of 21/21
MATERIAŁ NAUCZANIA Monter sieci, instalacji i urządzeń sanitarnych 712616 Nr programu 712616/WODiDZ/Kluczbork/2017/B Przedmiot: Sieci komunalne Spajanie jest to metoda łączenia materiałów, w wyniku której uzyskuje się połączenie o fizycznej ciągłości materiałowej. Pojęcie spajania obejmuje spawanie, napawanie, zgrzewanie, lutowanie, klejenie i inne. Spawanie polega na łączeniu materiałów przez ich nagrzanie i stopienie w miejscu łączenia z dodaniem lub bez dodania spoiwa. Metal części łączonych nazywa się metalem rodzimym. Stopione spoiwo łącznie ze stopionymi brzegami części łączonych, czyli materiałem rodzimym, tworzy po ostygnięciu spoinę. W zależności od źródła ciepła rozróżnia się: 1. spawanie elektryczne: o łukowe: elektrodą topliwą: elektrodą otuloną: MMA (111)

MATERIAŁ NAUCZANIA

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of MATERIAŁ NAUCZANIA

Nr programu 712616/WODiDZ/Kluczbork/2017/B
Przedmiot: Sieci komunalne
Spajanie jest to metoda czenia materiaów, w wyniku której uzyskuje si poczenie o
fizycznej cigoci materiaowej. Pojcie spajania obejmuje spawanie, napawanie,
zgrzewanie, lutowanie, klejenie i inne.
Spawanie polega na czeniu materiaów przez ich nagrzanie i stopienie w miejscu czenia z
dodaniem lub bez dodania spoiwa. Metal czci czonych nazywa si metalem rodzimym.
Stopione spoiwo cznie ze stopionymi brzegami czci czonych, czyli materiaem
rodzimym, tworzy po ostygniciu spoin.
W zalenoci od róda ciepa rozrónia si:
1. spawanie elektryczne:
elektrod proszkow: bez gazu (114), w osonie gazu
aktywnego (136), w osonie gazu obojtnego (137)
ukiem krytym (121)
Spawanie elektryczne ukowe polega na wytworzeniu midzy elektrod spawalnicz a
materiaem spawanym uku elektrycznego wydzielajcego ciepo, pod wpywem którego
topi si brzegi czonych czci i dodawane zwykle spoiwo, oraz na tworzeniu zcza
zwanego spoin.
metali, który polega na nagrzewaniu miejsca czenia przy pomocy wizki elektronowej. Do
spawania t technik suy spawarka elektronowa, w której ródem elektronów jest dziao
elektronowe. Elektrony s przyspieszane napiciem rzdu dziesitków kV.
Charakterystycznymi cechami spawania elektronowego jest to, e spawanie odbywa si
najczciej w rodowisku próni rzdu 10-5 Tr a take to, e spoina tworzy si przez stopienie
brzegów czonych detali. Spawanie elektronowe odznacza si szeregiem korzystnych
waciwoci. Technika ta pozwala czy metale (np. wolfram-mied, niob-mied), których nie
daje si czyc innymi technikami
spawalniczymi.
wizk promieni laserowych. Spawanie takie prowadzone jest w osonie gazu obojtnego i
zapewnia du wytrzymao spoin. Powszechnie stosowane jest w produkcji wielkoseryjnej,
np. w przemyle motoryzacyjnym.
Spawanie laserowe wykorzystuje wizk o duej gstoci energii (okoo 1 MW/cm2). Efektem
spawania laserowego jest maa szeroko strefy wpywu ciepa i niskie oddziaywania
temperatury na konstrukcj, szybkie odprowadzanie ciepa i stygnicie spoiny. Moliwa do
uzyskania szeroko uzyskiwanych spoin to 0.2mm do 13mm, praktycznie wykorzystywane
s gównie spoiny o maych szerokoci. Gboko penetracji materiau przez wizk
laserow jest proporcjonalna do energii zasilania, ale zaley równie od lokalizacji punktu
skupienia wizki. Maksymalizacje przenikania wizki uzyskuje si, gdy punkt skupienia
znajduje si nieco poniej powierzchni czonych materiaów. Spawanie laserowe stosowane
jest do spawania stali stopowych, wysokowytrzymaych stali niskostopowych (HSLA), stali
wglowych, aluminium i tytanu.
elektrycznego. Metoda spawania plazmowego (PAW Plasma Arc Welding) jest bardzo
podobna do metody TIG. W zasadzie stanowi jej rozszerzenie, majce na celu zwikszenie
wydajnoci procesu.
