Click here to load reader

MAND BULADA SANTRAL OSTEOMA - eskidergi.cumhuriyet.edu.treskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/1005.pdf · osteomyelit, fibroma, kondroma, osteosarkom, Paget hastal˝ ˝, fibröz displazi,

  • View
    216

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of MAND BULADA SANTRAL OSTEOMA -...

Cumhuriyet niversitesi Di Hekimlii Fakltesi Dergisi Cilt:7 Say:2-2004

* C..Di Hekimlii Fakltesi, Az Di ene Hastalklar ve Cerrahisi AD. SVAS # C..Di Hekimlii Fakltesi, Oral Diagnoz ve Radyoloji Bilim Dal SVAS Cumhuriyet niversitesi Tp Fakltesi, Patoloji AD. SVAS

MANDBULADA SANTRAL OSTEOMA

Yrd. Do. Dr. Hasan YELER* Dr. Dt. Aslhan SOYAL TOKER* Dr. Dt. Defne YALIN YELER# Dr. Ahmet MSLEHDDNOLU

ZET Bu makalede santral osteomann klinik karakteri, histolojik deiiklikleri ve ayrc tans, vaka gz nnde bulundurularak deerlendirilmitir. Osteomalar hayatn 3 ve 6. dekatlar arasnda ortaya kan, kompakt veya spongioz kemik yapsnda olabilen, kemiin benign yapdaki tmrleri olarak bilinirler. Osteoma genellikle yava byyen ve periosteal veya endosteal yerleimli kemik tmrdr. Osteoma daha ok fasiyal kemiklerde ve uzun kemiklerde grlr. ounlukla kk ve asemptomatik olmalar sebebiyle enelerdeki gerek yaylmlarn belirlemek zor olmaktadr. Radyografilerde kk sklerotik kemik alanlar izlenir. Bu makalede, 57 yandaki bayan hastada protez basks sonucu ar ile tehis edilen mandibulada osteoma vakas sunulmutur. Tedavi seenei olarak lokal eksizyon ve kretaj uygulanmtr. Anahtar Kelimeler: Osteoma, Mandibula, Benign nonodontojenik tmr

SUMMARY This article is basically investigating the central osteoma as well as its clinical behaviour, the histological conditions and its differantial diagnosis. Osteoma is known to be a benign type of bone tumor, that is- a benign lesion of cortical bone between the third and the sixth decades of life. Osteoma is usually non-progressive over the time and it may appear in compact or spongeous bone structure that is endosteal or periosteal. Osteoma is more common in the facial and lengthy bones. It can rarely be detected in maxillofacial area as well. There are small sclerotic bone forming areas that may show up on plain films. Our case is presenting a 57-year-old female who initially developed some pain in her mandibulae area for a month. The choice of treatment was local excision and curettage. Key Words: Osteoma, Mandible, Benign nonodontogenic tumor

GR

Osteoma; kompakt veya spongioz kemikteki proliferasyonla karakterize benign bir osteojenik lezyondur. Santral, periferal veya ekstraskeletal tipte olabilir. Santral osteoma endosteumdan, periferal osteoma periosteumdan meydana gelirken ekstraskeletal tip ise yumuak dokulardan ve genellikle kas ii meydana gelir.1-3 Bu lezyonlarn etyolojileri henz tam olarak bilinmemektedir. Mandibulada maksilladan daha sk grlr.

Osteoma matr kemikte 2 farkl tipte karmza kar. Birincisi; kompakt, santral veya ivory osteoma olarak adlandrlr ve genellikle sesil yapda minimal kemik ilii alanlar ve nadir olarak havers kanallar ile birlikte normal kemik densitesinde grnt verir. Lezyonun ap birka milimetre ve santimetre arasnda deiebilir ve lezyonun kemik iinde kalan blm boyutlarn grntsn etkileyebilir. kincisi; spongioz veya periferal osteoma olarak adlandrlr. Genellikle pedinkule yapdadr ve kemik orjinli grnts verir. Yapsnda kemik trabeklleri ve osteoblastlardan zengin

