Module 7 Oorlog en vrede Internationale verhoudingen in Europa 1900-1940

  • Published on
    20-Jun-2015

  • View
    215

  • Download
    2

Embed Size (px)

Transcript

<ul><li> Dia 1 </li> <li> Module 7 Oorlog en vrede Internationale verhoudingen in Europa 1900-1940 </li> <li> Dia 2 </li> <li> Periodisering 1870-1914Tijdperk van de gewapende vrede (aanloop WOI)/ Tijdperk van het Moderne Imperialisme. 1914-1918Eerste Wereldoorlog (The Great War). 1918-1939 Interbellum (tussen WOI en WOII) 1939-1945Tweede Wereldoorlog </li> <li> Dia 3 </li> <li> Belangrijkste mogendheden in Europa (1870-1914) Duitslandkeizerrijk in 1871 ontstaan doordat Pruisen kleine Duitse staten verenigde. Het Duitse vraagstuk: welke positie moet Dtsl. gaan innemen in Europa. Ruslandkeizerrijk (tsaar) Oostenrijk-Hongarije (keizerrijk) Engeland (koninkrijk) Frankrijk (republiek) Osmaanse Rijk (sultanaat) een groot rijk dat loopt van de balkan, Turkije, Midden-Oosten tot in Noord-Afrika. Erg in verval (zieke man van Europa) Itali (koninkrijk) nieuwe staat sinds 1870 </li> <li> Dia 4 </li> <li> Europa 1900 </li> <li> Dia 5 </li> <li> Oorzaken en achtergronden van WOI (1)1870-1871Frans-Duitse oorlog. Dtsl. verovert Elzas Lotharingen v. Fr.en lijft dit in bij Dtsl. Fr. moet als verliezer een verdrag tekenen in het grote roemrijke paleis van Versaillesgrote vernedering. Fr. wil wraak nemen op Dtsl.: Revanche Politiek </li> <li> Dia 6 </li> <li> Oorzaken en achtergronden van WOI (2) Opkomst van het nationalisme Nationalisme=Trots zijn op eigen volk (rivaliteit) Onafhankelijk willen zijn (eigen staat) Veelvolkenstaten dreigen uiteen te vallen Oost.-Hong.Oostenrijkers, Hongaren, Tsjechen, Slowaken, Servirs RuslandOekrainirs, Wit-Russen, Georgirs etc... Osmaanse RijkArabieren, Slaven, Afrikanen etc... Europese mogendheden streven naar uitbreiding voor hun aanzien (Balkan, kolonies) </li> <li> Dia 7 </li> <li> Oorzaken en achtergronden van WOI (3)Rusl. is op zoek naar warme havens Rusl. heeft alleen havens in het Noorden die s winters bevriezen. Rusl. wil gebied veroveren in de Balkan om handel te kunnen drijven via de middellandse Zee. </li> <li> Dia 8 </li> <li> Oorzaken en achtergronden van WOI (4) Het Moderne Imperialisme (1870-1914) Grote industrile mogendheden gaan op zoek naar kolonies in Afrika en Azi voor grondstoffen, afzetgebied en aanzien. Veroverzucht leidt tot rivaliteit tussen mogendheden en spanning in Europa. Een eventuele oorlog zal zich verspreiden van de kolonies naar Europa of van Europa naar de kolonies. </li> <li> Dia 9 </li> <li> Oorzaken en achtergronden van WOI (5) Militarisme Europese staten willen a.g.v. hun nationalisme militair overwicht hebben. Dat leidt tot bewapening. Dtsl. gaat een vloot bouwen, tot ongenoegen van Eng. die daarom ook zijn vloot gaat uitbreiden. Men was niet bang van oorlog. Oorlog werd beschouwd als een goed middel om conflicten op te lossen, zeker als je overtuigd bent dat je gaat winnen. Nieuwe technologie was ontwikkeld maar nog nooit op grote schaal gebruikt in oorlogvoering: wapens zoals mitrailleur, gifgas, mortieren; telecommunicatie; troepentransport per trein. Men wist niet hoe een moderne oorlog zou verlopen, maar men was er niet bang voor. </li> <li> Dia 10 </li> <li> Oorzaken en achtergronden van WOI (6) Bondgenootschappen Sommigen landen anticiperen een oorlog en sluiten (geheime) bondgenootschappen Dreibund/ Triple Alliantie (1882)Triple Entente (1904) Dtsl.Rusl. Oost.