W procesie spawania plazmowego s wykorzystywane dwa osobne strumienie gazu: gaz
plazmowy, który przepywa otaczajc elektrod wolframow i który tworzy sup uku
plazmowego, oraz gaz osonowy, który chroni jeziorko ciekego metalu.
Do wytworzenia plazmy czyli zjonizowanego gazu wymagane jest nagrzanie go do
dostatecznie wysokiej temperatury. Podobnie jak podczas spawania metod TIG, uk przy
spawaniu plazmowym powstaje pomidzy nietopliw elektrod wolframow a materiaem
podstawowym. Temperatury wystpujce w uku w metodzie TIG s rzdu 6000 oC, a
kolumna uku ma ksztat stoka. Natomiast przy spawaniu plazmowym uk jest ogniskowany
dziki specjalnie zaprojektowanej dyszy chodzonej wod. Zalet takiego rozwizania poza
zaweniem uku jest wzrost jego temperatury do okoo 20000 oC. Gaz ten wypywajc z
dyszy jako zjonizowany strumie o wysokiej temperaturze niesie olbrzymi energi, która
jest niezbdna do spawania z oczkiem. Taka technika spawania pozwala w jednym
przejciu wykona spoin w materiale o gruboci od 3 do 15 mm, z bardzo korzystnym
zarysem wtopienia i minimalnym odksztaceniu po spawaniu. Umoliwia take uzyskiwanie
prdkoci spawania o 40 - 80% wysze ni przy metodzie TIG. Spawanie plazmowe znalazo
zastosowanie m.in. przy spawaniu rur. Ale wiksze rozpowszechnienie zyskaa odmiana
niskoprdowa jako spawanie mikroplazmowe, szczególnie korzystne przy czeniu bardzo
cienkich blach o grubociach od 0,1 mm. Gazy stosowane podczas spawania plazmowego
speniaj trzy róne zadania:
1. gaz plazmotwórczy medium do tworzenia plazmy pomidzy elektrod a materiaem
spawanym, argon lub argon z wodorem dla stali chromowo-niklowych lub argon z
helem przy spawaniu metali nieelaznych (np. aluminium i jego stopów, tytanu i
materiaów z miedzi).
2. gaz osonowy do ochrony spoiny i strefy wpywu ciepa. Najczciej stosuje si ten
sam gaz plazmotwórczy i osonowy.
3. gazy formujce przeznaczone do ochrony grani spoiny oraz strefy bezporednio do
niej przylegej a dostarczane do tych miejsc przy pomocy specjalnych przyrzdów
(PDF, 400.0Kb).
Do spawania plazmowego jako gaz formujcy zwykle stosuje si argon i mieszanin argonu z
wodorem.
Stosowane s trzy odmiany metody PAW:
1. Spawanie mikroplazmowe (natenie prdu spawania mieci si w przedziale od 0,1
A do 20 A).
2. Spawanie plazmowe (natenie prdu spawania mieci si w przedziale od 20 A do
100 A).
3. Spawanie plazmowe z tzw. oczkiem (natenie prdu spawania przekracza 100 A),
w którym uk plazmowy przenika przez ca grubo spawanego materiau.
Metoda ta jest szeroko stosowana, gdy trzeba uzyska zcza wysokiej jakoci, w przemyle
lotniczym (take w konstrukcjach kosmicznych), przetwórczym, chemicznym i
petrochemicznym.
