Click here to load reader

NAFTA-GAZ - INIG ... The main test confirming the inhibitoryproperties of scrubbers is the testing of clay rockdispersion, normally carried out under ambient conditions. This article

  • View
    1

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of NAFTA-GAZ - INIG ... The main test confirming the inhibitoryproperties of scrubbers is the testing...

Nafta-Gaz_2020-03.inddPuczka wiertnicza z dodatkiem pochodnych alkoholi tuszczowych
Drilling mud with the addition of fatty alcohol derivatives
Zima Grzegorz
STRESZCZENIE: W artykule przedstawiono wyniki bada nad opracowaniem puczek wiertniczych zawierajcych pochodne alkoholi tuszczowych, które zapewni uzyskanie ich optymalnych waciwoci inhibitacyjnych w warunkach otworowych. W skadach puczek zostay zastosowane alkoksylowe pochodne alkoholi tuszczowych, które s rodkami niejonowymi i ich inhibitacyjne waciwoci zo- stay potwierdzone we wczeniej przeprowadzonych badaniach. Puczki o opracowanych skadach zostay poddane badaniom w warun- kach HPHT oraz obecnoci skae chemicznych i wzrastajcej zawartoci fazy staej. Ze wzgldu na moliwo zastosowania puczek zawierajcych nowe rodzaje inhibitorów do dowiercania zó, przeprowadzono równie badania ich wpywu na uszkodzenie przepusz- czalnoci ska zbiornikowych. Zastosowanie nowego rodzaju inhibitora wymagao opracowania metodyki kontrolowania jego zawar- toci w puczce oraz metodyki obróbki puczki w czasie wiercenia. Dotychczas stosowane tego typu inhibitory to tzw. poliglikole, b- dce polimerami tlenku etylenu lub kopolimerami tlenku etylenu i tlenku propylenu rónice si mas czsteczkow. Gównym bada- niem potwierdzajcym inhibitacyjne waciwoci puczek jest badanie dyspersji skay ilastej, standardowo przeprowadzane w warun- kach otoczenia. W niniejszym artykule opisano badania dyspersji w warunkach podwyszonej temperatury celem potwierdzenia wa- ciwoci inhibitacyjnych badanych rodków w warunkach zblionych do otworowych. Badania dyspersji powizano dodatkowo z po- miarami pcznienia, czyli przyrostu objtociowego skay ilastej w rodowisku puczek wiertniczych. Przeprowadzono równie bada- nia puczek zawierajcych nowe rodzaje poliglikoli w warunkach otworopodobnych: wykonano badania odpornoci tych puczek na skaenie jonami metali dwuwartociowych (Ca2+ i Mg2+), skaenie faz sta (zmielonym upkiem mioceskim imitujcym zwierciny) oraz dziaanie podwyszonej temperatury. Przedstawiona w artykule tematyka jest wynikiem niesabncego zainteresowania ze strony przemysu stosowaniem puczek z dodatkiem tego typu inhibitorów. rodki te posiadaj podobne waciwoci do dotychczas stosowa- nych poliglikoli, ale wykazuj wiksz efektywno w warunkach otworowych.
Sowa kluczowe: puczka wiertnicza, poliglikol, uszkodzenie przepuszczalnoci, alkohol tuszczowy.
ABSTRACT: The article presents the results of research on the development of drilling muds containing derivatives of fatty alcohols, which will ensure that their optimal inhibitory properties in borehole conditions are achieved. In the mud compositions, alkoxy derivatives of fatty alcohols were used, which are non-ionic agents and their inhibitory properties have been confirmed in earlier studies. Drilling fluids were tested under HPHT conditions as well as under conditions of chemical contamination and increasing solids content. Due to the possibility of using muds containing new types of inhibitors to drill-in, studies on their effect on damage to reservoir rock perme- ability were also conducted. The use of a new type of inhibitor required the development of a methodology for controlling its content in the mud and a method for treating the mud during drilling. Previously used inhibitors of this type are polyglycols that are polymers of ethylene oxide or copolymers of ethylene oxide and propylene oxide differing in molecular weight. The main test confirming the inhibitory properties of scrubbers is the testing of clay rock dispersion, normally carried out under ambient conditions. This article describes dispersion studies under elevated temperature conditions to confirm the inhibitory properties of test agents under conditions similar to wellbore. Dispersion studies were additionally associated with swelling measurements, i.e. volumetric growth of clay rock in the drilling mud environment. Muds containing new types of polyglycols were also tested in borehole-like conditions: tests on the resistance of these muds to divalent metal ions (Ca2+ and Mg2+), solid phase contamination (ground Miocene shale imitating drill cut- tings) and increased temperature. The subject matter presented in the article is the result of industry interest in the use of muds with the addition of this type of inhibitors. These agents have similar properties to the previously used polyglycols, but show greater efficiency under well conditions.
