegajcych eu-LISA.

Przedstawienie przez Komisj rodkw majcych na celu popraw elektronicznego zabezpieczenia dokumentw i zarzdzania danymi identyfikacyjnymi oraz

zwikszenie skutecznoci walki z faszowaniem dokumentw.

Przeanalizowanie przez Komisj synergii i zbienoci midzy systemami informacyjnymi oraz ich odpowiednimi infrastrukturami do celw zarzdzania

granicami UE i operacji celnych.

6. OPRACOWANIE DODATKOWYCH SYSTEMW INFORMACYJNYCH I WYELIMINOWANIE LUK

Chocia istniejce systemy informacyjne obejmuj bardzo szeroki zakres danych, ktry

jest wymagany w ramach zarzdzania granicami i egzekwowania prawa, wystpuj

rwnie istotne luki. Komisja przestawia propozycje wyeliminowania niektrych z nich

w swoich wnioskach legislacyjnych, a mianowicie we wniosku dotyczcym systemu

wjazdu/wyjazdu oraz wniosku dotyczcym unijnego systemu danych dotyczcych

przelotu pasaera (PNR). W odniesieniu do innych stwierdzonych luk naley dokadnie

zbada, czy dodatkowe narzdzia UE s potrzebne.

1. System wjazdu/wyjazdu

Wraz z niniejszym komunikatem Komisja przedstawia zmienione wnioski legislacyjne

dotyczce ustanowienia systemu wjazdu/wyjazdu (EES). Po ich przyjciu przez

wspustawodawcw eu-LISA opracuje i wdroy ten system we wsppracy z pastwami

czonkowskimi nalecymi do strefy Schengen.

EES bdzie rejestrowa przypadki przekroczenia granicy (wjazdu i wyjazdu) przez

wszystkich obywateli pastw trzecich przybywajcych do strefy Schengen w ramach

pobytu krtkoterminowego (maksymalnie 90 dni w okresie wynoszcym 180 dni),

zarwno w odniesieniu do podrnych podlegajcych obowizkowi wizowemu, jak i do

podrnych zwolnionych z obowizku wizowego, lub w ramach pobytu odbywanego na

podstawie nowej wizy objazdowej (do jednego roku). Celem systemu EES jest: a)

poprawa zarzdzania granicami zewntrznymi, b) ograniczenie nielegalnej migracji przez

zapobieganie bezprawnemu przeduaniu pobytu oraz c) wsparcie walki z terroryzmem i

powan przestpczoci, co w rezultacie przyczyni si do zapewnienia wysokiego

poziomu bezpieczestwa wewntrznego.

EES bdzie rejestrowa tosamo obywateli pastw trzecich (dane alfanumeryczne,

cztery odciski palcw i obraz twarzy) razem ze szczegowymi danymi dotyczcymi ich

dokumentw podry oraz bdzie czy wszystkie te dane z elektronicznymi wpisami

na temat wjazdu i wyjazdu. Obecna praktyka stemplowania dokumentw podry

zostanie zaniechana. EES umoliwi skuteczne zarzdzanie dozwolonymi pobytami

krtkoterminowymi, zwikszy automatyzacj kontroli granicznych oraz poprawi

wykrywanie przypadkw faszowania dokumentw i tosamoci. Centralna rejestracja

umoliwi wykrywanie osb nadmiernie przeduajcych pobyt oraz identyfikacj osb

bez dokumentw przebywajcych w strefie Schengen. W zwizku z tym system EES

wypenia wan luk w krajobrazie istniejcych systemw informacyjnych.

15

2. Dane dotyczce przelotu pasaera

Dane dotyczce przelotu pasaera (PNR) obejmuj informacje na temat rezerwacji

cznie z informacjami kontaktowymi, szczegowe informacje na temat trasy podry i

rezerwacji, uwagi specjalne, informacje dotyczce miejsca siedzenia i bagau oraz

informacje o sposobie patnoci. Dane PNR s pomocne oraz niezbdne do wykrywania

pasaerw mogcych stanowi istotne zagroenie w kontekcie walki z terroryzmem,

handlu narkotykami i ludmi, wykorzystywania seksualnego dzieci oraz innych

powanych przestpstw. Celem zaproponowanej dyrektywy w sprawie PNR jest poprawa

wspdziaania systemw krajowych oraz zmniejszenie luk w zakresie bezpieczestwa

wystpujcych midzy poszczeglnymi pastwami czonkowskimi. Dyrektywa w

sprawie PNR ma wic suy wyeliminowaniu istotnej luki w dostpnoci danych, ktre

s niezbdne do walki z powan przestpczoci i terroryzmem. Dyrektywa w sprawie

PNR powinna zosta przyjta i wdroona w trybie pilnym.

Przysza dyrektywa naoy na pastwa czonkowskie obowizek utworzenia jednostek do

spraw informacji o pasaerach (PIU), ktre bd otrzymyway dane PNR od

przewonikw. Przepisy tej dyrektywy nie bd natomiast wymagay utworzenia

centralnego systemu lub centralnej bazy danych; zakada si korzystanie z pewnego

poziomu standaryzacji krajowych rozwiza technicznych i procedur. Uatwi to wymian

danych PNR midzy jednostkami PIU, jak przewidziano w zaproponowanej dyrektywie.

W tym celu Komisja wesprze pastwa czonkowskie w analizowaniu rnych

moliwoci wzajemnego poczenia jednostek PIU w celu zaproponowania

standardowych rozwiza i procedur. Po przyjciu dyrektywy Komisja przyspieszy prace

nad wsplnymi protokoami i obsugiwanymi formatami danych do celw przekazywania

danych PNR przez przewonikw lotniczych do jednostek PIU. Komisja przygotuje

projekt aktu wykonawczego w cigu trzech miesicy od przyjcia dyrektywy.

3. Luka informacyjna przed przybyciem obywateli pastw trzecich zwolnionych z obowizku wizowego

Podczas gdy tosamo, dane kontaktowe i podstawowe informacje o posiadaczach wiz

s zarejestrowane w systemie VIS, jedyne informacje o osobach zwolnionych z

obowizku wizowego pochodz z ich dokumentw podry. W przypadku osb

podrujcych drog powietrzn lub morsk informacje te mog zosta uzupenione

danymi API przed ich przybyciem. Zgodnie z zaproponowan dyrektyw w sprawie PNR

dane PNR tych osb bd gromadzone rwnie w sytuacji, gdy bd one przybywa do

UE drog powietrzn. W przypadku osb przybywajcych do UE przez granice ldowe

adne informacje nie s dostpne przed ich przybyciem na granic zewntrzn UE.

