Click here to load reader

Czas na ostatnie przygotowania…

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Czas na ostatnie przygotowania…

Czas na ostatnie przygotowania…i w szkole Aleksandra Skirgieo
RODZAJE INTELIGENCJI.
psychol. jedno z najbardziej wieloznacznych poj w psychologii odnoszce si do sprawnoci w zakresie czynnoci poznawczych; w jzyku potocznym przez inteligencj rozumie si najczciej zdolno rozwizywania problemów praktycznych, zdolnoci jzykowe lub kompetencje spoeczne;
eksperci w tej dziedzinie bada s zgodni jedynie co do tego, e inteligencja jest zdolnoci uczenia si na podstawie wasnych dowiadcze oraz zdolnoci przystosowania si do otaczajcego rodowiska;
(ródo: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/inteligencja;3915042.ht ml)
Inteligencja pynna i skrystalizowana
2. Inteligencja werbalna - To nie tylko zdolno formuowania wypowiedzi, a wic szybkiego dobierania adekwatnych do zakadanej treci przekazu sów, ale te zdolno rozumienia komunikatów, nadawanych w formie pisemnej lub ustnej przez inne osoby. Mówic ogólnie inteligencja werbalna zapewnia moliwo skutecznego porozumiewania si z otoczeniem.
3. Inteligencja emocjonalna - Polega na opanowywaniu wasnych emocji: zauwaaniu ich, rozpoznawaniu, nazywaniu, a take w zalenoci od okolicznoci tumieniu lub eksponowaniu. Wie si take z empati i asertywnoci czyli rozumieniem i oddziaywaniem na emocje innych.
4. Inteligencja spoeczna - W pewnym stopniu pokrywa si ona z inteligencj emocjonaln. Oznacza zdolno przystosowywania si i wpywania na otaczajce rodowisko spoeczne.
5. Inteligencja twórcza- To pomysowo, innowacyjno, zdolno tworzenia nowych poj lub czenia ich w nieoczekiwany sposób. Co ciekawe do tej pory nie opracowano adnych testów, pozwalajcych na jej pomiar.
(ródo: http://zagadnieniazpsychologii.blogspot.com/2012/08/jedna-czy-wiele- inteligencji.html)
INTELIGENCJA EMOCJONALNA I SPOECZNA – WTPLIWOCI FORMALNE Wielu badaczy wskazuje, e jest to raczej forma kompetencji spoecznych, tzw. „umiejtnoci mikkich”, ni „umysowych zdolnoci poznawczych”. W zwizku z tym okrelenie „inteligencja” z perspektywy naukowej uznaj w tym przypadku jako mylce.
DZIECI Z WYSOKIM IQ – JAKIE TO S DZIECI?
„W wyniku przeprowadzonych bada ustalono, e dzieci owe pod wzgldem intelektualnym znacznie wyrastaj ponad swoich rówieników. Na lekcjach zadaj mas mczcych pyta, wci poszukuj odpowiedzi – s ciekawi, wycigaj dojrzae wnioski oraz ambitnie chc zgbi nurtujce zagadnienie. (…) Ich predyspozycje intelektualne znajduj odzwierciedlenie zarówno w naukach cisych, jak i humanistycznych oraz w szeroko pojtej sztuce – mali geniusze czsto obdarzeni s talentem muzycznym lub aktorskim. Dzieci te posiadaj wybitne zdolnoci organizacyjne lub przywódcze, wykazuj du zaradno yciow, problemy rozwizuj w sposób logiczny i skuteczny, charakteryzuje je wytrwao w uczeniu si, wysoka samoocena, wysoki stopie rozumienia treci, mylenie logiczne i abstrakcyjne.
(ródo: http://www.jantos.pl/zbyt-inteligentne-dzieci/)
Ale czy przypadkiem z kadego dziecka nie jestemy w stanie „wykrzesa” takiej ciekawoci poznawczej i chci do rozwoju?