Key words: drilling mud, polyglycol, permeability damage, fatty alcohol.
Autor do korespondencji: G. Zima, e-mail: [email protected]
Artyku nadesano do Redakcji: 05.12.2019 r. Zatwierdzono do druku: 26.02.2020 r.
artykuy
Skadnikiem puczek glikolowo-potasowych odpowie- dzialnym za nadanie jej waciwoci inhibitacyjnych jest ro- dek chemiczny typu poliolu. Obecnie stosowane poliglikole s najczciej polimerami uzyskanymi na drodze polimeryzacji tlenku etylenu lub kopolimerami tlenku etylenu i tlenku pro- pylenu. Przemys chemiczny oferuje du gam rodków ró- nicych si mas czsteczkow, rodzajem i proporcj uytych do polimeryzacji monomerów oraz sposobem ich poczenia. We wczeniejszych badaniach uzyskano pozytywne wyniki w zakresie zastosowania alkoksylowych pochodnych alkoholi tuszczowych jako rodków ograniczajcych hydratacj ska, a dwa polimery tego typu zostay opatentowane. Pochodne al- koholi tuszczowych bdce przedmiotem artykuu wykazuj wysok zdolno ograniczania hydratacji ska w szerokim za- kresie temperatur otworowych. Natomiast w przypadku wik- szoci dotychczas stosowanych rodków ich waciwoci in- hibitacyjne malej wraz ze wzrostem temperatury. W artyku- le przedstawiono wyniki bada doboru dotychczas niestoso- wanych w technologii puczkowej polioli, które zapewniaj uzyskanie optymalnych waciwoci inhibitacyjnych puczek wiertniczych w szerokim zakresie temperatury. Nowe rodki zostay sprawdzone w skadach puczek wiertniczych, w celu potwierdzenia ich waciwoci inhibitacyjnych oraz okrele- nia ich wpywu na filtracj i parametry reologiczne w tempe- raturze otoczenia oraz w warunkach HPHT.
Cz teoretyczna
Puczka glikolowo-potasowa zaliczana jest do puczek o podwójnym inhibitowaniu jonowo-polimerowym. Funkcj inhibitora polimerowego w tej puczce spenia niejonowy po- limer – poliglikol, KCl jest inhibitorem jonowym. Beziowa puczka glikolowo-potasowa ze wzgldu na mae uszkodzenie przepuszczalnoci ska zbiornikowych moe by stosowana do dowiercania poziomów produktywnych. Inhibitujce dziaa- nie puczki na skay ilaste tumaczy si przenikaniem powsta- jcych w podwyszonej temperaturze i mineralizacji kropelek poliglikolu do por ska i wizaniem poliglikolu z iem za po- moc wiza wodorowych. Poliglikol przenikajc do por ska- y wypiera z nich wod i tym samym ogranicza ich hydrata- cj. Tworzy on równie powok adsorpcyjn na powierzch- ni skay i tym samym ogranicza szybko hydratacji. Istotn rol w procesie inhibitacji przez poliglikol odgrywaj rów- nie jony K+ na skutek synergetycznego oddziaywania z po- liglikolem (Aston i Eliot, 1994; Reid et al. 1995; Bielewicz i Bortel 2000; Queiroz i Santos 2000; Balaban et al., 2015; Jasiski, 2015, 2016).