Spawanie atomowe (wodorem atomowym) Spawanie atomowe jest zwane wodorowym,
gdy odbywa si w atmosferze wodoru. Nonikiem ciepa jest wodór atomowy, ródo ciepa:
uk elektryczny jarzcy si midzy 2 elektrodami wolframowymi w osonie H wypywajcego
z dysz, w których osadzone s elektrody;
Elektrody s umieszczone w rurkach, przez które dopywa wodór; podczas jego przejcia
przez uk elektryczny czsteczki wodoru rozszczepiaj si na atomy, pochaniajc ciepo. W
pobliu spawanego przedmiotu atomy wodoru cz si w czsteczki, oddajc ciepo i
wytwarzajc, wysok temperatur w miejscu spawania.
Zadania wodoru (H):
1. porednik w przenoszeniu ciepa z uku do spawanego materiau. W wysokiej temp. H
ulega dysocjacji na pojedyncze atomy. Po zetkniciu si atomów H z chodniejszym
metalem spawanym nastpuje czenie si atomów H;
2. chroni przed dostpem atmosfery;
3. zapobiega wypalaniu si skadników stopowych;
4. chroni elektrody przed zbyt szybkim utlenianiem si;
Metoda ta stosowana jest do spawania stali stopowych, m.in. do naprawy narzdzi
skrawajcych, matryc itp. stale wysokostopowe, nierdzewne, kwaso-ognioodporne;
Rysunek: Schemat metody spawania atomowego: 1 - elektrody wolframowe; 2 - uk
elektryczny; 3 - osona wodorowa; 4 - przedmiot spawany
Spawanie elektroulowe (ESW) : Metoda spawania oparta na nagrzewaniu oporowym (RI2)
stopionego ula przewodzcego elektryczno. Zcza (w ukadzie pionowym) o gruboci
powyej 15 mm (bez górnej granicy ich gruboci) mog by spawane jednym przejciem
stosujc prostopade przygotowanie brzegów.
Metoda ta jest podobna do pionowego odlewania, poniewa stopiony metal spoiny jest
zawarty pomidzy dwoma spawanymi pytami i par chodzonych przykadek miedzianych.
Oprócz samego momentu rozpoczcia spawania elektroulowego, nie ma tutaj zjawiska
uku. Elektrody podawane w sposób cigy topi si w procesie nagrzewania rezystancyjnego
przy przechodzeniu przez przewodzc warstw stopionego ula (kpiel ulowa).
Kpiel ulowa topi równie przylegajce brzegi spawanej pyty i chroni stopiony metal przed
wpywem atmosfery. Temperatura kpieli wynosi okoo 1.900°C. Aby rozpocz proces
elektroulowy, na dnie zcza umieszczany jest topnik i zajarza si uk pomidzy elektrodami
a blokiem lub podkadk, w celu przygotowania kpieli ulowej. W miar postpu procesu
spawania, przykadki miedziane oraz zespó podawania drutu przesuwaj si w gór zcza z
prdkoci okoo 30 mm/min. Wspóczynnik stapiania metalu wynosi okoo 350 g/min.
Skad drutu spawalniczego zazwyczaj odpowiada skadowi metalu podstawowego.
Najczciej spotykane wielkoci rednic elektrod to: 1,6 mm, 2,4 mm i 3,2 mm.
Struktura metalograficzna pocze elektroulowych jest odmienna ni w innych
poczeniach spawanych. Powolne chodzenie i krzepnicie moe prowadzi do powstawania
struktury gruboziarnistej. Z tego wanie powodu, technologia ta jest zalecana tylko do stali
austenitycznych.
Spawanie gazowe polega na stopieniu brzegów czonych metali za pomoc róda ciepa w
postaci pomienia gazowego, najczciej acetylenowo tlenowego. Spoina powstaje z
nadtopionych brzegów czonego materiau oraz dodatkowego spoiwa ( prta metalowego )
stapianego w pomieniu. W wyniku spalania pomie osiga u wylotu palnika wysok
temperatur okoo 3100 stopni C. Spawanie przeprowadza si za pomoc palnika, którego
zadaniem jest zmieszanie w odpowiednim stosunku gazu palnego i tlenu oraz ich spalenie.
Metoda pozwala na wykonywanie pocze we wszystkich pozycjach i uzyskanie spoin o
gadkim nadlewie (licu).