Podczas gdy organy cigania mog uzyska informacje dotyczce posiadaczy wiz z

systemu VIS, jeli takie informacje s niezbdne do walki z powan przestpczoci i

terroryzmem, porwnywalne dane dotyczce osb zwolnionych z obowizku wizowego

w ogle nie s dostpne. Taki brak informacji ma szczeglne znaczenie dla zarzdzania

ldowymi granicami UE w sytuacji, gdy znaczca liczba osb zwolnionych z obowizku

wizowego przybywa samochodem, autokarem lub pocigiem. Kilka krajw

ssiadujcych z UE znioso ju obowizek wizowy; trwaj rwnie dialogi w sprawie

liberalizacji systemu wizowego midzy UE z pozostaymi krajami ssiadujcymi.

Prawdopodobnie doprowadzi to w niedalekiej przyszoci do znaczcego wzrostu liczby

podrnych zwolnionych z obowizku wizowego.

Komisja zbada, czy nowe narzdzie UE, ktre miaoby rozwiza t kwesti, jest

konieczne, moliwe do wprowadzenia i proporcjonalne. Mona zastanowi si nad

wprowadzeniem unijnego systemu informacji o podry i zezwole na podr

16

(ETIAS), w ktrym podrni zwolnieni z obowizku wizowego rejestrowaliby istotne

informacje o swojej planowanej podry. Automatyczne przetwarzanie tych informacji

mogoby pomc funkcjonariuszom stray granicznej w ocenie obywateli pastw trzecich

przybywajcych na krtki pobyt. Pastwa takie jak Stany Zjednoczone, Kanada i

Australia ju wdroyy podobne systemy, w tym systemy identyfikacji obywateli UE.

Systemy zezwole na podr opieraj si na wnioskach online, w ktrych wnioskodawca

musi poda przed planowanym wyjazdem szczegowe informacje na temat swojej

tosamoci, dane kontaktowe, cel i plan podry. Po uzyskaniu zezwolenia procedury

graniczne w momencie przybycia na granic staj si szybsze i pynniejsze. Oprcz

korzyci zwizanych z bezpieczestwem i zarzdzaniem granicami oraz potencjalnego

znaczenia w kontekcie wzajemnoci wizowej system taki jak ETIAS suyby wic

rwnie jako narzdzie uatwiajce podrowanie.

4. Europejski system przekazywania informacji z akt policyjnych (EPRIS)

Jak okrelono w Europejskiej agendzie bezpieczestwa, dostpno istniejcych danych

policyjnych w czasie rzeczywistym we wszystkich pastwach czonkowskich jest

wanym obszarem przyszych dziaa w zakresie wymiany informacji. Komisja oceni

konieczno, wykonalno techniczn i proporcjonalno europejskiego systemu

przekazywania informacji z akt policyjnych (EPRIS) w celu uatwienia transgranicznego

dostpu do informacji przechowywanych w krajowych bazach danych organw cigania.

W tym kontekcie Komisja wspiera finansowo wdroenie projektu pilotaowego przez

grup piciu pastw czonkowskich w celu ustanowienia mechanizmu

zautomatyzowanego transgranicznego przeszukiwania indeksw krajowych na zasadzie

trafienie lub braku trafienia25

. Komisja uwzgldni wyniki tego projektu w swojej ocenie.

Dziaania na rzecz opracowania dodatkowych systemw informacyjnych i

wyeliminowania luk informacyjnych

System wjazdu/wyjazdu (EES)

Parlament Europejski i Rada powinny traktowa wnioski legislacyjne dotyczce systemu EES jako spraw priorytetow oraz dy do ich przyjcia do koca 2016 r.

Dane dotyczce przelotu pasaera (PNR)

Parlament Europejski i Rada powinny przyj dyrektyw w sprawie PNR do kwietnia 2016 r.

Pastwa czonkowskie powinny wdroy przyjt dyrektyw w sprawie PNR w trybie pilnym.

Komisja powinna wesprze wymian danych midzy jednostkami do spraw informacji o pasaerach (PIU) za pomoc standardowych rozwiza i procedur.

Komisja powinna przygotowa projekt decyzji wykonawczej dotyczcej wsplnych protokow i obsugiwanych formatw danych do celw przekazywania danych PNR

przez przewonikw lotniczych do jednostek PIU w cigu trzech miesicy od

przyjcia dyrektywy w sprawie PNR.

25

Celem projektu pilotaowego ADEP (proces zautomatyzowanej wymiany danych) jest stworzenie

systemu technicznego, ktry umoliwi sprawdzanie (za pomoc indeksu), czy akta policyjne dotyczce

konkretnej osoby lub prowadzonego przez policj dochodzenia w sprawie o przestpstwo istniej w

jednym lub w kilku innych pastwach czonkowskich. Automatyczna odpowied na przeszukanie

indeksu wskazywaaby jedynie, czy dane s dostpne: trafienie lub brak trafienia. W przypadku

trafienia dodatkowe dane osobowe naleaoby poda w drugim kroku za porednictwem zwykych

kanaw wsppracy policyjnej.

17

Luka informacyjna przed przybyciem obywateli pastw trzecich zwolnionych z

obowizku wizowego

Komisja powinna oceni w 2016 r. konieczno, wykonalno techniczn i proporcjonalno ustanowienia nowego narzdzia UE takiego jak unijny system

informacji o podry i zezwole na podr (ETIAS).

Europejski system przekazywania informacji z akt policyjnych (EPRIS)

Komisja powinna oceni w 2016 r. konieczno, wykonalno techniczn i proporcjonalno ustanowienia systemu EPRIS.

7. W KIERUNKU INTEROPERACYJNOCI SYSTEMW INFORMACYJNYCH

Interoperacyjno to zdolno systemw informacyjnych do wymiany danych oraz do

umoliwienia dzielenia si informacjami. Mona wyrni cztery wymiary

interoperacyjnoci, z ktrego kady obejmuje aspekty prawne26

, techniczne i

operacyjne, w tym dotyczce ochrony danych:

pojedynczy interfejs wyszukiwania umoliwiajcy jednoczesne przeszukiwanie kilku systemw informacyjnych oraz wywietlanie cznych wynikw na jednym ekranie;

wzajemne poczenia midzy systemami informacyjnymi, dziki czemu dane zarejestrowane w jednym systemie bd automatycznie sprawdzane przez drugi

system;

stworzenie wsplnej funkcji porwnywania danych biometrycznych, ktra obsugiwaaby rne systemy informacyjne;

wsplne repozytorium danych dla rnych systemw informacyjnych (modu gwny).