W warunkach otworowych dochodzi do obnienia wartoci parametrów reologicznych i wzrostu filtracji puczki wiertni- czej. Jest to skutkiem zmian fizycznych zachodzcych w pucz- ce pod wpywem temperatury lub degradacji polimerów „od- powiedzialnych” za nadawanie puczce odpowiednich para- metrów reologicznych i ograniczanie filtracji. W pierwszym przypadku jest to proces odwracalny. W przypadku degrada- cji polimeru konieczna jest natomiast ciga obróbka pucz- ki przez dodatek kolejnych porcji polimeru. Z degradacj po- limeru mamy do czynienia szczególnie w przypadku równo- czesnego wystpowania podwyszonej temperatury i skae jonami dwuwartociowymi (Ca2+ i Mg2+) lub zasolenia NaCl i KCl. Przewiercane skay mog wywoywa skaenie pucz- ki. Przez materia skaajcy rozumiemy dowolny materia po- siadajcy szkodliwy wpyw na fizyczne i chemiczne waci- woci puczki wiertniczej. Gównym czynnikiem skaajcym puczk jest faza staa pochodzca z przewiercanych warstw (Oort et al., 1997; Bielewicz i Bortel, 2000; Lange i Keilhofer, 2004; Zamora et al., 2013; Leonhardt et al., 2014; Sayindla et al., 2017; Zhu et al., 2017; Razali et al., 2018).
Niekorzystny wpyw na puczk wiertnicz maj równie jony wapnia i magnezu przedostajce si z przewiercanych warstw lub dopywajcych solanek zoowych. Istnieje mo- liwo reakcji jonów dwuwartociowych (Ca2+ i Mg2+) z poli- merami stosowanymi do sporzdzania puczek czego skutkiem moe by obnienie lepkoci i podwyszenie filtracji. Jony dwu- wartociowe maj równie niekorzystny wpyw na stosowa- ne w skadach puczek rodki powierzchniowo czynne, które w wyniku reakcji z nimi tworz nierozpuszczalne osady. Do skaenia jonami dwuwartociowymi dochodzi gównie pod- czas przewiercania anhydrytu (CaSO4), gipsu (CaSO4·2H2O) oraz cementu i karnalitu (KMgCl3·6H2O). Podczas przewier- cania halitu (NaCl) i sylwinu (KCl) równie mamy do czynie- nia z niekorzystnym oddziaywaniem na puczk – objawia si to gównie wzrostem filtracji. Mog towarzyszy temu rów- nie zmiany parametrów reologicznych – czsto dochodzi do obnienia lepkoci lub do znacznego wzrostu granicy pyni- cia i wytrzymaoci strukturalnej. Puczki stosowane do prze- wiercania halitu i sylwinu powinny zawiera w swoim ska- dzie odpowiedni koncentracje tych soli tj. NaCl i KCl, aby zapobiec rozpukiwaniu przewiercanych warstw i tworzeniu si kawern (van Oort et al., 1997; Bielewicz i Bortel, 2000; Taugbol et al., 2005; Khodia et al., 2010; Kulawardana et al., 2012; Sayindla et al., 2017; Zhu et al., 2017; Gholami et al., 2018; Razali et al., 2018).
