Alfred Adler - bireysel psikoloji

  • View
    287

  • Download
    25

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

Text of Alfred Adler - bireysel psikoloji

  • SOSYAL DUYGUNUN GELMNDE BREYSEL

    PSKOLOJ

    Dr. Alfred Adler

    Trkesi Dr. Halis zgHayat Yaynlar: 85 Psikoloji Dizisi: 10

    Dizi Editr Rahime DemirTrkesi Dr. Halis zgYazar Dr. Alfred Adler

    (Bu kitap, daha nce ayn mtercimin evirisi ile "Hayatn Manas" ismiyle yaynlanmtr.)

    1999, Hayat Yaynclk letiim Eitim Hizmetleri ve Tic. Ltd. ti.Tm yayn haklar anlamal olarak Hayat Yaynlar'na aittir. Kaynak

    gsterilerek alnt yaplabilir; izinsiz oaltlamaz, baslamaz.ISBN: 975-8243-87-X

    Bask Tarihi : stanbul, Kasm 2002Yayna Hazrlayan : Ayenur Meneke

    Dzen : encan FenDzeltme : Hacer Bayrak

    Kapak Tasarm : Salih KocaKapak Bask : Emirler Matbaaclk

    Bask : al OfsetCilt : Gven Mcellit

    HAYAT YAYINCILIK, LETM, ETM HZMETLER VE TC. LTD. T.ataleme Sokak No: 48 Bate Han 34410

    Caalolu/stanbul Tel: (0212) 511 84 50 (Pbx)

    Fax: (0212) 526 71 14http://www.hayatyayinlari.com.tr

    e-mail: hayat@hayatyayinlari.com.trHayat

    stanbul / 2002Ebook Dzenleme: Nirvana13

  • iindekiler

    nsz............................................................................7Adler'in Hayat, Dnceleri ve Eserleri ................9Giri............................................................................15

    Birinci BlmKendimiz ve Dnya Hakkndaki Grmz .. 19

    kinci BlmHayat Stilinin Psikolojik Aratrma Yollar........27

    nc BlmHayat Problemleri................................................33

    Drdnc BlmVcut ve Ruh Problemleri....................................45

    Beinci BlmMorfoloji, Dinamizma ve Karakter....................53

    Altnc BlmAalk Kompleksi..............................................59

    Yedinci Blmstnlk Kompleksi............................................67

    Sekizinci BlmBaarszlk Tipleri ..............................................71

    Dokuzuncu Blmmartlm ocuun Hayal Dnyas..................79

    Onuncu BlmGerekten Bir Sinir Hastal Nedir?..................83

    Onbirinci BlmCinsel Sapmalar....................................................89

    Onikinci Blmlk ocukluk Hatralar........................................99

    Onnc Blmocukla Sosyal Duygunun GelimesiniZorlatran artlar..............................................105

    Ondrdnc BlmGndz ve Gece Ryalar..................................115

    Onbeinci BlmHayatn Manas ..................................................125

    EklerDanmanla Danan Arasndaki Mnasebetler .... 131Soru Listesi..........................................................138