-Hong.Fr. ItalieEng. (harde militaire afspraken)(wederzijdse sympathie) Engeland staat garant voor de Belgische neutraliteit (1839) Bondgenootschappen leiden onherroepelijk tot kettingreacties. </li> <li> Dia 11 </li> <li> Oorzaken en achtergronden van WOI (7) Militair strategische plannen hebben het overwicht boven politieke overwegingen. Het Von Schlieffenplan: Dtsl. ligt tussen Fr. en Rusl. in en moet altijd een twee-frontenoorlog voorkomen. Rusl. heeft tijd nodig om leger te mobiliseren. Frankrijk moet in enkele weken worden verslagen (blitzkrieg) om vervolgens de Duitse troepen naar het Oostfront te sturen. Om Fr. snel te verslaan moet het Duitse leger door (Nederland en ) Belgi </li> <li> Dia 12 </li> <li> Europa 1900 </li> <li> Dia 13 </li> <li> Hoe WOI escaleert 28 juni 1914De oostenrijkse kroonprins Franz Ferdinand en zijn vrouw Sophie bezoeken Sarajevo. Beiden worden vermoord door een Servische nationalistische terrorist: Gavril Princip (lid van de Zwarte Hand) Oost-Hong. is woedend en stelt een ultimatum aan Servi om de nationalistische terroristen op te pakken. Servi geeft niet toe. Oost-Hong verklaart de oorlog aan Servi. (Dtsl. geeft Oost-Hong een blanco chequega je gang, wij steunen je) Rusl. steunt Servi (Slavisch volk) in de hoop macht uit te breiden in de Balkan en een warme haven te bemachtigen. Dtsl. steunt Oost-Hong volgens de afspraak (Dreibund) en hoopt meer macht te krijgen in europa, maar Itali steunt Oost-Hong niet. </li> <li> Dia 14 </li> <li> Hoe WOI escaleert Dtsl. heeft nu oorlog met Rusl. en is bang voor een aanval in de rug van Fr. Dtsl. gaat het Von Schlieffenplan (licht gewijzigd) ten uitvoer brengen. Dtsl. valt via Belgi Fr. aan, maar de Belgen bieden meer weerstand dan verwacht. Duitsers komen te laat in Fr.geen verrassing meer. De bedoelde blitzkrieg werd een loopgravenoorlog (sitzkrieg) Turkije (Osmaanse Rijk) en Bulgarije kiezen partij voor Dtsl. En Oost.-Hong tegen de bedreiging van de Russen in de Balkan. Itali loopt over naar de Triple Entente in de hoop na afloop van de oorlog Tirol van Oostenrijk af te mogen pakken. VS doen mee vanaf 1917 a.g.v. de onbeperkte duikbotenoorlog. </li> <li> Dia 15 </li> <li> Partijen tijdens WOI Centralen Duitsland Oost.-Hongarije Osmaanse Rijk Bulgarije Geallieerden Servi Rusland Belgi Frankrijk Engeland Itali VS Japan, China, allerlei kolonies etc </li> <li> Dia 16 </li> <li> Verloop van WOI: (Het Westfront) Blitzkrieg in Frankrijk mislukt, en wordt een loopgravenoorlog (sitzkrieg). Duitsland voert toch een twee-frontenoorlog. De veldslagen in Zuid-Belgi en Noord-Frankrijk eisen veel levens. Leven in een loopgraaf: dood en verderf, ratten, kou, stank van rottende lijken, modder, nooit met je hoofd boven de loopgraaf uitstijgen, gifgas, hopeloze veldslagen voor 100 m terreinwinst etc Grote veldslagen bij Ieper, Verdun en de Somme. </li> <li> Dia 17 </li> <li> Duitse overblijfselen bij Verdun </li> <li> Dia 18 </li> <li> Een Frans regiment </li> <li> Dia 19 </li> <li> Franse en Duitse gesneuvelden in Champagne </li> <li> Dia 20 </li> <li> Ieper verwoest (Zuid Belgi) </li> <li> Dia 21 </li> <li> Verloop van WOI: (Het Oostfront) In Rusl. had het Duitse leger veel succes, de Russische soldaten waren slecht bewapend en slecht gemotiveerd. Het Russische leger lijdt veel verlies en er heerst hongersnood in Rusl. Dit leidt tot de Russische Revolutie 1917. Tsaar treedt af. Rusl. Wordt communistisch. Lenin sluit onder zeer nadelige voorwaarden voor Rusl. vrede met Duitsland: Vrede van Brest-Litovsk. Duitsland krijgt veel grond van de Russen en kan zich nu concentreren op het westfront De geallieerden voelen zich verraden, in de steek gelaten door Rusland. </li> <li> Dia 22 </li> <li> Verloop van WOI (afloop) Duitsland had goede kansen om door te stoten in Fr. vanaf eind 1917 (geen oostfront meer) maar de VS raakten betrokken als gevolg van de onbeperkte duikbotenoorlog. De VS kwamen de geallieerden te hulp en zorgden voor de beslissende overwinning. 