upki s skaami osadowymi powstaymi na skutek sedy- mentacji na dnach mórz i oceanów. Zbudowane s z rónych mineraów rónicych si strukturalnie. Niektóre z tych mi- neraów atwo ulegaj hydratacji, nale do nich upki typu montmorylonitu. Minera ten wystpuje zwykle na niewielkich
NAFTA-GAZ
gbokociach. Ze wzrostem gbokoci jego zdolno do hy- dratacji maleje z powodu niszczenia wewntrznej struktury. Utrzymanie stabilnoci ciany otworu podczas przewiercania upków jest podstawowym problemem w wierceniach w rejo- nie Karpat. Ponadto przyczyn trudnoci przy przewiercaniu upków moe by wystpowanie w nich gazu. Brak stabilnoci ciany otworu powoduje wiele trudnoci w czasie wiercenia, midzy innymi: powoduje przychwycenia przewodu wiertni- czego, trudnoci z oczyszczaniem otworu, zwikszenie obj- toci puczki, przyczynia si do pogorszenia jakoci cemen- towania oraz stwarza trudnoci podczas prac geofizycznych. Przyczyn tych trudnoci jest gównie zjawisko hydratacji, tj. wzrostu uwodnienia upków prowadzce do osabienia wytrzy- maoci mechanicznej ska. Na ograniczenie zjawiska hydra- tacji ska moemy wpywa poprzez regulowanie waciwo- ci puczki wiertniczej w kierunku obnienia filtracji i zasto- sowania w jej skadzie odpowiednich inhibitorów hydratacji ska (Bielewicz i Bortel, 2000; Jasiski, 2015, 2016, 2017; Luyster et al., 2016; Zhu et al., 2017).
Zwizki chemiczne zawierajce w swojej budowie acuch polieterowy bdcy produktem kondensacji tlenku etylenu i tlenku propylenu zaliczane s do substancji powierzchnio- wo czynnych niejonowych. Tego typu zwizki mog powsta- wa w wyniku kondensacji tlenku etylenu i tlenku propylenu lub ich kondensacji z zwizkami posiadajcymi czynny atom wodoru, takie jak np. alkohole i kwasy karboksylowe. Jest to jedna z najwaniejszych grup zwizków powierzchniowo czynnych, które znajduj szerokie zastosowanie (Ogonowski i Tomaszkiewicz-Potempa, 1999).
W roztworach wodnych produkty te uzyskuj saby cha- rakter kationowy, co jest zwizane z moliwoci tworzenia wiza wodorowych midzy atomami tlenu grup etoksylo- wych a czsteczkami wody. Zjawisko to jest równie odpowie- dzialne za dobr rozpuszczalno tych zwizków w wodzie. Charakterystyczn waciwoci tych surfaktantów jest obni- enie ich rozpuszczalnoci w wodzie ze wzrostem temperatu- ry. Obnienie rozpuszczalnoci objawia si zmtnieniem ich wodnych roztworów i zwizane jest ze zmniejszeniem trwao- ci wodorotlenków oksoniowych. Sprzyja temu równie doda- tek elektrolitów. Temperatura mtnienia jest jedn z wielkoci charakteryzujcych ten typ surfaktantów. Zmieniajc stopie etoksylowania moemy regulowa waciwoci otrzymywa- nych produktów (Ogonowski i Tomaszkiewicz-Potempa, 1999; van Oort, 2003; Villabona-Estupinan et al., 2017).
Niejonowe surfaktanty tego typu charakteryzuj si ni- sk wartoci krytycznego stenia micelarnego, które jest 10–100-krotnie nisze ni dla surfaktantów anionowych. Ta waciwo umoliwia ich efektywne stosowanie w znacznie niszych steniach ni np. surfaktanty anionowe. Niejonowe surfaktanty charakteryzuj si ponadto nisk zdolnoci
pienienia, co jest wan waciwoci przy zastosowaniu do prania mechanicznego i przemysowego oraz jako skadników puczek wiertniczych (Ogonowski i Tomaszkiewicz-Potempa, 1999; Bielewicz i Bortel, 2000; Kania et al., 2018).
Do surowców najczciej poddawanych etoksylowa- niu nale alkohole tuszczowe, alkilofenole, aminy, amidy i tuszcze. Addycja tlenku propylenu do alkoholu tuszczo- wego jest równoznaczna z przedueniem acucha hydrofo- bowego, dlatego produkty tej reakcji poddaje si ponownie reakcji z tlenkiem etylenu w celu poprawy rozpuszczalnoci w wodzie. Obecno w acuchu merów pochodzcych od tlenku propylenu jest wana ze wzgldu na obnienie zdol- noci pianotwórczych przy zachowaniu pozostaych waci- woci na dotychczasowym poziomie. Odwrócenie kolejno- ci przyczania tych grup powoduje obnienie waciwoci pianotwórczych, lecz znacznie obnia waciwoci uytko- we tych zwizków (Ogonowski i Tomaszkiewicz-Potempa, 1999). Istnieje równie moliwo zwikszenia hydrofo- bowoci oksyetylenowanych alkoholi tuszczowych przez zastpienie kocowego atomu wodoru grup alkilow lub arylow. Produkty tego typu s znane w handlu pod nazw Marlox B i zostay wprowadzone na rynek przez niemieck firm Huls AG. Produkty te odznaczaj si unikatowo nisk zdolnoci do pienienia.