Spawanie gazowe wci zajmuje istotne miejsce wród metod czenia metali. Jest
szczególnie przydatne w pracach remontowych i pracach w terenie. Gównym obszarem
zastosowania tej metody jest spawanie rur i blach w cienkociennych konstrukcjach
stalowych. Ze wzgldu na stosunkowo nisk wydajno oraz due koszty, spawanie gazowe
jest coraz bardziej wypierane przez inne metody spawania.
Spawanie termitowe stosuje si np. do czenia szyn tramwajowych i kolejowych i polega na
naoeniu na miejsce czenia formy spawalniczej odpowiadajcej przekrojowi szyny danego
typu. ródem ciepa jest reakcja chemiczna zachodzca w mieszaninie sproszkowanych
tlenków elaza i aluminium, tzw. termicie. W wyniku przeprowadzonej w tyglu reakcji
otrzymuje si cieke elazo (na dnie tygla) i tlenek glinu. elazo spuszcza si do formy
odlewniczej, w której ujte s koce czonych przedmiotów, np. szyn. Kolejnym krokiem
jest szlifowanie miejsca czenia.
Termit to sproszkowana mieszanina tlenków elaza i glinu wchodzca w skad spoiwa
spawalniczego. Pojemnik ze spoiwem zwany tyglem podpala si od rodka co powoduje
reakcj redukcji tlenku elaza z glinem w wyniku której powstaje tlenek glinu w postacji ulu
oraz elazo. Podczas reakcji termitowej wydziela si bardzo duo ciepa, które
wykorzystywane jest do spawania wraz z wydzielonym w reakcji elazem sucym jako
cznik spawanych elementów.
Rysunek: Schemat spawania termitowego szyn: 1 - termit; 2 - zatyczka tygla; 3 - cieky tlenek
aluminium; 4 - cieke elazo; 5 - forma odlewnicza; 6 - spoina; 7 - kana sucy do suszenia
formy
Spawanie ukiem krytym - elektrod jest goy drut w postaci krgu nawinitego w kasecie
lub na bbnie, skd mechanicznie jest on wycigany i podawany w kierunku spawanego
materiau. uk elektryczny, jarzcy si midzy kocem elektrody (drutu) a spawanym
materiaem jest niewidoczny, gdy zakryty jest warstw sypkiego topnika, dostarczanego ze
zbiornika umieszczonego na urzdzeniu spawajcym. Mechanizm podawania drutu
elektrodowego, kaseta z drutem elektrodowym, zbiornik topnika oraz przyrzdy pomiarowe i
niektóre elementy sterowania s umieszczone na wózku napdzanym silnikiem
elektrycznym. Spawanie ukiem krytym zalicza si do automatycznych metod spawania, gdy
zautomatyzowane jest zarówno podawanie elektrody jak i posuw urzdzenia spawalniczego
wzdu spoiny. W przypadku gdy zautomatyzowane jest tylko podawanie drutu a przesuw
gowicy spawalniczej odbywa si rcznie mamy do czynienia ze spawaniem
póautomatycznym ukiem krytym. Spoina powstaje ze stopionego drutu elektrodowego i
gboko nadtopionego materiau rodzimego. W procesie spawania pewna ilo topnika ulega
stopieniu tworzc uel pokrywajcy spoin. Nadmiar topnika, który nie uleg stopieniu,
zbierany jest z powrotem do zbiornika. Odmian metody jest spawanie wieloelektrodowe.
Dwa lub trzy druty elektrodowe s stapiane kady swoim ukiem we wspólnym jeziorku
metalu i ula lub w oddzielnych jeziorkach. W tym ostatnim przypadku nastpny uk musi
stopi wówczas uel powstay na poprzednim ciegu spoiny. Wymaga to uycia topnika o
odpowiednich wasnociach. Schemat spawania automatycznego ukiem krytym
przedstawiono na rysunku poniej.
Rysunek: Schemat metody spawania automatycznego ukiem krytym: 1 - drut elektrodowy; 2
- napd posuwu elektrody; 3 - uk, 4 - spoina; 5 - uel cieky; 6 - uel zakrzepy; 7 - zbiornik
topnika; 8 - odcig nadmiaru topnika; 9 - styki prdowe
Lutowanie jest procesem technologicznym polegajcym na czeniu czci metalowych za
pomoc specjalnych stopów, zwanych lutami, które maj nisz od lutowanych metali
temperatur topnienia. Rozróniamy dwa rodzaje lutowania: mikkie (temperatura
topnienia lutu do 450 stopni ) i twarde (temperatura topnienia lutu powyej 450 stopni).
