STOWARZYSZENIE WSPOLPRACY ZWI„ZKOW .jak wygl…da zapylenie powietrza w miejscu pracy. 75 fotografia:

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of STOWARZYSZENIE WSPOLPRACY ZWI„ZKOW .jak wygl…da zapylenie powietrza w miejscu pracy. 75...

1

O zagroeniach w Twoim miejscu pracy

DammPolvoDust

PySTOWARZYSZENIE WSPOLPRACY ZWIZKOW ZAWODOWYCH

2

wszystko zaley od tego, jak na to spojrzymy i co mamy na myli, mwic odrobina oraz o jaki rodzaj pyu chodzi.

Ale w rzeczywistoci odpowied brzmi:Tak, od pyu mona umrze.

jedn z chorb, na ktre mona zapa wanie z powodu pyu, jest krzemica powodowana przez krysztaki ditlenku krzemu, czyli py kwarcowy, trydymitowy i krystobalitowy, a wic tego rodzaju py, ktry moe wystpowa midzy innymi na placach budowy.

jest jak rosyjska ruletka, ale powoduje mier w procesie bardziej dugotrwaym i bolesnym. Krzemica, zwana rwnie pylic puc, jest chorob nieuleczaln, ktra ponadto znacznie zwiksza ryzyko zachorowania na grulic. Rozwj krzemicy w wyniku naraenia na kontakt z ditlenkiem krzemu trwa zwykle ponad dziesi lat. Okres utajenia, to znaczy czas od naraenia na kontakt z rnymi niebezpiecz-nymi substancjami do ujawnienia si choroby wynosi jednak najczciej wicej ni dwadziecia lat. Dlatego jest to choroba zdradliwa, ktra skrada si po cichu i jest trudna do wykrycia na czas. A wic po co ryzykowa, skoro stawka jest tak wysoka, bo jest ni Twoje wasne ycie?

Od odrobiny pyu jeszcze nikt nie umar... a moe?

WPROWADZENIE

3

foto

graf

ia: c

olou

rbox

4

zmieniono przepisy i opracowano odpowiednie materiay informacyjne i przeprowadzono kampanie. miertelno spowodowana krzemic znacznie si obniya, a w drugiej poowie lat 90-tych i na pocztku XXI wieku odnotowano niewielk liczb nowych przypadkw krzemicy.

Prowadzone badania dotyczyy nie tylko pyu kwarco-wego, lecz take innych chemicznych czynnikw ryzyka, pyu drzewnego, azbestu, weny mineralnej i plastyfikato-rw. Opracowano liczne rozwizania techniczne, przede wszystkim wycigi mobilne przeznaczone do stosowania na placach budowy. Niestety byy one czsto cikie i nieprak-tyczne. Stae wycigi i odpylacze rozpowszechniy si natomiast bardziej i s stosowane nadal.

pomimo rozpowszechniania informacji i wprowadzenia nowych zasad choroba nie zostaa cakowicie wykorzeniona, a w ostatnich latach odnotowano nawet nowe przypadki. Najwiksza rnica dotyczy jednak wiedzy o zagroeniach. Niestety cz tej wiedzy zanika, by moe dlatego, e skala problemu jest obecnie mniejsza ni w latach 60-tych i 70-tych, gdy pomiary i informowanie o zagroeniach byy najbardziej na czasie. Ale nie oznacza to, e ryzyko znikno moe by nawet tak, e ponownie si zwiksza.

pochp wystpuje czciej wrd pracownikw budowlanych, co potwierdza badanie przeprowadzone zaledwie kilka lat temu. Jedn z przyczyn mog by napite terminy oraz bardziej zamknite otoczenie podczas wykonywania prac budowlanych. Wielu podwykonawcw ocenia take, e czas od zoenia oferty do zakoczenia prac jest czsto bardzo krtki. To samo dotyczy organizacji placw budowy. Coraz wicej wykonawcw realizuje take bardziej wyspe-

Ryzyko ronie

osb umiera co rokuz powodu substancji

chemicznych lub biologicznych.