1918 Keizer Wilhelm II vlucht naar Nederland en een voorlopige regering tekent een wapenstilstand. </li> <li> Dia 23 </li> <li> De weg naar vrede (Amerikaanse wensen) De VS willen vrede voor de lange termijn. Niet te streng met Dtsl., dat leidt tot instabiliteit. President Wilson heeft een vredesprogramma: 14 punten van Wilson, onder andere: oprichten van de Volkenbond, samenwerking van staten om conflicten op te lossen. Zelfbeschikkingsrecht (volken hebben recht op eigen staat, tegemoetkomen aan het nationalisme binnen de veelvolkenstaten) Democratie Europa is veiliger als er democratie heerst. Volken willen liever geen oorlog als ze het voor het zeggen hebben, alleen machtswellustige leiders. </li> <li> Dia 24 </li> <li> President Wilson Clemenceau </li> <li> Dia 25 </li> <li> De weg naar vrede (Franse wensen) Frankrijk wil WRAAK op Duitsland! Het Duitse vraagstuk moet volgens Fr. als volgt worden opgelost: Er is geen plaats voor een sterk Duitsland in Europa, Duitsland moet voor eens en altijd worden vernederd en verzwakt voor de toekomst. </li> <li> Dia 26 </li> <li> De Vrede van Versailles ofwel: Het dictaat van Versailles Duitsland is als enige schuldig aan WOI. Duitsland moet alle oorlogsschade vergoeden: 132.000.000.000 goudmark. Duitsland mag geen vloot of luchtmacht meer hebben, maar alleen een leger, zonder dienstplichtigen, van max. 100.000 man. Het Rijnland (ten westen van de Rijn) moet worden gedemilitariseerd. Duitsland verliest alle kolonies, Elzas Lotharingen, en andere stukken land aan o.a. Polen en Tsjechi. De Volkenbond wordt opgericht. Er komen nieuwe nationale staten uit de verslagen veelvolkenstaten, zoals Polen, Tsjecho-Slowakije, Joegoslavi, Estland Letland, Litouwen, Hongarije </li> <li> Dia 27 </li> <li> Europa 1918 </li> <li> Dia 28 </li> <li> Gevolgen van de Vrede van Versailles in Duitsland Duitsland voelt zich vernederd, en onterecht bejegend (hoezo heeft Dtsl. alle schuld van WOI?). Duitse economie is zwak door oorlogsschade en komt niet meer op gang door de verplichte herstelbetalingen. De nieuwe regering van de Weimar Republiek is erg zwak en impopulair, de nieuwe Duitse democratie werkt niet. Teveel problemen en teveel meningen/partijen zonder sterke leider. Angst voor een communistische revolutie. </li> <li> Dia 29 </li> <li> Crisis in Duitsland 1923 Frankrijk bezet het Ruhrgebeied (meeste industrie en mijnbouw van Dtsl.) De Duitsers staken en hyperinflatie is het gevolg. In Dtsl. is veel onrust en onenigheid (o.a. poging tot staatsgreep van Hitler) 1923 Dieptepunt in Duitsland </li> <li> Dia 30 </li> <li> Groeiend optimisme 1924-1928 1924 Plan van Dawes leidt tot economische herstel. Dtsl. betaalt eindelijk zijn (enigszins verlaagde) herstelbetalingen (Erfllungpolitiek). 1925 Pact van Locarno: Dtsl. erkent nieuwe grenzen met Frankrijk en Belgi. Dtsl. wordt toegelaten tot de Volkenbond omdat het zijn verplichtingen nakomt. 1928 Briand-Kellogg Pact: Ruim 60 landen beloven geen aanvalsoorlog te zullen beginnen. </li> <li> Dia 31 </li> <li> Volkenbond werkt niet Volkenbond blijkt niet effectief om conflicten te voorkomen. Volkenbond kan niets afdwingen omdat ze geen internationaal leger heeft. Belangrijke landen doen niet mee. Rusl. mocht niet omdat het communistisch was geworden en de geallieerden tijdens WOI in de steek had gelaten. Dtsl. mocht niet omdat het als schuldige aan WOI geen internationale inspraak verdiende. VS kozen ervoor niet mee te doen omdat ze zich vasthielden aan het isolationisme. </li> <li> Dia 32 </li> <li> Crisis van de jaren 30 1929 beurskrach in de VS Veel bedrijven en banken gaan failliet. Er volgt grote werkloosheid. Plan van Dawes wordt gestopt, daardoor komen ook Dtsl. en de rest van Europa in een economische crisis. </li> <li> Dia 33 </li> <li> Jaren 30: opkomst van het extremisme De gevestigde democratien kunnen de crisis niet goed aanpakken. Liberale