Zjawisko spajania, zachodzce midzy nagrzanym metalem lutowanym a stopionym
spoiwem, polega na cisym przyleganiu ciekego lutu do oczyszczonej powierzchni czonych
metali (zjawisko adhezji ). Czsteczki ciekego lutu przenikaj w gb czonych metali
wskutek dyfuzji. Proces ten jest zwizany z si przycigania midzy atomami ciekego lutu a
atomami lutowanego metalu. Sia przycigania atomów metalu lutowanego musi by
wiksza ni sia topionego lutu, aby lut dobrze pokrywa (zwila) materia lutowany. Proces
ten jest zaleny od rodzaju metalu lutowanego i lutu oraz czystoci lutowanej powierzchni,
temperatury nagrzania, przewodnoci cieplnej i czasu nagrzewania. Lutowanie stosuje si do
czenia miedzi i jej stopów, cynku, stali, aluminium i jego stopów. W wikszoci przypadków
jako ródo ciepa stosuje si pomie acetylenowo-tlenowy.
Zgrzewanie to sposób czenia metali polegajcy na tym, e czci metalowe w miejscu
czenia doprowadza si przez nagrzewanie do stanu plastycznego ( ciastowatego ) lub do
nadtopienia powierzchni czonych przekrojów ( zgrzewanie iskrowe ) i nastpnie czy si je
z zastosowaniem odpowiedniej siy, np. przez kucie, prasowanie lub zgniatanie, bez uywania
metalu dodatkowego, tj. spoiwa. Zalenie od róda ciepa, które suy do nagrzania czci
czonych do stanu plastycznego lub do nadtopienia powierzchni czonych, rozróniamy
nastpujce zasadnicze rodzaje zgrzewania: elektryczne oporowe, tarciowe, zgniotowe i
wybuchowe.
czci w celu uzupenienia ubytków materiau spowodowanych zuyciem, wykruszeniem lub
wyamaniem. Napawanie stosuje si take do pokrywania powierzchni niektórych czci
warstw materiau bardziej odpornego na cieranie, uderzenia lub korozj ni materia, z
którego dana cz jest wykonana. Za pomoc napawania mona uzyska warstw spoiny
dowolnej gruboci i o rozmaitych wasnociach. W ostatnich latach nastpi znaczny rozwój
techniki napawania, zwizany midzy innymi z mechanizacj tych procesów. Sporód
rónych metod napawania najczciej stosuje si napawanie rczne ukowe, ukiem krytym
(automatyczne, póautomatyczne, drutem elektrodowym), ukowe w osonie gazów,
wibrostykowe, prdami wielkiej czstotliwoci, gazowe i inne.
Lutowanie twarde - proces lutowania
Lutowanie twarde - proces lutowania Lutowanie twarde - dobór lutów i topników
Wstp
tej temperatury (lutowanie mikkie), przy oddziaywaniu efektu kapilarnego. Efekt ten jest opisywany jako sia dziki której szczelina
lutownicza penetrowana jest przez pynny lut. Gówn zalet lutowania
jest moliwo czenia materiaów o rónej temperaturze topnienia i gruboci, równoczenie zachowujc geometryczne i fizyczne waciwoci
dziki stosunkowo niskiej temperaturze procesu
Proces lutowania zwizany jest z pojciem kapilarnoci, która jest zjawiskiem penetrowania szczeliny lutowniczej przez stopiony lut. W celu
prawidowego wypenienia szczeliny powinny zosta rozwaone zarówno waciwoci metalu podstawowego jak i stopu lutowniczego. Odpowiednia
wielko szczeliny lutowniczej musi by zachowana przy temperaturze lutowania. Mona przyj zasad, e aby osign optymaln
wytrzymao zcza zakadkowego, dugo poczenia powinna wynosi 3
do 4 gruboci cieszego z lutowanych materiaów.