Krzemica miaa zosta wyeliminowana i w zwizku z tym w latach 60-tych i 70-tych przeprowadzono w wielu branach szeroko zakrojone pomiary dotyczce gwnie wystpowania kwarcu w miejscach pracy. Chodzio o cakowite zlikwidowanie krzemicy.

100

POChP, RAK I PYLICA PUC

5

cjalizowane zadania, co oznacza, e jed z budowy na budow, by wykona swoj cz procesu budowlanego.

w wyniku pomiarw przeprowadzonych gwnie podczas prac remontowo-modernizacyjnych, lecz take przy budowie nowych obiektw stwierdzono poziom zapylenia prze-wyszajcy bezpieczne dla zdrowia wartoci graniczne. W powizaniu z ustaleniami innych raportw Urzdu ds. BHP mona wysnu wniosek, e wysoki poziom pyu jest prawdopodobn przyczyn czstszego wystpowania POChP wrd pracownikw budowlanych.

nowe przypadki zachorowa w brany budowlanej s zgaszane w dalszym cigu. W latach 20022005 ponad 100 osb rocznie zapadao na chorob zawodow spowo-dowan przez substancje chemiczne lub biologiczne. Biorc pod uwag obecn struktur rynku pracy, a w szczeglnoci brany budowlanej, gdzie wystpuje dua liczba podwy-konawcw, a czasami nawet budzce wtpliwoci warunki zatrudnienia, moe istnie pokana ciemna liczba.

POChP, RAK I PYLICA PUCna temat ujemnego wpywu pyu na zdrowie wiemy sporo. Wiksze czstki wystpujce w pyle mog przede wszystkim powodowa podranienia w nosie i przeyku, a take alergie i astm, jeli zawieraj substancje alergizujce. Niektre wiksze czstki, na przykad grube wkna weny mineralnej, dziaaj dranico na skr. Wiksze czstki pyu drzewnego mog nawet powodowa raka.

najgorsze s mae czstki. Jeli chodzi o py wystpujcy na placach budowy, to w przypadku wikszoci substancji zagroenie dla zdrowia jest najwiksze, gdy czstki s na tyle mae, e mog przedosta si do naczy wosowatych w pucach i pcherzykw pucnych. Organizmowi trudno jest pozby si tych czstek. Cz czstek wydychamy, a cz jest wydalana z ciaa w inny sposb. Ale te czstki, ktre gromadz si w pucach, mog spowodowa due szkody, szczeglnie jeli s trudno rozpuszczalne, w wyniku czego mog dugo w nich pozostawa.

py respirabilny zawierajcy kwarc moe powodowa raka i krzemic. POChP to kolejna choroba, ktrej przyczyn moe by py.

FAKTY Obecnie znacznie mniej przedsibiorstw wykonuje pomiary. Z okresu 19902004 nie ma prawie adnych wynikw pomiarw poziomu zapylenia placw budowy. Wedug Urzdu ds. BHP zaledwie jedna na trzy firmy budowlane prowadzia systematyczne badania zagroe w miejscu pracy. Poza tym w prawie poowie mniejszych firm budowla-nych nie ma zakadowej suby zdrowia. Wiksze przedsibiorstwa budow-lane czciej maj tak umow, co oznacza, e okoo 85% pracownikw brany budowlanej ma dostp do zakadowej suby zdrowia.

Ryzyko ronieZagroenie dla zdrowia jest najwiksze,gdy czstki s na tyle mae, e mog przedosta si do naczy wosowatych w pucach i pcherzykw pucnych.

6

jedynym sposobem, by dowiedzie si, gdzie wystpuj zagroenia i jak ich unika, jest wykorzystywanie wynikw pomiarw i bada, ktre przeprowadzono wczeniej. A take dalsze prowadzenie systematycznych bada zagroe w miejscu pracy. To znaczy mierzenie, mierzenie i jeszcze raz mierzenie.

Nie kady musi by ekspertem w dziedzinie czstek i chemii, ale zapoznanie si z kilkoma podstawowymi rzeczami moe by korzystne. W kocu chodzi o zdrowie Twoje wasne i Twoich kolegw.

frakcje pyu to rne skadniki chemiczne/czstki zawarte w pyle. Czstki tworzce py budowlany maj rn wielko. Wielko czstek zaley od tego, jaki materia jest wykorzystywany podczas pracy i jakie narzdzia s uywane do jego obrbki. W kontekcie warunkw pracy py dzieli si na trzy kategorie: py wdychany, py respirabilny i py cakowity.

py wdychany to cz zawartych w powietrzu czstek, ktra jest wdychana przez nos i usta.

