of 29 /29
NERVNO TKIVO

NERVNO TKIVO - Насловнаbiolozi.bio.bg.ac.rs/attachments/article/1038/OBCT-Predavanje 11b... · MALI MOZAK - korteks Molekulski sloj granularni sloj Ganglijski sloj Purkinjeovi

Embed Size (px)

Text of NERVNO TKIVO - Насловнаbiolozi.bio.bg.ac.rs/attachments/article/1038/OBCT-Predavanje...

  • NERVNO

    TKIVO

  • Anatomska podela nervnog sistema:

    - centralni

    mozak i kimena modina

    - periferni

    kranijalni, spinalni i periferni nervi koji

    sprovode impulse ka i od CNS;

    ganglije; specijalizovani nervni zavreci

    Funkcionalna podela nervnog sistema:

    - somatskisastoji se od delova CNS i PNS koji obezbeuju

    senzornu i motornu inervaciju svih delova tela osim srane

    i glatke muskulature i lezda; odnosno kontrola svih voljnih radnji osim refleksa

    - autonomni (deo motornih neurona)regulie funkciju unutranjih (visceralnih) organa (glatke i srane

    muskulature i lezda)

    omoguava odgovor organizma na promene spoljanje i unutranje sredine

    kontrolie i integrie funkciju organa i organskih sistema

  • NERVNI SISTEM

    CENTRALNI NERVNI SISTEM (CNS) PERIFERNI NERVNI SISTEM (PNS)

    MOZAK KIMENA

    MODINA

    MOTORNI

    NEURONI

    CNS ka

    miiima i

    lezdama

    SENZORNI

    NEURONI

    Senzorni

    organi ka

    CNS

    SOMATSKI N.S.

    Kontrola voljnih

    pokreta

    AUTONOMNI N.S.

    Kontrola nevoljnih

    pokreta

    SIMPATIKI NERVNI SISTEM

    PARASIMPATIKI NERVNI SISTEM

    ENTERINI nervni pleksus

  • Nervno tkivo

    - Nervne elije, neuroni

    specijalizovane za prijem stimulusa i sprovoenje

    nervnih impulsa ka drugim elijama, posredstvom sinapsi

    - Potporne elije

    nemaju sposobnost kondukcije

    obezbeuju:

    - fiziku potporu

    - elektrinu insulaciju

    - metabolike razmene neurona

    u CNS-u neuroglijske elije

    u PNS-u vanove elije i satelitske elije

    - Krvni sudovi; krvno-modana barijera u CNS-u

  • NERVNA ELIJA

    Neuron osnovna strukturna i funkcionalna jedinica nervnog sistema

    SENZORNI MOTORNI

    INTERNEURONI

    receptor efektori

    Funkcioni tipovi neurona:

    senzorni

    motorni

    interneuroni

    Na osnovu broja nastavaka koji polaze saperikariona:

    bipolarni (1 akson, 1 dendrit)

    unipolarni (samo akson)

    Multipolarni (1 akson, vie dendrita)

    ........

    Vie od 100 morfoloki

    razliitih nervnih elija!

    Piramidne, vretenaste,

    zrnaste....

  • MOTONEURON

    elijsko telo = PERIKARION

    akson (informacija od tela neurona) 1

    dendriti (informacija ka telu neurona)

    sinaptiki zavreci - telodendrije

  • Perikarion

    Nislova tela

    Rezidualna tela (mijelinu-sline

    figure ili lipofuscinske granule)

  • aktinski filamenti

    mikrotubule

    neurofilamenti (IF)

    - velika koliina MAP

    Citoskelet nervne elije

  • - prijem informacija od drugih neurona i njihovo sprovoenje ka perikarionu

    - nemijelinizirani, deblji od aksona

    - sadre organele slino kao i perikarion, izuzev GA

    - dendritski trnii (spine) oblika peurke poveavaju postsinaptiku povrinu)

    Dendritski nastavci

  • Aksonski nastavak

    - sprovodi informacije od perikariona ka drugom neuronu ili efektoru

    - aksonski breuljak na nivou SM izgleda prosvetljena, nema organela ukljuenih u

    sintetske procese

    - akson brojne mitohondrije, glER, elementi citoskeleta

    retrogradno

    anterogradno

  • Neuron ima sposobnost da reaguje na stimuluse (nadraljivost) i da primljeni nadraaj u

    vidu elektrinog signala (nervnog impulsa, akcionog potencijala) prenese i prosledi

    drugim elijama (sprovodljivost) putem SINAPSI

    - elektrine

    - hemijske- akso-dendritske

    - akso-somatske

    - akso-aksonske

    - dendro-dendritske

    - inhibiorne

    - ekscitatorne- izmeu aksona i efektorskih elija

  • 6 koneksina - jedan polukanal -

    KONEKSON

    Elektrina sinapsa

    nervna-nervna

    glijska-glijska

    nervna-glijska

  • neuron i neuron

    neuron i popreno-prugasta miina elija

    komunikacija transmiterima presinaptikaoblast

    postsinaptika

    oblast

    Hemijska sinapsa

    presinaptiki oblast

    presinaptika membrana

    trouglasta zgusnua

    sinaptike vezikule (razliitost)