TRZY GÓWNE CECHY DZIECKA Z WYSOKIM IQ
Szczególne zdolnoci intelektualne,
Niezwyke uzdolnienia specjalne,
Wiksza ni u przecitnego dziecka kreatywno
WSZYSTKIE ONE RAZEM DAJ DZIECKU SZANS NA ZAJCIE DALEJ NI WIKSZO JEGO RÓWIENIKÓW
„Kady ma swój szczyt” – szczyt dziecka wybitnie uzdolnionego ley wyej ni wikszo pozostaych wzniesie
BADANIA POZIOMU INTELIGENCJI Nie tylko u dziecka z szczególnie zdolnego :)
Testy diagnostyczne
dzieci
a. Skala inteligencji dla maych dzieci Psyche Cattell w opr. Janusza Kostrzewskiego
b. Skala Termana-Merrill (skala pomocnicza) – dla dzieci w wieku przedszkolnym,
c. Skala Inteligencji Wechslera dla Dzieci (WISC-R) – dla osób od 6 do 16 roku ycia
d. Test Matryc Ravena w Wersji Kolorowej – dla maych dzieci od 3. roku ycia
e. Midzynarodowa Wykonaniowa Skala Leitera – dla osób od 3 do 15 roku ycia; test nie wymaga od badanego ani uywania, ani rozumienia jzyka (badanie np. wybitnie uzdolnionych dzieci autystycznych)
f. Skala Dojrzaoci Umysowej Columbia – dla dzieci w wieku 3-5 do 9- 11 roku ycia; skala bezsowna, w maym stopniu angauj sfer motoryczn i werbaln – wymaga wycznie wskazania odpowiedzi (np. badanie dzieci z ograniczonymi moliwociami psychomotorycznymi, ale rozwinitych intelektualnie, m.in. dzieci zdolne, po poraeniu mózgowym)
TEST UZDOLNIE WIELORAKICH (TUW) – narzdzie wystandaryzowane, po które moe sign szkoa bez pomocy PPP
Koncepcja h. Gardnera jako podstawa teoretyczna do opracowywanych narzdzi diagnostycznych
• Inteligencja jzykowa
• Inteligencja muzyczna
• Inteligencja logiczno-matematyczna
• Inteligencja wizualno-przestrzenna
• Inteligencja kinestyczna
• Inteligencja interpersonalna
• Inteligencja intrapersonalna
• Inteligencja przyrodnicza
Dwie kategorie:
Nauczyciel otrzymuje kompletne, profesjonalne narzdzie diagnostyczne (test, materiay i poradnik). Mozliwo wykonania testu on-line. Klucz otrzymujemy na wasn prob, po wypenieniu i przesaniu formularza.
Jeli w tecie dziecko uzyska wyniki pozytywne, warto skierowa je do poradni, w celu dalszego przyjrzenia si jego moliwociom i potrzebom a take udzielenia kompleksowego wsparcia.
*https://www.ore.edu.pl/2015/06/test-uzdolnien- wielorakich-tuw/)
Dzieci nadprzecitnie
Dzieci nadprzecitnie
„Mali geniusze” zdarzaj si bardzo rzadko
Zwykle s to swaci, którzy maj wyksztacone wysepkowe umiejtnoci.
Nigdy jednak nie wiemy, kiedy takie dziecko trafi wanie do naszej grupy :) Warto wic by przygotowanym na tak sytuacj.
OGÓLNE ZASADY PRACY Z DZIECKIEM Z WYSOKIM IQ
WZMACNIAJ CH DZIECKA DO ROZWOJU NA MIAR JEGO MOLIWOCI Skupiaj uwag na jego motywacji do pracy, pobudzaj samoistne zainteresowanie, zamiast chwali za wrodzone zdolnoci. Unikaj porównania efektów jego pracy z efektami „sabszych dzieci”, by nie „osiado na laurach”. Pamitaj, ze same zdolnoci nie s jego „dzieem” tylko „darem”, który otrzymao.
KOMUNIKATY NASTAWIONE NA TRWAO (czyli takie, których unikamy)
… TO KOMUNIKATY, W KTÓRYCH KIERUJESZ UWAG
DZIECKA NA JEGO WRODZONE CECHY I W SZTUCZNY SPOSÓB
WZMACNIACH JEGO SAMOOCEN.
odnie sukces yciowy!