Kopolimery tlenku etylenu i tlenku propylenu oraz po- chodne polioksyetylenowe i polioksypropylenowe zwizków organicznych znajduj zastosowanie w puczkach wiertni- czych jako inhibitory hydratacji ska (van Oort, 1997; Khodja et al., 2010; Balaban et al., 2015; Zhang et al., 2015; Ferreira et al., 2016; He et al., 2016; Villabona-Estupinan et al., 2017; Xu et al., 2017; Gholami et al., 2018; Kazemi-Beydokhti i Hajiabadi, 2018).
W publikacjach (Samaei et al., 2007; Khodja et al., 2010; Xu et al., 2017) autorzy zwracaj uwag na znaczne zwik- szenie szybkoci wiercenia przy zastosowaniu puczki gliko- lowej i doskonae waciwoci inhibitacyjne. Innym typem zwizków wykorzystywanym jako inhibitory hydratacji ska ilastych mog by alkoksylowe pochodne glicerolu (Ferreira et al., 2016). Autorzy publikacji wskazuj na podobne waci- woci tych zwizków do polioli stosowanych jako inhibitory hydratacji ska. Zwizki te wykazuj równie synergizm dzia- ania z KCl, a mechanizm dziaania jest taki sam jak poligliko- lu. Inhibitacyjne waciwoci tych oligomerów potwierdzono testami oddziaywania na zawiesiny bentonitu oraz za pomo- c fotografii wykonanych skaningowym mikroskopem elek- tronowym. Zdolno do ograniczania hydratacji ska ilastych przez poliglikole potwierdzili równie autorzy (Balaban et al., 2015) za pomoc pomiarów czasu kapilarnej nasikliwoci i pcznienia ska ilastych. Zwizki z grupy polioli jako skad- niki puczek mog równie ogranicza powstawanie spka
artykuy
artykuy
165
ska w czasie wiercenia i wpywa na stateczno ciany otwo- ru (Zhang et al., 2015; He et al., 2016).
Drugie wane zastosowanie zwizków poliolowych w puczkach jest zwizanie z ich zdolnoci do adsorbowa- nia si na powierzchniach metalowych. Zwizki te wykazuj zdolno do obniania wspóczynnika tarcia na kontakcie me- tal–metal i metal–skaa (Akram et al., 2016; Aziz et al., 2016; Sayindla et al., 2017; Xiao et al., 2017; Zhao et al., 2017; Kania et al., 2018). Polimery tlenku propylenu wykazuj zdolno ob- niania wspóczynnika tarcia (Xiao et al., 2017). Najbardziej efektywnym okaza si glikol polipropylenowy o najniszej masie czsteczkowej 200 u. Autorzy wskazuj na decyduj- cy wpyw iloci grup OH w zwizku na waciwoci smarne. W zwizku z tym polimery o najniszej masie czsteczkowej ze wzgldu na najwiksz ilo grup OH powoduj najbar- dziej efektywne obnienie wspóczynnika tarcia. Najbardziej optymalna warto pH dla uzyskania podanych waciwo- ci smarnych puczki wynosi 8. Niejonowe estry polioli wy- kazuj zdolno obniania wspóczynnika tarcia na kontak- cie metal–metal oraz mog by stosowane do obniania pa- rametrów reologicznych puczek (Kania et al., 2018). rodki te s efektywne przy koncentracji w puczkach wiertniczych wynoszcej 1%.