    mitohondrije

    endozomi

    sinaptika pukotina (20 40 nm)

    postsinaptiki oblast

    postsinaptika membrana

    postsinaptiko zadebljanje

    receptori za neurotransmitere

    Depolarizacija presinaptike membrane

    Brzo otvaranje Ca++ kanala

    Ulazak jona Ca++ dovodi do fuzije sinaptikih

    vezikula sa presinaptikom membranom

    Oslobaanje neurotransmitera

    Vezivanje neurotransmitera za receptore na

    postsinaptikoj membrani

    Depolarizacija postsinaptike membrane

  • Nervno-miina sinapsa

  • Sinapsa en passant (inervacija glatke muskulature)

    Akson koji inervie glatku miinu

    eliju se ne zavrava na tom mestu,

    ve formira proirenja odakle se

    oslobaaju neurotransmiteri, za

    razliku od skeletnih miia kada se

    akson grana i svaki zavretak inervie

    po jednu eliju. Transmiteri u sluaju

    glatke miine elije su acetilholin i

    noradrenalin.

  • POTPORNE ELIJE NERVNOG SISTEMA- potporna uloga i uloga u metabolikim procesima

    vanove elije

    Satelitske elije

    Oligodendrociti

    Astrociti protoplazmatini i fibrozni

    Mikroglijske elije

    Ependimske elije

    periferni nervni sistem

    neuroglijske

    elije (CNS)

  • Astrociti protoplazmatini i fibrozni

    - ei u beloj masi

    - nastavci tanji, dui i negranati

    - razlike na nivou citoplazmatskih nastavaka

    - obuhvataju aksone ne uspostavljajui morfoloki definisane veze

    - obrazuju 3D mreu unutar koje su smeteni neuroni potporna uloga

    - metabolika uloga uklanjanje jona iz meuelijskog prostora

    - uestvuju u odravanju krvno-modane barijere

    - ei u sivoj masi

    - nastavci deblji i granati

  • Mikroglijska elija

    - male elije sa nastavcima i malim izduenim nukleusom

    - malobrojne, ali sposobne da proliferiu u sluaju bolesti ili povrede

    - lizozomski sistem, vezikule, fagocitne elije

    - odstranjivanje ostataka neurona i elemenata neuroglije tokom preadultnog

    perioda, uklanjanje elijskih nastavaka

  • Ependimske elije

    izmeu nervnog tkiva i modanih komora, nervnog tkiva i centralnog kanala

    Izgledom podseaju na epitelne elije

    vrna povrina nosi diferencijacije kojima pomau kretanje cerebrospinalne tenosti

  • Oligodendrocit

    jedra oligodendrocita

    - obrazuju mijelinski omota u CNS

  • POTPORNE ELIJE PNS

    vanove elije - formiranje mijelinskog omotaa

    - okruuju nemijelinizovane aksone

  • Satelitske elije

    Okruuju elijska tela

    neurona unutar ganglija

  • Formiranje mijelinskog omotaa

    oligodendrocite

    CNS

    PNS

    vanova elija

    MEZAKSON kontakt izmeu vanelijskih povrina membrane glijskih

    elija

    - Ranvijeovi vorovi

    - lipidi : proteini 70% : 30%

    - nemijelinizirani aksoni

    Mijelinizirani

    akson

  • Ranvijeovi prekidi mijelinskog omotaa odlikuju

    i PNS i CNS

    Spreava curenje membranskog naelektrisanja

    Visoka koncentracija voltano-zavisnih kanala

    za natrijum

    Skokovito prostiranje AP

  • NEURON I NERV

    PERIFERNI NERV

    PNS = nervi, ganglije i specijalizovani nervni zavreci. U organizaciji nerava i ganglija

    pored neurona i prateih elija uestvuju komponente vezivnog tkiva.

    http://www.vetmed.vt.edu/education/curriculum/vm8054/Labs/Lab9/lab9.htmhttp://www.vetmed.vt.edu/education/curriculum/vm8054/Labs/Lab9/lab9.htm

  • SPINALNA GANGLIJA grupacije nervnih elija izvan CNS

    pseudounipolarni neuroni

    (periferna i centralna grana)

    telo i nukleus ganglijskog neurona

    satelitske elije

    spinalne ganglije

    ganglije autonomnog nervnog sistema

    kapsula

  • MOZAK I KIMENA MODINA raspored sive i bele mase

    siva

    masa

    bela

    masa

    Siva masa tela nervnih elija i dendritski nastavci

    Bela masa - aksoni

  • MALI MOZAK - korteks

    Molekulski

    sloj

    granularni sloj

    Ganglijski sloj

    Purkinjeovi neuroni

    Kompleksne i

    mnogobrojne sinapse

    Purkinjeovih neurona

    sa drugim nervnim

    elijama omoguavaju

    da velike koliine

    informacija u isto

    vreme budu obraene

    Centar ravnotee i

    miine koordinacije