Aby rozpocz proces wprowadzania interoperacyjnoci systemw informacyjnych na

szczeblu UE, Komisja powoa na wysokim szczeblu grup ekspertw ds. systemw

informacyjnych i interoperacyjnoci z udziaem agencji UE, ekspertw krajowych i

zainteresowanych instytucji. Zadaniem grupy ekspertw bdzie zajcie si aspektami

prawnymi, technicznymi i operacyjnymi rnych moliwoci osignicia

interoperacyjnoci systemw informacyjnych, w tym rozwaenie koniecznoci,

wykonalnoci technicznej i proporcjonalnoci dostpnych moliwoci oraz ich wpywu

na ochron danych. Grupa ekspertw powinna rwnie zaj si obecnym

niedocigniciami i lukami w wiedzy, ktre wynikaj ze zoonoci i rozdrobnienia

systemw informacyjnych na poziomie europejskim. Grupa ekspertw zajmie si

zarzdzaniem granicami i egzekwowaniem prawa z szerokiej i wielostronnej

perspektywy i uwzgldni przy tym rwnie funkcje i obowizki organw celnych oraz

stosowane przez nie odpowiednie systemy. Metodyka pracy grupy ekspertw bdzie

ukierunkowana na poczenie wszystkich istotnych dowiadcze, ktre w przeszoci

zbyt czsto nie podlegay wymianie.

Celem tego procesu jest przedstawienie oglnej strategicznej wizji unijnej architektury

zarzdzania danymi do celw kontroli granic i zapewnienia bezpieczestwa oraz

zaproponowanie rozwiza wdroeniowych.

Procesowi konsultacji winny przywieca nastpujce cele:

26

Zgodnie ze szczegowymi warunkami protokou nr 22 (w odniesieniu do Danii) oraz protokow nr 21

i 36 (w odniesieniu do Zjednoczonego Krlestwa i Irlandii).

18

Systemy informacyjne powinny si uzupenia. Naley unika nakadania si tych systemw, a ju istniejce przypadki nakadania si naley zlikwidowa. Naley

odpowiednio zaj si wystpujcymi lukami.

Naley stosowa podejcie moduowe, wykorzystujc w peni rozwj technologiczny oraz opierajc si na zasadach uwzgldnienia ochrony

prywatnoci ju w fazie projektowania.

Od samego pocztku naley zapewni pene przestrzeganie wszystkich praw podstawowych przysugujcych zarwno obywatelom UE, jak i obywatelom

pastw trzecich na mocy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

Tam, gdzie jest to konieczne i moliwe, systemy informacyjne powinny by ze sob wzajemnie poczone i powinny ze sob wspdziaa. Naley uatwi

jednoczesne przeszukiwanie systemw, aby zagwarantowa, e funkcjonariusze

stray granicznej i funkcjonariusze policji bd mieli dostp do wszelkich

istotnych informacji wtedy, gdy (i tam, gdzie) bd ich potrzebowa do

wykonania swoich obowizkw, bez zmiany istniejcych praw dostpu.

1. Pojedynczy interfejs wyszukiwania

Pierwszym wymiarem interoperacyjnoci jest umoliwienie funkcjonariuszom stray

granicznej lub funkcjonariuszom policji jednoczesnego przeszukiwania kilku

systemw informacyjnych oraz wywietlania cznych wynikw na jednym ekranie przy penym poszanowaniu ich praw dostpu oraz odpowiednio do ich waciwych

zada. Wymaga to korzystania z platform z pojedynczym interfejsem wyszukiwania,

ktre s w stanie przeszukiwa kilka systemw informacyjnych w tym samym czasie w

ramach pojedynczego zapytania. Na przykad, odczytujc ukad scalony w dokumencie

podry lub wykorzystujc dane biometryczne, taka platforma mogaby przeszukiwa

kilka rnych baz danych w tym samym czasie. Podejcie oparte na pojedynczej

kwerendzie ma zastosowanie do wszystkich organw, ktre potrzebuj mie do tych

danych i z nich korzysta (tj. funkcjonariuszy stray granicznej, organw cigania,

orodkw azylowych), zgodnie z zasad celowoci oraz z surowymi zasadami kontroli

dostpu. Pojedynczy interfejs wyszukiwania dziaa rwnie na urzdzeniach mobilnych.

Ustanowienie pojedynczego interfejsu wyszukiwania przyczyni si do zmniejszenia

zoonoci systemw informacyjnych na poziomie europejskim, poniewa taki interfejs

umoliwia funkcjonariuszom stray granicznej i funkcjonariuszom policji jednoczesne

przeszukiwanie kilku systemw informacyjnych za pomoc jednej procedury oraz

zgodnie z ich prawami dostpu.

Kilka pastw czonkowskich ju zainstalowao takie platformy z pojedynczym

interfejsem wyszukiwania. Zgodnie z obowizujc najlepsz praktyk w tym zakresie

Komisja wsplnie z eu-LISA podejmie dziaania na rzecz wypracowania standardowego

rozwizania dla pojedynczego interfejsu wyszukiwania. Pastwa czonkowskie powinny

wykorzysta unijne rodki finansowe dostpne w ramach krajowych programw

Funduszu Bezpieczestwa Wewntrznego do sfinansowania wprowadzenia takiej

funkcji. Komisja bdzie cile monitorowa, w jaki sposb pastwa czonkowskie

wykorzystuj funkcj pojedynczego interfejsu wyszukiwania na szczeblu krajowym.

19

Rysunek 2 Pojedynczy interfejs wyszukiwania

Przeszukiwanie wielu systemw scentralizowanych lub krajowych (patrz rysunek) jest

atwiejsze do wprowadzenia ni przeszukiwanie systemw zdecentralizowanych.

Komisja i eu-LISA zbadaj, czy pojedynczy interfejs wyszukiwania mona rwnie

wykorzystywa do jednoczesnego przeszukiwania systemw zdecentralizowanych takich

jak Prm i ECRIS na zasadzie kompleksowej. Komisja i eu-LISA przeprowadz tak

analiz wsplnie z grup ekspertw ds. systemw informacyjnych i interoperacyjnoci

bez zmiany istniejcych praw dostpu.

2. Wzajemne poczenia midzy systemami informacyjnymi

Drugim wymiarem interoperacyjnoci s wzajemne poczenia midzy systemami

informacyjnymi. Oznacza to, e rne systemy lub bazy danych potrafi ze sob

rozmawia z technicznego punktu widzenia. Dane zarejestrowane w jednym

systemie mogyby by automatycznie sprawdzane przez drugi system na poziomie

centralnym. Wymaga to technicznej kompatybilnoci systemw oraz koniecznoci

wspdziaania elementw danych przechowywanych w tych systemach (np. odciski

palcw). Wzajemne poczenia midzy systemami mog przyczyni si do zmniejszenia

iloci danych krcych w sieciach komunikacyjnych oraz przepywajcych przez

systemy krajowe.