ZAMIAST JE CHAWLI ZA CO, NA CO NIE MA WPYWU, WZMACNIAJ W DZIECKU POCZUCIE, E SUKCES W DUEJ MIERZE ZALEY OD JEGO PRACY
Ma szans na niezwyky sukces. Ma jednak te prawo do bdów i rozwoju (nie jest to powód do wstydu lecz naturalna cz drogi do sukcesu yciowego),
Wane, by podejmowao próby i starao si wyciga wnioski z popenionych bdów,
Talent to wycznie „moliwoci na start”.
Sukces zaley natomiast od tego, jak wiele woy wysiku w prac.
To, e dzi czego nie umie, to nie znaczy, e jutro nie opanuje tej umiejtnoci.
UYWAJ POCHWA, KTÓRE WZMOCNI JEGO NASTAWIENIE NA ROZWÓJ
• wybieranie zada trudniejszych
Chwalc, zwracamy uwag na:
Wytrwao,
Postaw.
Przypominaj dziecku (kademu, nie tylko temu szczególnie zdolnemu) e to oczywiste, e „ma dar” – i dlatego skupiamy si na tym, by umia si dobrze nim posuy
UYJ ODPOWIEDNIEJ METAFORY, DOSTOSOWANEJ DO ZAINTERESOWA DZIECKA, NP. METAFORY NAWIGACJI NOWOCZESNEGO SAMOLOTU BOJOWEGO (nie wystarczy „jako” sprztu – zdolnoci – wana jest te umiejtno latania – czyli to, co sam wypracujesz)
INNE METAFORY
eby osign cel, zarówno dokej wietnego konia, jak i dziewczyna, która posiada wspania urod czy kierowca skomplikowanego urzdzenia kosmicznego potrzebuj wytonej pracy, zapau, zainteresowania i odwagi. Takich cech potrzebuje równie osoba zdolna, która chce wykorzysta i rozwin swój talent.
Bez tego wysiku ko nie dobiegnie do mety, modelka nie zdobdzie uznania publiki a prom nie ukoczy swojej kosmicznej misji (rozbije si albo nie wystartuje wcale).
WSPÓZAWODNICTWO CZY ROZWÓJ PASJI? Wzmacniaj i szanuj „indywidualne cieki poznawcze” dzieci z wysokim IQ
METODY PRACY Z DZIECKIEM Z WYSOKIM IQ
• Metody kreatywne
• Pozwolenie (po dokadnym przemyleniu) na skróty w toku dowodzenia (np. matematycznego) – dziecko zdolne czsto nie potrzebuje rozpisywa kadego dziaania. Jest to dla niego nurzce i niepotrzebne
• Wiksze wyspecjalizowanie dziecicych zada – przygotowywanie specjalnego segregatora „dodatkowych zada”, który dziecko wyjmuje z plecaka czy zdejmuje z póki zawsze, gdy wykona polecenia lub gdy nauczyciel wie, ze dane zadanie jest dla dziecka nurzce ze wzgldu na swoj przesadn prostot i oczywisto
• Budowanie silnej, pozytywnej relacji z dzieckiem, któremu trudniej jest odnale si w systemie szkolnym ni dziecku z przecitnymi uzdolnieniami
• Dawanie odpowiedniego „pokarmu dla umysu” tak, by dziecko zachowao swoj yw i niegasnac fascynacje rzeczywistoci
• W szczególny sposób dbaj o jego rozwój spoeczny.
UNIWERYSTET DZIECI – CIEKAWA „PROPOZYCJA DODATKOWA”
Miejsce, w którym (nie tylko) zdolne dzieci mog szerzej poznawa wiat od strony naukowej. Przystpna, atrakcyjna forma. Tre rozwijajca wczesne zdolnoci naukowe dziecka.
Wiek ucznia: 6-16 lat.
CZAS NA PRZERW Widzimy si za 10 min.