Cumhuriyet niversitesi Di Hekimlii Fakltesi Dergisi Cilt:7 Say:2-2004

49

kemik ilii ierir. Kortikal kemik ile birleme yzeyi dzgn veya dzensiz olabilir.6,7 Osteomalar her yata grlmekle birlikte istatistiksel bilgilere gre 15-75 yalar arasnda grld ama ounlukla 25 ya st yetikin bireylerde daha ok ortaya kt belirlenmitir. Kadnlarda erkeklere oranla 3 kat daha fazla grld rapor edilmitir.2,5,6 Gardner Sendromu ile ilikili olduu durumlar dnda lezyonlar ounlukla tek olarak bulunurlar. Gardner Sendromu otozomal dominant kaltsal bir hastalktr. enelerde ve fasiyal kemiklerde osteomalarn varl bu sendromun varlnn habercisi olabilir.8,9,10 Osteomalar fasiyal ve uzun kemiklerde bulunduu gibi, enelerde zellikle mandibuler alanmann olduu angulus blgesinde lokalize olurlar.1-3,6,12 Klinik olarak yava byme gsteren asemptomatik kemik kmeleri eklindeki lezyonlardr. Yaplan aratrmalarda Osteomann histolojik olarak 2 formu tanmlanmtr. Bunlardan birincisi olan santral osteomada, kompakt formda, youn lameller kemik kitlesi mevcuttur. Dier spongioz form olan periferal osteomada ise spongioz kemik lamelleri ile evrilmi trabekler kemik yaps izlenir. Bu formda bir miktar osteoblastik aktiviteye de rastlanr.8,9,11,12 Osteomalarn tedavisi, lokalizasyonuna gre uygulanan cerrahi eksizyondur. Maksiler lezyonlarn eksizyonu intraoral yaklam gerektirir. Mandibuler lezyonlar ise lokalizasyonuna gre ekstraoral veya intraoral olarak kartlrlar.7,11,13,14

VAKA RAPORU Cumhuriyet niversitesi Di Hekimlii Fakltesi Az Di ene hastalklar ve Cerrahisi kliniine sol mandibuler blgeden kaynaklanan ar ikayeti ile bavuran 57 yandaki bayan hastann, alnan anamnezinde bir aydan beri sregelen ve arya neden olan ilik hikayesi tesbit edilmitir. Total disiz olan hasta, bir ay nce protez yaptrdktan sonra ar ikayetlerinin baladn belirtmitir. Ekstraoral muayenede bulgular normal olarak saptanmtr. ntraoral muayenede ise sol mandibulada premolar-molar blgesi hizasnda vestible doru tek tarafl ekspansiyona sebep olan lezyonun varl gzlenmitir. Lezyonun zerindeki mukozann normal

grnmde ve lezyondan etkilenmemi olduu tesbit edilmitir. Radyolojik inceleme sonucu, sol mandibula premolar-molar blgesinde snrlar dzgn, radyoopak lezyon izlenmitir. (Fig 1) Ba ve boyun blgesinde palpe edilebilen lenf nodlarna rastlanmamtr. Bunun zerine klinik benzerlii sebebiyle hasta kompleks odontoma n tans ile operasyona alnmtr.

Resim-1: Sol mandibular blgede lezyonun panaromik grnm

Perioperatif olarak lezyona ulaldnda mandibula d korteksinin lezyon tarafndan perforasyona urad tesbit edilmitir. Lezyonun etrafndaki kemik kaldrlarak total olarak enkleasyon uygulanmtr.(Fig 2) lem sonrasnda kavite kontrol edilmi ve lingual korteksin etkilenmemi olduu saptanm (Fig 3) ve cerrahi blge 3-0 ipek stur ile kapatlmtr. Perioperatif ve postoperatif dnemde herhangi bir komplikasyon ile karlalmamtr.

Resim-2: kartlan lezyonun grnm

Cumhuriyet niversitesi Di Hekimlii Fakltesi Dergisi Cilt:7 Say:2-2004

50

Resim-3: Lezyon kartldktan sonra kavitenin grnm

Lezyonun patolojik incelemesinde makroskobik olarak 1.2x1x0.3 cm boyutlarnda, sar kahverenkli sert kvaml doku parasndan hazrlanan kesitlerde pulpaya benzer fibrotik ba dokusu alanlar evresinde dzensiz yerlemi, youn, kompakt, matr lameller kemik dokusu izlenmitir. (Fig 4a, 4b)

Resim -4a,4b: Lezyonun histopatolojik grnm

Hastann takibi sonucu rekrrens grlmemitir.

TARTIMA Benign bir kemik tmr olan ve yava byme gsteren Osteomalarn etyolojisi tam olarak aklanamamtr. Travma, konjenital faktrler, inflamasyon ve endokrin bozukluklar gibi faktrlerin etkili olabilecei ileri srlmtr. Ancak bu faktrlerden hibiri tek bana tamamen osteomann sebebi olarak gsterilemez. Yaplan almalar sonucu, travma ve kas kaslmalarnn birlikte lezyonun geliiminde rol oynayaca belirtilmitir. Travma, periosttan lokal olarak eleve edilebilecek derecede subperiosteal kanama veya deme sebep olabilmektedir. Bu da osteojenik reaksiyonu balatr.4,8 Osteoma, maksillofasiyal blgede ounlukla paranazal sinsler ve mandibulada, zellikle angulus ve korpus blgesinde ortaya kar.1-3,12,14 Bizim vakamzda da lezyonun mandibulada bulunmas, ayrca lezyonun zerindeki mukozann normal grnmde olmas ve flep kaldrldnda lezyonun dzgn snrl grnts literatrle uygunluk gstermektedir. Klinik prognozunda ar ok nadirdir. Genelde asemptomatiktirler. ounlukla yetikin yata ve kadnlarda daha fazla grlr.4,12 Bizim hastamzn da 57 yanda bayan olmas ve protez basks sonucunda aryla bavurmas literatrle uyumludur. Genileme gsteren lezyonlar yzde asimetri meydana getirir. Kortikal ekspansiyon yapmadan nce, medullar kemik ierisindeyken, rutin radyolojik tetkikler sonucunda iyi snrl radyoopasiteler eklinde tesbit edilebilirler. Radyolojik olarak hem periosteal hem de endosteal osteomalar iyi snrl sklerotik radyoopak ynlar eklinde grnt verirler.8,9,12,17 Hastamzn radyolojik bulgular da literatrle uyum gstermektedir. Histopatolojik olarak osteomalar santral (kompakt) ve periferal (spongioz) formlarda deerlendirilirler. Santral osteomalar, youn kemik lamellerinden oluur ve bazen vaskler boluklar ierirler.8,9,12 Bizim vakamzda da histopatolojik bulgular, youn, kompakt, matr lameller kemik dokusu eklindedir. Bu sebeple santral osteoma olarak deerlendirilmitir. Osteomalarn ayrc tans, hiperplaziler, kronik osteomyelit, fibroma, kondroma, osteosarkom, Paget hastal, fibrz displazi, torus mandibula ve odontoma gibi birok inflamatuar ve neoplazik hastalk ile yaplr.3,12 Bizim vakamzda klinik ve radyolojik