Wzajemne poczenia wymagaj odpowiednich zabezpiecze zapewniajcych ochron

danych oraz surowych zasad kontroli dostpu. Zgodnie z porozumieniem politycznym

osignitym przez wspustawodawcw w grudniu 2015 r. w sprawie reformy ochrony

danych w caej UE zostan wdroone nowoczesne ramy ochrony danych, ktre zapewni

wspomniane zabezpieczenia. Wane jest, aby wspustawodawcy niezwocznie przyjli

oglne rozporzdzenie o ochronie danych oraz dyrektyw o ochronie danych.

Koncepcja wzajemnych pocze jest nieodcznym elementem przyszego systemu EES.

Przyszy system EES bdzie w stanie komunikowa si bezporednio z systemem VIS na

szczeblu centralnym i na odwrt. Jest to wany krok w kierunku zaradzenia obecnemu

rozdrobnieniu unijnej architektury zarzdzania danymi do celw kontroli granic i

zapewnienia bezpieczestwa, a take w kierunku rozwizania powizanych problemw.

Wprowadzenie automatycznej kontroli krzyowej zwolni pastwa czonkowskie z

koniecznoci przeszukiwania systemu VIS podczas kontroli granicznych oraz ograniczy

wymogi konserwacyjne i poprawi dziaanie systemw.

SIS EES VIS SLT

D

Pojedynczy

interfejs

wyszukiwania

EURO

DAC

Prawa dostpu i dane uwierzytelniajce

EURO

POL SIS EES VIS SLTD EURODAC Krajowa

baza danych EUROPOL

Pojedynczy

interfejs

wyszukiwania

Zasady kontroli dostpu

20

Rysunek 3 Wzajemne poczenia midzy systemami: przykad EES/VIS

Nastpnie Komisja i eu-LISA przeanalizuj, czy wzajemne poczenia midzy przyszym

systemem EES i systemem VIS na szczeblu centralnym mona rozszerzy na system SIS

oraz czy mona poczy systemy EURODAC i SIS. Komisja i eu-LISA przeprowadz

tak analiz wsplnie z grup ekspertw ds. systemw informacyjnych i

interoperacyjnoci.

3. Wsplna funkcja porwnywania danych biometrycznych

Trzecim wymiarem interoperacyjnoci jest obszar identyfikatorw biometrycznych. Na

przykad, gdy odciski palcw s pobierane w konsulacie jednego pastwa

czonkowskiego przy uyciu specjalnego urzdzenia, niezwykle wane jest, aby odciski

te mona byo porwna za pomoc systemu VIS na przejciu granicznym innego

pastwa czonkowskiego przy uyciu sprztu innego rodzaju. Ten sam wymg dotyczy

kwerend dotyczcych porwnania odciskw palcw w innych systemach: prbki

biometryczne musz spenia minimalne wymogi w zakresie jakoci i formatu, aby bez

trudu osign taki rodzaj interoperacyjnoci.

Na poziomie systemu interoperacyjno identyfikatorw biometrycznych umoliwia

korzystanie ze wsplnej funkcji porwnywania danych biometrycznych w odniesieniu do

kilku systemw informacyjnych, zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych

poprzez podzia danych oraz zgodnie z oddzielnymi zasadami kontroli dostpu do

poszczeglnych kategorii danych27

. Takie wsplne funkcje przynosz znaczce korzyci

finansowe, konserwacyjne i operacyjne.

Rysunek 4 Wsplna funkcja porwnywania danych biometrycznych

27

Wspln funkcj mona porwna do korzystania z jednego fizycznego serwera plikw przez wielu

uytkownikw, z ktrych kady ma specjalne prawa dostpu wycznie do okrelonych folderw.

VIS EES

Zasady kontroli dostpu

Funkcja porwnywania danych biometrycznych

SIS VIS EES EURODAC

21

Komisja i eu-LISA przeanalizuj, czy opracowanie wsplnej funkcji porwnywania

danych biometrycznych dla wszystkich waciwych systemw informacyjnych jest

konieczne i technicznie wykonalne. Komisja i eu-LISA przeprowadz tak analiz

wsplnie z grup ekspertw ds. systemw informacyjnych i interoperacyjnoci.

4. Wsplne repozytorium danych

Najambitniejszym dugoterminowym sposobem zapewnienia interoperacyjnoci byoby

ustanowienie wsplnego repozytorium danych na szczeblu UE dla rnych systemw

informacyjnych. Wsplne repozytorium stanowioby modu gwny, ktry zawieraby

podstawowe dane (dane alfanumeryczne i biometryczne), podczas gdy pozostae

elementy danych i specjalne funkcje rnych systemw informacyjnych (np. dane

wizowe) byyby przechowywane w moduach specjalnych. Modu gwny i moduy

specjalne byyby ze sob poczone w celu zapewnienia dalszego poczenia

odpowiednich zbiorw danych. Takie rozwizanie umoliwioby moduowe i

zintegrowane zarzdzanie danymi identyfikacyjnymi do celw zarzdzania

granicami i zapewnienia bezpieczestwa. Naleaoby zapewni zgodno z zasadami

ochrony danych, na przykad poprzez podzia danych, oraz z oddzielnymi zasadami

kontroli dostpu do poszczeglnych kategorii danych.

Utworzenie wsplnego repozytorium danych zaradzioby obecnemu rozdrobnieniu

unijnej architektury zarzdzania danymi do celw kontroli granic i zapewnienia

bezpieczestwa. Takie rozdrobnienie jest sprzeczne z zasad minimalizacji danych,

poniewa prowadzi do tego, e te same dane s przechowywane kilkakrotnie. W

stosownych przypadkach wsplne repozytorium umoliwiaoby rozpoznawanie

powiza oraz dawaoby oglny obraz sytuacji poprzez czenie poszczeglnych

elementw danych przechowywanych w rnych systemach informacyjnych. Takie

repozytorium wypenioby tym samym obecne luki w wiedzy oraz rzucioby wiato na

martwe strefy, z ktrymi spotykaj si funkcjonariusze stray granicznej i

funkcjonariusze policji.