  • NSZBu kitap Adler'in en son ve en nemli eseridir. Onun iin ilk defa bu eseri dilimize evirmeyi uygun bulduk.Yalnz bu ii yaparken ou zaman serbest eviri yolunu semek ve blmlerin baz ksmlarn karmak zorunda kaldk.Adler, aa yukar btn eserlerinde dncelerini, olduka kapal, eitli manalara gelecek ekilde ve ok uzun cmlelerle ifade etmektedir. Ayn grleri deiik ekillerle belirtmeye almaktadr.Btn bunlara ramen, Adler insan en iyi tanyan ve insan olduu gibi grebilen psikologlardan biridir. Onun psikoloji dnyasnda ebedilemesinin, dncelerinin evrensellik kazanmasnn nedeni budur.Adler, Freud ve Jung ile beraber, gerek insan ve insan, gerekliklerini hareket noktas haline getirerek soyut insan anlay temeline dayanan klasik, akademik psikolojinin dourduu sadece isteklerimizle bizden olan bir yapy n plana kard. Aslnda bize yabanc varlklarn yerine gerekten bizden, bizim dnyamzda yaayan, bizim gibi olan, daha dorusu, bir baka biz olan insan karmaya, onun varlnda bizi anlatmaya alt.nsan btn alar boyunca kendisini daima olmad gibi tanmak istedi. Kendisini eksik yanlaryla grmekten kand. Kendim aldatmann yollarn arad. nsann kendini bilmesinin sert tepkileriyle karlaan Adler, insann kendisini kabul edebilmesi iin varlm, ksmen de olsa inkar etmek zorunluunu duydu. Dncesinin bir ifadesi olan doktrininin salamln bylelikle aklad.' Halis OZGUAdler'in Hayat, Dnceleri ve EserleriAlfred Adler, 7 ubat 1870'de Viyana'da dnyaya geldi. Ticaretle uraan bir ailenin ikinci olu idi. 28 Mays 1937'de skoya'da konferans verirken ld. New York'taki Long Island Medical College'i 1932'de ona psikoloji doktorluu krssn vermiti.Adler ocukluunda zayft. Raitizm hastalna tutulmasna ramen canl ve uysald. Daha kck yanda "lmle savamak" iin doktor olmaya karar vermiti. lm zaman zaman onun zerinde byk etkiler yapmt.

    Adler lisede iken pek iyi bir renci olarak tannmyordu. Matematikte baarszd. Matematik retmeni ondan memnun deildi. Ailesine, Adler'in bir kunduracnn yanma rak verilmesini tavsiye etmiti. Adler'in babas bu tavsiyeyi dinlememi, tersine olunu daha ok almaya tevik etmiti. Ad-, ler bu olay anlatrken yle diyor: "Eer babam retmeni-. min tavsiyesine gre hareket etmi olsayd belki de iyi bir kundurac olurdum. Fakat yaadm srece ancak baz kimselerin gerekten iyi matematiki olabileceklerine inanrdm." Gerekten, "zeki olmayan renci" ksa bir zamanda sim- fin en iyi matematikisi olmutu. Daha ocukluunda rasyonalist bir dnceye sahipti. Shakespeare'in eserlerine kar sonsuz bir hayranlk duyuyor ve onun insan tanmada esiz olduuna inanyordu.Politik ekonomi ve sosyoloji onu speklatif felsefeden daha ok ilgilendiriyordu. Bununla beraber, doktorluk onun iin hereyden daha ekiciydi. Bunun iin lise reniminden sonra girdii Tp Fakltesi ile Adler'in yllardan beri bekledii gn geldi Adler, tp fakltesini bitirdi. 1895 ylnda Viyana niversitesi'nde doent oldu. Gz hastalklar ve i hastalklar mtehasss oldu. akat gz hastalklar ile uramak onu pek tatmin etmiyordu. Adler daha ziyade sinir sinir hastalklar zerine almak istiyordu. Bu istediini gerekletirdi ve sinir hastalklar doktoru oldu. 1898'de Terziler Dernei iin hazrlad "Salk Kurallar" adl eseri onun sosyal sala ne kadar nem verdiini gsterdi. Adler bu eserinde unlar sylemektedir: "Bu kk eserde ekonomik durumla bir meslein hastalklar arasndaki sk mnasebetleri ve dk hayat seviyesinden gelen halk sal tehlikelerini gstermeye uratm..."19'uncu yzyln sonunda Adler, Freud ile tant. Freud'u dmanlarna kar aka savunmasna ramen Adler, dehasna inand Freud'le baz noktalarda anlaamyordu. Sinir hastalklarnn cinsiyetten meydana geldiini kabul etmiyordu. Bu yzden Freud ile Adler arasnda atmalar oldu. Psikoloji ve genel olarak, dnya grnde bu iki byk bilginin anlaamamalarnda birbirlerine kar yaknlk duymamalar da nemli bir rol oynamt. 1904'den itibaren Adler, Freud'den ayrlmak istedi. Fakat Freud bunu nledi. Bylece iki bilgin bir sre daha ibirlii yaptlar.