Badania nad metodyk kontrolowania waciwoci puczek wiertniczych
We wstpnych badaniach sporzdzono puczki wiertnicze na osnowie koloidu typu skrobiowego i biopolimeru ksan- tan, do których wprowadzano standardow ilo poliglikolu, tj. puczki zawierajce 4% OL200 lub OL2024. W skadach puczek zastosowano równie mieszaniny poliglikoli z emul- gatorem, w taki sposób, e suma dodatku tych rodków wy- nosia równie 4%. We wczeniejszych badaniach prowadzo- nych w INiG – PIB stwierdzono korzystne dziaanie dodatku emulgatora na inhibitacyjne waciwoci puczek z dodatkiem OL200 lub OL2024 w temperaturach poniej 50°C.
Przeprowadzono badania nad moliwoci obróbki i kon- trolowania parametrów puczek o opracowanych skadach. W tym celu kolejno do puczki wprowadzano zwierciny, chlorki wapnia i magnezu oraz wygrzewano w autoklawach przez 16 godzin w temperaturze 120°C. Opisany cykl bada przedstawiono dla poszczególnych puczek w tabelach 1–4. W czasie badania dodatkowo okrelono zawarto poligliko- lu metod ekstrakcyjn przed i po wprowadzeniu zwiercin. W ten sposób okrelono ilo poliglikolu, która zaadsorbo- waa si na zwiercinach. Nastpnie uzupeniono zawarto
Tabela 1. Wpyw skae faz sta i solami metali dwuwartociowych oraz temperatury na waciwoci puczek z dodatkiem OL200 Table 1. The influence of temperature, solid phase and divalent metal salts contamination on the properties of the muds containing OL200
Nr puczki
Skad puczki [%]
Gsto ρ
1
0,1 3
2 Puczka 1 + zwierciny + NaOH
10 1130 24 40 15,3 2,7 5,4 2,0 9,3 2,97
3 Puczka 2 + OL200 1 1130 22 33 10,5 1,5 3,7 1,6 9,0 3,91
4 Puczka 3 + CaCl2
+ NaOH 4 1140 23 33 9,6 1,4 4,0 0,8 9,2 bp
5 Puczka 4 + MgCl2
+ NaOH 1 1140 23 32 8,6 1,0 2,7 0,4 9,2 bp
6 Puczka 5 Wygrzewanie temp. 120ºC + NaOH
1140 19 26 6,7 1,0 2,2 2,0 9,2 bp
7 Puczka 6 + skrobia kleikowana + biopolimer
1,5 0,1
NAFTA-GAZ
NAFTA-GAZ
166
Tabela 2. Wpyw skae faz sta i solami metali dwuwartociowych oraz temperatury na waciwoci puczek z dodatkiem OL200 i emulgatora Table 2. The influence of temperature, solid phase and divalent metal salts contamination on the properties of the muds containing OL200 and emulsifier
Nr puczki
Skad puczki [%]
Gsto ρ
[kg/m3] [mPa · s] [Pa] [Pa] [cm3] [%]
1
0,1 3
1070 23 32 8,6 1,4 3,4 9,6 9,3 3,63
2 Puczka 1 + zwierciny + NaOH
10 1130 26 33,5 12,0 1,7 5,1 1,6 9,4 2,67
3 Puczka 2 + OL200 + emulgator
1 0,4
4 Puczka 3 + CaCl2
+ NaOH 4 1140 24 35 10,5 1,3 3,8 0,8 9,1 bp
5 Puczka 4 + MgCl2
+ NaOH 1 1140 26 37 10,5 1,1 3,1 0,4 9,3 bp
6 Puczka 5 Wygrzewanie temp. 120ºC + NaOH
1140 23 31 7,7 1,2 3,7 1,2 9,2 bp
7 Puczka 6 + skrobia kleikowana + biopolimer
1,5 0,1
1140 43 61 17,2 2,9 11,0 0,4 9,6 bp
Tabela 3. Wpyw skae faz sta i solami metali dwuwartociowych oraz temperatury na waciwoci puczek z dodatkiem OL2024 Table 3. The influence of temperature, solid phase and divalent metal salts contamination on the properties of the muds containing OL2024