Rysunek 5 Wsplne repozytorium danych

REPOZYTORIUM DANYCH

IDENTYFIKACYJNYCH

wnioski wizowe

wnioski o azyl

rejestr wjazdu/ wyjazdu

akta policyjne

rejestry

karne

Funkcja porwnywania danych biometrycznych

22

Utworzenie wsplnego repozytorium danych na szczeblu UE rodzi powane pytania

dotyczce definicji celowoci, koniecznoci, wykonalnoci technicznej oraz

proporcjonalnoci przetwarzania danych. Takie rozwizanie wymagaoby cakowitego

przegldu ram prawnych ustanawiajcych rne systemy informacyjne i stanowioby

jedynie cel dugoterminowy. Grupa ekspertw ds. systemw informacyjnych i

interoperacyjnoci zajmie si kwestiami prawnymi, technicznymi i operacyjnymi

dotyczcymi wsplnego repozytorium danych, w tym kwestiami ochrony danych.

W odniesieniu do wszystkich czterech wyej opisanych wymiarw interoperacyjnoci

(pojedynczy interfejs wyszukiwania, wzajemne poczenia midzy systemami, funkcja

porwnywania danych biometrycznych i wsplne repozytorium danych) wymagana jest

kompatybilno danych przechowywanych w rnych systemach informacyjnych lub

moduach. Aby osign tak kompatybilno, naley rozpocz prace nad jednolitym

formatem wiadomoci (UMF) w celu stworzenia wsplnego standardu dla wszystkich

waciwych systemw informacyjnych28

.

Dziaania na rzecz interoperacyjnoci systemw informacyjnych

Powoanie przez Komisj grupy ekspertw ds. systemw informacyjnych i interoperacyjnoci z udziaem agencji UE, pastw czonkowskich i waciwych

zainteresowanych stron, do ktrej zada naleaaby analiza prawnych, technicznych i

operacyjnych aspektw zwikszenia interoperacyjnoci systemw informacyjnych, w

tym rozwaenie koniecznoci, wykonalnoci technicznej i proporcjonalnoci

dostpnych moliwoci oraz ich wpywu na ochron danych.

Pojedynczy interfejs wyszukiwania

Wsparcie przez Komisj i eu-LISA pastw czonkowskich we wprowadzaniu pojedynczego interfejsu wyszukiwania do przeszukiwania systemw centralnych.

Przeanalizowanie przez Komisj i eu-LISA, wsplnie z grup ekspertw, czy pojedyncze interfejsy wyszukiwania mona by wykorzystywa do jednoczesnego

przeszukiwania wszystkich waciwych systemw na zasadzie kompleksowej, bez

zmiany istniejcych praw dostpu.

Wzajemne poczenia midzy systemami informacyjnymi

Przeanalizowanie przez Komisj i eu-LISA, wsplnie z grup ekspertw, czy mona dalej propagowa wzajemne poczenia midzy scentralizowanymi systemami

informacyjnymi poza ju zaproponowanym poczeniem systemu wjazdu/wyjazdu i

systemu informacji wizowej.

Funkcja porwnywania danych biometrycznych

Przeanalizowanie przez Komisj i eu-LISA, wsplnie z grup ekspertw, czy opracowanie wsplnej funkcji porwnywania danych biometrycznych dla wszystkich

waciwych systemw informacyjnych jest konieczne i technicznie wykonalne.

Wsplne repozytorium danych (modu gwny)

28

Komisja popara dalsze opracowywanie jednolitego formatu wiadomoci (UMF) w komunikacie z 2012

r. dotyczcym europejskiego modelu wymiany informacji (EIXM) i obecnie finansuje trzeci projekt

pilotaowy UMF w celu wypracowania wsplnego standardu dla wszystkich waciwych baz danych,

ktry byby wykorzystywany na szczeblu krajowym (przez pastwa czonkowskie), unijnym (w

odniesieniu do systemw centralnych; i przez agencje) i midzynarodowym (Interpol).

23

Przeanalizowanie przez Komisj i eu-LISA, wsplnie z grup ekspertw, prawnych, technicznych, operacyjnych i finansowych skutkw rozwoju wsplnego

repozytorium danych w perspektywie dugookresowej.

Zaangaowanie si przez Komisj i eu-LISA w biece prace nad stworzeniem globalnego jednolitego formatu wiadomoci dla wszystkich waciwych systemw

informacyjnych.

8. WNIOSEK

Niniejszy komunikat rozpoczyna dyskusj na temat tego, w jaki sposb systemy

informacyjne dziaajce w UE mog przyczyni si do poprawy zarzdzania granicami i

zwikszenia bezpieczestwa wewntrznego w oparciu o istotne efekty synergii midzy

Europejsk agend bezpieczestwa a Europejskim programem w zakresie migracji.

Szereg systemw informacyjnych ju zapewnia funkcjonariuszom stray granicznej i

funkcjonariuszom policji dostp do istotnych informacji, lecz systemy te nie s

doskonae. UE stoi w obliczu wyzwania, jakim jest stworzenie silniejszej i

inteligentniejszej architektury zarzdzania danymi przy penym poszanowaniu praw

podstawowch, a w szczeglnoci ochrony danych osobowych i zwizanej z ni zasady

celowoci.

Luki, ktre wystpuj w unijnej architekturze zarzdzania danymi, naley zlikwidowa.

Wraz z niniejszym komunikatem Komisja przedstawia wniosek dotyczcy systemu

wjazdu/wyjazdu, ktry powinien zosta przyjty w trybie pilnym. Dyrektyw w sprawie

danych dotyczcych przelotu pasaera rwnie naley przyj w najbliszych

tygodniach. Wniosek dotyczcy Europejskiej Stray Granicznej i Przybrzenej naley

przyj przed pocztkiem lata. Rwnoczenie Komisja bdzie kontynuowa prace nad

wzmocnieniem i w razie potrzeby usprawnieniem istniejcych systemw, na przykad

nad opracowaniem systemu automatycznej identyfikacji daktyloskopijnej do celw

Systemu Informacyjnego Schengen.

Pastwa czonkowskie musz w peni wykorzystywa istniejce systemy informacyjne

oraz ustanowi niezbdne poczenia techniczne ze wszystkimi systemami

informacyjnymi i bazami danych zgodnie ze swoimi zobowizaniami prawnymi.

Istniejce niedocignicia, zwaszcza w ramach z Prm, naley niezwocznie

wyeliminowa. Chocia niniejszy komunikat otwiera dyskusj i zapocztkowuje proces

likwidacji luk i wad systemowych, to pastwa czonkowskie musz niezwocznie

zaradzi uporczywym niedocigniciom w zakresie dostarczania danych do unijnych baz

danych oraz wymiany informacji w caej Unii.