DZIECKO ZDOLNE W PRZEDSZKOLU
3. Dodatkowe zadania, zgodne z zainteresowaniami dziecka
4. Konkursy, zadania specjalne od nauczyciela
5. Dbao o waciwe poczucie wartoci (szacunek wobec innych, zdrowa duma z wasnych dokona)
DZIECKO ZDOLNE W SZKOLE Czyli „skoczya si zabawa, zaczy si schody”
TRUDNOCI DZIECI ZDONYCH W SZKOLE OGÓLNODOSTPNEJ
„Kiedy Wiktor poszed do szkoy, umia czyta, pisa, liczy. Na lekcjach si nudzi – opowiada o 9-letnim synu Katarzyna Kijas z Poznania. – Pocztkowo wyrywa si do mówienia, bo o cokolwiek nauczycielka zapytaa, zna odpowied. Jednak tym cigym zgaszaniem si bardzo wszystkich irytowa, nauczycielka posadzia go wic w ostatniej awce, eby nie przeszkadza.Takie dzieci jak Wiktor rozwalaj lekcje. Stale maj co do powiedzenia, trzeba je strofowa, ucisza. Katarzyna Kijas w kocu posza z synem do poradni, eby powiedzieli, co z nim nie tak. Rozpoznanie: zdolny, nawet bardzo. Powinien przeskoczy od razu dwie klasy albo mie indywidualny tok nauki. – Poszam z diagnoz do dyrekcji szkoy, saam pisma do wydziau owiaty, kuratorium, dopytywaam, co dalej? Kiedy syn zacznie mie zajcia na miar swoich moliwoci? adnej reakcji – opowiada matka. Wiktor wci siedzia w ostatniej awce, umiera z nudów. Wraca do domu sfrustrowany, wrcz agresywny.”
(ródo: https://www.newsweek.pl/polska/czy-polska-szkola-zabija- talenty-na-newsweekpl/9ynzj7b)
• Nudzenie si na lekcjach, postrzegane jako lenistwo dziecka
• Utrata zapau do nauki
• Zmarnowany potencja umysowy dziecka
Pamitaj! Najlepsza sytuacja edukacyjna dla danego dziecka, to sytuacja, w której uczy si on materiau dostosowanego do jego moliwoci i ogranicze. Zarówno zbyt wysoko jak i zbyt nisko postawiona poprzeczka obnia efekty nauczania.
PROBLEMY SZKOLNE DZIECI ZDOLNYCH
Odnajdowanie si w gronie starszych od siebie. Niech do zabawy i interakcji z dziemi równymi wiekowo. Trudno z przyjciem przez starsze dzieci.
Efekt: nuda, samotno, obnione poczucie wartoci, brak uczenia si spoeczne…
PROBLEMY SZKOLNE DZIECI ZDOLNYCH
• Emocje, które nie nadaj za intelektem. Dziecko nazbyt powane i byskotliwe, jeli chodzi o wiedz naukow i rozumienie treci edukacyjnych, nie do powane, jeli chodzi o zachowanie w relacjach spoecznych.
• Dziecko takie nie pasuje praktycznie do adne grupy rówieniczej, zwykle jednak bdzie przyjani si ze starszymi osobami, najczciej – z dorosymi.
• Jednak to wanie nauczyciele czsto maj z nim najwikszy problem…
(przykad 6-letniego Adasia, z którym prowadziam prywatne zajcia terapeutyczne)
PROBLEMY SZKOLNE DZIECI ZDOLNYCH
Narastajca zo, frustracja, niemoc – czstsze siganie po przemoc.
A CO SI DZIEJE WÓWCZAS Z POTENCJAEM DZIECKA, KLASY, SAMEGO NAUCZYCIELA?
„Jak na polu bitwy” (dr Aleksandra Krassowska) – zamiast uczy i by uczony, zarówno dziecko, jak i nauczyciel, walcz o przetrwanie
CZYM JEST NIEDOSTOSOWANIE SPOECZNE?
Niedostosowanie spoeczne odnosi si do zaburze sfery emocjonalnowolicjonalnej, behawioralnej i osobowoci. Przejawia si w postaci trudnoci w dostosowaniu si do uznanych norm spoecznych, zada yciowych, zaburzonej równowadze poznawczo- uczuciowej, wadliwie zintegrowanych postawach spoecznych, nieprzestrzeganiu zasad moralnych, negatywnych lub nieadekwatnych reakcjach na zakazy i nakazy zawarte w przypisanych im rolach spoecznych i zym samopoczuciu (M. Grzegorzewska, 1964, H. Spionek, 1965, M. Przetacznik, M. Susuowska, 1968, J. Konopnicki, 1971, O. Lipkowski, 1971, C. Czapów, 1978, J. Doroszewska, 1981, L. Pytka, 1986).