Wybór spoiwa dokonywany jest z uwzgldnieniem materiaów, które maj zosta poczone, kwestii ekonomicznych (% zawarto srebra)
odnoszcych si do poziomu trudnoci realizacji poczenia, która jest proporcjonalna do zakresu temperatur topnienia stopów.
dobr zwilalnoci materiau podstawowego,
moliwoci tworzenia pocze cechujcych si odpowiednimi waciwociami mechanicznymi i fizycznymi w warunkach roboczych,
moliwoci uniknicia tworzenia si kruchych zwizków z metalem lutowanym.
Proces lutowania
1. Przygotowanie zcza
szczotki, maty) oraz chemicznie(za pomoc rozpuszczalnika) w celu usunicia tlenków i tuszczu.
2. Aplikacja topnika Wybór topnika jest równie wany jak wybór lutu. Topnika naoony
na powierzchnie czonych materiaów powinien stopi si i sta si aktywny przy niszej temperaturze ni temperatura topnienia lutu.
Jego aktywno musi trwa w caym cyklu procesu lutowania, usuwajc chemicznie tlenki z czonych powierzchni.
3. Podgrzewanie oraz aplikacja lutu Proces podgrzewania moe zosta przeprowadzony z uyciem
palnika zasilanego takimi gazami jak acetylen, propan lub gaz ziemny lub poprzez zastosowanie urzdze indukcyjnych lub
oporowych. Lut powinien zosta zaaplikowany dopiero wtedy, gdy
zostaa osignita wymagana temperatura niezbdna do szybkiego stopienia stopu lutowniczego oraz do szybkiego rozprowadzenia lutu
w szczelinie lutowniczej dziki wykorzystaniu siy kapilarnej. Stopiony stop lutowniczy zawsze pynie w kierunku miejsca o
wyszej temperaturze - mona to wykorzysta sterujc odpowiednio pomieniem przy uyciu palnika do podgrzewania czonych
materiaów. 4. Usunicie resztek topnika
Po skrzepniciu lutu, poczenie moe zosta schodzone w wodzie, co pozwoli równie na usunicie resztek topnika. Naley zachowa
ostrono, aby nie uszkodzi poczenia poprzez zbyt wczesne rozpoczcie chodzenia, jeszcze w fazie krzepnicia lutowiny.
Lutowanie - przykady zcz
Korzyci stosowania lotnego topnika:
zwiksza pynno lutów poczenia lepszej jakoci nie pozostawia nalotów charakterystycznych dla tradycyjnych
topników umoliwia stosowanie prostszych i taszych metod czyszczenia cz
skraca czas czyszczenia
Urzdzeniem zaprojektowanym w celu automatycznego dostarczania lotnego topnika podczas procesu lutowania jest dozownik. Napenia si go
topnikiem w pynie i instaluje w obwodzie gazu palnego. Gaz przepywa
przez dozownik, w którym nasczany jest oparami lotnego topnika. Nastpnie nasczony gaz pynie w kierunku palnika, gdzie w poczeniu z
dopywem gazu wspomagajcego proces spalania (np. tlen) wytwarza charakterystyczny zielony pomie. Topnik moe by stosowany zarówno
w rcznym jak i automatycznym lutowaniu propanem i acetylenem
Lutowanie twarde - rodzaje i dobór lutów i topników
Dobór lutu
Luty z cyn - S wraliwe na nage ochadzanie, zwaszcza przy lutowaniu elementów
rónicych si wspóczynnikami rozszerzalnoci cieplnej.
Luty z krzemem Dziki krzemowi zcze jest bardziej estetyczne. Nie polecane do zczy,
które bd naraone na uderzenia, wibracje lub zwikszone naciski, gdy krzem moe
tworzy kruche zwizki.
Luty do zasolonego rodowiska - S takimi lutami, które cechuj si wysok zawartoci
srebra (> 40 %) oraz, cho nie koniecznie, dodatkiem cyny. Przy takich lutach,
wykorzystywanych w konstrukcjach morskich, straty cynku w procesach galwanicznych s
zredukowane. Lutowanie wielostopniowe - Naley stosowa stopy lutownicze o wskim
zakresie temperatur topnienia. Dobiera si luty o kolejno to niszej wymaganej temperaturze
lutowania, aby unikn zjawiska powtórnego topnienia wczeniejszych pocze.