Aby w sposb strukturalny udoskonali unijn architektur zarzdzania danymi do celw

kontroli granic i zapewnienia bezpieczestwa, niniejszy komunikat przyjto, aby da

pocztek procesowi w kierunku zapewnienia interoperacyjnoci systemw

informacyjnych. Komisja powoa grup ekspertw ds. systemw informacyjnych i

interoperacyjnoci, do ktrej zada bdzie naleaa analiza prawnych, technicznych i

operacyjnych moliwoci osignicia interoperacyjnoci systemw informacyjnych, a

take wyeliminowanie wszelkich niedocigni i luk. Na podstawie ustale grupy

ekspertw Komisja Europejska przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie dalsze

konkretne pomysy, ktre bd stanowi podstaw wsplnej dyskusji na temat

przyszych dziaa. Komisja zwrci si rwnie o opini Europejskiego Inspektora

Ochrony Danych oraz organw krajowych ds. ochrony danych dziaajcych w ramach

Grupy Roboczej Art. 29.

Celem powinno by opracowanie wsplnej strategii na rzecz zwikszenia skutecznoci i

efektywnoci zarzdzania danymi w UE, zgodnie z wszelkimi wymogami w zakresie

24

ochrony danych, aby zapewni lepsz ochron granic zewntrznych UE oraz zwikszy

jej bezpieczestwo wewntrzne dla dobra wszystkich obywateli.

25

ZACZNIK 1: INDEKS SKRTW

API Dane pasaera przekazywane przed podr

AFIS System automatycznej identyfikacji daktyloskopijnej: system sucy do

pobierania, przechowywania, porwnywania i weryfikacji odciskw palcw.

CIS System informacji celnej

ECRIS Europejski system przekazywania informacji z rejestrw karnych

EES System wjazdu/wyjazdu (propozycja)

EIXM Europejski model wymiany informacji

EIS System informacyjny Europolu

EPRIS Europejski system przekazywania informacji z akt policyjnych

EURODAC Europejski system identyfikacji odciskw palcw

EUROPOL Europejski Urzd Policji (organ cigania Unii Europejskiej)

ETIAS Unijny system informacji o podry i zezwole na podr (propozycja)

eu-LISA Europejska Agencja ds. Zarzdzania Operacyjnego Wielkoskalowymi

Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolnoci, Bezpieczestwa i

Sprawiedliwoci

FIND System zapewniajcy dostp do baz danych Interpolu w trybie online

FRONTEX Europejska Agencja Zarzdzania Wspprac Operacyjn na Zewntrznych

Granicach Pastw Czonkowskich Unii Europejskiej

iARMS System Interpolu do zarzdzania rejestrowaniem i ledzeniem nielegalnej

broni

INTERPOL Midzynarodowa Organizacja Policji Kryminalnej

MIND System zapewniajcy dostp do baz danych Interpolu w trybie offline

PIU Jednostka do spraw informacji o pasaerach: jednostka, ktra ma powsta w

kadym pastwie czonkowskim w celu odbierania danych PNR od

przewonikw.

PNR Dane dotyczce przelotu pasaera

Prm Mechanizm wsppracy policyjnej sucy wymianie informacji dotyczcych

profili DNA, odciskw palcw i danych rejestracyjnych pojazdw

SafeSeaNet Europejska platforma wymiany danych morskich midzy organami nadzoru

morskiego pastw czonkowskich

SBC Kodeks graniczny Schengen

SIENA Aplikacja sieci bezpiecznej wymiany informacji

SIS System Informacyjny Schengen (czasami nazywany systemem drugiej

generacji SIS II)

SLTD Baza Interpolu zawierajca dane skradzionych lub utraconych dokumentw

podry

sTESTA Bezpieczna transeuropejska telematyczna sie komunikacyjna midzy

organami administracji (ma zosta zaktualizowana do TESTA-NG (sieci

nastpnej generacji))

26

UMF Jednolity format wiadomoci: format wiadomoci umoliwiajcy

zapewnienie kompatybilnoci systemw informacyjnych

VIS Wizowy system informacyjny

VRD Dane rejestracyjne pojazdw

27

ZACZNIK 2: WYKAZ ISTNIEJCYCH SYSTEMW INFORMACYJNYCH DO CELW

ZARZDZANIA GRANICAMI I EGZEKWOWANIA PRAWA

1. System Informacyjny Schengen (SIS)

SIS jest najwiksz i najczciej stosowan platform wymiany informacji na temat

imigracji i egzekwowania prawa. Jest to system scentralizowany, z ktrego korzysta 25

pastw czonkowskich UE29

oraz cztery pastwa stowarzyszone w ramach Schengen30

;

system ten zawiera obecnie 63 mln wpisw. Wpisy wprowadzaj i sprawdzaj waciwe

organy takie jak policja, organy kontroli granicznej i organy imigracyjne. SIS zawiera

informacje dotyczce obywateli pastw trzecich, ktrzy maj zakaz wjazdu do strefy

Schengen lub przebywania w strefie Schengen, a take informacje dotyczce obywateli

UE i obywateli pastw trzecich, ktrzy s poszukiwani lub zaginieni (w tym dzieci), i

informacje dotyczce poszukiwanych przedmiotw (broni palnej, pojazdw,

dokumentw tosamoci, sprztu przemysowego itd.). Wyrniajc cech SIS w

porwnaniu z innymi instrumentami wymiany informacji jest to, e informacjom

zawartym w tym systemie towarzysz instrukcje konkretnego dziaania, jakie powinni

podj funkcjonariusze na miejscu, na przykad aresztowanie lub zajcie.

Kontrole w SIS s obowizkowe dla wydawania wiz krtkoterminowych oraz kontroli

granicznych wobec obywateli pastw trzecich i wyrywkowo31

wobec obywateli UE i

innych osb korzystajcych z prawa do swobodnego przemieszczania si. Ponadto kada

kontrola policyjna na danym terytorium powinna obejmowa automatyczn kontrol w

SIS.

2. Wizowy system informacyjny (VIS)

VIS jest scentralizowanym systemem wymiany danych dotyczcych wiz

krtkoterminowych midzy pastwami czonkowskimi. Suy on do przetwarzania

danych i decyzji dotyczcych wnioskw o wizy krtkoterminowe zezwalajce na pobyt

w strefie Schengen lub przejazd przez stref Schengen. Z systemem VIS s poczone

wszystkie konsulaty pastw nalecych do strefy Schengen (okoo 2 000) oraz wszystkie

przejcia graniczne na granicach zewntrznych tych pastw (cznie okoo 1 800).