ROZPORZDZENIE, KTÓRE REGULUJE KWESTI ORZEKANIA O NIEDOSTOSOWANIU SPOECZNYM
§ 3 ust. 1 rozporzdzenia MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania ksztacenia, wychowania i opieki dla dzieci i modziey niepenosprawnych, niedostosowanych spoecznie i zagroonych niedostosowaniem spoecznym: „ksztacenie, wychowanie i opiek dla dzieci i modziey niedostosowanych spoecznie organizuje si w szkoach, oddziaach i orodkach”.
Uwaga! Rozporzdzenie nie dotyczy dzieci w wieku przedszkolnym, mimo e ju w tym wieku pojawiaj si dzieci z takimi trudnociami.
Pamitaj: nie zawsze wysokie iq idzie z wysok tzw. „inteligencj emocjonaln” dziecka
Wane wic, by dzieci szczególnie zdolne, w razie zagroenia niedostosowaniem spoecznym obj zajciami z pedagogiem, psychologiem, a take zorganizowa dla nich TUS.
Istotne jest take udzielenie wsparcia nauczycielom, którzy z takim dzieckiem pracuj – odpowiedniego przeszkolenia, superwizji…
ZAGROENIE NIEDOSTOSOWANIEM SPOECZNYM, UTRATA POTENCJAU INTELEKTUALNEGO DZIECKA, WYMAGAJ PRZEMYLANYCH I KOMPEKSOWYCH DZIAA
KADE Z TRZECH DZIAA MA SWOJE MOCNE I SABE STRONY. CHODZI O TO, BY WYBRA TAKIE DZIAANIE, KTÓRE BDZIE W DANEJ SYT. NAJLEPSZE:
1. ASYSTENT DLA DZIECKA SZCZEGÓLNIE ZDOLNEGO,
2. INDYWIDUALNE NAUCZANIE,
3. SZYBSZE PRZEJCIE DO KOLEJNYCH KLAS (ZWYKLE DZIECI TAKIE PRZENOSZONE S O 1-2 KLASY DO PRZODU).
MALI GENIUSZE
TALENT, KTÓRY Z CZASEM ZANIKA?
Czsto „modzi geniusze” nie s takimi w dorosym yciu. Czemu tak si dzieje?
PAMITAJ: POOWA SAWANTÓW, TO AUTYCI
KIM STAJ SI DZIECI ZDOLNE, GDY DOROSN? – DANE Z BADA
W kilku przypadkach intensywne zachcanie zdolnych do wikszego postpu w nauce spowodowao, e uzyskali oni tytu doktora wczenie, w wieku okoo dwudziestu lat.
Inni zdolni, czujc e nigdy nie speni oczekiwa stawianych przed nimi, decydowali si by „wielkimi rybami w maym sadzawkach”.
Typowym przykadem moe by ucze o bardzo wysokim IQ, decydujcy si na nauk w college’u zamiast jednak w duym uniwersytecie, ze wzgldu na potrzeb zachowania obrazu siebie samego jako osoby bardzo zdolnej. Podobne zjawisko mona byo zaobserwowa w kontekcie pracy zawodowej – cz osób zdolnych decydowaa si na prac bez adnej odpowiedzialnoci, nisko patn, ale wygodn.
Niektórzy nie zwracali uwagi na swoje zdolnoci i, naladujc rodziców, podejmowali prac o niskim poziomie wymaganych umiejtnoci i kompetencji.
(ródo: http://bc.ore.edu.pl/Content/264/zdolni_w_szkole_w_limont_j_cieslikowska_d_jastrzebska.pdf)
PROBLEM STEREOTYPIZACJI DZIECI Z WYSOKIM IQ – DANE Z BADA
• Dzieci okrelone jako zdolne byy zazwyczaj inaczej traktowane, niezalenie od tego, czy pozytywnie, czy negatywnie, byy bowiem zawsze wiadome oczekiwa osób dorosych.
• Rodzice potrafili mówi w obecnoci dziecka, e jest ono zbyt mdre, aby si bawi z rówienikami.
• Przedwczesny rozwój zdolnoci, bardzo wysoki poziom IQ, jak równie przyspieszenie ksztacenia, czyli przeskakiwanie klas, jak si okazao, nie s paszportem do uzyskania wybitnych osigni w dorosym yciu, pomijajc te osoby, które obray podobn drog jak ich rodzice, nauczyciele lub wykadowcy akademiccy.