economische ideen leiden tot verergering van de crisis. Mensen zoeken hun heil in radicale partijen met drastische oplossingen: Fascisme en Communisme. </li> <li> Dia 34 </li> <li> Hitler aan de macht Tijdens de crisis van 1923 doet Hitler een poging tot staatsgreep. In de gevangenis schrijft hij Mein Kampf. Tijdens optimisme 1924-1928 blijft Hitler op de achtergrond. Tijdens de crisis van de jaren 30 maakt Hitler een politieke come back. NSDAP groeit 1933 Hitler wordt rijkskanselier als leider van de grootste partij in Dtsl. (NSDAP) enkele maanden later wordt Hitler dictator na de brand in de rijksdag. </li> <li> Dia 35 </li> <li> Hitler lapt de Vrede van Versailles aan zijn laars. Hitler stopt met het doen van herstelbetalingen. 1935 Duitse troepen bezetten het Rijnland. Hitler bouwt een vloot, luchtmacht en leger. 1936 Duitsland treedt uit de volkenbond Duitsland verovert gebieden terug die zijn afgenomen bij Vrede van Versailles,...maar (vanaf 1939) ook andere landen die nooit van Dtsl. waren geweest. </li> <li> Dia 36 </li> <li> Hitlers expansiedrift Hitler meent recht te hebben op gebiedsuitbreiding. Heim ins Reich (afgenomen gebieden terug eisen) Het Duitse volk heeft Lebensraum nodig. Hitler wil Duitsland als wereldmogendheid op de kaart zetten (Duitse vraagstuk in het voordeel van Dtsl. oplossen) </li> <li> Dia 37 </li> <li> Spaanse burgeroorlog 1936 Linkse regering wordt gekozen in democratische verkiezingen. Franco (fascist) wil de macht grijpen in een staatsgreeper ontstaat een burgeroorlog (1936-1940) Hitler en Mussolini helpen Franco om een medefascist te helpen. Eng. en Fr. houden zich afzijdig uit angst voor een nieuwe Europese oorlog (appeasement politiek) Vrijwilligers uit heel Europa (internationale brigade) helpen de linkse regering om de democratie te redden. Hitler probeert zijn wapentuig uit. (Guernica) Franco wint en vestigt een rechtse dictatuur. </li> <li> Dia 38 </li> <li> Partijen tijdens de Spaanse burgeroorlog Franco Hitler Mussolini Linkse democratische gekozen regering internationale brigade </li> <li> Dia 39 </li> <li> De Duitse expansie 1938 Der Anschluss Inlijving van Oostenrijk bij Dtsl.. 1938 Sudetenland (Duitstalig Tsjecho- Slowakije) veroverd. Conferentie van Mnchen (Hitler, Mussolini, Chamberlain, Daladier). Hitler krijgt zijn zin! Dtsl. mag Sudetenland houden, maar moet beloven niet verder uit te breiden. SU en Tsjecho-Slowakije zijn niet uitgenodigd. Toppunt van appeasement politiek, te soft met Dtsl. Eng. en Fr. dachten dat ze een grote oorlog hadden voorkomen. </li> <li> Dia 40 </li> <li> De Duitse expansie 1939 Hitler bezet de rest van Tsjecho-Slowakije tegen de afspraken van de conferentie van Mnchen in. Eng. en Fr. zien de ware aard van Hitler, maar te laat. Eng. en Fr. grijpen niet in maar waarschuwen voor de laatste keer. Stalin is bang voor de agressie van Hitler maar vindt geen steun bij Eng. en Fr. Hij denkt dat Eng. en Fr. Hitler als instrument tegen het communisme gebruiken. If you cant beat them, join them. Stalin sluit een niet- aanvalsverdrag met Hitler (Molotov-von Ribbentroppact): Hitler mag de helft van Polen en West-Europa veroveren, Stalin krijgt de andere helft van Polen, de Baltische staten en Finland. Hitler vermijdt zo een twee-frontenoorlog. </li> <li> Dia 41 </li> <li> De Duitse expansie 1939 1 sept. Hitler valt Polen aan. Kort daarna valt de SU de andere helft van Polen aan. Eng. en Fr. verklaren de oorlog aan Hitler, maar er wordt nog nergens gevochten. Officieel begin WOII in Europa. 1940 Hitler valt Noorwegen, Denemarken, Nederland, Belgi, Frankrijk en Engeland aan. Engeland houdt als enige land stand (battle of Brittain) 1941 Hitler valt de SU aan (tegen het niet- aanvalsverdrag) SU, Eng., en Fr. zijn gedwongen bondgenoten. </li> </ul>