VIS zawiera dane dotyczce wnioskw i decyzji wizowych oraz informacje na temat

tego, czy wydane wizy zostay cofnite, uniewanione lub przeduone. Obecnie zawiera

dane dotyczce 20 mln wnioskw wizowych i w okresie szczytowym przetwarza ponad

50 000 transakcji na godzin. Kada osoba ubiegajca si o wiz musi dostarczy

szczegowe informacje biograficzne, zdjcie w formacie cyfrowym i dziesi odciskw

palcw. Takie dane umoliwiaj niezawodn weryfikacj tosamoci osb ubiegajcych

si o wiz, ocen moliwych przypadkw nielegalnej migracji i zagroe bezpieczestwa

oraz zapobieganie wykorzystywaniu mniej rygorystycznych procedur wizowych, tzw.

visa shopping.

Na przejciach granicznych lub na terytoriach pastw czonkowskich system VIS jest

wykorzystywany do weryfikacji tosamoci posiadaczy wiz przez porwnanie ich

odciskw palcw z odciskami palcw zarejestrowanymi w systemie VIS. Proces ten

gwarantuje, e osoba, ktra wnioskowaa o wiz, jest t sam osob co osoba

przekraczajca granic. Funkcja wyszukiwania odciskw palcw w systemie VIS

29

Wszystkie pastwa czonkowskie UE z wyjtkiem Irlandii, Cypru i Chorwacji.

30 Szwajcaria, Liechtenstein, Norwegia, Islandia.

31 Zasada ta ma zosta zmieniona, jak przewiduje wniosek Komisji COM/2015/0670 dotyczcy zmiany

kodeksu granicznego Schengen.

28

umoliwia rwnie identyfikacj osoby, ktra wnioskowaa o wiz w cigu ostatnich

piciu lat i ktra moe nie mie przy sobie dokumentw tosamoci.

3. EURODAC

EURODAC (europejski system identyfikacji odciskw palcw) zawiera odciski palcw

osb ubiegajcych si o azyl i obywateli pastw trzecich, ktrzy nielegalnie przekroczyli

granice zewntrzne strefy Schengen. Jego gwnym celem jest obecnie umoliwienia

ustalenia, ktre pastwo UE zgodnie z rozporzdzeniem dubliskim odpowiada za

rozpatrzenie wniosku o azyl. System ten jest dostpny na przejciach granicznych, lecz w

odrnieniu od systemw SIS i VIS nie jest systemem sucym do zarzdzania

granicami.

Odciski palcw migrantw o nieuregulowanym statusie bezprawnie przybywajcych do

UE s pobierane na przejciach granicznych. Nastpnie s one przechowywane w

systemie EURODAC w celu weryfikacji tosamoci danej osoby, gdyby w przyszoci

ubiegaa si ona o azyl. Organy imigracyjne i policyjne rwnie mog porwnywa dane

dotyczce odciskw palcw migrantw o nieuregulowanym statusie zidentyfikowanych

w pastwach czonkowskich UE w celu weryfikacji, czy osoby te ubiegay si o azyl w

innym pastwie czonkowskim. Organy cigania i Europol rwnie mog korzysta z

systemu EURODAC do celw zapobiegania powanym przestpstwom lub atakom

terrorystycznym oraz do ich wykrywania lub prowadzenia dochodze w ich sprawie.

Rejestracja odciskw palcw osb ubiegajcych si o azyl lub migrantw o

nieuregulowanym statusie w scentralizowanym systemie umoliwia wykrywanie i

monitorowanie ich wtrnego przemieszczania si32

po UE, dopki nie zostanie zoony

wniosek o objcie ochron midzynarodow lub dopki nie zostanie wydana decyzja

nakazujca powrt (w przyszoci z odpowiednim wpisem do SIS). Oglnie mwic,

wykrywanie i monitorowanie migrantw o nieuregulowanym statusie jest wymagane w

celu zapewnienia ponownego wydania im dokumentw przez wadze w ich krajach

pochodzenia i tym samym usprawnia ich powrt.

4. Dane skradzionych lub utraconych dokumentw podry (SLTD)

Baza danych skradzionych lub utraconych dokumentw podry (SLTD) jest centraln

baz danych dotyczcych paszportw i innych dokumentw podry, ktre zostay

zgoszone do Interpolu przez organy je wystawiajce jako skradzione lub utracone.

Zawiera ona informacje dotyczce skradzionych blankietw paszportowych. Dokumenty

podry, ktrych kradzie lub utrat zgoszono organom pastw uczestniczcych w SIS,

s rejestrowane zarwno w systemie SLTD, jak i w SIS. SLTD przechowuje rwnie

dane dotyczce dokumentw podry, zarejestrowane przez pastwa nieuczestniczce w

SIS (Irlandia, Chorwacja, Cypr i pastwa trzecie).

Jak okrelono w konkluzjach Rady z dni 9 i 20 listopada 2015 r. oraz we wniosku

Komisji z dnia 15 grudnia 2015 r. dotyczcym rozporzdzenia w sprawie

ukierunkowanej modyfikacji kodeksu granicznego Schengen33

, dokumenty podry

wszystkich obywateli pastw trzecich i osb korzystajcych z prawa do swobodnego

przemieszczania si powinny by sprawdzane w bazie SLTD. Wszystkie punkty kontroli

granicznej musz by poczone z SLTD. Co wicej, wewntrzkrajowe wyszukiwania w

32

Na przykad uchodcy przybywajcy do Grecji bez zamiaru ubiegania si o azyl w Grecji, lecz chccy

podrowa drog ldow dalej do innych pastw czonkowskich.

33 COM(2015) 670 final: wniosek dotyczcy rozporzdzenia Parlamentu Europejskiego i Rady

zmieniajcego rozporzdzenie nr 562/2006 (WE) w odniesieniu do wzmocnienia kontroli z uyciem

odpowiednich baz danych na granicach zewntrznych.

29

SLTD na potrzeby ochrony porzdku publicznego przyniosyby dodatkowe korzyci w

zakresie bezpieczestwa.

5. Dane pasaera przekazywane przed podr (API)

Celem API jest zebranie informacji dotyczcych tosamoci danej osoby przed

rozpoczciem przez ni lotu do UE oraz identyfikacja migrantw o nieuregulowanym

statusie w momencie ich przybycia. Dane API obejmuj informacje zawarte w

dokumencie podry, takie jak pene imi i nazwisko osoby podrujcej, dat

urodzenia, narodowo, numer i rodzaj dokumentu podry, oraz informacje dotyczce

punktu kontroli granicznej, w ktrym przekroczono granic (miejsce wyjazdu i wjazdu),

a take informacje transportowe. Dane API odnoszce si do osoby pasaera zazwyczaj

s gromadzone podczas odprawy.