Nr puczki
Skad puczki [%]
Gsto ρ
1
0,1 3
2 Puczka 1 + zwierciny + NaOH
10 1130 24 39 14,4 3,2 6,2 2,4 9,2 2,49
3 Puczka 2 + OL2024 1 1130 19 30 10,5 1,6 3,9 2,2 9,0 3,98
4 Puczka 3 + CaCl2
+ NaOH 4 1140 21 30 8,6 1,3 3,6 1,6 9,1 bp
artykuy
artykuy
167
Tabela 4. Wpyw skae faz sta i solami metali dwuwartociowych oraz temperatury na waciwoci puczek z dodatkiem OL2024 i emulgatora Table 4. The influence of temperature, solid phase and divalent metal salts contamination on the properties of the muds containing OL2024 and emulsifier
Nr puczki
Skad puczki [%]
Gsto ρ
1
0,1 3
1070 22 39,5 16,8 3,5 5,4 11,6 9,4 3,36
2 Puczka 1 + zwierciny + NaOH
10 1130 23 39 15,3 3,4 7,3 2,4 9,3 1,98
3 Puczka 2 + OL2024 + emulgator
1,5 0,5
4 Puczka 3 + CaCl2
+ NaOH 4 1140 20 29 8,6 1,6 3,5 0,8 9,1 bp
5 Puczka 4 + MgCl2
+ NaOH 1 1140 21 29,5 8,1 1,5 3,4 1,6 9,2 bp
6 Puczka 5 Wygrzewanie temp. 120ºC + NaOH
1140 18 26,5 8,1 1,6 2,6 2,0 9,2 bp
7 Puczka 6 + skrobia kleikowana + biopolimer
1,5 0,1
Nr puczki
Skad puczki [%]
Gsto ρ
5 Puczka 4 + MgCl2
+ NaOH 1 1140 22 31,5 9,1 1,3 3,3 0,8 9,2 bp
6 Puczka 5 Wygrzewanie temp. 120ºC + NaOH
1140 18 24,5 6,2 0,9 1,8 2,4 9,3 bp
7 Puczka 6 + skrobia kleikowana + biopolimer
1,5 0,1
cd. Tabela 3/ ect. Table 3
poliglikolu do zaoonej iloci 4% i wykonano dalsze bada- nia. Po wygrzewaniu w autoklawach we wszystkich bada- nych puczkach nastpio obnienie parametrów reologicz- nych i podwyszenie filtracji, chocia nie byo ono znacz- ce. Nastpnie wszystkie puczki obrobiono dodatkiem 1,5% skrobi kleikowanej i 0,1% biopolimeru. Obróbka za pomoc
rodka skrobiowego i biopolimeru powodowaa przywró- cenie parametrów reologicznych do odpowiedniego pozio- mu. Zmiany stenia poliglikoli, parametrów reologicz- nych i filtracji w czasie wprowadzania skae oraz obrób- ki puczki przedstawiono dodatkowo w formie graficznej na rysunkach 1–3.
NAFTA-GAZ
Podczas skaania i obróbki puczek wykonano dodatkowo badania dyspersji upku mioceskiego w rodowisku puczek zawierajcych 10% zwiercin, w których uzupeniono zawar- to poliglikolu do 4% (rys. 5). Uzyskane wartoci odzysku skay dla puczek zawierajcych zwierciny s na podobnym poziomie jak puczek nieskaonych lub nieznacznie wysze. Potwierdza to, e w czasie wiercenia kontrolowanie stenia poliglikolu zapewnia utrzymanie inhibitacyjnych waciwo- ci puczek na odpowiednim poziomie.
We wszystkich puczkach obserwowano wzrost parame- trów reologicznych i znaczne obnienie filtracji po wprowa- dzeniu zwiercin. Parametry reologiczne puczek byy stabil- ne po wprowadzaniu skae w postaci soli metali dwuwarto- ciowych i nie obserwowano wikszych zmian w filtracji pu- czek zarówno po skaeniu, jak i wygrzewaniu w autoklawach.
Rys. 1. Zmiany ste poliglikoli w puczkach podczas wprowa- dzania zwiercin…

Search related