Odpowiedzialne s najdrobniejsze czstkiFrakcje*, wartoci graniczne i czstki w jzyku potocznym rzeczy te mog by na wp niezrozumiae. A same czstki s czasami tak mae, e nie mona ich dostrzec goym okiem. Niektre z nich s nawet tak drobne, e mog przedosta si daleko w gb ukadu oddechowego, a do pcherzykw pucnych. Za ryzyko zapadnicia na powan chorob odpowiedzialne s wic najdrobniejsze czstki. Dlatego wane jest, by wiedzie, gdzie zagroenia s najwiksze.

*Frakcja:chemiczna lub inna

cz skadowa

CZYM JEST PY?

7

py cakowity to ta frakcja pyu (chemiczna cz pyu), ktr mona wyapa przy pobieraniu prbki do okrelonej kasety pomiarowej. Nie jest to zatem caa ilo pyu zawartego w powietrzu.

py respirabilny to ta cz pyu, ktr jest wdychana i dociera najdalej w gb ukadu oddechowego, a wic do samych pcherzykw pucnych.

odpowiedzialne s najdrobniejsze czstki. Kwarc respirabilny stanowi tego rodzaju drobne czstki, ktre mog wyst-powa w pyle respirabilnym. Mona to zbada specjalnie w laboratorium albo obliczy zawarto kwarcu w okrelonej prbce. Za niebezpieczny uznawany jest tylko respirabilny py kwarcowy, natomiast pyu kwarcowego osadzajcego si w grnych drogach oddechowych nie uwaa si za groniejszy od innego pyu.

aby mie cakowit pewno, jak maj si sprawy z pyem i powietrzem w miejscu pracy, trzeba przeprowadzi pomiary. W tym celu osoba pracujca w danym miejscu zostaje wyposaona w specjalny sprzt do pobierania prbek. Dla uzyskania jak najbardziej wiarygodnego rezultatu pomiar musi by prowadzony przez co najmniej 75% czasu pracy.

procent czasu pracy tyle powinien trwa pomiar, by mie pewno, jak wyglda zapylenie powietrza w miejscu pracy.

75fo

togr

afia

: ado

best

ock

8

marie lewn jest kierownikiem dziau medycyny pracy. Dzia ten zajmuje si badaniem pacjentw i analiz zagroe, rozpowszechnianiem informacji, edukacj i pracami badawczymi. To tu trafiaj pacjenci, ktrzy otrzymali skierowanie z przychodni rejonowej, zakadowej suby zdrowia lub specjalistycznego gabinetu lekarskiego.

Rwnie tutaj sprawdza si, czy choroby maj zwizek z prac czy innym rodowiskiem. Zatrudnieni tu specjalici BHP odwiedzaj zakady pracy, sprawdzajc warunki i metody pracy.

Rozmawiamy z kadr kierownicz i spoecznymi inspektorami pracy, by doj do moliwych rde choroby i ustali, jak mona uatwi pacjentowi dalsz prac opowiada Marie Lewn.

S to zaplanowane spotkania zarwno z pacjentem, jak i z pracodawc, mile wdziany jest te udzia spoecznego inspektora pracy. Nasze rozmowy najczciej s bardzo owocne dodaje.

podlegamy pod wojewdzki wydzia zdrowia i jestemy do dyspozycji wszystkich mieszkacw wojewdztwa sztokholmskiego, jednak czsto zwracaj si do nas przedstawiciele zakadowej suby zdrowia, by uzyska

Eksperci, ktrzy identyfikuj i badaj zagroeniaZadaniem Centrum Medycyny Pracy i rodowiskowej jest przeciwdziaanie chorobom bdcych skutkiem zagroe wystpujcych w zakadach pracy lub w innych miejscach, w ktrych przebywamy. Zatrudnieni s tu przedstawiciele rnych specjalnoci, na przykad lekarze, specjalici BHP, ch