W przypadku transportu drog morsk informacje wymagane przed przybyciem musz

zosta dostarczone zgodnie z Konwencj o uatwieniu midzynarodowego obrotu

morskiego 24 godziny przed planowanym przybyciem statku. Dyrektywa

2010/65/EU34

zezwala na elektroniczne przekazywanie danych za porednictwem

platformy elektronicznej czcej system SafeSeaNet, e-Co i inne systemy elektroniczne.

Nie istnieje aden centralny system UE, ktry rejestruje dane API.

6. Systemy informacyjne Europolu

System informacyjny Europolu (EIS) jest scentralizowan baz danych zawierajc

informacje w przestpstwach wykorzystywane do celw prowadzenia dochodze.

Umoliwia on pastwom czonkowskim i Europolowi przechowywanie oraz

przeszukiwanie danych dotyczcych powanej przestpczoci i terroryzmu. Informacje

przechowywane w systemie EIS obejmuj dane dotyczce osb, dokumentw

tosamoci, pojazdw, broni palnej, numerw telefonu, adresw e-mail, odciskw

palcw i DNA oraz informacje zwizane z cyberprzestpczoci, ktre mona ze sob

czy na rne sposoby, aby stworzy bardziej szczegow i ustrukturyzowan

charakterystyk przestpstwa. EIS wspomaga wspprac organw cigania i nie jest

dostpny dla organw kontroli granicznej.

Wymiana informacji odbywa si za porednictwem platformy SIENA35

, ktra jest sieci

bezpiecznej cznoci elektronicznej midzy Europolem, biurami cznikowymi,

jednostkami krajowymi Europolu, wyznaczonymi waciwymi organami (na przykad

urzdami celnymi, biurami ds. odzyskiwania mienia itd.) i powizanymi osobami

trzecimi.

W maju 2017 r. wejd w ycie nowe ramy prawne Europolu. Ramy te przyczyni si do

wzmocnienia zdolnoci operacyjnej Europolu do przeprowadzania analiz oraz lepszego

wykrywania powiza midzy dostpnymi informacjami.

7. Ramy z Prm

Ramy z Prm opieraj si na wielostronnej umowie36

midzy pastwami czonkowskimi,

ktra umoliwia porwnywanie profili DNA, odciskw palcw i danych rejestracyjnych

pojazdw (VRD). Koncepcja ta opiera si na moliwoci poczenia systemu krajowego 34

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/65/UE z dnia 20 padziernika 2010 r. w sprawie

formalnoci sprawozdawczych dla statkw wchodzcych do lub wychodzcych z portw pastw

czonkowskich i uchylajca dyrektyw 2002/6/WE.

35 Aplikacja sieci bezpiecznej wymiany informacji.

36 Konwencja z Prm z 2005 r. Konwencja ta zostaa wczona do prawodawstwa UE w 2008 r. na mocy

decyzji Rady 2008/615/WSiSW.

30

jednego pastwa z systemami krajowymi wszystkich pozostaych pastw czonkowskich

UE w celu umoliwienia zdalnej kontroli krzyowej. W sytuacji, gdy wyszukiwanie daje

trafienie w bazie danych innych pastw czonkowskich, szczegowe informacje

dotyczce tego trafienia s wymieniane za porednictwem dwustronnych mechanizmw

wymiany.

8. Europejski system przekazywania informacji z rejestrw karnych (ECRIS)

ECRIS jest elektronicznym systemem wymiany informacji na temat wczeniejszych

wyrokw skazujcych wydanych wobec konkretnej osoby przez sdy karne w Unii

Europejskiej do celw prowadzenia postpowania karnego wobec tej osoby oraz, jeli

zezwala na to prawo krajowe, rwnie do innych celw. Skazujce pastwa

czonkowskie musz przekaza pastwu czonkowskiemu, ktrego obywatelem jest dana

osoba, informacje o wyrokach skazujcych wydanych wobec jego obywatela. Pastwo

czonkowskie, ktrego obywatelem jest dana osoba, musi przechowywa te informacje i

tym samym moe dostarcza na danie aktualne informacje z rejestru karnego swoich

obywateli, niezalenie od tego, w ktrym pastwie czonkowskim UE wyroki skazujce

zostay wydane.

ECRIS umoliwia rwnie wymian informacji dotyczcych wyrokw skazujcych

wydanych wobec obywateli pastw trzecich i bezpastwowcw. Organy centralne

wyznaczone w kadym pastwie czonkowskim s punktami kontaktowymi w sieci

ECRIS i wykonuj zadania takie jak przekazywanie informacji z rejestrw karnych, ich

przechowywanie, wnioskowanie o nie oraz ich udostpnianie.

1. Wprowadzenie2. Wyzwania, ktrym naley sprosta3. Prawa podstawowe4. Przegld systemw informacyjnych do celw zarzdzania granicami i zapewnienia bezpieczestwa5. Udoskonalenie istniejcych systemw informacyjnych6. Opracowanie dodatkowych systemw informacyjnych i wyeliminowanie luk1. System wjazdu/wyjazdu2. Dane dotyczce przelotu pasaera3. Luka informacyjna przed przybyciem obywateli pastw trzecich zwolnionych z obowizku wizowego4. Europejski system przekazywania informacji z akt policyjnych (EPRIS)

7. W kierunku interoperacyjnoci systemw informacyjnych1. Pojedynczy interfejs wyszukiwania2. Wzajemne poczenia midzy systemami informacyjnymi3. Wsplna funkcja porwnywania danych biometrycznych4. Wsplne repozytorium danych

8. WniosekZacznik 1: Indeks skrtwZacznik 2: Wykaz istniejcych systemw informacyjnych do celw zarzdzania granicami i egzekwowania prawa1. System Informacyjny Schengen (SIS)2. Wizowy system informacyjny (VIS)3. EURODAC4. Dane skradzionych lub utraconych dokumentw podry (SLTD)5. Dane pasaera przekazywane przed podr (API)6. Systemy informacyjne Europolu7. Ramy z Prm8. Europejski system przekazywania informacji z rejestrw karnych (ECRIS)ECRIS jest elektronicznym systemem wymiany informacji na temat wczeniejszych wyrokw skazujcych wydanych wobec konkretnej osoby przez sdy karne w Unii Europejskiej do celw prowadzenia postpowania karnego wobec tej osoby oraz, jeli zezwala na to ...ECRIS umoliwia rwnie wymian informacji dotyczcych wyrokw skazujcych wydanych wobec obywateli pastw trzecich i bezpastwowcw. Organy centralne wyznaczone w kadym pastwie czonkowskim s punktami kontaktowymi w sieci ECRIS i wykonuj zadania ...