Lutowanie niklu i jego stopów - Nikiel i jego stopy s materiaami wraliwymi na pknicia
podczas lutowania. Wskazana jest niska zawarto cynku w takich lutach oraz podwyszona
wymagana temperatura procesu lutowania.
Luty z kadmem - Cechuj si dobr pynnoci dobrymi waciwociami mechanicznymi oraz
s bardziej ekonomiczne od tych bez kadmu. Su do czenia wielu materiaów - od miedzi
do stali, a nawet czenia stali kwasoodpornej i wglików spiekanych.
Luty do czenia wglików - Obecno niklu i manganu podwysza zwilalno czonego
materiau. Polecane s szczególnie luty o niszej temperaturze topnienia, zwaszcza w
przypadku maych elementów. Bardzo zalecane s luty w postaci tam warstwowych, które
posiadaj wewntrzn miedzian warstw czon zdoln do pochaniania wibracji oraz
uderze. Wgliki cechuj si niszym wspóczynnikiem rozszerzalnoci cieplnej ni elementy
metalowe, dlatego naley stosowa powolne, jednolite podgrzewanie w celu uniknicia
pkni. Unika nagego chodzenia po lutowaniu.
Luty do stali nierdzewnych - Przy wyborze lutu naley mie na uwadze warunki, w jakich
zcze ma pracowa, ze szczególnym uwzgldnieniem wilgotnoci. Szczególnie wraliwe s
stale bez niklu, z nisk zawartoci niklu oraz stale serii 400-410-420-430, w przeciwiestwie
do stali austenicznej serii 300. Luty bez kadmu, ale zawierajce nikiel, daj wysz
wytrzymao, zwaszcza przy lutowaniu stali. W przeciwiestwie do nich, luty z kadmem
znajduj czsto zastosowanie w zczach naraonych na korozj powierzchniowa i
wewntrzn.
Srebrne
Luty srebrne otulone i nieotulone s to luty o najszerszym zakresie zastosowa do
czenia wszelkich metali elaznych jak i nieelaznych oprócz aluminium.
Charakteryzuj si dobrymi waciwociami mechanicznymi, dobr pynnoci i
kapilarnoci.
Srebrne z kadmem
Luty srebrne z kadmem (otulone i neotulone) s to luty o szerokim zakresie
zastosowa do czenia wszelkich metali elaznych jaki nieelaznych oprócz
aluminium. Charakteryzuj si dobrymi waciwociami mechanicznymi, dobr
pynnoci i kapilarnoci.
Dodatek kadmu powoduje znaczne obnienie temperatury pracy. Ze wzgldu na
szkodliwo dla zdrowia par kadmów, Lut-Spaw zaleca stosowanie zamienników w
postaci lutów srebrnych bezkadmowych
Luty miedziano-fosforowe ze wzgldu na cen i waciwoci s powszechnie
stosowane w przemyle sanitarnym, chodniczym, klimatyzacyjnym i instalacyjnym.
Charakteryzuj si dobr pynnoci. Stosowane tam gdzie czenia nie s naraone
na przecienia mechaniczne.
Mosine
Luty mosine gównie stosuje si w czeniu stali, niklu, eliwa oraz ich stopów.
Aluminiowe
Luty aluminiowe su do czenia aluminium z aluminium, aluminium ze stopami
aluminium oraz aluminium i miedzi
Akcesoria lutownicze
Palnik Minitherm jest lekkim palnikiem przeznaczonym do lutowania. Rkoje palnika jest uniwersalna. Moe pracowa na acetylenie lub na
propanie, naley jedynie dobra odpowiedni do gazu palnego kocówk. Ze wzglu na may cir i niewielkie rozmiary nadaje si doskonale do
cigej pracy i lutowania w trudnych pozycjach zapewniajc dostateczn swobod ruchu.