  • 1907'de Adler, "Organik Yetersizlikler" adl eserini yaynlad. Gerek Freud, gerekse Freud'un grlerini paylaanlar tarafndan hi de iyi karlanmayan eser, Adler'in hazrlad, "insann bilimsel tanmmas"nn biyolojik ve fizyolojik temel-' erini oluturuyordu. Adler, klasik kalplam "hastalk" kavramn bir yana brakt. Hastaln organik bir yetersizlikten ve dtan gelen bir etkiden meydana geldii grn ortaya att. Adler'e gre bir ksmn veya tamamn, gerektii gibi geli-emeyen organ yetersizdir. Organik yetersizlikler irsidirler. Organik yetersizlikler ruh dnyasnda aalk duygusu olutururlar. Bu duygu bireyi stnle doru iter. Bireyi korunmaya, dmleyici bir gvenlie zorlar.1908'de Salzbourg'da yaplan psikanaliz kongresinde Adler ile Freud arasndaki prensip anlamazlklar ak bir ekil ald. 1911 Nurenberg kongresinde Adler, "Freud'un ruh hayatnn cinsel nazariyesinin tenkidi" adl bir konuma yapt. Freud bu konumaya cevap vermedi. Adler de Viyana psikanaliz derneinden tamamyla ekildi."Freud'e gre insan igdlerinin, arzularnn, isteklerinin ve eilimlerinin bir oyuncadr. nsan, kendisine etki eden igdsel glerle ynetilmektedir."Adler'e gre ise insan deerli klan ey bir amatr. Bu ama insann dnceleri, duygular ve davranlar zerinde etki yapar. Daha dorusu, insann dnceleri, duygular, davranlar bu amaca gre ekillenerek, ierik kazanr.Freud ile Adler'in anlaamamalarnda rol oynayan en nemli sebep, Freud'un insan hayatnda haz prensibinin en nemli rol oynadn, Adler'in ise bu iin ereklik arzusu tarafndan yapldn kabul etmi olmasdr.Adler'e gre insan denen varlk, btn ile bir amacn etkisi altndadr. Bu ama, stnl, ereklilii salamaya alr. Bakalarn gemek eklinde kendini belli eder. nsan yaad srece, btn alarnda ve yalarnda daima herkesten daha stn olmak, gl, erekli grnmek arzusunu duyar. Cinsiyet; insan hayatnda her zaman rastlanan bu zvarl deerlendirme arzusu, her an daha yeterli ve mkemmel varlk haline ve kendini amada sadece ereklilik amacnn bir esidir. Cinsiyet insan hayatn deerlendiren tek temel kaynak deildir. Cinsiyet olsa olsa, egemenlik arzusunun gereklemeline yardm eden bir gtr. nsan cinsiyet eilimini gerekletirirken

    erekliliini gstermek arzusunu duyar. Kendisini beendirmek ister. Baz kimselerin cinsiyet bakmndan vaktinden nce gelimelerinin, sevmek, sevilmek ihtiyacn fazla duymalarnn nedeni, bakalarndan stn, bakalarna egemen olma eilimidir. Haz duygusu egemenlik duygusundan meydana gelir. Memnuniyetsizlik duygusu ise, ereksizlik duygusunun bir eseridir.Freud'e gre sinir hastalklar ou zaman, dorudan deil dolambal yollarla gereklemeye alan cinsiyet igdsnden doar. Adler bu hastalklarn aalk duygusundan meydana geldiini sylemektedir. nsann kader karsndaki durumunun ana probleme bal bulunduunu kabul etmektedir: Sosyal hayat, meslek, ak problemi..."Bireysel Psikoloji Dernei"nin kurulduu 1912'den itibaren Adler okulu gelimeye devam etti. Freud'un grlerini anlatt Viyana niversitesi Adler'e grlerini aklama imkan vermedi. Kolay kolay ylmayan Adler evinde dncelerini yaymaya alarak grlerinin herkes tarafndan anlalmasna urat. Adlerciliin fazla ilgi toplamasnn nedenlerinden biri de, eitime kolaylkla uygula