• U osób okrelonych jako zdolne odnotowano w okresie dziecistwa zdecydowanie wicej przypadków emocjonalnych problemów (p > 1%) w porównaniu z dziemi zdolnymi bez tej etykietki.
• Mimo e uczniowie zdolni z etykietk oraz bez niej uczyli si w tej samej klasie i mieli identyczne dowiadczenia edukacyjne, to rodzice dzieci okrelonych jako zdolne mieli wicej zastrzee (p > 1%) na temat szkolnego programu i wiadcze oferowanych uczniom.
• Przeprowadzane w domach wywiady z rodzicami ujawniy, e dzieci z etykietk majce problemy emocjonalne znajdoway si w rodowisku, w którym istniay powane problemy, na przykad rozwód rodziców lub inne budzce niepokój wikszoci dzieci.
• Rodzice dzieci okrelonych jako zdolne czsto opisywali, e dostosowyway si one do negatywnego stereotypu dziecka zdolnego, szczególnie dotyczyo to przypadków zwizanych ze zymi relacjami koleeskimi. Niektórzy rodzice twierdzili, e wychowanie dzieci byo trudne wanie z powodu posiadanych przez nich zdolnoci.
(ródo: http://bc.ore.edu.pl/Content/264/zdolni_w_szkole_w_limont_j_cieslikowska_d_jastrzebska.pdf)
CZTERY STEREOTYPY (NIE ZNAJDUJCE POTWIERDZENIA W BADANIACH) NA TEMA DZIECI Z WYSOKIM IQ
1. Dziecko, które nie lubi sportu – najczciej niskie i chude
2. Dziecko, które kto zmusza do nauki i dlatego jest nadprzecitne (wic naley mu w domyle da teraz „luz”)
3. Dziecko, które osigno wszystko, bo ma wysoko wyksztaconych i dobrze sytuowanych rodziców
4. Dziecko, które jest niezaradne yciowo
STEREOTYP UCZNIA „PITKOWEGO”
Wielu nauczycieli uwaa, e ucze zdolny to ten, który dobrze si uczy i otrzymuje wysokie oceny. Nie jest to jednak regu – s zdolni uczniowie, którzy nie uzyskuj wysokich ocen. Powodem moe by niewaciwy program nauczania, sytuacja domowa ucznia, nieodpowiedni stosunek nauczyciela do dziecka zdolnego. Cz odpowiedzialnoci mona przypisa pozostaym uczniom, odrzucajcym i izolujcym jednostk, która si lepiej uczy (zdarza si, e w tej sytuacji dziecko wybiera poprawne stosunki z rówienikami w zamian za rozwój swoich moliwoci intelektualnych).
(RÓDO: https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatopracowania/89/plik/ot-577.pdf)
WSZELKICH MNIEJSZOCI STEREOPTYPY – inny oceniany
bdnie jako „gorszy”
A dzieci znajdujce si „poza skal” typowych zdolnoci umysowych tak bd automatycznie postrzegane, mimo swoich niezwykych zdolnoci
Nie daj si „nabra” wasnemu umysowi! :)
MYL O KADYM DZIECKU JAK O WYBITNIE UZDOLNIONYM I BUDUJ Z NIM POZYTYWN
RELACJ To sprzyja jego rozwojowi :)
Ku refleksji – jak wydoby nadprzecitne zdolnoci u dzieci „pozostajcych w tyle”
Krótki, ale bardzo wymowny film
Demokratyczne podejcie do nauki dzieci o zrónicowanym potencjale
Tylko wtedy traktujemy dzieci w sposób demokratyczny i zgodny z natur równoci, gdy zapewniamy kademu dziecku optymalne warunki rozwoju, stosowne do jego moliwoci.
J.L. French
(ródo: http://bazhum.muzhp.pl/media/files/Chowanna/Chowanna-r2010-t1/Chowanna- r2010-t1-s109-117/Chowanna-r2010-t1-s109-117.pdf)
• http://bc.ore.edu.pl/Content/264/zdolni_w_szkole_w_limont_j_cieslikowska_d_jastrzebska .pdf