Palnik Perun PL 006 PZ Palnik propanowo-tlenowy do lutowania. W zestawie 7 wymiennych dysz
rónej mocy z kluczem, komplet uszczelek zapasowych. Zuycie propanu-
butanu do 100 dm3/h, tlenu do 350 dm3/h. Istnieje moliwo wyposaenia palnika w kocówk widekow (podwójn).
Palnik JETSOUD PB (propan + tlen)
Palniki gazowe JETSOUD s palnikami inektorowymi niskocinieniowymi z moliwoci zastosowania dysz o rónych wydajnociach. Dziki wygitej
nasadce, duej atwoci regulacji pomienia oraz dziki ergonomicznemu
ksztatowi, palnik ten oferuje operatorowi wysoki komfort.
Oszczdzacze gazu
Oszczdzacz gazu ma za zadanie obnienie zuycia gazów oraz wyeliminowanie czynnoci zwizanej z kadorazow regulacj palnika po
jego odpaleniu. Po zakoczeniu pracy palnik odoony na wideki dzwigni oszczdzacza odcina pod swoim ciarem dopyw gazu po czym palnik
ganie. Po przygotowaniu kolejnego detalu wystarczy zdj palnik z
dwigni oszczdzacza (odblokowany zostaje dopyw gazu), nastpnie odpali palnik od wiecznego pomienia i ponownie rozpocz prac bez
koniecznoci jego
lotnym topnikiem.
Zestaw do lutowania twardego
tlenowa,wymienna butla propanowa, reduktor tlenowy, mini reduktor
propanowy, we tlen i propan, palnik propanowo - tlenowy.
PARAMETRY TECHNICZNE Wysoko: 63 cm
Szeroko: 35 cm Masa: 14 kg
Butla propan: pojemno 1,2 L Butla tlen: pojemno 2 L
Palnik: PERUN PL-006PZ (w komplecie klucz z 6 dyszami rónej mocy +
komplet uszczelek zapasowych).
Cicie gazowe, znane równie jako tlenowe jest bardzo popularn metod rozdzielania
metali, zwaszcza cicia stali niskowglowych i niskostopowych.
Proces cicia gazowego polega doprowadzeniu materiau do tzw. temperatury zaponu, a
nastpnie spaleniu i wydmuchaniu pynnych tlenków metalu za pomoc strumienia
tlenowego pod duym cinieniem. Metoda jest skuteczna dziki konstrukcji stosowanego
tu palnika, który wydmuchuje tlen, wczeniej mieszajc go w odpowiedniej proporcji z
gazem palnym. Jako gaz palny, sucy do podgrzania, stosuje si zwykle acetylen, bd
propan-butan. Cicie acetylenowo-tlenowe pozwala na szybkie osignicie bardzo
wysokiej temperatury, jednak bardzo czsto ze wzgldu na oszczdno i brak potrzeby
bardzo szybkiego nagrzewania (np. przy ciciu zautomatyzowanym), ekonomiczniejsze
jest cicie propanowo-tlenowe.
Cicie metod tlenow pozwala na rozdzielenia stali o grubociach dochodzcych nawet
do 300mm, jednak niestety ze wzgldu na duy obszar strefy wpywu ciepa praktycznie
niemoliwe jest rozdzielania cienkiej blachy (poniej 3mm). Wpyw na grubo cicia ma
dobór palnika, które dziel si na uniwersalne (do spawania i cicia) oraz przeznaczone
wycznie do cicia, drugie z nich mog wydmuchiwa tlen pod wyszym cinieniem.
Cechy uytkowe metody cicia gazowego
Zalety:
o prostopade krawdzie cicia
Wady
o dua strefa wpywu ciepa
o brak moliwoci cicia stali wysokostopowych i o wysokiej zawartoci wgla
o wyduony czas przebicia przez materia
o maa prdko cicia
Zastosowanie metody cicia gazowego
Cicie gazowe znajduje zastosowanie wszdzie tam gdzie istnieje potrzeba cicia
grubszych materiaów wykonanych ze zwykej stali. Ze wzgldu na niskie koszty sprztu
oraz eksploatacyjne, a zarazem due moliwoci, zakres stosowania tej metody jest
bardzo szeroki i swoim zasigiem obejmuje zarówno prace przydomowe, warsztaty jak i
due przedsibiorstwa.