Cumhuriyet niversitesi Di Hekimlii Fakltesi Dergisi Cilt:7 Say:2-2004

51

benzerliinden dolay ntan kompleks odontoma olarak konulmutur. Cerrahi tedavi sonras rekkrrens olduka nadirdir. Sadece bir vakada rekkrrens izlendii rapor edilmitir.13

KAYNAKLAR 1) Bodner L, Gatot A, Sion-Vardy N. Peripheral Osteoma of the Mandibular Ascending Ramus. J Oral Maxillofac Surg 1998; 56:1446-1449 2) Kashima K, Rahman OF, Sakoda S. Unusual Peripheral Osteoma of the Mandible- Report of 2 cases. J Oral Maxillofac Surg 2000; 58: 911-913 3) Longo F, Califano L, Maria G. Solitary Osteoma of the Mandibular Ramus- Report of a Case. J Oral Maxillofac Surg 2001; 59: 698-700 4) Srejic MD, Rakocevic Z. Paleopathologic Finding of Maxillary Osteoma- A Case Report. Balk J Stom 2000; 4: 123-124 5) Frlich MA. Mandibular Osteoma: A Case of Impossible Rigid Laryngoscopy. Anesthesiology 2000; 92: 261-262 6) Dimitrakopoulos J, Triantafillidou K. Peripheral Osteoma of the Jaws- Report of 2 cases. Balk J Stom 2000; 4: 54-56 7) Richardson PE, Arendt DM, Fidler JE, Webber CM. Radiopaque Mass in the Submandibuler Region. J Oral Maxillofac Surg 1999;57:709-713 8) Gnhan . Oral ve Maksillofasiyal Patoloji. Ankara: Atlas Kitaplk Tic.Ltd.ti. 1.Bask, 2001: 162-163 9) Regezi JA, Sciubba J. Oral Pathology 2th edition. Philedelphia: WB Saunders Company, 1993: 366 10) Lew D, DeWitt A, Hicks RJ, Cavalcanti M. Osteomas of the Condyle Associated With Gardners Syndrome Causing Limited

Mandibular Movement. J Oral Maxillofac Surg 1999; 57: 1004-1009 11) Kondoh T, Seto K, Kobayashi K. Osteoma of the Mandibular Condyle- Report of a Case with a Review of the Literature. J Oral Maxillofac Surg 1998; 56: 972-979 12) Toller M, Kasap V, Uzun E, Yldz L. Mandibulada Osteoma: Vaka Raporu. 19 Mays niv.DisHek Fak Derg 2001; 5: 48-50 13) Bosshardt L, Gordon RC, Westenberg M. Recurrent Peripheral Osteoma of the Mandible: Report of a case. J Oral Surg 1971; 29: 446 14) Kaplan I, Calderon S, Buchner A. Peripheral Osteoma of the Mandible: A study of 10 New Cases and Analysis of the Literature. J Oral Maxillofac Surg 1994; 52: 467 15) Bessho K, Murakami K, Lizuka T. Osteoma in Mandibular Condyl. Int J Oral Maxillofac Surg 1987; 16: 372 16) Sugiyama M, Suei Y, Takata T, Simos C. Radiopaque Mass at the Mandibular Ramus. J Oral Maxillofac Surg 2001; 59: 1211-1214 17) Laskin DM: Oral and Maxillofacial Surgery. St.Louis: The CV Mosby Company Vol 2, 1985: 626 Yazma Adresi: Dr. Hasan YELER Cumhuriyet niversitesi Dihekimlii Fak. Az Di ene Hastalklar ve Cerrahisi AD Kamps SVAS Tel : 0 346 2191010 / 2788 Fax : 0 346 2191237 E-posta : [email protected]